Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 54737

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 3 października 2001 r.
I SA 208/01

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Nowak (spr.).

Sędziowie: NSA Elżbieta Stebnicka, del. SO Irena Kamińska.

Uzasadnienie faktyczne

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych postanowieniem z dnia 3 listopada 1999 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Archiwum Państwowego w B. z dnia 14 września 1999 r., którym odmówiono wydania zaświadczenia Stefanii J., potwierdzającego osadzenie jej w obozie w P. w latach 1941-1945.

W uzasadnieniu postanowienia podano, że Archiwum Państwowe w B. odstąpiło od szeroko wcześniej praktykowanego interpretowania treści dokumentów, które w dosłownym brzmieniu nie dawały wystarczających podstaw do poświadczenia określonego stanu faktycznego i to stanowiło przyczynę różnic między treścią zaświadczeń obecnie wydawanych a treścią analogicznych aktów sporządzonych przed kilku laty. Zaświadczenie powinno dokumentować dokładny czas osadzenia skarżącej w obozie w oparciu o dokumenty znajdujące się w dyspozycji archiwum. Znajdujący się w dokumentach wniosek o zwolnienie skarżącej z obozu nie może być uważany za równoznaczny z samym zwolnieniem.

Postanowienie powyższe zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Stefania J. wnosząc o jego uchylenie.

W skardze podniesiono, iż uprzednio wydane zaświadczenia, a w szczególności zaświadczenie z dnia 29 stycznia 1982 r., stwierdzają na podstawie zachowanej dokumentacji pobyt skarżącej w obozie od dnia wysiedlenia 1 lipca 1941 r. do dnia funkcjonowania obozu, tj. do dnia 21 stycznia 1945 r.

W odpowiedzi na skargę Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje:

Organ II instancji prawidłowo uznał w oparciu o art. 219 kpc, że wydane przez Dyrektora Archiwum Państwowego w B. rozstrzygnięcie z dnia 14 września 1999 r. o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści, nazwane jako decyzja, dotyczy sprawy, która powinna być załatwiona w formie postanowienia.

W konsekwencji odwołanie Stefanii J. z dnia 27 września 1999 r., wbrew treści pouczenia zawartego w tym rozstrzygnięciu, prawidłowo uznano za zażalenie.

Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest wszczynane na podstawie żądania osoby uprawnionej. Przepisy nie dają podstaw do wystawienia zaświadczenia z urzędu. Wystawienie zaświadczenia określonej treści konkretnemu podmiotowi może być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, którego zakres wynikać będzie nie tylko z żądania osoby zainteresowanej, lecz również z oceny możliwości jego spełnienia przez organ.

Określenie danych znajdujących się w posiadaniu organu administracji publicznej (art. 218 § 1 kpa ) nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzając poprzez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających (wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1997 r., SA/Ł 3105/95 - OSP 1998 Nr 6, poz. 106). W uzasadnieniu cyt. wyroku zwrócono uwagę na to, że występujący w art. 218 § 2 kpa w odniesieniu do postępowania zwrot "w koniecznym zakresie" wyraźnie wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75-86 kpa.

Postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 kpa musi się odnosić do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru czy zbioru danych. Należy uznać za trafny pogląd organu, że główną rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia pełnią dane z ewidencji, rejestru i zbioru dokumentów będących w jego posiadaniu. Organ wydając zaświadczenie w rozpoznawanej sprawie oparł się na ostatniej wzmiance o pobycie Stefanii J. (z d. Stefanii S.) w obozie, znajdującej się w posiadanych przez niego dokumentach. Ponieważ brak było innych dokumentów w archiwum, które wskazywałyby zwolnienie skarżącej z obozu w 1945 r., to stosownie do treści art. 218 § 1 kpa tej ostatniej daty nie mógł potwierdzić zaświadczenia.

Natomiast wydane zaświadczenie nie przesądza faktu, czy rzeczywiście Stefania J. przebywała po 1942 r. w obozie w P., gdyż brak jest jedynie dokumentów na tę okoliczność w archiwum oraz zapisów, kiedy została zwolniona z obozu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.