Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1790448

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 16 czerwca 2015 r.
I SA/Gd 571/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus (spr.).

Sędziowie: NSA Małgorzata Gorzeń, WSA Irena Wesołowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 grudnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 rok oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 22 grudnia 2014 r. nr (...) Samorządowego Kolegium Odwoławczego-dalej jako "SKO", działając na podstawie: art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) - dalej jako "Ordynacja podatkowa" po rozpatrzeniu odwołania A Spółka z o.o. z siedzibą w S. - dalej jako "Skarżąca" od decyzji Wójta Gminy z dnia 22 września 2014 Nr (...) określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2011 w kwocie 50 969,00 zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Postanowieniem Nr (...) z dnia 3 marca 2011 r. organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie określenia Skarżącej zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy (poprzednia decyzja, utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji, zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, została uchylona wyrokiem z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 973/11. Powodem uchylenia przez sąd decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego było niedostateczne udokumentowanie przez organ podatkowy faktu dzierżawienia przez Spółkę w 2011 r. gruntów będących przedmiotem opodatkowania) organ podatkowy decyzją Nr (...) z dnia 22 września 2014 r. określił Spółce zobowiązanie na rok 2011 w kwocie 50.969,00 zł.

3. Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie.

Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie:

1)

przepisów postępowania, a w szczególności art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej przez zaniechanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w tym zwłaszcza przez:

- pominięcie, że wskazane w uzasadnieniu decyzji na str.2 w ustępie 2 tiret 3: działki w obrębie G.: nr (...) o pow.12400 m2, nr (...) o pow.11000 m2, nr (...) o pow.22600 m2, nr (...) o pow.28100 m2, czyli 4 działki o powierzchni 74 100 m2 są drogami publicznymi zaznaczonymi w atlasach samochodowych jako drogi łączące miejscowości G. F. bezpośrednio z miejscowościami sąsiednimi G., Z., S. i P. i siecią dróg publicznych, które po wieloletnich wnioskach zostały przejęte w bieżącym roku do zasobu nieruchomości Gminy.

- pominięcie, że również część pozostałych wskazanych na str. 2 decyzji działek drogowych w obrębie R. to będące przedmiotem użytku publicznego drogi kołowe (w tym zaznaczone w atlasach samochodowych lub ujawniające się na mapach nawigacji samochodowych) lub drogi (ścieżki) rowerowe, przejęte w bieżącym roku po wieloletnich wnioskach i staraniach.

- pominięcie, że pozostałe wymienione na str.2 decyzji działki gruntu w obrębie R. zostały już przed 2007 r. zaorane, o uwzględnienie czego tj. zmiany rodzaju użytku w ewidencji gruntów strona wnosiła wielokrotnie do właściwego organu lecz wnioski te nie zostały uwzględnione, gdyż strona nie jest i nie była wpisana w ewidencji gruntów jako posiadacz tych i wszystkich objętych decyzją spornych gruntów;

2)

prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności:

- art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 336 Kodeksu cywilnego;

- art. 21 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez przyjęcie, że strona jest lub była posiadaczem gruntów, o których mowa w punkcie 1 lit. a i b, pomimo, że nigdy nie sprawowała władztwa nad tymi gruntami, jak również nigdy nie została wpisana jako ich posiadacz w ewidencji gruntów, przez co nie dotyczą jej też nieaktualne dane w zakresie rodzaju użytku gruntowego w tej ewidencji.

4. Decyzją z dnia 22 grudnia 2014 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że Skarżąca w roku 2011 dzierżawiła od Agencji Nieruchomości Rolnych na podstawie umów dzierżawy: nr (...) z dnia 16 marca 1994 r., nr (...) z dnia 14 października 1997 r., nr (...) z dnia 5 marca 2000 r., nr (...) z dnia 16 marca 2001 r. szereg gruntów położonych na terenie gminy S. w obrębie G. i R.

W związku z powyższym mając na uwadze art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 849 z późn. zm.) - dalej jako "u.p.o.l.", oraz art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 z późn. zm.) i art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 465 z późn. zm.) była w 2011 r. jako posiadacz zależny podatnikiem podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego.

W ocenie organu, spór w niniejszej sprawie dotyczy podatku od nieruchomości a w szczególności nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako "dr".

Zaznaczyć należy, że rozpatrywana sprawa dotyczy podatku za rok 2011 w związku z tym, przy rozpatrywaniu sprawy obowiązywały dane w zakresie rodzaju użytku gruntowego wynikające z ewidencji gruntów występujących w roku 2011, uzupełnione o wskazane wyżej dowody w postaci umów dzierżawy (aneksów do tych umów i sesji).

W ocenie organu, nie można się zgodzić z zarzutem Skarżącej, że rozpatrując sprawę naruszono art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. w związku z art. 336 Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z przepisami wyżej wymienionego artykułu podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego (...). Zgodnie z art. 336 ustawy Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121 z późn. zm.) posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny) jak i ten kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

W ocenie organu wymienione w decyzji działki w obrębie G. i R. stanowią własność Skarbu Państwa a wykonawcą tego prawa jest Agencja Nieruchomości Rolnych. Spółka podpisując z Agencją umowy dzierżawy gruntów świadomie przyjęła prawa i obowiązki wynikające z tego faktu.

Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1285) Prawo geodezyjne i kartograficzne w ewidencji gruntów i budynków wskazuje się właścicieli gruntów, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty, jednak ujawnienie dzierżawcy w tej ewidencji nie jest jedynym dowodem potwierdzającym zawarcie umowy dzierżawy i nie jest warunkiem skuteczności takiej umowy. Jakkolwiek ewidencja gruntów i budynków stanowiąc dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, nie może być przez organy podatkowe pomijana, to brak jest podstaw do bezwzględnego związania organu treścią zapisów zawartych w tej ewidencji.

W związku z tym rozpatrując sprawę organ wziął pod uwagę oprócz ewidencji gruntów także treść zawartych umów z Agencją Nieruchomości Rolnych.

W ocenie organu, rozważenia wymaga zatem opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów oznaczonych w ewidencji jako "dr".

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają między innymi zawarte w art. 2 ust. 3 pkt 4 grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych.

Grunty zajęte pod pasy drogowe, inne niż drogi publiczne stanowią drogi wewnętrzne, do których art. 2 ust. 3 pkt 4 nie znajduje zastosowania.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 260 z późn. zm.), drogami publicznymi są drogi zaliczone na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z których może korzystać każdy, zgodnie ż ich przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Ustawa wymienia kategorie dróg i definiuje ich rodzaje. Ze wzglądu na funkcje w sieci drogowej dzieli je na: drogi krajowe (stanowiące własność Skarbu Państwa), drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne stanowiące własność właściwego samorządu. O zaliczeniu do określonej kategorii dróg decyduje uchwała sejmiku województwa, uchwała rady powiatu, uchwała rady gminy.

Drogi dzierżawione w 2011 r. przez Skarżącą od Agencji Nieruchomości Rolnych nie należą do żadnej z tych kategorii dróg, bo nie podjęto takiej uchwały, co więcej uchwały takie nie mogły być podjęte ani przez sejmik województwa, radę powiatu czy radę gminy, bowiem działki te nie należały w 2011 r. do żadnego z tych samorządów. Nie stanowiły też dróg krajowych, do których zgodnie z art. 5 ustawy o drogach publicznych zalicza się: autostrady i drogi ekspresowe, drogi międzynarodowe, drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych, drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych, drogi alternatywne dla autostrad płatnych, drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dla aglomeracji miejskich, drogi o znaczeniu obronnym. W związku z powyższym należy uznać, że zaznaczenie dróg w atlasach samochodowych oraz na mapach nawigacji samochodowych nie przesądza o tym, że są to drogi publiczne.

Bez wpływu na opodatkowanie dróg wewnętrznych pozostaje także fakt, że z dróg tych korzystają właściciele sąsiadujących nieruchomości, a także osoby nie będące ich właścicielami, przez co służą one celowi publicznemu. Zaliczenie do określonej kategorii dróg publicznych następuje bowiem w sposób przewidziany, w zależności od kategorii, w art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 2, art. 6a ust. 2, art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych.

W ocenie organu, bez znaczenia pozostaje również fakt rolniczego użytkowania części działek. Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W związku z tym podnoszony przez Skarżącą zarzut błędnego opodatkowania podatkiem od nieruchomości części gruntów sklasyfikowanych jako drogi, a faktycznie zaoranych i uprawianych (a zatem użytkowanych rolniczo) uznać należy za bezzasadny.

Organ wskazał, że dopiero zmiana klasyfikacji gruntów na dzierżawionych działkach, czy też wyłączenie z umów działek oznaczonych jako drogi będą stanowiły podstawę do zmiany wysokości zobowiązania podatkowego Mając na uwadze powyższe SKO uznało, że organ podatkowy I instancji dokonał rozstrzygnięcia na podstawie obowiązujących przepisów prawa, jak też w oparciu o stan faktyczny istniejący w roku 2011.

5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO z dnia 22 grudnia 2014 r. w części określającej wysokość tego zobowiązania ponad kwotę 959,00 zł oraz zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa i interesu prawnego Skarżącej, w tym:

1)

mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, a w szczególności:

- art. 3 ust. 1 pkt 4 Iit. a u.p.o.l. oraz art. 336, w związku z art. 5, art. 56, art. 65, art. 83 i art. 693 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego, jak również art,2, art. 7, art. 32 ust. 1 i 2 i art. 64 ust. 2, w związku z art. 8 Konstytucji RP, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym niezastosowanie i błędne przyjęcie, że Skarżąca jest lub była posiadaczem wskazanych w decyzji Wójta Gminy i w odwołaniu spornych co do posiadania dróg, w zakresie których SKO stwierdziło, że Skarżąca w roku 2011 dzierżawiła "szereg gruntów". W związku z powyższym mając na uwadze art. 3 ust. 1 pkt 1 lit.a u.p.o.l. była w 2011 r. jako posiadacz zależny podatnikiem podatku od nieruchomości, rolnego, co zdaniem Skarżącej wskazuje, że SKO z naruszeniem prawa i poza granicami prawa, wbrew definicji posiadacza w art. 336 K.c, z pominięciem będącego cechą posiadania warunku faktycznego władztwa nad rzeczą (i nadto jeszcze będącego warunkiem sprawowania władztwa woli posiadania), utożsamia będące nie prawem lecz stanem faktycznym posiadanie z samym prawem dzierżawy;

- art. 2 ust. 2 u.p.o.l. przez niezastosowanie oraz art. 21 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, również w związku z preambułą, art. 2, art. 7, art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, przez dowolne, wybiórcze i stronnicze niewłaściwe zastosowanie oraz nierówne traktowanie przez SKO tego przepisu, w zależności od tego czy jest to korzystne dla interesów fiskalnych jednostki podziału administracyjnego (samorządu terytorialnego) państwa oraz sektora finansów publicznych, na niekorzyść będącej podatnikiem na rzecz tego sektora finansów publicznych i jednostki podziału państwa strony, wobec której toczy się postępowanie podatkowe, danych objętych ewidencją gruntów, na korzyść jednostki podziału państwa i sektora finansów publicznych oraz niekorzyść i z dyskryminacją strony objętej postępowaniem podatkowym, tj. uznanie, że art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, według którego: "Podstawę... wymiaru podatków... stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów w zależności od tego czy jest to korzystne dla sektora finansów publicznych i jednostki podziału administracyjnego państwa, a niekorzystne dla poddanej temu państwu strony; nie jest bezwzględnie wiążący i według wydającego zaskarżoną decyzję Organu administracji państwa; "brak jest podstaw do bezwzględnego związania organu treścią zapisów zawartych w tej ewidencji", których treść może być korygowana lub uzupełniania innymi dowodami, w przypadku niewpisania Skarżącej strony jako osoby, o której mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, władającej gruntami, za które wymierzane są stronie sporne podatki; rzekomo jest bezwzględnie wiążący, bez możliwości przeprowadzenia dowodów na nieaktualność zawartych w ewidencji gruntów danych, w przypadku zaniechania, pomimo wniosków strony już od 2006 r., uwzględnienia w ewidencji gruntów zmiany rodzaju użytku gruntowego i zaorania części dróg i wówczas w ocenie państwowego Organu II instancji rzekomo; "Bez znaczenia pozostaje... fakt rolniczego użytkowania części działek", a jakoby: "dopiero zmiany klasyfikacji gruntów... będą stanowiły podstawę do zmiany wysokości zobowiązania podatkowego";

2)

naruszenie przepisów postępowania, które miało lub mogło bądź może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 145 § 2, art. 178 § 1, art. 180 § 1, 2 i art. 187 § 1 oraz art. 234a Ordynacji podatkowej, w szczególności przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niewyjaśnienie i nieustalenie czy Skarżąca rzeczywiście faktycznie włada lub władała i sprawuje lub sprawowała w 2011 r. faktyczne władztwo nad drogami, z tytułu rzekomego posiadania których przez Skarżącą naliczony został sporny podatek, w tym wyczerpującymi zdecydowaną większość powierzchni, za którą naliczono podatek działkami nr (...),(...).(...) i (...) w obrębie G., stanowiącymi zaznaczone m.in. w atlasach samochodowych drogi łączące miejscowość G. F. z sąsiednimi miejscowościami: G., Z., S. i P., z których korzystają i muszą korzystać jako drogi koniecznej do miejsca zamieszkania mieszkańcy miejscowości G. F., co doprowadziło w końcu do przejęcia tych dróg w ubiegłym roku, po wieloletnich od 2006 r. wnioskach strony i Agencji Nieruchomości Rolnych, przez Gminę, potwierdzającego publiczny charakter korzystania z przedmiotowych dróg i brak faktycznego władztwa Skarżącej nad tymi drogami, co zresztą zostało przyznane przez Organ administracji na str.4 decyzji wyrazami:.fakt, iż z dróg tych korzystają właściciel sąsiadujących nieruchomości, a także osoby nie będące ich właścicielami, przez co służą one celowi publicznemu". wyłączając faktyczne władztwo strony nad przedmiotowymi drogami;

- niewyjaśnienie i nieustalenie, że objęta rzeczywistym władztwem Skarżącej cześć dróg o pow. 2.54 ha została do 2006 r. zaorana i również od 2006 r. Skarżąca zwraca się do Agencji Nieruchomości Rolnych i prowadzącego ewidencję gruntów Starosty o uwzględnienie lub spowodowanie uwzględnienia w ewidencji gruntów również przyznanego na str.4 decyzji (wyrazami: "fakt rolniczego użytkowania części działek") faktu zmiany rodzaju użytku gruntowego w zakresie zaoranych dróg, co jednak nie następuje, w tym ze względu na brak stosownego wniosku państwowej jednostki organizacyjnej i osoby prawnej, którą właśnie ze względu na niewpisanie Skarżącej jako władającej gruntami w ewidencji gruntów jest według Starostwa Powiatowego tylko Agencja Nieruchomości Rolnych, skutkiem czego Starosta odmawia prowadzenia postępowania ewidencyjnego i uwzględnienia na wniosek strony zmiany rodzaju użytku rolnego na wniosek Skarżącej;

Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie w zaskarżonym zakresie decyzji SKO z dnia 22 grudnia 2014 r. i zasądzenie od Organu administracji na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

6. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

7. W piśmie procesowym z dnia 23 maja 2015 r. Skarżąca podtrzymała skargę i podkreśliła, że organ w ogóle nie odnosi się do podstawowego zarzutu skargi, w postaci niesprawowania przez Skarżącą w 2011 r. faktycznego władztwa nad przejętymi w 2014 r. przez Gminę do gminnego zasobu nieruchomościami drogowymi, których dotyczy zaskarżona decyzja, w szczególności zaznaczonymi w atlasach samochodowych czterema drogami łączącymi miejscowość G. F. (Ś.) z sąsiednimi miejscowościami: P., G., Z. i S., stanowiącymi działki (...),(...),(...) i (...) w obrębie G.

Zdaniem skarżącej organ całkowicie pomija zarzut uniemożliwienia pełnomocnikowi zapoznania się z aktami sprawy, co mogło mieć wpływ na bieg i wynik sprawy.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

8.1. Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej w dalszej części "p.p.s.a." - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że została ona wydana bez naruszenia prawa.

8.2. Organy podatkowe, a więc również Wójt Gminy i Samorządowe Kolegium Odwoławcze - zgodnie z art. 13 § 1 pkt 1 i pkt 3 Ordynacji podatkowej, art. 7 Konstytucji RP i art. 120 Ordynacji podatkowej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Stosując prawo winny przede wszystkim ustalić, czy i jaki przepis obowiązuje, następnie ustalić okoliczności sprawy niezbędne dla jej rozstrzygnięcia (art. 122 Ordynacji podatkowej), a następnie porównać ustalony rzeczywisty stan faktyczny z hipotetycznym, opisanym w normie prawnej i jeżeli ten pierwszy jest tożsamy z opisanym w normie, określić konsekwencje prawne, wynikające z zastosowania przepisu prawa.

Zasada prawdy obiektywnej, uregulowana w art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada przy tym na organy podatkowe obowiązek ustalenia tylko tych faktów, które określa ustawa podatkowa (czyli tych, które są istotne z uwagi na treść stosowanej normy, zostały opisane w jej hipotezie). Wychodzenie poza te cechy stanu faktycznego, które określa ustawa jest niedopuszczalne (por. A. Gomułowicz (w:) A. Gomułowicz, J. Małecki- Podatki i prawo podatkowe - Warszawa 2002, s. 159, B.Adamiak (w:) B.Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2006 r., s.497).

Podatnikiem podatku od nieruchomości są m.in. osoby prawne będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem nieistotnym w rozpoznawanej sprawie (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l.).

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji posiadacza. Oceny, czy Skarżąca jest posiadaczem nieruchomości, należy zatem dokonać na podstawie przepisów ustawy - Kodeks cywilny, albowiem przepisy art. 336 i następne tej ustawy regulują instytucję posiadania. Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie to rodzaj faktycznego władztwa nad rzeczą, na które składają się dwa elementy: fizyczny - corpus, polegający na władaniu rzeczą i psychiczny - animus, polegający na woli wykonywania władztwa dla siebie.

Wskazany przepis rozróżnia posiadanie samoistne i zależne. Posiadanie zależne wywodzi się ze stosunku umownego między władającym a właścicielem lub posiadaczem samoistnym.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym sprawy ustalono bezspornie, że Skarżąca dzierżawiła sporne grunty na podstawie umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa. Jej posiadanie zależne wywodzi się zatem z zawartej umowy. Wbrew twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu skargi organy podatkowe trafnie zatem przyjęły, że Skarżąca jako posiadacz zależny nieruchomości w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego jest podatnikiem podatku od nieruchomości.

Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 2 ust. 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Takie brzmienie tego przepisu obowiązuje od 1 stycznia 2007 r. i zostało wprowadzone ustawą z dnia 7 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 1828, art. 1 pkt 3 lit. b i art. 7).

Definiując pojęcie drogi publicznej zawarte w ustawie podatkowej należy się odwołać do regulacji dotyczącej dróg publicznych.

Zgodnie z art. 1 ustawy o drogach publicznych drogami publicznymi są drogi zaliczone na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Drogi, z uwagi na ich funkcje dzielą się na drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne (art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, zaś drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu, województwa, powiatu lub gminy (art. 2a ustawy o drogach publicznych). Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym, niezaliczone do innych kategorii dróg, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych (art. 7 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Zaliczenie drogi do dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Drogi niezaliczone do kategorii dróg publicznych (w tym drogi dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych) są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Zarząd tymi drogami należy do zarządcy terenu, na którym droga jest położona, a w razie jego braku - do właściciela tego terenu (art. 8 ust. 2 tej ustawy). Do nich też (zarządcy lub w razie jego braku właściciela) należy finansowanie budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony, oznakowania drogi i zarządzania nią (art. 8 ust. 3 w zw. z ust. 2 tej ustawy).

8.3. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że ustalenia faktyczne, jakich winien był dokonać w tej sprawie organ podatkowy winny zmierzać do wyjaśnienia, czy Skarżąca należy do grupy podmiotów, jakim ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nadaje przymiot podatnika podatku od nieruchomości, czy posiadany przez nią grunt jest objęty opodatkowaniem tym podatkiem.

Sąd stanął na stanowisku, że wszystkie te okoliczności zostały przez organy podatkowe wyjaśnione w sposób wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ustalono bowiem w sposób bezsporny, że Skarżąca jest posiadaczem zależnym gruntów objętych podatkiem od nieruchomości (dzierżawi sporne grunty na podstawie umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa). Jest zatem podatnikiem podatku od nieruchomości, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. Ustalono także, że grunty dzierżawione przez Skarżącą nie należą do kategorii gruntów wymienionych w art. 2 ust. 3 pkt 4 tej ustawy. Zostały one wprawdzie w ewidencji gruntów i budynków zakwalifikowane jako droga, ale nie należały one do kategorii dróg publicznych (w tym wypadku gminnych) w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, do której odwołuje się u.p.o.l. Jeśli zaś chodzi o grunty, które mają być wykorzystywane rolniczo, to ustalono bezspornie, że w prowadzonej ewidencji gruntów nie zostały one zakwalifikowane jako grunty rolne. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, mają przy ustalaniu podatku od nieruchomości charakter wiążący dla organu podatkowego Prawidłowo zatem, w tak ustalonym stanie faktycznym organy podatkowe przyjęły, że na Skarżącej ciążył w 2011 r. obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.

Za całkowicie nieuzasadnione zatem należy uznać podniesione w skardze zarzuty dotyczące zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Okoliczność, że z nieruchomości korzysta nieograniczony krąg użytkowników pozostają bowiem nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Zauważyć należy, że o zaliczeniu drogi do kategorii dróg publicznych stanowią względy techniczne (spełnienie przez nią określonych parametrów technicznych) i spełnienie warunków formalnych (podjęcie stosownej uchwały przez radę gminy po zasięgnięciu opinii zarządu powiatu-art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, por. też pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2000 r., sygn. akt III SA 1432/99, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex pod nr 47974). Kwestie te rozstrzygane są jednak w innym trybie. Przypomnieć też należy, że podatek od nieruchomości jest podatkiem należącym do kategorii podatków majątkowych (od posiadania majątku), pobierany on jest w zależności od powierzchni gruntów, bez względu na to, czy posiadany grunt jest rzeczywiście wykorzystywany przez posiadacza.

Również podnoszona przez Skarżącego okoliczność przejęcia przez gminę dróg nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, albowiem do wskazanego przejęcia doszło w 2014 r., natomiast sprawa niniejsza dotyczy określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2011.

8.4. Zdaniem Sądu ustalenie Skarżącej Spółce zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. nie narusza zasady sprawiedliwości społecznej wynikającej z art. 2 Konstytucji RP, ani zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP. Równość w prawie podatkowym oznacza nakaz równego traktowania wszystkich podmiotów wyróżniających się daną cechą istotną. Podatnicy winni więc być potraktowani równo, gdy wyróżniają się jednakową sytuacją faktyczną (por. A. Gomułowicz, (w:) A. Gomułowicz, J. Małecki- Podatki i prawo podatkowe - Warszawa 2002, str. 109).

Podatnikami podatku od nieruchomości są wszystkie podmioty będące posiadaczami nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, jeżeli ich posiadanie wynika z umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa. A zatem podmioty znajdujące się w tej samej sytuacji faktycznej podlegają obciążeniom podatkowym na tych samych zasadach. Skoro podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, to wszyscy podatnicy będący w posiadaniu nieruchomości o określonej w ustawie kategorii powinni być jednakowo opodatkowani, posiadanie majątku jest bowiem cechą istotną z punktu widzenia tego podatku.

8.5. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 145 § 2, art. 178, art. 180 § 1, oraz 187 § 1 O.p. w zw. z art. 234a Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Brak także przesłanek, które pozwalałyby na przyjęcie, iż czynności w postępowaniu zostały przeprowadzone w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych. Dokonano rzetelnej analizy okoliczności sprawy, a ocena zgromadzonych dowodów, znajdująca odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (stosownie do wymogu art. 124 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej) nie narusza granic swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 Ordynacji podatkowej i zasługuje na akceptację.

Również uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, wyjaśniając prawidłowo i wyczerpująco podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia - zgodnie z art. 235 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej.

W ocenie Sądu fakt doręczenia zaskarżonej decyzji z dnia 22 grudnia 2014 r. stronie w dniu 4 lutego 2015 r. a nie jej pełnomocnikowi ustanowionemu w dniu 9 stycznia 2015 r. nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę do Sądu w ustawowym terminie.

8.6. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.