I SA/Gd 1149/20, Wyłączenie z akt sprawy części dokumentu. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3156467

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 lutego 2021 r. I SA/Gd 1149/20 Wyłączenie z akt sprawy części dokumentu.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała.

Sędziowie WSA: Irena Wesołowska, Krzysztof Przasnyski (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 15 października 2020 r., nr (...) w przedmiocie odmowy umożliwienia zapoznania się z dokumentami oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Stan faktyczny przedstawia się następująco:

Pismem z dnia 16 lipca 2020 r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w O. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z wnioskiem o umożliwienie zapoznania się z uwierzytelnionymi kserokopiami dokumentów będących w posiadaniu Urzędu Celno-Skarbowego, tj.: decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 26 lipca 2017 r., wydanej wobec "B" oraz decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 grudnia 2018 r., utrzymującej w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 26 lipca 2017 r., wydanej wobec "B".

Postanowieniem z dnia 24 lipca 2020 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego odmówił stronie zapoznania się z uwierzytelnionymi kserokopiami ww. dokumentów bez dokonanej anonimizacji.

"A" Sp. z o.o. wniosła zażalenie na to postanowienie. Powołując się na art. 179 § 3 w zw. z art. 236 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. Poz. 1325), w skrócie "O.p.", strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie postanowienia o możliwości zapoznania się z niezanonimizowanymi ww. decyzjami.

Postanowieniem z dnia 15 października 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podzielił stanowisko co do zasadności odmowy umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z jawności postanowieniem Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 20 maja 2020 r.

Z pozostawionych w aktach sprawy wyciągów wynika, że dokonane zostały ustalenia w stosunku do "B" oraz jego kontrahentów. Niewątpliwie informacje dotyczące deklarowanych przez "B" kwot podatku należnego i naliczonego, zobowiązań podatkowych bądź nadwyżki do przeniesienia/zwrotu, jak również dokonane przez organ skarbowy indywidualne rozliczenie podatku - stanowią tajemnicę skarbową w rozumieniu art. 293 O.p. Nie ma także wątpliwości, że zasadnym było wyłączenie z jawności informacji odnoszących się do podatników nieobjętych kontrolą celno-skarbową prowadzoną wobec "A" Sp. z o.o. Z tego względu odmowa ujawnienia tych danych znajduje oparcie w przepisach prawa.

Zdaniem organu odwoławczego, skorzystanie przez organy z możliwości zawartej w art. 179 § 1 O.p. zawsze wiąże się z ograniczeniem zasady czynnego udziału strony. Jednak skoro ustawodawca takie ograniczenie dopuścił, to sprzeczne z zasadą racjonalnego ustawodawcy byłoby twierdzenie, że samo skorzystanie przez organ z rozwiązania przewidzianego w art. 179 § 1 O.p. narusza prawo. Stąd jako prawidłowe oceniono działanie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, który w rozpatrywanej sprawie w oparciu o przepisy art. 179 § 1 i § 2 O.p. odmówił wglądu do dowodów wyłączonych przez organ z akt sprawy z uwagi na interes publiczny.

Podstawą do zastosowania wyłączenia z jawności wymienionych w tym postanowieniu dokumentów był art. 179 § 1 O.p. "Interesem publicznym" w rozumieniu wskazanego przepisu jest dobro osób trzecich, których dotyczą wyłączone z akt sprawy dokumenty. W interesie publicznym leży, aby organy podatkowe, prowadząc postępowanie wobec określonego podmiotu, nie ujawniły danych innych podmiotów niezwiązanych ze sprawą, jakie uzyskały w trakcie czynności służbowych, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym na ich identyfikację.

Spółka, działająca przez doradcę podatkowego, wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 października 2020 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 24 lipca 2020 r., domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 178 § 1 O.p., poprzez działanie organów niezgodnie z przepisami prawa podatkowego oraz naruszeniem zasady działania w zaufaniu podatnika do organów, spowodowane wyłączeniem dokumentów z akt postępowania z naruszeniem art. 179 § 1 O.p., w konsekwencji bezzasadną odmową udostępnienia akt postępowania we wnioskowanym przez stronę zakresie, tj. bez dokonanej anonimizacji,

2. art 123 § 1 w zw. z art. 178 § 1 O.p., poprzez bezzasadną odmowę udostępnienia akt postępowania we wnioskowanym przez podatnika zakresie, skutkujące naruszeniem zasady czynnego udziału strony w kontroli celno-skarbowej, co implikuje, iż strona nie posiada wiedzy na temat całości zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji nie jest w stanie w sposób rzetelny odnieść się do ustaleń organu,

3. art. 217 § 2 w zw. z art. 210 § 4, art. 219, art. 121 § 1, art. 124 O.p., poprzez nienależyte wyjaśnienie stronie skarżącej, jakimi przesłankami kierowały się organy obu instancji odmawiając wykonania wniosku o umożliwienie zapoznania się z uwierzytelnionymi kserokopiami dokumentów bez dokonanej anonimizacji, stanowiących kluczowe dowody w toku kontroli celno-skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2012 r.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy organy zasadnie uniemożliwiły stronie zapoznania się z uwierzytelnionymi kserokopiami dokumentów bez anonimizacji.

Zgodnie z art. 179 § 1 O.p., przepisu art. 178 O.p. (dającego stronie uprawnienie wglądu do akt sprawy) nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Zgodnie z § 2 tego przepisu odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia. Natomiast zgodnie z § 3 tego przepisu, na postanowienie, o którym mowa w § 2, służy zażalenie.

Podkreślić należy, że wyrażone w art. 178 § 1 O.p. prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów stanowi jeden z aspektów zasady jawności postępowania podatkowego (art. 129 O.p.) i zasady czynnego udziału strony w tym postępowaniu (art. 123 § 1 O.p.). Przepis ten nie ma jednak charakteru absolutnego i doznaje określonych ograniczeń, o których mowa w cyt. powyżej art. 179 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2300/13, LEX nr 1915587).

Analiza przepisów art. 178 i 179 O.p. wykazuje, iż na postanowienie wydane na podstawie art. 178 § 1 O.p., nie przysługuje zażalenie. Brak dopuszczalności zażalenia nie oznacza braku możliwości kontroli wykonywania administracji publicznej w omawianym zakresie. Otóż, zaskarżalność postanowień w sprawach incydentalnych gwarantuje przepis art. 237 O.p. stanowiący, że stronie służy prawo wniesienia zarzutów w odwołaniu od decyzji na postanowienie organu, na które nie służy zażalenie. To Konstytucja RP przewiduje możliwość wprowadzenia w drodze ustawy wyjątków od zaskarżalności postanowień organów w sytuacji gdy tego rodzaju orzeczenia mogą być zaskarżone w odwołaniu od decyzji rozstrzygającej o prawach i obowiązkach strony postępowania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt FSK 690/04, niepubl., wyrok NSA z dnia 21 lipca 2006 r., sygn. akt I FSK 1070/05, LEX nr 254935).

Sąd zgadza się ze stanowiskiem panującym w judykaturze, z którego wynika, że w sytuacji, gdy organ wyłącza z akt sprawy poszczególne dokumenty z powodu objęcia ich tajemnicą państwową lub ze względu na interes publiczny, ograniczając tym samym uprawnienia strony postępowania, określone w art. 178 O.p., postanowienie w tym przedmiocie podlega kontroli instancyjnej lub sądowej w ramach badania prawidłowości decyzji kończącej postępowanie w danej sprawie (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt 1 SA/Lu 800/07, LEX nr 598173).

W przypadku, gdy strona postępowania oświadczy organowi chęć zapoznania się z aktami sprawy, w tym także z dokumentami wyłączonymi z akt, organ w drodze postanowienia odmawia dokonania tej czynności, co wynika z treści art. 179 § 2 O.p., ale jest to postanowienie odrębne od postanowienia o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy. Jest to również postanowienie, na które przysługuje zażalenie, a w konsekwencji zgodnie z art. 217 § 2 o.p. winno zawierać ono uzasadnienie faktyczne i prawne.

Jak wskazano wyżej, zasadą jest, że w każdym stadium postępowania organ podatkowy obowiązany jest udostępnić stronie akta sprawy. Jednakże prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów podlega ograniczeniom, wynikającym wprost z treści art. 179 § 1 O.p., tj.: przepisów art. 178 nie stosuje się co do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 742) informacjami niejawnymi są informacje, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczpospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania.

Ponadto należy zauważyć, że pojęcie interesu publicznego zawarte w art. 179 § 1 O.p. nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, przez co może być utrudniona interpretacja wynikającej z tego przepisu normy prawnej. Jednakże posiłkując się dotychczasowym dorobkiem judykatury, można przyjąć, iż przez interes publiczny należy rozumieć korzyść służącą ogółowi, dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Interesem publicznym jest także dobro osób trzecich, których dotyczą wyłączone z akt sprawy dokumenty, w szczególności gdy zawierają istotne informacje o tych podmiotach gospodarczych lub osobach. Zaufanie zaś obywateli do organów władzy publicznej to jedna z zasad, której organy powinny przestrzegać w prowadzonych postępowaniach podatkowych (por. wyroki NSA: z dnia 30 marca 2012 sygn. akt II FSK 1876/10; z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt II FSK 3037/11; z dnia 12 wrzesień 2017 r. sygn. akt II FSK 2302/15; z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt II FSK 2358/15).

W interesie publicznym leży więc, aby organy podatkowe, prowadząc postępowanie wobec określonego podmiotu, nie ujawniły danych innych podmiotów niezwiązanych ze sprawą, jakie uzyskały w trakcie czynności służbowych, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym na ich identyfikację. W powyższym zakresie wskazać należy, że zasadnym jest wyłączenie dowodów zawierających dane takich podmiotów z akt sprawy. Przedsiębiorcy mają bowiem prawo oczekiwać, że ich dane nie zostaną okazane stronie i przez to ich interesy będą należycie zabezpieczone.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że art. 179 § 1 O.p. dotyczy ograniczenia stronie postępowania wglądu do dokumentów zawierających informacje chronione tajemnicą skarbową o innym podmiocie niż strona. Czynny udział strony w postępowaniu nie może bowiem umożliwiać dostępu do informacji o innym podatniku.

Zgodnie z art. 293 § 1 i § 2 O.p. indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. Przepis ten stosuje się również do danych zawartych w:

1) informacjach podatkowych przekazywanych organom podatkowym przez podmioty inne niż wymienione w § 1;

2) aktach dokumentujących czynności sprawdzające;

3) aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej oraz aktach postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe;

4) dokumentacji rachunkowej organu podatkowego;

5) informacjach uzyskanych przez organy Krajowej Administracji Skarbowej z banków oraz z innych źródeł niż wymienione w § 1 lub w pkt 1;

6) informacjach uzyskanych w toku procedur rozstrzygania sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz w toku postępowania w sprawie wydania uprzednich porozumień cenowych, o których mowa w ustawie z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych;

7) aktach dokumentujących kontrolę, o której mowa w rozdziale 9 działu III ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami;

8) informacjach o wynikach analizy ryzyka, o której mowa w art. 119zn § 1, oraz innych informacjach i dokumentach, o których mowa w dziale IIIB;

9) informacjach i dokumentach, o których mowa w dziale III w rozdziale 1 la;

10) aktach postępowania w sprawie wydania opinii zabezpieczającej oraz aktach postępowania określonego w dziale III A w rozdziale 5;

11) informacjach o ustaleniu prawdopodobieństwa wystąpienia opóźnień, o których mowa w art. 299f;

12) informacjach przekazanych przez podatnika w ramach realizacji współdziałania, o którym mowa w dziale II B.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 20 maja 2020 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego dopuścił jako dowody w kontroli celno-skarbowej uwierzytelnione kserokopie dokumentów: postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 23 listopada 2017 r., o wszczęciu śledztwa m.in. w sprawie o przestępstwo skarbowe "A" Sp. z o.o., polegające na podaniu nieprawdy w deklaracjach VAT-7 za okres od marca 2012 r.do listopada 2012 r.; decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 26 lipca 2017 r., wydaną wobec "B", w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2012 r.; decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 grudnia 2018 r., utrzymującą w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 26 lipca 2017 r., wydaną wobec "B". Następnie postanowieniem z dnia 20 maja 2020 r. wyłączył z akt sprawy ww. dokumenty. Postanowieniem z dnia 20 maja 2020 r. organ I instancji dopuścił jako dowody w kontroli celno-skarbowej, wyciągi z dokumentów zgromadzonych w toku kontroli celno-skarbowej.

Organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że z pozostawionych w aktach sprawy wyciągów wynika, że dokonane zostały ustalenia w stosunku do "B" oraz jego kontrahentów. Niewątpliwie informacje dotyczące deklarowanych przez "B" kwot podatku należnego i naliczonego, zobowiązań podatkowych bądź nadwyżki do przeniesienia/zwrotu, jak i dokonane przez organ indywidualne rozliczenie podatku - stanowią tajemnicę skarbową w rozumieniu art. 293 O.p. W ocenie organu II instancji, zasadnym było wyłączenie z jawności informacji odnoszących się do podatników nieobjętych kontrolą celno-skarbową prowadzoną wobec "A" Sp. z o.o. Z tego względu odmowa ujawnienia tych danych znajduje oparcie w przepisach prawa. Zgodnie bowiem z art. 293 § 1 O.p. tajemnicą skarbową objęte są indywidualne dane zawarte w deklaracjach oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów.

W ocenie Sądu, rację ma organ II instancji twierdząc, że w świetle powyższych uregulowań nie można wymagać od organu podatkowego, aby udostępniał materiały z kontroli innych podatników ponad to, co jest niezbędne, konieczne, ale zarazem wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Wyciągi z decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz z decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego wydanych wobec "B" pozostawiono w aktach sprawy i stanowią one materiał dowodowy jawny dla strony.

Podkreślić należy, że uregulowania prawne związane z ochroną tajemnicy skarbowej wymusiły na organach konieczność wyłączenia z jawności wybranych danych osobowych i ekonomicznych zawartych w dokumentach wskazanych w treści zaskarżonego postanowienia. W interesie publicznym leży bowiem, aby organ podatkowy prowadząc postępowanie wobec określonego podmiotu, nie ujawniał informacji na temat innych podmiotów, jakie uzyskał w trakcie czynności służbowych, skoro wobec tych podmiotów nie toczy się przedmiotowe postępowanie.

Sąd ma na uwadze, że skorzystanie przez organy z możliwości zawartej w art. 179 § 1 O.p. zawsze wiąże się z ograniczeniem zasady czynnego udziału strony. Jednak skoro ustawodawca takie ograniczenie dopuścił, to sprzeczne z zasadą racjonalnego ustawodawcy byłoby twierdzenie, że samo skorzystanie przez organ z rozwiązania przewidzianego w art. 179 § 1 O.p. narusza prawo.

Zasadnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że podstawą do zastosowania wyłączenia z jawności wymienionych w tym postanowieniu dokumentów był przepis art. 179 § 1 O.p. "Interesem publicznym" w rozumieniu wskazanego art. 179 O.p. jest dobro osób trzecich, których dotyczą wyłączone z akt sprawy dokumenty. W interesie publicznym leży, aby organy podatkowe, prowadząc postępowanie wobec określonego podmiotu, nie ujawniły danych innych podmiotów niezwiązanych ze sprawą, jakie uzyskały w trakcie czynności służbowych, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym na ich identyfikację. Ujawnienie całej treści dokumentów wymienionych w postanowieniu organu naruszyłoby prawa osób trzecich (podmiotów/osób nie związanych ze sprawą), a tym samym interes publiczny w postaci zaufania do organów państwa.

Odnosząc się do zarzutu, jakoby organy podatkowe nie uzasadniły, jakimi przesłankami kierowały się odmawiając uwzględnienia wniosku o umożliwienie zapoznania się z uwierzytelnionymi kserokopiami dokumentów bez dokonania anonimizacji, wypada zauważyć, że postanowienie z dnia 20 maja 2020 r. zawiera podstawę prawną, tj.: art. 179 § 1, art. 293 § 1 i § 2, art. 216 O.p. w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, w zakresie nieuregulowanym do kontroli celno-skarbowej, stosuje się odpowiednio przepisy m.in. działu IV rozdziałów 10, 14, 16 oraz działu VII ustawy Ordynacja podatkowa. Co prawda, art. 178 O.p. zapewnia stronie możliwość zapoznania się dowodami zgromadzonymi w sprawie, jednakże art. 179 tej ustawy wskazuje, że nie stosuje się tych przepisów w stosunku do dokumentów, które zawierają informacje niejawne, a także wyłączonych ze względu na interes publiczny.

Organ w zaskarżonym postanowieniu wskazał, iż decyzje wydane wobec "B" zawierają dane o podatnikach nie objętych kontrolą celno-skarbową prowadzoną wobec "A" Sp. z o.o., które stanowią tajemnicę skarbową. Podatnik został zatem poinformowany o elementach zawartych w dokumentach, które nie będą jawne dla strony. Swoje stanowisko Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uzasadnił wyczerpująco w zaskarżonym postanowieniu, m.in. dokładnie wskazał co zostało poddane anonimizacji: dane dotyczące sentencji decyzji (kwot ustaleń); dane dotyczące źródeł zaopatrzenia, cen transakcji, struktury handlowej, nr rachunków bankowych, wysokości płaconych lub deklarowanych podatków; dane osobowe, adresy.

Zaznaczyć należy, że stronie udostępniono materiały w zakresie niezbędnym i wystarczającym dla prowadzenia postępowania. Do akt sprawy włączono dokumentację związaną ze sprawą, którą zanonimizowano w taki sposób i w takim zakresie, że jest możliwe odczytanie zasadniczej treści, wyłączając jawność danych dotyczących podmiotów niezwiązanych ze sprawą.

Nie zasługują zatem na aprobatę zarzuty, jakoby zaskarżone postanowienie nie zawierało szczegółowego wyjaśnienia, z jakich względów nastąpiła odmowa udostępnienia stronie wyłączonych dokumentów. Sąd nie podziela przy tym stanowiska skarżącej, że anonimizacja przez organ podatkowy informacji tj.: danych osobowych, danych podmiotów gospodarczych, danych dotyczących działalności tych podmiotów, niezwiązanych bezpośrednio z kontrahentem, nie leży w interesie publicznym i narusza prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie oceniał zgodność z prawem postanowień wydawanych na podstawie art. 179 § 2 O.p. W orzeczeniach tych wyrażano pogląd, że przesłanką odmowy umożliwienia zapoznania się przez stronę z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy jest wykazanie przez organ, że zapoznanie się z tymi dokumentami przez stronę byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Istnienie tej okoliczności organ powinien wykazać w uzasadnieniu postanowienia o odmowie prawa do zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy. (zob. wyroki NSA: z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1958/10; z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1362/12; z dnia 5 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 3512/16; z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt I FSK 1106/18; z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt I FSK 1520/19).

Artykuł 179 § 2 O.p. daje też podstawę do wyłączenia z akt sprawy tylko części dokumentu (np. poprzez jego anonimizację), jeżeli tylko ona zawiera w swej treści przesłankę wyłączenia, zaś pozostawienie tak zmodyfikowanego dokumentu w aktach sprawy jest niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1958/10 i z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1362/12).

W praktyce ograniczenie prawa do wglądu do akt sprawy powinno wiązać się z uprzednim wyłączeniem z akt sprawy zarówno dokumentów zawierających informacje niejawne, jak i dokumentów podlegających wyłączeniu z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Wyłączone dokumenty powinny być przechowywane odrębnie od akt sprawy, które są dostępne stronie (por. P. Pietrasz (w:) L. Etel (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz.). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe poglądy.

Konkludując, w zaskarżonym postanowieniu szczegółowo i wyczerpująco, a także zasadnie wskazano podstawę prawną oraz uzasadnienie faktyczne odmowy umożliwienia zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy. Wskazano na podstawę wyłączenia dokumentów z akt sprawy. Dokumenty te objęte są tajemnicą skarbową i dotyczą innych podatników. Podstawą wyłączenia dokumentów z akt sprawy był prawidłowo rozumiany interes publiczny. Dodać należy, że ostateczny walor dowodowy wyłączonych dokumentów będzie mógł być skonfrontowany w odwołaniu od decyzji rozstrzygającej sprawę podatkową i w skardze sądowoadministracyjnej.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.