Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1958887

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 5 listopada 2015 r.
I SA/Gl 629/15
Ochrona praw podmiotu administrowanego w zakresie objętym instytucją sprostowania postanowienia (decyzji).

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Randak.

Sędziowie WSA: Wojciech Organiściak, Bożena Pindel (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia i pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia (...) Nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania Administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm; dalej: u.p.e.a.) stwierdziło, że zażalenie A S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia (...) Nr (...) w sprawie uznania za bezzasadne zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym zostało wniesione w uchybieniem terminu określonego w art. 17 u.p.e.a.

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie prawnym.

Postanowieniem z dnia (...) Prezydent Miasta R. uznał za nieuzasadnione zarzuty zobowiązanej dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Postanowienie organu I instancji zostało doręczone w dniu 13 stycznia 2015 r. W dniu 15 stycznia 2015 r. zobowiązana wniosła na podstawie art. 111 § 1 w związku z art. 126 k.p.a. o sprostowanie pouczenia co do prawa wniesienia zażalenia (zawartego w postanowieniu z dnia (...)) poprzez wskazanie, że zażalenie to wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego tj. Naczelnika (...)(...) Urzędu Skarbowego w S. Postanowieniem z dnia (...) (doręczonym w dniu 29 stycznia 2015 r.) organ odmówił sprostowania wydanego postanowienia.

SKO powołało się na art. 111 § 1 i § 2 oraz art. 126 k.p.a. Stwierdziło, że według aktualnego brzmienia art. 111 § 2 k.p.a. tylko w przypadku wydania postanowienia o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia decyzji (postanowienia), termin dla strony do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji z dnia (...) w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione biegnie od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia postanowienia. Postanowienie z dnia (...) dotyczyło odmowy sprostowania postanowienia, zatem termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji z dnia (...) w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione, upłynął z dniem 20 stycznia 2015 r. Według SKO zmiana przepisu art. 111 § 2 k.p.a. jest uzasadniona chociażby z tego powodu, że w przypadku wniosku o sprostowanie zawartego w decyzji (postanowieniu) pouczenia, z reguły strona wie, jak takie pouczenie powinno brzmieć skoro wnosi o jego sprostowanie.

Zauważyło, że w rozpoznawanej sprawie błędne pouczenie zawarte zostało dopiero w postanowieniu z dnia (...) dotyczącym odmowy sprostowania postanowienia, co nie miało wpływu na prawo zobowiązanej do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji z dnia (...), Organ ten zawarł w pouczeniu postanowienia o odmowie sprostowania nieistniejące w świetle obowiązujących przepisów prawo do przedłużenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia (...) w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Zastosowanie się przez zobowiązaną do tego błędnego pouczenia nie szkodziło stronie, bowiem zostało doręczone dopiero w dniu 29 stycznia 2015 r., czyli po upływie siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.

Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego pełnomocnik spółki wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 111 § 2 k.p.a. Wniósł o uchylenie postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu autor skargi przyznał, że "z literalnego brzmienia" art. 111 § 2 w związku z § 1b k.p.a. wynika, że przesunięcie terminu do wniesienia zażalenia nie odnosi się do sprostowania pouczenia, jednak oparcie stanowiska "wyłącznie expressis verbis na treści tych przepisów jest błędne". Należy bowiem wziąć pod uwagę cele dla których została wprowadzona instytucja sprostowania aktu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 punkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zatem tylko stwierdzenie, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego orzeczenia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c tej ustawy).

Skład orzekający w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 473/15 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wydanego po rozpatrzeniu analogicznej sprawy jak niniejsza i w dalszej części wywodu odwoła się do argumentacji zawartej w jego uzasadnieniu.

Zgodnie z art. 17 u.p.e.a. zażalenie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

W innych kwestiach dotyczących tego zagadnienia ustawodawca w art. 18 u.p.e.a. odesłał do odpowiedniego stosowania k.p.a.

Zgodnie z art. 111 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. - w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. (na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2011 r. poz. 8 z późn. zm.) strona może zażądać uzupełnienia postanowienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa zażalenia albo sprostowania zamieszczonego w postanowieniu pouczenia w tych kwestiach (§ 1).

Organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, może je uzupełnić lub sprostować także z urzędu w zakresie, o którym mowa powyżej (§ 1a). Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia postanowienia następuje w formie postanowienia (§ 1b). W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia zażalenia biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia.

Sąd w tym miejscu akcentuje, że art. 111 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. przed wskazaną nowelizacją od dnia 11 kwietnia 2011 r. miał w newralgicznej dla sprawy kwestii, istotnie inne brzmienie, stanowiąc że strona może zażądać uzupełnienia postanowienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa zażalenia albo sprostowania zamieszczonego w postanowieniu pouczenia w tych kwestiach (§ 1), przy czym - w przypadkach określonych w § 1 termin dla strony do wniesienia zażalenia biegł od dnia doręczenia jej odpowiedzi.

Mając na uwadze zmianę treści art. 111 k.p.a. należy stwierdzić, że zgodnie z poprzednim brzmieniem art. 111 § 2 k.p.a. termin wniesienia zażalenia (także odwołania, powództwa lub skargi) biegł dla strony od dnia doręczenia odpowiedzi zarówno co do sprostowania, jak i uzupełnienia.

Tymczasem według nowego brzmienia art. 111 § 2 k.p.a. dla strony termin wniesienia zażalenia (także odwołania, powództwa lub skargi) biegnie od dnia doręczenia lub ogłoszenia tylko postanowienia o uzupełnieniu lub postanowienia o odmowie uzupełnienia aktu. To zaś oznacza, że dla strony, która żądała stosownego sprostowania aktu, terminy te biegną od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia (decyzji), którego sprostowania domaga się strona. Terminy te biegną od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia (decyzji) także wtedy, gdy organ administracji publicznej sprostuje akt z urzędu.

Stanowisko takie jest prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2015 r., II OSK 2336/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 lipca 2013 r., II SA/Wa 706/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2012 r., VI SA/Wa 673/12 - publ.j.w.) oraz w doktrynie (A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 111 Kodeksu postępowania administracyjnego, teza 9, LEX).

Warstwa językowa przepisu art. 111 k.p.a. jest jasna i nie ma podstaw do jej przełamania argumentami o charakterze celowościowym - o co postuluje strona skarżąca. Ochrona praw podmiotu administrowanego w zakresie objętym instytucją sprostowania postanowienia (decyzji) następuje poprzez możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie sprostowania (art. 113 § 3 k.p.a.), a w dalszej perspektywie wynika z możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a.). W tym przypadku ustawodawca zastosował więc ogólną konstrukcję prawną drogi zaskarżenia, inną aniżeli w odniesieniu do uzupełnienia aktu administracyjnego. W przypadku bowiem postanowienia w sprawie uzupełnienia aktu, należy zauważyć, że nie przysługuje na nie zażalenie, gdyż postanowienie w sprawie uzupełnienia nie ma samodzielnego bytu prawnego (pozostaje częścią aktu administracyjnego do którego się odnosi) i dlatego jednym ze skutków procesowych zgłoszenia wniosku o uzupełnienie aktu, jest właśnie przesunięcie początku terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

Skoro postanowienie organu I instancji w przedmiocie zarzutów zostało doręczone spółce w dniu 13 stycznia 2015 r., to termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem 20 stycznia 2015 r. - niezależnie od tego, że spółka wniosła o sprostowanie tegoż postanowienia. Rację ma także organ odwoławczy, że zamieszczenie błędnego pouczenia na postanowieniu o odmowie sprostowania postanowienia nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

W konsekwencji, wobec nadania zażalenia dopiero w dniu 5 lutego 2015 r., SKO zasadnie na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. postanowiło stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

W tym stanie sprawy, skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.