Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1791276

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 17 lutego 2015 r.
I SA/Gd 1583/14
Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jako podstawa zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień.

Sędziowie: WSA Marek Kraus (spr.), NSA Ewa Kwarcińska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. P. vel P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 października 2014 r., nr (...) w przedmiocie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) - dalej jako "k.p.a.", art. 34 § 5 w zw. z art. 166b w trybie art. 17 § 1 i 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.) - dalej jako "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia T.P.- dalej jako "Skarżący" na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 sierpnia 2014 r. w przedmiocie zgłoszonego zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego w sprawie prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia o nr od 8/2014 do 20/2014 z dnia 21 maja 2014 r. postępowania zabezpieczającego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane na tle następującego stanu faktycznego. Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie zabezpieczające do majątku Skarżącego na podstawie wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej zarządzeń zabezpieczenia o nr od 8/2014 do 20/2014 z dnia 21 maja 2014 r. - dotyczących należności z tytułu podatku akcyzowego wraz z odsetkami.

Podstawę prawną wystawienia zarządzeń zabezpieczenia stanowiła decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 13 maja 2014 r., którą określono Skarżącemu przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym w łącznej kwocie 292.899,00 zł oraz przybliżone kwoty odsetek za zwłokę należnych od tych zobowiązań na dzień wydania przedmiotowej decyzji w łącznej kwocie 40.090,00 zł oraz orzeczono o zabezpieczeniu określonego wyżej zobowiązania.

W dniu 26 czerwca 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności - (bank) Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 1 lipca 2014 r. Tego samego dnia doręczono Skarżącemu odpis zawiadomienia wraz z odpisami zarządzeń zabezpieczenia.

W odpowiedzi Bank pismem z dnia 4 lipca 2014 r. poinformował organ egzekucyjny, iż "istnieje przeszkoda w realizacji zawiadomienia (...), ponieważ na rachunkach należących do dłużnika (...) brak jest środków do zabezpieczenia zajętej kwoty".

Pismami z dnia 8 lipca 2014 r. Skarżący działając na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 w związku z art. 166b u.p.e.a. wniósł w przypisanym prawem terminie zarzut w sprawie prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia o nr od 8/2014 do 20/2014 z dnia 21 maja 2014 r. postępowania zabezpieczającego.

W uzasadnianiu Skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie dokonane przez organ egzekucyjny zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunku bankowego uniemożliwia zobowiązanemu prowadzenie działalności gospodarczej i prowadzi do konieczności jej likwidacji. W konsekwencji Skarżący utraci źródło zarobkowania a tym samym potencjalną możliwość zaspokojenia wierzyciela.

Naczelnik Urzędu Skarbowego wystosował do Skarżącego wezwanie z dnia 28 lipca 2014 r., którym zobligował do wskazania innych - w ocenie strony mniej uciążliwych - środków zabezpieczających niż dokonane przez organ egzekucyjny zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunku bankowego.

Zobowiązany nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe zawiadomienie.

2. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał za nieuzasadniony zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w (Bank).

W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego było jedynym skutecznym zabezpieczeniem, jakiego w okolicznościach niniejszej sprawy można było dokonać.

Naczelnik Urzędu Skarbowego podkreślił, że pomimo wezwania, Skarżący nie skorzystał z prawa złożenia oświadczenia o stanie posiadanych rzeczy lub praw majątkowych. Organ wyjaśnił, że poborca skarbowy nie miał możliwości oceny, czy możliwe jest zajęcie innych ruchomości albo praw majątkowych, ponieważ nie był w stanie zastać Skarżącego w miejscu przebywania.

Pomimo wezwania Skarżący nie wskazał również jaki rodzaj zabezpieczenia byłby jego zdaniem mniej uciążliwy. Ponadto Skarżący został poinformowany o możliwości złożenia kaucji, z czego również nie skorzystał.

Mając na uwadze powyższe, organ przyjął, ze zastosowany środek egzekucyjny jest środkiem najmniej uciążliwym, spośród środków znanych organowi. Za takim rozstrzygnięciem przemawia również uprawnienie przyznane Skarżącemu na mocy art. 166a § 2 u.p.e.a. uprawniające Skarżącego do dokonywania wypłat z zabezpieczonego rachunku bankowego za zgodą organu egzekucyjnego.

3. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem, Skarżący pismem z dnia 15 września 2014 r. wniósł w ustawowym terminie zażalenie na wskazane postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 § 2 w związku z art. 166b u.p.e.a. przez błędne przyjęcie, że "zajęcie rachunku bankowego jest jedynym skutecznym i najmniej uciążliwym środkiem zabezpieczenia w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą".

4. Postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 sierpnia 2014 r.

W ocenie organu odwoławczego w okolicznościach zaistniałych w niniejszej sprawie fakt dokonania zabezpieczenia w postaci zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego w Bank nie spełnia przesłanek uznania go za środek zbyt uciążliwy. Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego, wobec braku wskazania przez zobowiązanego innych środków majątkowych mogących podlegać zabezpieczeniu, dokonał zabezpieczenia w postaci zastosowania pojedynczego środka, tj. zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż zobowiązany nie odpowiedział na wezwanie organu obligujące do wskazania innych - w ocenie strony mniej uciążliwych - środków zabezpieczających niż dokonane przez organ egzekucyjny zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunku bankowego. Zważyć należy także, iż w toku prowadzonego postępowania zabezpieczającego dwukrotnie - w dniach 27 czerwca 2014 r. i 30 czerwca 2014 r. - poborca skarbowy podjął próbę dokonania czynności zabezpieczających z zobowiązanym. Z uwagi na brak obecności Skarżącego poborca nie miał możliwości oceny, czy możliwe jest zajęcie innych ruchomości albo praw majątkowych. Zdaniem organu bez fizycznego kontaktu z zajmowaną ruchomością poborca skarbowy nie ma możliwości zgodnego z rzeczywistym stanem faktycznym określenia cech ruchomości, a zatem poprawnego sporządzenia protokołu zajęcia. Zajęcie ruchomości nie następuje, jak twierdzi zobowiązany, przez samo wystawienie zawiadomienia o zajęciu.

W stosunku do podniesionych przez zobowiązanego zarzutów zażalenia dotyczących braku możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że na mocy art. 166a § 2 u.p.e.a. w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, a także po przedstawieniu przez zobowiązanego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla działalności gospodarczej, określone wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego.

W odniesieniu do zawartego stwierdzenia, iż w przedmiotowym przypadku dokonano zabezpieczenia na nieruchomości Skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w tym zakresie wskazał, że wierzyciel, działając zgodnie z dyspozycją art. 164 § 2 u.p.e.a., wystąpił do Sądu Rejonowego z wnioskiem o wpis w dziale IV księgi wieczystej (...) hipoteki przymusowej na udziale Skarżącego wynoszącym 3/5 części. Przedmiotowy wniosek został oddalony, gdyż zobowiązany nie jest już właścicielem wskazanej nieruchomości (zgodnie z treścią księgi wieczystej podstawą dokonania w jej treści zmiany w zakresie prawa własności nieruchomości była umowa zniesienia współwłasności nieruchomości z dnia 12 czerwca 2014 r. - wniosek wpłynął w dniu 13 czerwca 2014 r., zaś wpis nastąpił w dniu 2 lipca 2014 r.

5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 7 § 2 w związku z art. 166b u.p.e.a. przez błędne przyjęcie, że zajęcie rachunku bankowego jest jedynym skutecznym i najmniej uciążliwym środkiem zabezpieczenia w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 sierpnia 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że zajęcie konta bankowego firmy jest najbardziej uciążliwym środkiem zabezpieczenia skutkującym w praktyce likwidacją działalności gospodarczej. Wprawdzie ustawodawca znając trudności, jakie powoduje zajęcie konta firmy przewidział w art. 166a § 2 u.p.e.a. złagodzenie skutków takiego zajęcia poprzez dokonywanie wypłat za zgodą organu egzekucyjnego, jednakże zdaniem Skarżącego nie da się prowadzić działalności gospodarczej za pośrednictwem organu egzekucyjnego.

W ocenie Skarżącego zajęcie kont bankowych ma na celu pozbawienie podatnika dostępu do środków finansowych, jakie podatnik już posiada i uniemożliwienie mu pozyskania nowych, aby nie mógł podjąć skutecznej obrony przed decyzjami ostatecznymi określającymi zobowiązanie podatkowe.

6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje:

7.1.Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.

7.2. Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 października 2014 r., którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające uznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.

Należy wskazać, że postępowanie zabezpieczające pełni pomocniczą rolę w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Jak bowiem wynika z art. 154 § 1 u.p.e.a, organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję.

Dokonanie zabezpieczenia następuje na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego zarządzenia zabezpieczenia (art. 155a § 1 pkt 1 ustawy). Zarządzenie zabezpieczenia musi odpowiadać wymogom formalnym, określonym w art. 156 § 1 u.p.e.a. Chodzi tu o wymóg odpowiedniej treści zarządzenia zabezpieczenia.

Z kolei podstawowym środkiem obrony dłużnika przed zabezpieczeniem jest instytucja zarzutów, o których mowa w art. 33 ustawy. Jak bowiem wynika z art. 166b u.p.e.a., wymienione obok przepisy (art. 33) stosuje się odpowiednio w postępowaniu zabezpieczającym. Zarzuty mają charakter sformalizowany, albowiem ich podstawą mogą być jedynie okoliczności wymienione w poszczególnych punktach art. 33.

Zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1)

wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2)

odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3)

określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4)

błąd co do osoby zobowiązanego;

5)

niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6)

niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7)

brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8)

zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9)

prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10)

niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy.

Ponadto zgodnie z art. 34 § 1 ww. ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

W rozpoznawanej sprawie sformułowany zarzut na podstawie art. 166b w zw. z art. 33 pkt 8 u.p.e.a. dotyczy zastosowania przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonanego na podstawie wydanych zarządzeń zabezpieczenia z dnia 21 maja 2014 r. w związku z wydaną przez Naczelnika Urzędu Celnego decyzją z dnia 13 maja 2014 r. w przedmiocie określenia Skarżącemu przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2012, 2013 i 2014 r. kwocie 292.899,00 zł oraz przybliżone kwoty odsetek za zwłokę należnych od tych zobowiązań na dzień wydania przedmiotowej decyzji w łącznej kwocie 40.090,00 zł oraz zabezpieczenia określonego wyżej zobowiązania.

W związku z powyższym organ egzekucyjny prawidłowo uznał, iż zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. w zakresie zarzutu złożonego na podstawie art. 33 pkt 8 u.p.e.a. dotyczącego zabezpieczenia obowiązku o charakterze pieniężnym nie jest wymagane stanowisko wierzyciela.

W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że "uciążliwość" w świetle art. 33 pkt 8 u.p.e.a. to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność, czy utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 26/08 publ. w bazie LEX nr 489620).

Sąd wskazuje, że stosownie do art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Przytoczony przepis statuuje dwie zasady: zasadę celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. Celem każdego postępowania egzekucyjnego, prowadzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami, jest doprowadzenie do zaspokojenia należności wierzyciela. W tym kontekście z treści ww. przepisu jednoznacznie wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości.

Niniejszy przepis na gruncie jego odpowiedniego stosowania w postępowaniu zabezpieczającym, przy braku zmian w zakresie obowiązywania zasady stosowania środka najmniej uciążliwego, doznaje modyfikacji polegającej na zastąpieniu zasady celowości statuującej stosowanie środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku wyrażoną w art. 160 § 1 wskazanej ustawy podstawową zasadą postępowania zabezpieczającego, według której zabezpieczenie nie może zmierzać do tego, aby stanowiło wykonanie obowiązku.

W konsekwencji ustanowienia niniejszej zasady w art. 160 § 2 u.p.e.a. z zakresu dopuszczalnych środków wyłączony został prowadzący bezpośrednio do wykonania obowiązku - przymus bezpośredni. Stosowanie pozostałych środków znanych na gruncie u.p.e.a., ze swej istoty nieprowadzących do bezpośredniego wykonania obowiązku prawnego, zostało w obrębie postępowania zabezpieczającego prawnie dopuszczone.

Zgodnie z powyższym, w art. 164 § 1 u.p.e.a. został ustanowiony - zawierający m.in. zastosowany do majątku Skarżącego środek zabezpieczający - katalog stosowanych w przypadku zabezpieczenia należności pieniężnych środków zabezpieczenia. Zgodnie bowiem z pkt 1 powołanego przepisu organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej przez zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, innych wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości.

Porządek wyliczenia - zawartych we wskazanym katalogu - środków zabezpieczenia nie determinuje jednak ani kolejności ich stosowania, ani stopnia ich dolegliwości dla zobowiązanego. Wybór przedmiotowego środka każdorazowo powinien określać cel zabezpieczenia, którym jest zagwarantowanie spełnienia warunków niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji, a poprzez to zapewnienie także odpowiedniej ochrony interesom wierzyciela.

Sąd stwierdza, że uwzględniając okoliczności niniejszej sprawy, zastosowany środek zabezpieczający nie może być kwalifikowany jako zbyt dolegliwy i uciążliwy.

Jak wynika z akt sprawy organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego, dokonał zabezpieczenia w postaci zastosowania pojedynczego środka, tj. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Jak wskazał organ, zastosowany środek zabezpieczający nie doprowadził do zabezpieczenia zobowiązania wynikającego z powołanej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 13 maja 2014 r., którą określono Skarżącemu przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym oraz przybliżone kwoty odsetek za zwłokę należnych od tych zobowiązań oraz orzeczono o zabezpieczeniu określonego zobowiązania podatkowego.

Zgodnie bowiem z pismem z dnia 4 lipca 2014 r. wystosowanym przez dłużnika zajętej wierzytelności - Bank w odpowiedzi na zawiadomienie organu egzekucyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. zaistniała przeszkoda w realizacji zawiadomienia, ponieważ na rachunkach należących do dłużnika brak było środków do zabezpieczenia zajętej kwoty.

Z akt sprawy wynika również, że Skarżący nie odpowiedział na wezwanie organu z dnia 28 lipca 2014 r. obligujące do wskazania przez stronę innych - w jej ocenie mniej uciążliwych - środków zabezpieczających, niż dokonane przez organ egzekucyjny zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunku bankowego.

Należy zaznaczyć, że w toku prowadzonego postępowania zabezpieczającego poborca skarbowy dwukrotnie - w dniach 27 czerwca 2014 r. i 30 czerwca 2014 r. podjął próbę dokonania czynności zabezpieczających z zobowiązanym. Z uwagi na brak obecności Skarżącego poborca nie miał możliwości oceny, czy możliwe jest zajęcie ruchomości albo praw majątkowych.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo skonstatował, że bez fizycznego kontaktu z zajmowaną ruchomością poborca skarbowy nie ma możliwości zgodnego z rzeczywistym stanem faktycznym określenia cech ruchomości, a zatem poprawnego sporządzenia protokołu zajęcia. Zajęcie ruchomości nie następuje, jak twierdzi zobowiązany, przez samo wystawienie zawiadomienia o zajęciu.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt II FSK 2146/08 (dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym nie można przyjąć, iż zajęcie może dotyczyć ruchomości, której poborca skarbowy nie może obejrzeć w momencie dokonywania zajęcia. Nie mógłby bowiem wówczas ani jej opisać, ani skutecznie oddać pod dozór. Trudno też byłoby przyjąć odpowiedzialność dozorcy za uszkodzenie rzeczy, skoro nieznany byłby jej stan w momencie przekazania pod dozór.

Sąd podkreśla, że celem egzekucji jest przymusowe ściągnięcie tych należności, stąd możliwe jest stosowanie równolegle kilku środków egzekucyjnych. Jednakże kierując się okolicznościami konkretnej sprawy, organ egzekucyjny winien wybrać najwłaściwszy środek, tj. najwłaściwszy w realiach konkretnego przypadku. Wybór w zastosowaniu środka, zwłaszcza tego najmniej uciążliwego, może mieć miejsce jedynie w przypadku istnienia w tym przedmiocie możliwości. (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 9 lutego 2000 r.; sygn. akt I SA/Gd 213/98, publ. LEX nr 40392).

W interesie zobowiązanego jest zatem wskazanie majątku podlegającego zabezpieczeniu, nie natomiast zmuszanie organu do jego poszukiwania. W sytuacji gdy organ ma do dyspozycji tylko jeden środek, to nie tylko jest on uprawniony, ale i zobowiązany do jego zastosowania.

W związku z powyższym w ocenie Sądu zastosowany w realiach przedmiotowej sprawy środek egzekucyjny był jedynym środkiem możliwym do zastosowania w chwili dokonania zabezpieczenia.

Należy wskazać także, iż na mocy art. 166a § 2 u.p.e.a. w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, a także po przedstawieniu przez zobowiązanego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla działalności gospodarczej, określone wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego.

W związku z powyższym zajęcie rachunku bankowego pomimo, że stanowi pewną dotkliwość, jednakże nie ma ona bezpośredniego związku wbrew twierdzeniu Skarżącego z koniecznością likwidacji działalności gospodarczej.

Również twierdzenie strony skarżącej, iż organ dokonujący zabezpieczenia należności pieniężnej poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego miał na celu pozbawienie Skarżącego środków koniecznych do podjęcia skutecznej obrony prawnej przed przyszłą decyzją organu podatkowego jest bezpodstawne i nie zasługuje na uwzględnienie.

W związku z powyższym w ocenie Sądu zastosowany środek zabezpieczający nie miał cech zbyt uciążliwego.

Tym samym zarzut skargi naruszenia art. 7 § 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie.

7.3. Reasumując w realiach przedmiotowej sprawy organ egzekucyjny, kierując się powinnością prawidłowego zabezpieczenia interesów wierzyciela i prowadzonego w przyszłości postępowania egzekucyjnego prawidłowo dokonał zabezpieczenia należności pieniężnej wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 13 maja 2014 r. poprzez zastosowanie środka zabezpieczającego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.

7.4. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.