Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 748514

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 15 września 2010 r.
I SA/Go 497/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Stefan Kowalczyk.

Sędziowie WSA: Jacek Niedzielski, Alina Rzepecka (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. sprawy ze skargi J.N. - P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie określenia wartości celnej towaru, kwoty wynikającej z długu celnego, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego oddalono skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżąca J.N.-P. (zw. dalej Skarżąca, Strona) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej (zw. dalej Dyrektor IC) z dnia (...) marca 2010 r. nr (...) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego (zw. dalej Naczelnik UC) z dnia (...) listopada 2009 r. nr (...) wydaną w przedmiocie określenia wartości celnej towaru, kwoty wynikającej z długu celnego, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym z tytułu importu.

Z akt sprawy wynika następujący ustalony przez organy stan faktyczny:

Skarżąca w dniu (...) sierpnia 2007 r. zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu samochód osobowy używany marki (...) kombi o nr nadwozia (...), pojemności silnika 2171 cm3, rok produkcji 2001. J.N.-P. zadeklarowała wartość celną tego pojazdu na kwotę 2.500 CHF, zgodnie z załączonym do zgłoszenia celnego rachunkiem z dnia (...) sierpnia 2007 r., którego wystawcą była firma "F" (Szwajcaria). Do zgłoszenia celnego skarżąca przedłożyła również opinię techniczną nr (...) z dnia (...) sierpnia 2007 r.

Organ celny po zwolnieniu towaru, zgodnie z art. 78 ust. 1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego. W toku czynności kontrolnych załączony do zgłoszenia dokument sprzedaży został przekazany do weryfikacji szwajcarskim służbom celnym.

Pismem nr (...) z dnia (...) grudnia 2007 r. Dyrekcja Okręgu Celnego - Sekcja Dochodzeniowa poinformowała, że podmiot uwidoczniony w zgłoszeniu jako sprzedawca, tj. firma "F" nie istnieje. Nie istnieje także podany na rachunku adres sprzedającego.

W związku z tym, Naczelnik UC postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2007 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz określenia prawidłowych wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu.

Wartość spornego samochodu została określona przez powołanego przez organ biegłego eksperta z zakresu techniki motoryzacyjnej, który w opinii nr (...) z dnia (...) września 2009 r., na zasadzie porównania z podobnym pojazdem wyprodukowanym w innym kraju niż Wspólnota, a o cechach i wyposażeniu najbardziej zbliżonym (porównywalnym) do samochodu sprowadzonego przez skarżącą, a mianowicie z samochodem wyprodukowanym w Japonii, marki (...), ustalił wartość rynkową brutto (na dzień (...) sierpnia 2007 r.) wynoszącą 24.200 zł.

Poczynione w ramach prowadzonego postępowania ustalenia znalazły odzwierciedlenie w decyzji Naczelnika UC z dnia (...) listopada 2009 r. nr (...), w której określono wartość celną sprowadzonego przez skarżącą samochodu osobowego marki (...) na kwotę 15.874 zł, kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 969 zł, kwotę podatku akcyzowego w wysokości 2.375 zł i kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 4.364 zł.

Nie godząc się z ustaleniami Naczelnika UC, skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika - doradcę podatkowego, złożyła odwołanie. Wnosząc o zmianę, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzuciła jej błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że w chwili dokonywania zakupu samochodu podmiot sprzedający nie istniał oraz, że samochód wymieniony w opinii jest porównywalny z samochodem importowanym.

W odwołaniu zgłoszono także zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 30 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC) poprzez błędne przyjęcie, bez żadnego postępowania wyjaśniającego, że nie ma żadnych innych dowodów dokonywania importu na obszar Unii Europejskiej takich samych albo innych samochodów, co niewątpliwie wpłynęło na wysokość danin publicznych oraz art. 31 ust. 2 WKC poprzez niezastosowanie, w wyniku czego przyjęto wyższą z dwóch wartości.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Dyrektor IC decyzją z dnia (...) marca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając argumentację prawną, zawartą w decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, iż w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego organ celny ocenia jedynie jego poprawność formalną i nie ma możliwości dokonania oceny rzetelności danych zawartych przez importera, dotyczących kraju bądź obszaru pochodzenia importowanego towaru. Dane te przyjmowane są jedynie jako deklaracja - oświadczenie, które w późniejszym okresie może zostać poddane bardziej szczegółowej kontroli merytorycznej, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa celnego. Wskazał też, że w świetle art. 78 WKC, po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może m.in. w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem celnym. W celu sprawdzenia autentyczności załączonych dokumentów handlowych, organ celny może skierować je do weryfikacji do władz celnych kraju eksportu i tak też uczynił w niniejszej sprawie. W związku z otrzymaną informacją, że podmiot nie istnieje oraz, że adres jego siedziby jest fikcyjny, organ celny I instancji zasadnie uznał, że zaszły uzasadnione wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany pojazd, co w konsekwencji pozwoliło, zgodnie z art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (RWKC), na ustalenie wartości celnej inną metodą niż metoda wartości transakcyjnej, o której mowa w art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał sposób określenia wartości celnej towaru w rozpatrywanej sprawie. Wykluczając możliwość ustalenia wartości celnej sprowadzonego używanego samochodu osobowego metodą wartości transakcyjnej identycznych towarów, metodą wartości transakcyjnej podobnych towarów, metodą wartości opartej na cenie jednostkowej oraz metodą wartości kalkulowanej

-

z podaniem przyczyn tego wykluczenia - organ przyjął zasady wynikające z art. 31 WKC, czyli metodę tzw. ostatniej szansy. Na tej podstawie stwierdził, że zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o wymienioną metodę tzw. ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z opinii rzeczoznawców, wyspecjalizowanych katalogów, czasopism zawierających ceny rynkowe pojazdów, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych (osobowych, terenowych, dostawczych, ciężarowych) na podstawie ogólnokrajowych badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji (np. Eurotax, Info Ekspert). Jak podał organ, w przypadku używanych pojazdów samochodowych ta metoda pozwala na właściwe uwzględnienie indywidualnych cech pojazdu również wtedy (albo szczególnie wtedy), gdy określone one zostają przez rzeczoznawcę w specjalistycznej opinii technicznej. W ocenie Dyrektora IC, w rozpatrywanej sprawie organ celny I instancji ustalając wartość celną metodą zastępczą zgodnie z dyspozycją art. 31 WKC, jako punkt wyjścia zasadnie przyjął wartość przedmiotowego pojazdu określoną w opinii nr (...) z dnia (...) września 2009 r. i przy ustalaniu wartości celnej dokonał pomniejszeń o należności celne, podatek od towarów i usług oraz o podatek akcyzowy pobierane w związku z importem towaru.

Od powyższej decyzji J.N.-P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora IC oraz poprzedzającą ją decyzji Naczelnika UC i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm obowiązujących.

W treści skargi zostały powtórzone zarzuty zgłoszone w odwołaniu, wraz z przytoczoną tam argumentacją, co dotyczyło naruszenia prawa materialnego w postaci art. 30 ust. 2 oraz art. 31 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. oraz naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122 Ordynacji podatkowej. Skarżąca ponownie podkreśliła, że zarówno organy I, jak i II instancji błędnie uznały, że samochód importowany i samochód wymieniony w opinii biegłego to samochody porównywalne, gdy w rzeczywistości pojazdy te są zupełnie inne, przy czym samochód z opinii to samochód zdecydowanie lepszy, posiadający lepsze parametry techniczne, moc, turbodoładowanie itp.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej wywodom zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż na gruncie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 302 z 19 października 1992 r. ze zm. - WKC), rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 253 z 11 października 1993 r. ze zm. - RWKC) oraz ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622) organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych (rachunku, faktury) załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym lecz także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru. Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w przypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność lub dokładność informacji czy dokumentów służących do określenia wartości celnej, które dołącza się do zgłoszenia celnego.

Należy jednak wskazać, że na podstawie art. 78 ust. 2 WKC organy celne po zwolnieniu towarów mogą w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu i wywozu towarów objętych zgłoszeniem. W razie, gdy z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne działanie w celu uregulowania sytuacji biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują (art. 78 ust. 3 WKC). Organ celny ma zatem uprawnienie do kontroli dokumentów i danych załączonych do zgłoszenia, przy czym w postępowaniu weryfikacyjnym, jak wskazano powyżej, może być badana nie tylko autentyczność formalna przedłożonego dowodu zakupu, tzn. czy nie został on sfałszowany, ale także jego autentyczność materialna, co do ceny towaru.

Sąd w pełni podziela stanowisko organów celnych zaprezentowane w decyzjach obu instancji, iż organy te miały podstawę do zakwestionowania wskazanej przez skarżącą wartości celnej towaru. W dniu (...) sierpnia 2007 r. zgłosiła ona do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy marki (...) o poj. silnika 2171 cm3, rok produkcji 2001, z załączonej do zgłoszenia umowy wynikało, iż nabyła ten samochód za kwotę 2.500 CHF. W przypadku samochodów sprowadzanych ze Szwajcarii, wątpliwości organów celnych co do załączanych do zgłoszenia celnego dokumentów zakupu (faktury, rachunku, umów) dotyczyły wielu spraw - nie tylko tej rozpoznawanej obecnie - i to zarówno co do firm występujących w roli sprzedawców samochodów, jak również co do ceny transakcyjnej zakupionych pojazdów.

Takim też trybem dokonano weryfikacji umowy z dnia (...) sierpnia 2007 r.

W odpowiedzi na zapytanie polskich organów celnych, szwajcarska administracja celna przekazała jednoznaczną informację, że firma F nie istnieje, a adres sprzedającego podany na rachunku jest fikcyjny.

Co prawda, informacja władz szwajcarskich dotycząca bytu prawnego kontrahenta skarżącej odnosi się do chwili na dzień jej sporządzenia tj. na dzień (...) grudnia 2007 r., a nie na dzień dokonania transakcji sprzedaży skarżącej spornego samochodu tj. (...) sierpnia 2007 r., jednakże, jak wynika z treści pisma władz szwajcarskich, adres tej firmy w ogóle nie istnieje czyli w konsekwencji ww. firma nie mogła prowadzić działalności gospodarczej pod wskazanym na rachunku sprzedaży pojazdu adresem.

W świetle przytoczonej wyżej informacji, uzyskanej ze źródeł możliwie najbardziej kompetentnych, polskie organy celne miały pełne prawo przyjąć, że mimo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wątpliwości, o których mowa w art. 181a RWKC nadal istnieją. Skoro szwajcarskie władze po przeprowadzeniu postępowania co do bytu prawnego kontrahenta skarżącej nie potwierdziły istnienia na rynku firmy zbywcy uwidocznionego w przedstawionym przez skarżącą wraz ze zgłoszeniem celnym dokumencie dotyczącym transakcji, organy celne słusznie przyjęły, że rachunek z dnia (...) sierpnia 2007 r. należało uznać za niewiarygodny, w konsekwencji czego w pełni uprawniony i logiczny był wniosek, że także kwota zakupu ujęta w dokumencie, którego wiarygodność została skutecznie podważona, nie odzwierciedla rzeczywistej ceny (wartości) transakcyjnej.

Podstawę prawną do zakwestionowania deklarowanej wartości celnej stanowił art. 181a RWKC określający w ust. 1, iż w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

Dokument sporządzony przez szwajcarskie organy celne w ramach dokonanej przez ten organ weryfikacji zasadnie przy tym został oceniony przez organy celne jako dowód potwierdzający występowanie w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej w rozumieniu art. 181a RWKC. Na mocy art. 86 ustawy Prawo celne - organ celny przyjmuje jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Takie uregulowanie stwarza możliwość oparcia ustaleń w postępowaniu na dokumentach pochodzących z obcego państwa. Przepis ten nie stanowi podstaw do uznania tego rodzaju dowodów jako uprzywilejowanych dla oceny stanu faktycznego sprawy i dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i nie nadaje im szczególnej mocy dowodowej w odniesieniu do pozostałych środków dowodowych przewidzianych w krajowym porządku prawnym. Niemniej wskazać trzeba, iż pisma z dnia (...) grudnia 2007 r. jako dokumenty sporządzone przez organy władzy publicznej, a niewątpliwie taką władzą jest administracja celna Szwajcarii, należy uznać za dokumenty urzędowe. Z art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wynika, że dokumenty urzędowe, to dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Jeżeli więc dany dokument spełnia łącznie owe trzy przesłanki, a nadto sporządzony został w zakresie działania organu, od którego pochodzi, to taki dokument należy uznać za urzędowy i wówczas stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Przepis art. 194 Ordynacji podatkowej nie ogranicza przy tym pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Uznanie dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy w rozumieniu tego przepisu jest uzależnione od uregulowań zawartych w wiążących Polskę umowach międzynarodowych. Taką umową międzynarodową, którą Polska jest związana od czasu uzyskania członkostwa UE (m.in. art. 91 i art. 9 Konstytucji RP), jest również Porozumienie z dnia 9 czerwca 1997 r. w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniające Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół dodatkowy w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, zatwierdzone w imieniu Wspólnoty decyzją Rady z dnia 2 czerwca 1997 r. (Dz. U. UE L 1997. 169.77). Przepisy cyt. Protokołu określają m.in. organy właściwe do realizacji wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (art. 1 lit. c/ i d/), ich kompetencje i formy działania (art. 2-5), formy przekazu informacji (art. 8), a także kwestie poufności (art. 10) i sposobu wykorzystywania uzyskanych informacji (art. 11).

W świetle powyższych przepisów, pismo szwajcarskiej administracji celnej z dnia (...) grudnia 2007 r. stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, albowiem zostało sporządzone w formie określonej przepisami prawa (tj. w formie przewidzianej w ww. Protokole), przez powołany do tego organ władzy publicznej (tj. szwajcarski organ administracyjny), na wniosek polskiego organu o udzielenie pomocy na podstawie przepisów art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 8 tego Protokołu. Stosownie do treści art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej pismo to jest zatem zagranicznym dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim "urzędowo stwierdzone".

Raport z przeprowadzonego postępowania z dnia (...) grudnia 2007 r. dotyczący bytu prawnego kontrahenta skarżącej tj. firmy F bez wątpienia jest dokumentem urzędowym wydanym w wyniku weryfikacji autentyczności deklaracji pochodzenia.

Dokument urzędowy jest środkiem dowodowym, którego moc dowodowa może być obalona w wyniku podjęcia akcji polegającej na przeprowadzeniu dowodu przeciwko jego treści - domniemanie zgodności z prawdą tego dokumentu jest domniemaniem wzruszalnym. Jednak organ celny, tak długo jako owo domniemanie istnieje, jest związany dokumentem urzędowym, co oznacza, że obowiązany jest uznać za udowodnione to, co wynika z jego treści, jeżeli nie ma innych dowodów, które podważałyby jego wiarygodność.

Reasumując, organy celne, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, miały podstawy do odstąpienia od wartości transakcyjnej, jako wartości celnej i wykorzystania do jej ustalenia zastępczych metod, o których mowa w art. 30 i art. 31 WKC. W zaskarżonej decyzji organ celny szczegółowo wyjaśnił zasady takiego ustalania w odniesieniu do używanych pojazdów samochodowych. Wskazać trzeba, w ślad za organem odwoławczym, że metody przewidziane w wymienionych powyżej przepisach mają odpowiednią kolejność. Zgodnie bowiem z treścią art. 30 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 29 tego Kodeksu, ustala się ją stosując zasadniczo kolejność przewidzianą w ust. 2 lit. a, b, c, i d. Jeżeli natomiast i w ten sposób nie można ustalić wartości celnej, w rachubę wchodzi metoda tzw. ostatniej szansy, regulowana przepisem art. 31 WKC. Według art. 30 ust. 2, wartością celną ustalaną na podstawie tego przepisu jest:

*

wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

*

wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

*

wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami;

*

wartość kalkulowana, która jest sumą trzech elementów wymienionych w dalszej części tego przepisu.

Z kolei zgodnie z treścią art. 30 ust. 3 WKC, dodatkowe warunki i reguły stosowania ust. 2 tego Kodeksu określane są zgodnie z procedurą Komitetu (Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WTO). W ocenie Sądu, uwzględniwszy postanowienia art. 30 WKC oraz wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej określone w studium 1.1 "Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych", organy celne właściwie przyjęły, iż żadna z metod wskazanych w art. 30 ust. 2 WKC nie może zostać zastosowana w rozpatrywanym przypadku. W szczególności organy celne trafnie uznały, że zastosowanie metod ustalania wartości w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. a i b WKC) sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna jest niczym nieuzasadnione. Niemożliwe jest bowiem znalezienie pojazdów samochodowych o identycznym lub podobnym stopniu zużycia. Nawet samochody podobnie użytkowane, z podobnym przebiegiem, mają różny stopień zużycia, co dodatkowo przemawia za odrzuceniem tych metod jako właściwych do ustalania wartości pojazdów używanych. Organy celne zasadnie też przyjęły, iż kolejna metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit.c WKC) może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy bowiem towarów masowych, sprzedawanych we Wspólnocie w największych ilościach i stanie w jakim są towary, dla których ustalana jest wartość celna. Prawidłowo też zostało wskazane, iż Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WTO wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej. Metoda ta (art. 30 ust. 2 lit. d WKC) może mieć zastosowanie do tych towarów, które są wytwarzane w stanie, w którym zostały zgłoszone do odprawy celnej i dlatego zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody w sytuacji importu towarów używanych, skoro w takim stanie nie są one wytwarzane. W konsekwencji należy przyznać rację twierdzeniom organów obu instancji o potrzebie wykorzystania w sprawie metody tzw, ostatniej szansy, której zasady zostały określone w art. 31 WKC. Wartość celna jest wówczas ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.; artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.; rozdziału 3 WKC. W art. 31 ust. 2 WKC wskazano przy tym kryteria niedozwolone przy posługiwaniu się metodą ostatniej szansy, a wśród nich ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu. Z tego powodu, dane dotyczące rynku szwajcarskiego, nie mogły być wykorzystane. Biorąc pod uwagę ostatnie wyłączenie należało podzielić stanowisko organów celnych, które zleciły rzeczoznawcy opracowanie stosownej opinii, z uwzględnieniem cen na rynkach innych krajów, nie będących krajem wywozu (Szwajcaria) oraz krajami Wspólnoty lub w oparciu o ceny samochodów wyprodukowanych w innych krajach, które są dostępne na rynku polskim, z wykorzystaniem też dostępnych danych oraz uwzględnieniem konkretnego stanu technicznego (dane ze szwajcarskiego dokumentu identyfikacyjnego), istniejącego w chwili sprowadzenia go do Polski, czyli na obszar Wspólnoty.

Należy przy tym zauważyć, że choć biegły wykorzystał dane dotyczące podobnego pojazdu, to jest samochodu (...) jako pojazdu tego samego rodzaju i podrodzaju, o zbliżonych parametrach techniczno-eksploatacyjnych, wyprodukowanego w Japonii - kraju spoza Wspólnoty, pojazdu dostępnego na rynku polskim, to nie istniała możliwość zastosowania metody wymienionej w art. 30 ust. 2 lit. b WKC w miejsce metody ostatniej szansy, bowiem zgodnie z przytoczonym przepisem wartość celna ustalana wskazaną tam metodą odpowiada wprost wartości transakcyjnej podobnych towarów.

Natomiast w rozpoznawanym przypadku wartość transakcyjna podobnych towarów jest jedynie daną wyjściową, na podstawie której następuje dopiero ustalanie wartości celnej według metody ostatniej szansy. Różnicę potwierdza także sama opinia opracowana przez rzeczoznawcę dla potrzeb niniejszej sprawy, w której biegły dokonał odliczeń, związanych ze stanem technicznym pojazdu. W tym także oparł się, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, na stanie technicznym przedmiotowego samochodu opisanym w opinii z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...), sporządzonej na zlecenie skarżącej. W żadnym razie nie zakwestionował tej opinii, lecz na stronie 4 swojej opinii biegły powołany przez organ I instancji w pozycji 14 dokonał w oparciu właśnie o opinię z (...) sierpnia 2007 r. jeszcze obniżenia wartości pojazdu z kwoty 26.948 zł do 24.200 zł (k. 24 akt adm.).

Nietrafny jest zatem zgłoszony w tym względzie zarzut skarżącej naruszenia zasad ustalania wartości celnej i oparcie się na wycenie samochodu zupełnie innej marki i typu, o innych parametrach technicznych, wyprodukowanego na innym rynku, co w ocenie strony skarżącej miało zupełnie odstawać od realiów sprawy.

Zaskarżonej decyzji nie można również zarzucić, że narusza ona przepisy postępowania. Podkreślić bowiem należy, iż w toku prowadzonego postępowania podjęte zostały wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Materiał dowodowy zebrany został w sposób wyczerpujący i wnikliwie rozpatrzony, co znalazło swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Organy celne obu instancji w sposób bardzo obszerny ustosunkowały się do wszystkich okoliczności wynikłych w toku postępowania. W uzasadnieniu decyzji wskazały jakie okoliczności uwzględniły podejmując rozstrzygnięcie, a jakim i z jakich przyczyn odmówiono wiarygodności.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu celnego wyrażonego w tej decyzji. Organy w sposób prawidłowy ustaliły wartość celną importowanego samochodu, od której w prawidłowej wysokości obliczono podatek VAT, podatek akcyzowy oraz cło.

Z uwagi, że zarzuty skargi nie są zasadne, jak również Sąd nie stwierdził by w toku postępowania organy naruszyły inne przepisy - skargę należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA

Alina Rzepecka Stefan Kowalczyk Jacek Niedzielski

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.