Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1657617

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 17 lutego 2015 r.
I OSK 965/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.).

Sędziowie: NSA Joanna Runge-Lissowska, del. WSA Przemysław Szustakiewicz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 718/12 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia (...) sierpnia 2012 r. nr (...) w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 718/12 oddalił skargę Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia (...) sierpnia 2012 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.

Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia (...) czerwca 2012 r. Starosta Chojnicki - na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz § 2 ust. 5 i ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004 r. Nr 2, poz. 15) - skierował na badanie lekarskie Z. K., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. A i B.

W uzasadnieniu swego orzeczenia organ I instancji wskazywał, że w dniu 2 maja 2012 r. został poinformowany przez Sąd Rejonowy w Chojnicach o toczącym się z udziałem Z. K. postępowaniu sądowym i zastrzeżeniach co do stanu jego zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu.

Zważywszy zatem, że przesłane przez sąd odpisy dokumentów zawierały rozpoznanie chorób mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów organ, powołując się na zasadę bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego uznał, że należy skierować ww. osobę na badania lekarskie.

Na skutek wniesionego przez Z. K. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, decyzją z dnia (...) sierpnia 2012 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że warunkiem bezwzględnym do wydania rozstrzygnięcia o skierowaniu na badania lekarskie są nasuwające się zastrzeżenia co do stanu zdrowia, których źródłem może być wiarygodna informacja o zastrzeżeniach o stanie zdrowia osoby, wobec której toczy się postępowanie administracyjne w ww. przedmiocie.

Zdaniem Kolegium, informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia odwołującego się pochodząca z Sądu Rejonowego w Chojnicach była informacją wiarygodną. Została ona przy tym poparta dokumentacją medyczną, z której treści wynikało, że odwołujący się w 1998 r. uległ wypadkowi komunikacyjnemu, skutkującemu występowaniem u niego padaczki pourazowej. Ponadto lekarze stwierdzili u pacjenta występowanie stanów depresyjnych i stanów lękowych.

Przedmiotowe okoliczności - zdaniem Kolegium - potwierdzały istnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia wnoszącego odwołanie, legitymując organ I instancji do skierowania Z. K. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi.

Skargę na powyższą decyzję złożył Z. K.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego też skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd - powołując się na treść art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r., w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami - wskazywał, że w niniejszym przypadku skierowano skarżącego na badania lekarskie z uwagi na powięzicie pochodzącej od Sądu Rejonowego w Chojnicach informacji, wskazującej na konieczność rozważenia przez organ administracji publicznej możliwości skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Wskazana informacja została przy tym poparta kompleksową dokumentacją medyczną w postaci:

- karty informacyjnej Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Szpitala Specjalistycznego w Chojnicach z dnia (...) marca 2012 r. zawierająca wskazanie: "(...) w wywiadzie padaczka (...)";

- zaświadczenia nr (...) r. wystawionego przez lekarza sądowego (...) - specjalistę chorób psychicznych stwierdzającego u skarżącego "organiczne zaburzenia charakteru" - nr statystyczny choroby zgodny z Międzynarodową statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych - F48;

- pisemnego potwierdzenia badania skarżącego wydanego w dniu (...) kwietnia 2012 r. przez ww. lekarza obrazującego stan zdrowia skarżącego;

- zaświadczenia nr (...) wystawionego przez lekarza psychiatrę w NZOZ Poradnia Zdrowia Psychicznego Stawowa w Bydgoszczy w dniu (...) marca 2012 r. wskazującego na jednostki chorobowe F06.3 i G40;

- historii choroby z NZOZ Poradnia Zdrowia Psychicznego Stawowa w Bydgoszczy oraz z Indywidualnej Praktyki Lekarskiej (...) (poradnia zdrowia psychicznego) ze wskazaniem na padaczkę pourazową;

- zwolnienia lekarskiego, z treści której wynikało, że w pierwszym półroczu 2012 r. skarżący leczył się neurologicznie (choroby oznaczone literą "G") i psychiatrycznie (choroby oznaczone literą "F").

Powyższe dokumenty - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - uzasadniały podjęcie przez Starostę Chojnickiego decyzji - na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Była to bowiem dokumentacja medyczna wskazująca na istotne zmniejszenie sprawności organizmu skarżącego w danym okresie, nie wymagająca uzupełnienia ze strony organu administracji publicznej.

Sąd zwrócił jednocześnie uwagę na fakt, że dokumentacja stanowiąca podstawę wydania kwestionowanych decyzji dotyczyła stanu zdrowia skarżącego z pierwszej połowy 2012 r. Starosta Chojnicki, wydając decyzję dysponował w związku z tym aktualnymi danymi. Brak zatem było podstaw do twierdzenia, że orzeczenie zostało wydane po znacznym upływie czasu, który mógłby poddawać w wątpliwość zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, mogące powodować niezdolność do prowadzenia przez niego pojazdów.

Sąd wskazywał również, że celem postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy orzekające w sprawie nie było stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami a jedynie ustalenie czy w danym przypadku nasuwają się zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Dopiero bowiem badanie lekarskie miało wykazać czy istnieją czy nie istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem tj. czy stan zdrowia badanego umożliwia mu prowadzenie pojazdów mechanicznych w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu innych uczestników ruchu drogowego.

Powyższe - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - czyniło bezpodstawnym twierdzenie skarżącego, że skierowanie go na badania opiera się w istocie na lakonicznie zredagowanym piśmie pochodzącym z Sądu, względnie zastrzeżeniach co do stanu zdrowia, które miał sędzia sygnalizujący padaczkę.

Odnosząc się do zarzutu wydania przez Starostę Chojnickiego decyzji o skierowaniu na badania lekarskie po upływie 30 - dniowego terminu określonego w § 2 ust. 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, Sąd wskazywał, że określony w ww. akcie wykonawczym termin do wydania przez organ kontroli ruchu drogowego decyzji o skierowaniu na badania lekarskie poczytywać należy jako termin instrukcyjny, którego przekroczenie nie dyskwalifikowało możliwości wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Podstawa prawna decyzji o skierowaniu na badania została określona w ustawie, która nie określa terminu do wydania takiej decyzji. Tym samym termin określony w rozporządzeniu może być rozumiany wyłącznie jako termin ukierunkowany na zobligowanie organu do możliwie szybkiego załatwienia określonej sprawy w sposób merytoryczny.

Uzupełniająco Sąd również wskazał, że ustawodawca w sposób jednoznaczny i jasny zawęził krąg lekarzy uprawnionych do przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich osób kierujących pojazdami i posiadających już uprawnienia do kierowania, jedynie do lekarzy nie tylko spełniających warunki, o których mowa w § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami lecz nadto funkcjonujących w strukturze wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy (vide: § 9 ww. rozporządzenia). Dla oceny prawidłowości wydanych w sprawie rozstrzygnięć nie mogło mieć zatem znaczenia dołączone do skargi orzeczenie lekarskie datowane na dzień 7 wrześnie 2012 r., stanowiące przedmiot wniosku dowodowego skarżącego oddalonego przez Sąd na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził też, że nie znalazł innych uchybień, które mogłyby skutkować eliminacją zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Z. K. zaskarżając powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w całości, zarzucił mu naruszenie:

1.

przepisów postępowania, których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a poprzez oddalenie skargi, albowiem sąd dokonał błędnej oceny dokumentów i przyjął za prawidłowe pominięcie przez organy administracyjne dowodów wskazywanych przez stronę, podczas gdy prawidłowe ustalenia stanu faktycznego winny skutkować uwzględnieniem skargi, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy wskutek pominięcia dowodów na okoliczność bezkolizyjnej jazdy przez okres 14 lat od wypadku powodującego zaburzenia charakteru i podejrzenie padaczki, co nie zostało wzięte pod uwagę jako przeciwdowód w sprawie i mimo niezmiennych okoliczności od 14 lat skutkowało przyjęciem, że w niniejszym przypadku po stronie skarżącego występują zastrzeżenia, co do stanu jego zdrowia spełniające wymagania określone w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, naruszenie tym samym treści § 2 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami nieuwzględniąjąc rozbieżności w czasie, tj. upływu 14 letniego okresu pomiędzy wypadkiem drogowym będącym źródłem organicznych zaburzeń charakteru i podejrzenia padaczki a dokumentami z 2012 r. potwierdzającymi ten fakt, poczytanymi za dowód wystąpienia pogorszenia stanu zdrowia podczas gdy nieprzerwanie od 1998 r. stan ten jest niezmienny a dowód w postaci bezkolizyjnej jazdy obala założenie stwarzania zagrożenia dla uczestników ruchu drogowego oraz poprzez dopuszczenie jako dowód w sprawie dokumentów wykluczających się nawzajem przyjęcia wystąpienia padaczki pourazowej przy braku dokumentacji medycznej wskazującej na padaczkę, oraz faktu, że w zebranej dokumentacji medycznej-zapisu EEG z (...) stycznia 2012 r. wskazano zapis prawidłowy bez czynności napadowych,

2)

prawa materialnego tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. zw. z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchy drogowym przez błędną wykładnię sprowadzającą się wyłącznie do badania dokumentacji medycznej mającej odzwierciedlać stan zdrowia przez pominięcie istotnej okoliczności, iż pogorszenie stanu zdrowia winno być istotne oraz współczesne wydawanym decyzjom i takie które z dużą doza prawdopodobieństwa graniczącą z pewnością zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami sprowadzające się do weryfikacji źródła informacji i przyjęcie, że samo źródło pochodzenia informacji o stanie zdrowia kierowcy przesądza o wiarygodności informacji o stanie zdrowia oraz braku uwzględnienia przesłanki istotności zastrzeżeń, co do stanu zdrowia,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym i utożsamiania podejrzenia wystąpienia padaczki pourazowej ze stwierdzeniem jej istnienia.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono argumentacje na poparcie powyższych zarzutów.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia w związku z czym podlegała oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał bowiem właściwej i prawidłowej wykładni przepisów prawa powołanych w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia oraz nie naruszył powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

Stosownie do art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia, co do stanu zdrowia. W myśl zaś § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, starosta może skierować na badania lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Z powyższych przepisów wynika, że podstawą do wydania decyzji jest wiarygodna informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, nie jest natomiast wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje odpowiednie przewidziane prawem orzeczenie.

Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, że przedłożona do pisma Sądu Rejonowego w Chojnicach dokumentacja medyczna, stanowiła dostateczną podstawę do wydania decyzji, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zarzutów tych nie sposób podzielić.

W piśmiennictwie podkreśla się, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem (zob. W. Kotowski, Komentarz do ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2002 r.). Ocena przesłanek uzasadniających wydanie skierowania musi być przy tym dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu drogowego przez daną osobę. W tym kontekście należy stwierdzić, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na jego bezpieczeństwo, jak i innych użytkowników dróg. Zagrożenie, o którym mowa może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi, mającymi postać jednostek chorobowych, jak i cechami charakteru dyskwalifikującymi go, jako kierowcę (por. R. A. Stefański, Komentarz do ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2005 r.).

W rozpoznawanej sprawie informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego pochodziła z Sądu Rejonowego w Chojnicach i została poparta stosowną dokumentacją medyczną. Niewątpliwe zatem informacja ta była informacją wiarygodną, a zatem uzasadniała wydanie decyzji na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wobec powyższego należy stwierdzić, że Sąd I instancji zasadnie zaaprobował stanowisko organów, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci informacji z Sądu Rejonowego w Chojnicach wraz z załączoną dokumentacją medyczną, którą zresztą w sprawie karnej przedłożył sam skarżący, posiada przymiot wiarygodnej informacji, uzasadniającej wydanie decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie.

Podkreślić także należy, iż wszelkie inne kwestie związane z tym, czy stan zdrowia skarżącego stanowi przeciwwskazanie do kierowania pojazdem, będą wyjaśniane w drodze stosownego badania lekarskiego. Decyzja kierująca na takie badania nie oznacza, że przesądzona została kwestia braku zdolności skarżącego do kierowania pojazdem mechanicznym.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.