Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1791452

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 21 kwietnia 2015 r.
I SA/Gd 70/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień.

Sędziowie NSA: Sławomir Kozik (spr.), Ewa Kwarcińska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi R. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 października 2014 r., nr (...) w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

W związku z prowadzonymi czynnościami w firmie "A" Sp. z o.o. za luty 2014 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 25 czerwca 2014 r. wezwał R.N. do zgłoszenie się w siedzibie organu w dniu 17 lipca 2014 r., o godz. 11:00 celem przesłuchania w charakterze świadka, w związku z pełnieniem przez niego funkcji prezesa zarządu w "B" Sp. z o.o. Jednocześnie organ ten wniósł o przedłożenie w toku przesłuchania wszelkiej dokumentacji związanej z ewentualnymi transakcjami pomiędzy "B" Sp. z o.o. a "A" Sp. z o.o. w lutym 2014 r. (w szczególności dotyczącej źródeł pochodzenia towarów będących przedmiotem dalszej odsprzedaży na rzecz ww. podmiotu). Powyższe pismo zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do wezwania może skutkować nałożeniem kary porządkowej do wysokości 2.800,- zł. Wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 30 czerwca 2014 r.

R.N. wraz z ojcem, stawił się w siedzibie Urzędu Skarbowego w dniu 17 lipca 2014 r. o godz. 10:30, tj. 30 min. przed wyznaczoną godziną przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka. Ojciec R.N., poinformował, że przybyli przed terminem przesłuchania, ponieważ przesłuchanie nie odbędzie się, z uwagi na to, że syn od 2013 r. nie jest już prezesem firmy "B" Sp. z o.o.

W związku z powyższym, pracownik organu przedłożył R.N. aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego spółki "B" Sp. z o.o. (stan na dzień 26 maja 2014 r.), z którego wynikało, że nadal figuruje on jako prezes zarządu spółki, a ostatnie zmiany dokonano dnia 9 stycznia 2014 r.

Ojciec strony poinformował zatem, że przed godziną 11:00 złożą na sali obsługi stosowną uchwałę zmieniającą prezesa, w efekcie tego nie musi stawiać się na wezwanie organu. Nadto ponadto ww. poinformował, że nic nie wie na temat "B" Sp. z o.o.

Z uwagi na fakt, że R.N. został wezwany na przesłuchanie w charakterze świadka na godzinę 11:00, kontrolująca poinformowała go o konieczności przybycia na przesłuchanie o wyznaczonej godzinie i jednocześnie pouczyła, że niestawiennictwo skutkować będzie nałożeniem kary porządkowej.

Pismem z dnia 17 lipca 2014 r. złożonym w urzędzie skarbowym na sali obsługi klienta, R. N. wskazał, że od lata 2013 r. nie jest prezesem "B" Sp. z o.o. Ponadto wniósł o zmianę terminu do ewentualnego przesłuchania - po wyjaśnieniu stanu prawnego funkcjonowania w ww. spółce. Do pisma zostały dołączone kserokopie: wniosku złożonego w dniu 19 lipca 2013 r. w Sądzie Rejonowym o zmianę danych podmiotu w Rejestrze Przedsiębiorców oraz Uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Wspólników dotyczące odwołania R. N. ze stanowiska prezesa zarządu z dniem 11 lipca 2013 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia (...) r., nałożył na R.N. karę porządkową w wysokości 2.800,- zł z tytułu nieuzasadnionego niestawiennictwa na wezwanie organu z dnia 25 czerwca 2014 r., celem złożenia zeznań w charakterze świadka w toku kontroli prowadzonej w "A" Sp. z o.o., w zakresie podatku od towarów i usług za luty 2014 r. - w związku z pełnieniem funkcji prezesa zarządu w "B" Sp. z o.o., w ww. miesiącu.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że dwukrotnie - w dniach 3 kwietnia 2014 r. i 26 maja 2014 r. - podjęto próby nawiązania kontaktu z "B" Sp. z o.o., pod wskazanym adresem siedziby (G., ul. (...)), które okazały się nieskuteczne. Pod ww. adresem nie znaleziono biura firmy; pracownik firmy administrującej budynek przy ul. (...) wskazał, że "B" Sp. z o.o. nie posiada w tym miejscu siedziby, tylko adres kontaktowy. Kolejno organ ten wskazał, że "B" Sp. z o.o. była dwukrotnie wzywana (pisma z dnia 29 kwietnia 2014 r., i 26 maja 2014 r.) do przedłożenia dokumentów w celu przeprowadzenia czynności sprawdzających, w tym m.in. do przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących pochodzenia towarów sprzedawanych na rzecz "A" Sp. z o.o. w lutym 2014 r. Powyższa korespondencja w obu przypadkach wróciła z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie".

Zdaniem organu pierwszej instancji, nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań R.N. stanowi istotne utrudnienie w zakresie ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych pomiędzy "B" Sp. z o.o., a "A" Sp. z o.o., bowiem na obecnym etapie brak jest możliwości ustalenia źródła pochodzenia towaru, który został sprzedany na rzecz "A" Sp. z o.o. (z okazanych w toku kontroli dokumentów źródłowych, wynika, że "B" Sp. z o.o. dokonała sprzedaży na rzecz "A" Sp. z o.o. czterech samochodów).

Mając na uwadze okoliczności stanu faktycznego, o którym mowa powyżej - Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazując na art. 196 Ordynacji podatkowej oraz art. 262 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm., dalej jako "Ordynacja podatkowa") stwierdził, że R.N. wezwany w charakterze świadka miał bezwzględny obowiązek stawienia się w terminie wyznaczonym w wezwaniu, tj. w dniu 17 lipca 2014 r., o godz. 11.00 - tym bardziej, że dodatkowo ustnie został pouczony przez pracownika organu o konsekwencjach niestawienia się.

Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia decyzją z dnia 31 października 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ przywołując treść art. 262 § 1 pkt 1 oraz 155 § 1 Ordynacji podatkowej wskazał, że spełnione zostały przesłanki nałożenia kary porządkowej wynikającej z art. 262 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. RN. został ukarany z tytułu nieuzasadnionego niestawiennictwa w dniu 17 lipca 2014 r. o godz. 11:00 w celu złożenia zeznań w charakterze świadka w toku czynności prowadzonych w "A" Sp. z o.o. w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2014 r. Nadto, organ pierwszej instancji - przed nałożeniem kary porządkowej - wystosował do świadka prawidłowe wezwanie (pismo z dnia 25 czerwca 2014 r.) z pouczeniem, iż niezastosowanie się do wezwania może skutkować nałożeniem kary porządkowej do wysokości 2.800,- zł. Przedmiotowe wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 30 czerwca 2014 r. Również treść ww. wezwania była czytelna - wskazywała, że organ ten, w związku z prowadzonymi czynnościami w firmie "A" Sp. z o.o. za luty 2014 r. prosi o osobiste zgłoszenie się w siedzibie urzędu skarbowego w dniu 17 lipca 2014 r., o godz. 11:00 celem przesłuchania w charakterze świadka, w związku z pełnieniem przez R.N. funkcji Prezesa Zarządu w "B" Sp. z o.o. Jednocześnie organ ten wniósł o przedłożenie w toku przesłuchania wszelkiej dokumentacji związanej z ewentualnymi transakcjami pomiędzy "B" Sp. z o.o., a "A" Sp. z o.o. w lutym 2014 r. (w szczególności dotyczącej źródeł pochodzenia towarów będących przedmiotem dalszej odsprzedaży na rzecz ww. podmiotu).

Organ wskazał, że wyjaśnienie złożone przez R.N., że nie jest prezesem zarządu spółki nie została potwierdzona w odpisie z Krajowego Rejestru Sądowego sporządzonym na dzień 25 maja 2014 r. i okazanym świadkowi w dniu 17 lipca 2014 r.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że kara porządkowa została wymierzona skarżącemu jako świadkowi za bezzasadną odmowę złożenia zeznań. Jednocześnie brak było podstaw aby uwzględnić wniosek "o zmianę terminu na ewentualne przesłuchanie po wyjaśnieniu stanu prawnego mojego funkcjonowania w spółce lub nie w okresie, za który dotyczy kontrola". Bez wpływu na ocenę trafności usprawiedliwienia zaniechania wskazanego obowiązku pozostają przedłożone przez stronę przy piśmie z dnia 17 lipca 2014 r. kserokopie: uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "B" z siedzibą w G. z dnia 11 lipca 2013 r. w sprawie odwołania R.N. z dniem 11 lipca 2013 r. ze stanowiska prezesa zarządu; wniosek o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców.

Organ marginalnie wskazał, że kserokopie wskazanych wyżej dowodów datowane są odpowiednio na dzień 11 i 19 lipca 2013 r., natomiast Rejestr Przedsiębiorców datowany na dzień 25 maja 2014 r. nie potwierdza wskazanej przez skarżącego zmiany (tekst jedn.: wykreślenia z dniem 11 lipca 2013 r. z funkcji prezesa zarządu), gdyż ostatni wpis w KRS datowany jest na dzień 9 stycznia 2014 r.

Organ odwoławczy wskazał, że wysokość kary uwzględniła wszystkie wskazywane wyżej okoliczności. Organ miał na względzie również fakt, że z powodu zaniechania R.N. istniało ryzyko przedłużenia terminu zakończenia postępowania w sprawie, do której wyjaśnienia miał się przyczynić. Przesłuchanie świadka miało kluczowe znaczenie w kontekście prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kontroli podatkowej w "A" Sp. z o.o. w przedmiocie prawidłowości rozliczeń w zakresie podatku od towarów i usług oraz zasadności dokonania zwrotu za luty 2014 r., a w szczególności ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych na podstawie faktur VAT wystawionych przez R.N. na rzecz "A" Sp. z o.o. i ustalenia źródeł pochodzenia towaru po stronie "B" Sp. z o.o. Zatem, przesłuchanie R.N. w charakterze świadka miało służyć organowi podatkowemu w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych w sprawie podatkowej. Wobec czego, zdaniem organu - wysokość nałożonej kary porządkowej jest adekwatna do konsekwencji, jakie spowodowało niezastosowanie się do wezwania organu.

Nadto, w sprawie zostały spełnione przesłanki do nałożenia kary porządkowej, a mianowicie: wezwanie było czytelne, wskazywało podstawę prawną, zostało doręczone w trybie przewidzianym przepisami Ordynacji podatkowej, zawierało pouczenie o skutkach prawnych niezastosowania się do tego wezwania i niedopełnienia obowiązku złożenia wyjaśnień bez podania uzasadnionej przyczyny.

Uzasadnienie prawne

Dyrektor izby skarbowej zważył jednocześnie, że skarżący miał możliwość przed wyznaczonym dniem (17 lipca 2014 r.) na osobiste zgłoszenie się w siedzibie Urzędu Skarbowego (tekst jedn.: aż 17 dni) poinformować organ ten o ewentualnej przeszkodzie w wypełnieniu obowiązku zawartego w wezwaniu. Skoro dopiero w dniu wyznaczonym na dokonanie czynności określonych w przedmiotowym wezwaniu poinformował organ pierwszej instancji, że od lipca 2013 r. nie jest prezesem zarządu spółki i w związku z tym odmawia złożenia stosownych zeznań, to w okolicznościach faktycznych sprawy - o których mowa powyżej - zignorował przedmiotowe wezwanie uniemożliwiając tym samym organowi podatkowemu na przeprowadzenie stosownych w tym dniu dowodów.

Końcowo organ wskazał, że w realiach niniejszej sprawy zasadnie organ pierwszej instancji nie wyznaczył stronie nowego terminu do złożenia zeznań. Skoro skarżący utrzymuje, że nie ma wiedzy o firmie za okres kontroli, zasadnym jest stwierdzenie, że nie zamierza on wykonać żądania organu podatkowego. Tym samym zaistniało kolejne realne zagrożenie przedłużenia kontroli wobec "A" Sp. z o.o. Uwzględnienie wniosku strony wiązało się bowiem z podjęciem przez organ pierwszej instancji ponownej procedury związanej z wezwaniem do osobistego stawienia się świadka oraz strony, wobec której toczy się postępowanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) r. R.N. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) r., zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz określenie, że zaskarżone postanowienie nie może zostać wykonane.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie prawa:

- materialnego, tj. art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędne zastosowanie wyrażające się w nałożeniu na skarżącego kary porządkowej, pomimo braku wypełnienia przez niego przesłanki "bezzasadności odmówienia zeznań" statuowanej w tym przepisie, pomimo nieustalenia wszystkich okoliczności, których ustalenie jest niezbędne do nałożenia tej kary oraz niewskazanie elementów, które stały się podstawą wymierzenia kary w maksymalnej wysokości i nieuzasadnienie wymiaru kary, przez co naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

- postępowania, tj. art. 210 § 4, art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej, poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu postanowienia wszystkich przesłanek, których spełnienie było konieczne do nałożenia kary porządkowej (w szczególności faktu pełnienia przez skarżącego funkcji w zarządzie spółki, rodzaju i stopnia zawinienia, ewentualnych skutków, jakie pociąga w konkretnym przypadku uchybienie wezwaniu oraz elementów wpływających na wymiar kary) co doprowadziło do prowadzenia i zakończenia postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych.

W uzasadnieniu wniesionej skargi skarżący wyjaśnił, że od lipca 2013 r. nie jest prezesem zarządu "B" Sp. z o.o. i na tę okoliczność przedstawił uchwałę Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników tej Spółki w sprawie odwołania go z tej funkcji oraz wniosek o zmianę tych danych wraz z dowodem złożenia w sądzie celem rejestracji. W ocenie skarżącego, organ pominął tę okoliczność, opierając się na danych wynikających z odpisu z rejestru przedsiębiorców. Takie działanie było nieprawidłowe, zwłaszcza że organ nie zakwestionował prawdziwości powyższej uchwały oraz faktu, że wniosek o zmianę danych w związku z tą uchwałą, został złożony celem zmiany danych w sądzie rejestrowym. Ponadto strona podniosła, że organ podatkowy pominął, że wpis członków zarządu do rejestru przedsiębiorców ma charakter deklaratoryjny. Wpis określonej osoby do rejestru w charakterze członka zarządu nie rozstrzyga o fakcie, że osoba ta rzeczywiście uprawniona jest do reprezentacji spółki. Za decydujące - wobec takiego charakteru wpisu - należy uznać rzeczywiste posiadanie statusu członka zarządu. Zdaniem skarżącego, z chwilą podjęcia uchwały (11 lipca 2013 r.) wygasł jego mandat, niezależnie od tego, kiedy stan ten zostanie ujawniony w rejestrze.

W podanym zakresie skarżący wskazał, że skoro przesłuchanie miało dotyczyć okoliczności, obejmujących luty 2014 r. - to nie miał i nie ma wiedzy o zdarzeniach objętych tym okresem. Tym samym przedłożone przez niego dokumenty, czyniły zasadnym wniosek złożony w dniu 17 lipca 2014 r. o zmianę terminu na ewentualne przesłuchanie po wyjaśnieniu stanu prawnego jego funkcjonowania w spółce lub w okresie, za który dotyczy kontrola. Skarżący wyjaśnił, ze dopiero w dniu 17 lipca 2014 r. powziął wiedzę od organu, że pomimo odwołania, nadal figuruje jako osoba uprawniona do reprezentacji spółki i że jest to dla organu wiążąca informacja, zatem wymagało to wyjaśnienia.

Zdaniem skarżącego nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż postępowanie w sprawie, której był wzywany w charakterze świadka, zakończyło się wydaniem merytorycznej decyzji, bez uzyskania przez organ stosownych dokumentów i zeznań, co potwierdza, że jego zeznania nie miały dla organu decydującego znaczenia istotnego wpływu na bieg i rozstrzygnięcie sprawy.

Kolejno strona wskazuje, skoro organ podatkowy wymierzając karę porządkową, działa w odniesieniu do jej wysokości w ramach uznania - powinien przedstawić argumenty, dlaczego wymierza taką, a nie inną wysokość kary porządkowej. W ocenie skarżącego, rolą organu nakładającego karę porządkową jest wyjaśnienie, co sprawiło, że wymierzono karę w takiej wysokości, a strona powinna wiedzieć, że nałożona kara porządkowa jest adekwatna do przewinienia. Nie bez znaczenia w ocenie skarżącego jest okoliczność, że innej sprawie również nałożono na skarżącego karę porządkową w wysokości 2.800,- zł, w związku z niestawiennictwem wyznaczonym na ten sam dzień, 15 minut wcześniej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zwarzył, co następuje.

Skarga R. N. jest bezzasadna.

W rozpatrywanej sprawie, kwestią sporną jest zasadność nałożenia na R. N. kary porządkowej w wysokości 2.800 zł z tytułu nieuzasadnionego niestawiennictwa w dniu 17 lipca 2014 r. o godz. 11:00 na skutecznie doręczone wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 25 czerwca 2014 r. do osobistego stawienia się w celu złożenia zeznań w charakterze świadka w związku z pełnieniem przez R.N. funkcji Prezesa Zarządu w "B" Sp. z o.o. w lutym 2014 r.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 262 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy może ukarać stronę, która mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawiła się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że była do tego zobowiązana.

Zgodnie z art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej, strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani, lub bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, lub bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce przeprowadzenia czynności przed jej zakończeniem, mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.800 zł (na mocy Obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 18 sierpnia 2014 r. w sprawie wysokości kwoty wymienionej w art. 262 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa (M.P z 2014 poz. 710)).

Zauważyć należy, że organ administracyjny ma obowiązek z urzędu wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p.).

Zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej do organu podatkowego należy inicjatywa w zbieraniu dowodów i wyjaśnianiu stanu faktycznego, a temu celowi służy m.in. instytucja wezwania strony lub innej osoby do złożenia wyjaśnień niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego czy do przedłożenia określonych dowodów. Nie budzi bowiem wątpliwości, że szereg informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem kontroli posiada strona, ale to organ a nie strona ma decydować o tym, które dane są istotne w sprawie i kto winien być przesłuchany. To organ decyduje, jakie informacje nie mają znaczenia w sprawie. W możliwości wezwania strony, czy innej osoby do określonego zachowania na podstawie art. 155 Ordynacji podatkowej, realizowany jest przez organ podatkowy obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W sytuacji, gdy strona w ogóle nie stosuje się do wezwania organu, organ podatkowy ma prawo podjąć dopuszczalne prawem kroki zmierzające do uzyskania wyjaśnień, czy przedstawienia dowodu, w tym nałożenie kary porządkowej. Ocena bowiem, czy złożenie przez podatnika czy świadka dowodu lub zeznań jest niezbędne, pozostaje w gestii organu, przed którym toczy się postępowanie. (por. wyroki NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt: II FSK 1270/09 II FSK 921/10 i II FSK 1691/10 publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy może wezwać stronę postępowania lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie organ może w toku postępowania, zważywszy na jego dobro i niezakłócanie jego toku, zmieniać swoje koncepcje w zakresie przeprowadzania dowodów, z zaniechaniem przeprowadzenia dowodu włącznie, gdy w toku tego postępowania okaże się, że nie będzie to niezbędne. Stosownie do treści art. 159 ww. ustawy, w wezwaniu należy wskazać: nazwę i adres organu podatkowego, imię i nazwisko osoby wzywanej, w jakiej sprawie i w jakim charakterze oraz w jakim celu osoba ta zostaje wezwana, czy osoba wezwana powinna stawić się osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie, termin do którego żądanie powinno być spełnione oraz skutki prawne niezastosowania się do wezwania.

Mając na uwadze brzmienie art. 262 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, sąd uznał, że wezwanie skarżącego na przesłuchanie w charakterze świadka z dnia 25 czerwca 2014 r. zawiera wszystkie elementy określone w art. 159 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim, organ jasno określił w nim treść swego żądania, wyznaczył stronie konkretny termin i miejsce zgłoszenia się, pouczył o sankcji grożącej za brak reakcji na wezwanie, jak również wskazał, że wzywa skarżącego w charakterze świadka do złożenia zeznań w postępowaniu kontrolnym toczącym się wobec "A" spółka z o.o. Wezwanie zostało nadto podpisane przez pracownika organu, z podaniem jego imienia, nazwiska i stanowiska służbowego. Również zostało ono prawidłowo doręczone.

Zauważyć należy, że wezwanie jako czynność cechująca się władczością oraz jednostronnością, nakłada na osoby, do których jest kierowane określone obowiązki, których niewykonanie jest sankcjonowane poprzez nałożenie kary porządkowej, o której mowa w art. 262 Ordynacji podatkowej oraz przymus administracyjny w ich egzekwowaniu. Zatem, zadaniem skarżącego jako zobowiązanego do stawiennictwa na przesłuchanie, jest zgłoszenie się na w miejscu i czasie wskazanym w wezwaniu i udzielenie odpowiedzi na pytania, a do organu należy ocena pozyskanego w ten sposób dowodu. Kara porządkowa nałożona przez organ podatkowy jest środkiem dyscyplinującym uczestników postępowania podatkowego. Ma zadbać, aby postępowanie to przebiegało sprawnie i kończyło się przewidzianym prawem terminie konkretnym rozstrzygnięciem. Uchylanie się bowiem przez zobowiązanego od wykonywania obowiązków w postępowaniu podatkowym, powoduje przedłużanie postępowania, a niekiedy w ogóle uniemożliwia jego zakończenie.

Skoro przepis art. 262 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej mówi o bezzasadnej odmowie osobistego stawiennictwa, zatem, należy ocenić czy nieobecność skarżącego na przesłuchaniu była obiektywnie usprawiedliwiona.

W ocenie sądu, w realiach niniejszej sprawy skarżący wykazał się szczególnie wysokim napięciem złej woli, w stosunku do wykonania nałożonego na niego obowiązku w postaci stawiennictwa, która wyraziła się tym, że skarżący stawił się do organu, ale wcześniej przed jego terminem i ostentacyjnie stwierdził, że nie zgłosi się na przesłuchanie. Pouczony przez pracownika organu o skutkach takiego zachowania, podtrzymał swoje oświadczenie i rzeczywiście nie stawił się na przesłuchanie.

Zauważyć należy, że bez znaczenia są podnoszone przez skarżącego okoliczności, że nie jest on już prezesem zarządu spółki, która uczestniczyła w obrocie towarami w spółce kontrolowanej przez organy podatkowe. Jeszcze raz należy podkreślić, że to do organu podatkowego należy ocena tego, czy pozyskane dowody przyczynią się do wydania decyzji merytorycznej w sprawie.

W ocenie sądu, zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające nałożenie na skarżącego kary porządkowej wynikającej z art. 262 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że R.N. został ukarany z tytułu nieuzasadnionego niestawiennictwa w dniu 17 lipca 2014 r. o godz. 11:00 w celu złożenia zeznań w charakterze świadka w toku czynności prowadzonych w firmie "A" Sp. z o.o. w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2014 r.

Organ przed nałożeniem kary porządkowej - wystosował do skarżącego prawidłowe wezwanie (pismo z dnia 25 czerwca 2014 r.,). Przedmiotowe wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 30 czerwca 2014 r., natomiast R.N. będąc w siedzibie organu w dniu przesłuchania i jednocześnie będąc pouczony (w piśmie z dnia 25 czerwca 2014 r. oraz w dniu 17 lipca 2014 r. ustnie przez pracownika urzędu) o skutkach, deklarowanej przez niego odmowie zgłoszenia się na przesłuchanie, wykazał się wyjątkowo złą wolą i nie stawił się na przesłuchaniu, zatem w ocenie sądu, organy podatkowe zasadnie wymierzyły stronie karę porządkową.

Natomiast w odniesieniu do wskazywanej przez skarżącego okoliczności usprawiedliwiającej brak stawiennictwa - stwierdzić należy, że organy prawidłowo skonstatowały, że z Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, że jest on nadal prezesem zarządu "B" Sp. z o.o., wobec czego uzasadniało to ich działanie.

Zwrócić należy uwagę, że w każdym przypadku warunkiem prawidłowego zastosowania przepisu art. 262 Ordynacji podatkowej jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, nie tylko co do przesłanek wymienionych w przepisie (podmiot, prawidłowość wezwania, brak uzasadnionej przyczyny odmowy), lecz także rodzaju i stopnia zawinienia oraz ewentualnych skutków, jakie pociąga w konkretnym przypadku uchybienie wezwaniu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22.01.02013 r., sygn. akt I SA/Gd 768/13).

Wskazać w tym miejscu należy, że organ podatkowy wymierzając karę porządkową zasadnie wymierzył ją w wysokości 2.800,- zł, co było podyktowane ww. okolicznościami sprawy oraz tym, że poprzez zaniechanie R.N. istniało ryzyko przedłużenia terminu zakończenia postępowania w sprawie, do której wyjaśnienia miał się przyczynić. Na ówczesnym etapie postępowania, przesłuchanie skarżącego miało kluczowe znaczenie w kontekście prowadzonej przez naczelnika urzędu skarbowego kontroli podatkowej w firmie "A" Sp. z o.o. w przedmiocie prawidłowości rozliczeń w zakresie podatku od towarów i usług oraz zasadności dokonania zwrotu za luty 2014 r., a w szczególności ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych na podstawie faktur VAT wystawionych przez R.N. na rzecz ww. spółki i ustalenia źródeł pochodzenia towaru po stronie "B" Sp. z o.o. Zatem wysokość nałożonej kary porządkowej jest adekwatna do sposobu postępowania skarżącego. Skarżący miał bowiem możliwość uczestniczenia w przesłuchaniu, jednak arogancko zignorował wezwanie oraz pouczenia w nim zawarte.

W świetle powyższych rozważań uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zwłaszcza, że organ ocenił i uzasadnił wymiar kary. Nadto organ ze względu na złą wolę skarżącego zastosował maksymalną wysokość wymiaru kary, jednocześnie wykazał, że wezwanie skarżącego w charakterze świadka było niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Końcowo, sąd wskazuje, że postępowanie dotyczące wymierzenia grzywny, również w innej sprawie jest poza zakresem niniejszej sprawy, bowiem stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze z., dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej, konkretnej sprawy administracyjnej. W tym kontekście zarzuty skargi należy kierować tylko w stosunku do zaskarżonych postanowień (z dnia 31 października 2014 r. i 25 lipca 2014 r.).

Reasumując, niestawiennictwo na wezwanie organu, jako nieznajdujące oparcia bądź to w szczególnych okolicznościach faktycznych, bądź też w wyraźnym przepisie prawa, należało uznać za nieusprawiedliwione, co w konsekwencji skutkowało nałożeniem kary porządkowej. Takie działanie organu sąd uznaje za zgodne z prawem, bowiem to nie sama strona, lecz organ prowadzący postępowanie decyduje o tym, w jakim czasie i w jakim miejscu czynność postępowania ma zostać przeprowadzona.

Sąd nie dopatrzył się zatem w działaniu organu podatkowego żadnego uchybienia, albowiem wymierzył stronie karę porządkową w związku z niezasadnym uchylaniem się od obowiązku osobistego stawiennictwa celem złożenia zeznań.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.