I OSK 774/19 - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2677298

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2019 r. I OSK 774/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia (...) czerwca 2018 r., znak: (...) w sprawie ze skargi kasacyjnej (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1020/18 w sprawie ze skargi (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia (...) czerwca 2018 r., znak: (...) w przedmiocie ustalenia odszkodowania za straty na skutek zajęcia nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1020/18, oddalił skargę (...) S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia (...) czerwca 2018 r., znak: (...), w przedmiocie ustalenia odszkodowania za straty na skutek zajęcia nieruchomości.

Od powyższego wyroku (...) S.A. z siedzibą w W. wniosła skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku.

W uzasadnieniu wskazano, że odszkodowanie zostało wypłacone osobie, która nie doznała szkody, a więc osobie nieuprawnionej. Podniesiono, że w sprawie zachodzi ryzyko trudnych do odwrócenia skutków, bowiem może się okazać, że uczestniczka spożytkowała już wypłacone i nienależne odszkodowanie, a wyegzekwowanie od niej tej kwoty przez skarżącego może być nader utrudnione, wręcz niemożliwe.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 774/19, odrzucił wniosek wskazując, że nie został wyposażony w prawo wstrzymania wykonania zaskarżonego skargą kasacyjną orzeczenia sądu wojewódzkiego. Podkreślono, że przepisy przewidują jedynie możliwość wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego w wypadku wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 284 p.p.s.a.).

W piśmie z dnia 16 maja 2019 r. (...) S.A. podała, że wniosek o wstrzymanie dotyczył wstrzymania wykonania nie wyroku, a zaskarżonej decyzji, tj. decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia (...) czerwca 2018 r., znak: (...), na co wskazano w piśmie uzupełniającym skargę kasacyjną. Skarżąca spółka zaznaczyła przy tym, że pomiędzy wpływem pisma uzupełniającego do NSA, a wydaniem przedmiotowego postanowienia z dnia 11 kwietnia 2019 r. przez NSA nastąpił niewielki odstęp czasu i zapewne stąd wynikła zaistniała sytuacja, wobec której NSA odrzucił wniosek.

W związku z powyższym skarżąca Spółka wskazała, że wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia (...) czerwca 2018 r. pozostaje nierozpoznany, w związku z czym wniesiono o jego rozpoznanie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że sędzia sprawozdawca NSA wydając postanowienie z dnia 11 kwietnia 2019 r. nie miał wiedzy na temat pisma, w którym doprecyzowano wniosek o wstrzymanie, tj. wskazano, że wnosi się o wstrzymanie wykonania nie wyroku, a zaskarżonej decyzji - co zasadnie domniemywała skarżąca Spółka w piśmie z dnia 16 maja 2019 r. Wobec tego, niniejszym, rozpoznany zostanie wniosek skarżącej Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia (...) czerwca 2018 r.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2108 r. poz. 1302 - dalej "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 powołanego przepisu, jednak wyłącznie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić przy tym należy, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi więc wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która - co należy jeszcze raz podkreślić - jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a.

Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Podkreślić także należy, że rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, Sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Jeżeli wniosek taki został złożony dopiero na etapie skargi kasacyjnej - jak w niniejszej sprawie - Sąd na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie nie bada zasadności samej skargi kasacyjnej. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego też - jak przyjęto w judykaturze - wniosek taki powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Podkreślić także należy, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej.

Zauważyć w tym miejscu także trzeba, że każda decyzja czy postanowienie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, może też powodować komplikacje w zabezpieczeniu środków, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować ochronę tymczasową przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zatem sama okoliczność powstania po stronie zobowiązanego obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej nie stanowi jeszcze o spełnieniu przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Zaznaczyć także należy, że uiszczenie kwoty pieniężnej ma ze swojej natury charakter odwracalny.

W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia (...) czerwca 2018 r. została utrzymana w mocy decyzja Starosty Dąbrowskiego z dnia (...) sierpnia 2016 r., którą to decyzją w pkt 1. ustalono odszkodowanie za straty wyrządzone przez Przedsiębiorstwo (...) w S. na skutek zajęcia i działań związanych z realizacją urządzenia przesyłowego na nieruchomości gruntowej (opisanej szczegółowo w tej decyzji), w pkt 2. zobowiązano Spółkę (...) S.A. w W. do wypłaty ustalonego w pkt 1 odszkodowania, w pkt 3. wskazano na możliwość wpłaty ustalonego odszkodowania do depozytu sądowego, gdy osoba uprawniona odmówi przyjęcia odszkodowania, albo jego wypłata natrafi na trudne do przezwyciężenia przeszkody.

W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazano, że odszkodowanie zostało wypłacone osobie, która nie doznała szkody, a więc osobie nieuprawnionej. Podniesiono, że w sprawie zachodzi ryzyko trudnych do odwrócenia skutków, bowiem może się okazać, że uczestniczka spożytkowała już wypłacone i nienależne odszkodowanie, a wyegzekwowanie od niej tej kwoty przez skarżącego może być nader utrudnione, wręcz niemożliwe.

Stwierdzić należy, że ww. argumenty wniosku o wstrzymanie dotyczą w istocie zasadności ustalenia i wypłacenia odszkodowania, a więc dotyczą sprawy "głównej", czyli sprawy ze skargi kasacyjnej i odnoszą się do zasadności i prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji. Natomiast, badając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożonego w skardze kasacyjnej, Sąd nie bada zasadności tejże skargi, o czym była już mowa powyżej. Bada tylko, czy w sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszej zaś sprawie we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia (...) czerwca 2018 r. nie wykazano prawdopodobieństwa zaistnienia takich przesłanek.

Nie można zatem przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie wskutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Wobec tego uznać należy, że nie mamy w niniejszej sprawie do czynienia z wystąpieniem przesłanek o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.