Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2059079

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 20 czerwca 2016 r.
I SA/Gl 1434/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Eugeniusz Christ (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. postanawia: odmówić stronie skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienie braku formalnego skargi i uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę A S.A. w W. wniesioną na oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braku formalnego skargi i nieuiszczenie w wyznaczonym terminie wpisu sądowego od skargi. W postanowieniu tym Sąd wskazał, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, awizowana była po raz pierwszy w dniu 28 grudnia 2015 r., o czym umieszczono zawiadomienie na drzwiach adresata. Powtórne awizowanie przesyłki miało miejsce w dniu 5 stycznia 2016 r. Następnie dokonano zwrotu niepodjętej przesyłki. W związku z powyższym Sąd uznał, że do doręczenia przesyłki zawierającej ww. wezwania zastosowanie miał art. 73 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Doręczenie miało zatem miejsce w dniu 11 stycznia 2016 r., tj. z upływem czternastego dnia, licząc od dnia pierwszego awizowania przesyłki, a termin przewidziany na uzupełnienie braku formalnego skargi i uiszczenie wpisu od skargi upłynął bezskutecznie z dniem 18 stycznia 2016 r.

Odpis powyższego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 2 lutego 2016 r.

W dniu 9 lutego 2016 r. (data nadania) pełnomocnik strony skarżącej wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 25 stycznia 2016 r. Tego samego dnia pełnomocnik Spółki złożył również wniosek o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności, tj. do uzupełnienia braku formalnego skargi i uiszczenia wpisu od skargi.

W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku pełnomocnik Spółki podniósł, że nie otrzymał żadnego z dwóch zawiadomień o pozostawieniu w placówce pocztowej przesyłki zawierającej odpis wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi i uiszczenia wpisu od skargi. Zauważył, że co prawda w dniu 28 grudnia 2015 r. adresat nie pracował, ale też tego dnia żadne awizo nie zostało pozostawione w drzwiach wejściowych adresata. Zawiadomienie musiałoby bowiem zostać umieszczone w szklanych drzwiach prowadzonych do pomieszczeń zajmowanych przez adresata, co w jego ocenie jest niemal niemożliwe. Z kolei w dniach 4-5 stycznia 2016 r., tj. w okresie drugiego awizo spółka pełnomocnika pracowała zaś w pełnym zakresie. W tych dniach pracownik poczty doręczał korespondencję kierowaną do spółki, jednakże żadnego awizo nie pozostawił. Fakt ten potwierdzają pracownicy spółki - adresata. Co więcej, potwierdza to również pracownik poczty doręczający tego dnia korespondencję, na potwierdzenie czego załączono oświadczenie listonosza, z którego wynika, że w dniu 5 stycznia 2016 r. nie otrzymał on i w związku z tym nie pozostawił w siedzibie adresata żadnych awiz.

Biorąc powyższe pod uwagę pełnomocnik Spółki stwierdził, że przyczyną uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi i uiszczenia wpisu był brak wiedzy strony o fakcie doręczenia tych wezwań. Dalej wskazał, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 2 lutego 2016 r., tj. w dniu zapoznania się pełnomocnika skarżącej z treścią postanowienia z dnia 25 stycznia 2016 r. o odrzuceniu skargi. W kontekście przesłanki braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pełnomocnik Spółki podniósł, że postępowanie podmiotu doręczającego spowodowało, że nie miał on szansy odebrać przedmiotowej przesyłki, gdyż o niej nie wiedział. Jeżeli zaś nie miał wiedzy o pozostawionej przesyłce, to nie można mu przypisać winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz braku fiskalnego skargi. Jednocześnie pełnomocnik Spółki zaznaczył, że podjęte zostały kroki w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji w urzędzie pocztowym - skierowano do A S.A. pismo reklamacyjne. Jednocześnie pełnomocnik Spółki dopełnił uchybionej czynności uzupełniając brak formalny skargi i uiszczając wpis od skargi.

Z nadesłanej przez pełnomocnika skarżącej w dalszej kolejności odpowiedzi A S.A. z dnia 4 marca 2016 r. na pismo reklamacyjne wynika, że ze względu na zamknięty lokal adresata w dniu 28 grudnia 2015 r., przesyłka została złożona do odbioru w Urzędzie Pocztowym W. (...), a stosowne zawiadomienia pozostawiono w drzwiach adresata, podobnie postąpiono z wygenerowanymi w placówce pocztowej w dniu 5 stycznia 2016 r. awizacjami powtórnymi.

Dodatkowo w odpowiedzi na pismo wystosowane przez tut. Sąd z prośbą o wyjaśnienie okoliczności dotyczących pozostawienia ww. zawiadomień, operator pocztowy w piśmie z dnia 5 kwietnia 2016 r. powyższe potwierdził. Ponadto nadmienił, że procesy związane z podjęciem próby doręczenia przesyłek oraz pozostawieniem zawiadomień o ich nadejściu nie przewidują uwierzytelniania wykonania tych czynności. Ustalenie przyczyny niedotrzymania zawiadomienia po doręczeniu jest znacznie utrudnione. Odnosząc się zaś do oświadczenia pracownika A S.A., operator wyjaśnił, że listonosz - zapytany przez adresata przesyłki o okoliczności doręczenia zawiadomienia o zaleganiu przedmiotowej przesyłki - poinformował, że z uwagi na znaczny upływ czasu nie pamięta, czy rzeczone zawiadomienie doręczał oraz że został wprowadzony w błąd przez osobę, która przedstawiła mu do podpisu przedmiotowe oświadczenie.

W dniu 25 maja 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie tut. Sądu z dnia 25 stycznia 2016 r. o odrzuceniu skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Wniosek o przywrócenie terminu złożony w dniu 9 lutego 2016 r. uznać należy za wniesiony w terminie, nie jest on jednakże zasadny.

Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej w skrócie "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

Wskazać w tym miejscu należy, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak (w:)

B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz,

8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.gov.pl). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). Omawiane kryteria ujmowane są jeszcze surowiej w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98). Osoby te zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Należy nadto zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika konsekwencje procesowe ponoszą strony postępowania. Dokonując oceny braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi i uiszczenia wpisu sądowego od skargi Sąd uznał, że okoliczność ta nie została uprawdopodobniona. Na znajdującej się w aktach sprawy zwróconej przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, znajduje się informacja, że przesyłka została zwrócona nadawcy z powodu jej "nie podjęcia w terminie". Z adnotacji umieszczonych na kopercie wynika, że przesyłka była awizowana dwukrotnie - pierwsze awizo pozostawiono dnia 28 grudnia 2015 r. na drzwiach adresata, czynność ta została powtórzona dnia 5 stycznia 2016 r. Powyższy fakt został potwierdzony w piśmie A S.A. z dnia 4 marca 2016 r. oraz z dnia 5 kwietnia 2016 r. W konsekwencji przesyłka została przez Sąd uznana za doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a. W tym miejscu wskazać należy, że domniemanie doręczenia wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone. Taka sytuacja jest dopuszczalna, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W doktrynie podnosi się, że obalenie domniemania doręczenia przez awizo jest oczywiście możliwe, jednak nie neguje ono dokonania doręczenia, a prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu (por. J. Jodłowski, K. Piasecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, Warszawa 1989 r., s. 247). Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z wymogami art. 73 p.p.s.a., mimo że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić się od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli uprawdopodobni okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu. By jednak wykazać brak winy w uchybieniu terminu powinien dysponować argumentem w postaci skutecznie przeprowadzonej reklamacji usług pocztowych w oparciu o zasady określone w rozporządzeniu Ministra Cyfryzacji i Administracji z 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1468).

Pełnomocnik strony skarżącej w uzasadnieniu rozpoznawanego wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że doręczająca przesyłkę A S.A. nie pozostawiła awiza i w konsekwencji nie został powiadomiony o przesyłce sądowej zawierającej wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi i uiszczenia wpisu.

W ocenie Sądu w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie stanowi samo oświadczenie strony o braku awizo. Twierdzenia pełnomocnika strony skarżącej w tym przedmiocie są jednostronne i nie zostały poparte żadnymi dowodami. Wręcz przeciwnie - istnieją w aktach sprawy pisma operatora pocztowego, w których ten potwierdził pozostawienie awiz przez swojego pracownika w dniach 28 grudnia 2015 r. oraz 5 stycznia 2016 r. w siedzibie adresata.

Innymi słowy, zwykłe oświadczenie strony, że awizo nie zostało pozostawione lub zaginęło nie jest wystarczające do obalenia domniemania doręczenia przesyłki w trybie awizo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2015 r. sygn. akt II OZ 863/15).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności i uznając, że pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi i uiszczenia wpisu, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.