Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2721437

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 13 sierpnia 2019 r.
I SA/Gl 566/19
Przesłanki zastosowania mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Granice rozpoznania zarzutów egzekucyjnych. Termin do wniesienia zarzutów.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Monika Krywow.

Sędziowie WSA: Bożena Pindel (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z (...) nr (...) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096; dalej k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm.; dalej u.p.e.a.) - po rozpoznaniu zażalenia S. S. (dalej: zobowiązany lub skarżący) na postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej organ egzekucyjny) z (...) nr (...), w którym uznano za nieuzasadnione wniesione zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach (...), (...), (...), (...), (...), (...) oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na ich podstawie - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.

Organ egzekucyjny w dniu (...) - działając jako wierzyciel - wystawił na zobowiązanego tytuły wykonawcze o ww. numerach obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W tym samym dniu wierzyciel, działając jako organ egzekucyjny, nadał ww. dokumentom klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji. Zawiadomieniami z (...) dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanego w Banku (...) S.A. Również (...) zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych (nr (...) - (...)) zostały doręczone zobowiązanemu, który otrzymał je (...).

Zobowiązany w terminie (20 grudnia 2018 r.) wniósł następujące zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne:

- zastosowanie środków egzekucyjnych zbyt uciążliwych, skutkujących dla dłużnika znacznymi niedogodnościami uniemożliwiającymi normalne funkcjonowanie,

- brak wymagalności obowiązku,

- brak doręczenia zobowiązanemu wymaganego prawem upomnienia, które jest wymagane,

- niedopuszczalność egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie,

- prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

Zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozpoznania zarzutów, orzeczenie o kosztach postępowania wg norm przepisanych oraz zwolnienie dłużnika od obowiązku uiszczania opłaty od zarzutów.

Organ egzekucyjny postanowieniem z (...) zawiesił postępowanie egzekucyjne, zaś postanowieniem z (...), uznał za nieuzasadnione wszystkie zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty w sprawie oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego powołując art. 34 § 4 u.p.e.a.

Zobowiązany w złożonym zażaleniu wniósł o uchylenie postanowienia organu egzekucyjnego i uwzględnienie zarzutów podnosząc, że były one w pełni zasadne.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego.

W uzasadnieniu powołał przepisy art. 33 § 1 u.p.e.a. Zaznaczył, że nie było potrzeby uzyskania stanowiska wierzyciela w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a., bowiem organ egzekucyjny i wierzyciel to ten sam podmiot.

Odnosząc się do poniesionych zarzutów organ odwoławczy zajął następujące stanowisko.

1. Zarzut zastosowania środków egzekucyjnych zbyt uciążliwych, skutkujących dla dłużnika znacznymi niedogodnościami uniemożliwiającymi normalne funkcjonowanie.

Podał, że zgodnie z art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a. organ stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Dokonując wyboru środka egzekucyjnego organ miał również na uwadze cel egzekucji, którym jest zaspokojenie roszczeń wierzyciela, wybrał więc najmniej uciążliwy środek spośród tych, które prowadziły do wyegzekwowania zaległości. Wyboru środka egzekucyjnego dokonuje organ, natomiast zobowiązany może wskazać inny środek, który jest tak samo skuteczny, a mniej uciążliwy dla zobowiązanego. Zauważył przy tym, że z akt sprawy wynika, że pismami z 30 listopada 2018 r. Bank (...) S.A. poinformował, że nie prowadzi rachunku bankowego zobowiązanego, w związku z czym nie dokonano skutecznego zajęcia środków majątkowych.

2. Brak wymagalności obowiązku.

Organy obu instancji były zgodne, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego, zaś jej podstawę prawną stanowi art. 3a § 1 pkt 3 u.p.e.a. Obowiązek ujęty w tytułach wykonawczych wynika, wprost z przepisów prawa, jest wymagalny ponieważ nie został wykonany, a wierzyciel ma prawo domagać się jego wykonania. Powołano art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 300 z późn. zm.; dalej u.s.u.s.).

3. Brak doręczenia zobowiązanemu wymaganego prawem upomnienia.

Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż upomnienie zostało zobowiązanemu doręczone w dniu (...) w związku z czym zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. jest bezzasadny.

4. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej.

Powołując art. 29 § 1 u.p.e.a. organ odwoławczy podał, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności egzekucji powinno obejmować przede wszystkim ustalenie, czy egzekucja administracyjna oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. W niniejszej sprawie egzekwowany obowiązek dotyczy należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia, w związku z czym podlega on egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 2 u.p.e.a. Upomnienie zostało doręczone, a zgodnie z art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zgodnie z art. 19 § 4 u.p.e.a. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji wskazanych w tym przepisie. Uznał zatem zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. za bezzasadny.

5. Prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

Wyjaśniając kwestię właściwości rzeczowej i miejscowej organ odwołał się do art. 19 k.p.a w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 19 § 4 u.p.e.a. Podał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1411) Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. obejmuje zakresem działania teren miasta R. Zatem występujący w sprawie organ egzekucyjny jest uprawniony rzeczowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Powołał również art. 22 § 2 u.p.e.a. W dniu wystawienia przez wierzyciela ww. tytułów wykonawczych oraz ich doręczenia przez organ egzekucyjny miejsce zamieszkania zobowiązanego znajdowało się w R. przy ul. (...). Tak więc podniesiony zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny okazał się także bezzasadny.

W skardze zobowiązany wniósł o uchylenie postanowienia (błędnie nazwanego decyzją) organu odwoławczego i uwzględnienie następujących zarzutów: przedawnienia zobowiązania oraz błędu co do osoby zobowiązanego. Skarga nie zawiera uzasadnienia (uwaga Sądu).

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Zwrócił uwagę, że zobowiązany w piśmie z 18 grudnia 2018 r. zgłosił pięć zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, w którym nie wskazał zarzutów podniesionych w skardze, tj. przedawnienia zobowiązania oraz błędu co do osoby zobowiązanej. Zaznaczył, że ustawodawca umożliwił zobowiązanemu wniesienie zarzutów jedynie na etapie wszczęcia egzekucji administracyjnej i w wyznaczonym w ustawie terminie.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli Sądu - na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.) - podlegało postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego uznające za nieuzasadnione zarzuty skarżącego na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu (...) oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Skarżący zgłosił pięć zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., podnosząc:

- zastosowanie środków egzekucyjnych zbyt uciążliwych, skutkujących dla dłużnika znacznymi niedogodnościami uniemożliwiającymi normalne funkcjonowanie,

- brak wymagalności obowiązku,

- brak doręczenia zobowiązanemu wymaganego prawem upomnienia, które jest wymagane,

- niedopuszczalność egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie,

- prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

Domagał się także umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Na etapie skargi podniósł dwa dalsze zarzuty, tj. przedawnienia zobowiązania oraz błędu co do osoby zobowiązanego.

Przechodząc do oceny zasadności skargi na wstępie należy podkreślić, że postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego i w przypadku zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutów, organy egzekucyjne rozpoznają sprawę w ich granicach (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 czerwca 2017 r., I SA/Gl 424/17 i przywołane tam orzecznictwo; dostępny, podobnie jak wszystkie powoływane orzeczenia sądów administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedmiot wniesienia zarzutów został enumeratywnie określony przez ustawodawcę w art. 33 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Z powyższego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania. Przy tym - jak podkreślono - podniesione w nich okoliczności, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.

Niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, do których Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia, kontroli podlegają rozstrzygnięcia organów obu instancji wydane w związku z zarzutami skarżącego złożonymi w piśmie z 18 grudnia 2018 r. Zauważyć także należy, że skarżący zarówno we wspomnianym piśmie jak i zażaleniu nie rozwinął podniesionych zarzutów wskazując jedynie na ich zasadność. Skład orzekający rozstrzygając niniejszą sprawę podzielił ustalenia zawarte w prawomocnym wyroku tut. Sądu z 31 maja 2017 r. o sygn. akt I SA/Gl 94/17, wydanym w związku ze skargą złożoną przez tego samego skarżącego.

Zachowując kolejność przyjętą przez organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu zastosowania przez organ zbyt uciążliwego środka określonego w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., wskazać należy na treść art. 7 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przytoczony przepis statuuje dwie zasady: zasadę celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. Wybór środka każdorazowo powinien określać cel postępowania egzekucyjnego, którym jest zagwarantowanie spełnienia warunków niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji, a poprzez to zapewnienie także odpowiedniej ochrony interesów wierzyciela. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że "uciążliwość" w świetle art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność, czy utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Gdańsku z 8 kwietnia 2008 r., I SA/Gd 26/08; w Gliwicach z 29 kwietnia 204 r., I SA/Gl 953/13).

Uwzględniając okoliczności rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że zastosowany środek egzekucyjny polegający na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego nie może być kwalifikowany jako zbyt uciążliwy i dolegliwy. Tym bardziej, że według relacji organu odwoławczego okazał się on nieskuteczny, bowiem bank poinformował organ egzekucyjny, że nie prowadzi rachunku bankowego dla skarżącego. Niezależnie, aby organ mógł zastosować najmniej uciążliwy środek, musi mieć w tym zakresie wybór, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Organ egzekucyjny ustalił bowiem, że jedynym możliwym środkiem egzekucyjnym jest zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego.

Zatem zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Warto przy tym zaznaczyć, że zawsze czynności egzekucyjne będą w jakimś stopniu dolegliwe dla zobowiązanego. Jeśli środek był zbyt uciążliwy to zobowiązany winien wskazać inny składnik majątkowy. Tymczasem skarżący nie przedstawił praw majątkowych lub rzeczy, z których możliwa byłoby egzekucja a w konsekwencji zaspokojenie wierzyciela. Skoro organowi egzekucyjnemu znane były rachunki bankowe skarżącego, to dokonał ich zajęcia, choć ostatecznie zastosowany środek okazał się nieskuteczny. Działanie organu ocenić należy jako prawidłowe i zgodne z celami prowadzonego postępowania. Wybór środków był w rozpoznawanej sprawie ograniczony zasadą celowości postępowania zmierzającego do wyegzekwowania zaległych należności składkowych. Dodatkowo należy wskazać, że judykatura zgodnie przyjmuje, że zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Z tych też względów rzeczony zarzut należało uznać za niezasadny.

Badając zarzut braku wymagalności egzekwowanego obowiązku należy odwołać się do regulacji zawartej w art. 3a § 1 pkt 3 oraz § 2 pkt 1 u.p.e.a.

Zgodnie z tym przepisem, w zakresie zobowiązań powstałych w przypadkach określonych w art. 8 i art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, długów celnych powstałych w przypadkach określonych w art. 77 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz.UE.L 269 z 10.10.2013, str. 1, z późn. zm.), podatków wykazanych w zgłoszeniu celnym, składek na ubezpieczenie społeczne, opłat paliwowych, o których mowa w ustawie z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 2014), dopłat, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 165, 650, 723 i 1629), opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 i 1629), opłat emisyjnych, o których mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799, z późn. zm.), oraz daniny solidarnościowej, o której mowa w rozdziale 6a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1509, z późn. zm.), stosuje się również egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one odpowiednio z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika.

Stosownie natomiast do § 2 ww. przepisu, w przypadkach, o których mowa w § 1, stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli:

1) w deklaracji, w zeznaniu, w zgłoszeniu celnym, w deklaracji rozliczeniowej, w informacji o opłacie paliwowej, w informacji o dopłatach, w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w rozliczeniu zamknięcia, w informacji o opłacie emisyjnej, w deklaracji o wysokości daniny solidarnościowej zostało zamieszczone pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego;

2) wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1.

W badanej sprawie ww. przesłanki zostały spełnione, zatem zarzut braku wymagalności obowiązku nie zasługiwał na uwzględnienie. Z załączonych do akt sprawy tytułów wykonawczych wynika, że organ zaznaczył w rubryce "E" kwadraty "3 i 4", wskazujące, że podstawę prawną objętych nimi należności stanowią deklaracje rozliczeniowe złożone przez skarżącego na podstawie art. 3a § 1 u.p.e.a. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że jeśli w deklaracjach rozliczeniowych umieszczono pouczenie, to stanowi on podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Tytuły wykonawcze mogły być wystawione na podstawie deklaracji rozliczeniowej, o ile zawierały pouczenie, że stanowią podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a wierzyciel przesłał zobowiązanemu upomnienie. Skarżący nie wskazał na czym opierał ww. zarzut zatem jego weryfikacja mogła się dokonać wyłącznie na podstawie przedłożonych przez organ akt egzekucyjnych i załączonych doń tytułów egzekucyjnych. Zasadność takiego zarzutu mogłaby zostać uwzględniona, gdyby skarżący wykazał okoliczności, że egzekwowany obowiązek nie istnieje, czego w badanej sprawie nie uczynił ani przed wierzycielem (będącym zarazem organem egzekucyjnym) ani przed sądem.

Nawiązując do powyższych rozważań nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Z akt sprawy wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych doręczył zobowiązanemu upomnienie oznaczone nr (...) z dnia (...). Zostało ono doręczone skarżącemu w dniu (...), co potwierdził złożonym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru załączonym do akt sprawy (karta 1 i 2). Tytuły wykonawcze zaś zostały wystawione w dniu (...), a wiec po upływie 12 dni od dnia otrzymania przez skarżącego upomnień (karty 3 - 17 akt). Skoro upomnienie zostało doręczone bezpośrednio skarżącemu, to posiadał on pełną wiedzę o konsekwencjach prawnych niezastosowania się do niego.

Oceniając zarzut niedopuszczalności egzekucji w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. przepis art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Wierzyciel jest dysponentem wszczętego na jego żądanie postępowania egzekucyjnego. Zatem rolą wierzyciela, jest doprowadzenie do przymusowego dochodzenia należności, które z mocy prawa mu przysługują i jedynie on posiada wiedzę, czy obowiązek istnieje oraz czy jest wymagalny. Z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej mamy do czynienia, gdy w sprawie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych, podmiotowych lub przedmiotowych. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie taka sytuacja prawna nie zachodzi. Egzekwowany obowiązek to nieuregulowane w terminie składki należne ZUS wynikające ze złożonej przez płatnika deklaracji. Obowiązek ten podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Ponadto postępowanie egzekucyjne jest prowadzone przez właściwy organ administracji publicznej, a strona nie wskazała na jakiekolwiek okoliczności wykluczające możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów na jej osobę. Stąd też w zaistniałym stanie faktycznym organy nie naruszyły art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają m.in. należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. Z kolei z art. 3 § 1 u.p.e.a. wynika, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2 ustawy.

Odnosząc się do zarzutu niewłaściwości organu, zgodnie z art. 19 § 4 u.p.e.a. Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek. Stosownie do brzmienia art. 22 § 2 u.p.e.a. właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem nie mającym w sprawie zastosowania.

Zgodnie natomiast z art. 66 ust. 1 zd. 1 u.s.u.s. ZUS jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Zakład działa na podstawie niniejszej ustawy oraz innych ustaw regulujących poszczególne zakresy jego działalności (art. 66 ust. 3 u.s.u.s). W skład Zakładu wchodzą centrale i terenowe jednostki organizacyjne (art. 67 ust. 1 u.s.u.s.). Zakład wykonuje również zadania powierzone na podstawie innych ustaw (art. 71 ust. 1 u.s.u.s.), w tym ustawy egzekucyjnej. Organem Zakładu jest m.in. Prezes Zakładu (art. 72 pkt 1 u.s.u.s). Do zakresu działania Prezesa Zakładu należy m.in. tworzenie, przekształcenie i znoszenie terenowych jednostek organizacyjnych oraz określenie ich siedziby, właściwości terytorialnej i rzeczowej (art. 73 ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy). Stosownie do jej art. 74 ust. 5 Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, nadaje, w drodze rozporządzenia, statut zakładowi, w którym określa w szczególności:

1) strukturę organizacyjną Zakładu oraz zakres rzeczowy działania centrali i terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu,

2) tryb funkcjonowania i kompetencje organów Zakładu.

W wydanym na podstawie wymienionego upoważnienia ustawowego rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Zakładowi nadano statut stanowiący załącznik do rozporządzenia, w którym ustalono, że Prezes ZUS wydaje akty wewnętrzne i nadaje Zakładowi regulamin organizacyjny (§ 2 ust. 3 statutu), terenowymi jednostkami organizacyjnymi Zakładu są oddziały oraz podlegające im inspektoraty i biura terenowe, zaś oddziałem Zakładu kieruje dyrektor (§ 8 ust. 1 i 2 statutu). Na tej podstawie zarządzeniem Nr 10 Prezes ZUS określił siedzibę i właściwość terytorialną działających w ZUS terenowych jednostek organizacyjnych.

Na podstawie zaś rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej dyrektorów oddziałów ZUS wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne, jednakże - co wymaga podkreślenia - także i to rozporządzenie wskazuje dyrektora oddziału ZUS w C., jako organ właściwy miejscowo do prowadzenia egzekucji w odniesieniu do miasta C. i gminy o statusie miasta R.

Zatem również zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. okazał się chybiony.

Natomiast w związku z wniesioną skargą, w ramach której zgłoszono nowe zarzuty: przedawnienia zobowiązania oraz błędu co do osoby zobowiązanego wyjaśnić trzeba, że Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, ale zawsze związany jest granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez zobowiązanego zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą sprawy innej, niż ta która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2012 r., II FSK 2615/10). W badanej sprawie powyższe wskazania mają szczególne znaczenie albowiem zarzuty, które wyznaczają granice sprawy, zgłoszone zostały przez zobowiązanego we wspomnianym już piśmie z 18 grudnia 2018 r.

Zarzuty, stosownie do art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Wprawdzie przywołany przepis zakreślając termin do zgłoszenia zarzutów nie wskazuje wprost od kiedy powinien być on liczony, niemniej w orzecznictwie słusznie zdaniem składu orzekającego przyjmuje się, że ponieważ w tytule wykonawczym powinno znaleźć się pouczenie o terminie na złożenie zarzutów, a tytuł wchodzi do obiegu prawnego przez jego doręczenie, to właśnie tę datę należy przyjąć jako początkową datę biegu terminu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 stycznia 2015 r., II FSK 3081/12). Przepis ten nie przewiduje żadnych wyjątków, wobec czego, termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest taki sam dla każdego z zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a.

Skarżący złożył w terminie pięć wyżej omówionych zarzutów, natomiast zarzuty zgłoszone w skardze, przewidziane w art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a., zostały złożone nie tylko po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., lecz także z tego powodu pozostawały one poza zakresem rozważań organów administracji.

Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 maja 2019 r., III SA/Łd 240/19; LEX nr 2688539).

Skoro zarzuty zgłoszone przez skarżącego okazały się nieuzasadnione brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Uznając zatem, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.