Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1529020

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 20 grudnia 2013 r.
I OSK 2395/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska.

Sędziowie: NSA Joanna Banasiewicz, del. WSA Sławomir Wojciechowski (spr.).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 3/12 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) listopada 2011 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 3/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) listopada 2011 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia, oddalił skargę.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Pismem z dnia 2 września 2011 r. M. B. złożył do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w (...) wniosek o wypłatę jednorazowo z góry świadczenia pieniężnego, przysługującego za okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, od dnia (...) września 2011 r. do dnia (...) sierpnia 2012 r., o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm. - zwaną dalej ustawą).

Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w (...) decyzją nr (...) z dnia (...) września 2011 r., wydaną na podstawie art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 7 ustawy oraz § 2 ust. 1 w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków rodzin (Dz. U. Nr 67, poz. 618 z późn. zm.), odmówił M. B. wypłaty tego świadczenia.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że wnioskodawca, pełniący zawodową służbę wojskową jako sędzia w stanie spoczynku, ostatnio na stanowisku Zastępcy Prezesa w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w (...), został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu 31 sierpnia 2011 r. na skutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy. W związku z przeniesieniem w stan spoczynku, M. B. od dnia 1 października 2010 r. pobiera od wojskowego organu emerytalnego uposażenie sędziego w stanie spoczynku. W dniu zwolnienia ze służby posiadał wysługę ponad 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej. Organ podał, że strona wyraźnie wskazała, iż domaga się wypłaty świadczenia przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby w zbiegu z otrzymywanym uposażeniem sędziego w stanie spoczynku.

Organ, wskazując na treść art. 96 ust. 1, art. 96 ust. 2 pkt 1 ustawy stwierdził, iż wnioskodawca spełnił, co do zasady, warunki wymagane do uzyskania prawa do przedmiotowego świadczenia. Jednak, zdaniem organu, ustawodawca wprowadził przepisy wyłączające wypłatę należności z tego tytułu, w przypadku zbiegu z prawem do innych świadczeń. Zgodnie bowiem z art. 96 ust. 3 ustawy świadczenie, o którym mowa w art. 95 pkt 1, nie może być wypłacane razem ze świadczeniem emerytalnym lub rentowym, przy czym wybór świadczenia należy do osoby uprawnionej. W związku z tym, organ zwrócił uwagę, że prawo do świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy związane jest z pełnieniem zawodowej służby wojskowej, a nie ze sprawowaniem urzędu sędziego. Podobne w treści uregulowanie dotyczące sędziów zawarte zostało w art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 427). Regulacja dotycząca tylko sędziów jest rozwiązaniem dalej idącym i korzystniejszym, ponieważ dopuszcza możliwość wypłaty świadczenia nie przez okres jednego roku, ale do ukończenia przez sędziego 65 roku życia. W ocenie organu, celem regulacji zawartej w art. 96 ust. 3 ustawy było niedopuszczenie do kumulowania korzyści finansowych, w sytuacji wypłaty należności z budżetu państwa, gdy już jedna z wypłacanych należności ma wyjątkowy (w stosunku do innych grup zawodowych), a nawet uprzywilejowany charakter i wypłacane należności nie są związane z kontynuowaniem aktywności zawodowej. Organ wyjaśnił, że stosunek służbowy, w przypadku sędziów - żołnierzy, uregulowany został dwoma odrębnymi ustawami. Zgodnie z art. 32 § 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 z późn. zm.), sędzia, który nabył prawo do emerytury i prawo do uposażenia w stanie spoczynku musi dokonać wyboru, czy chce otrzymywać świadczenie emerytalne (lub rentowe) czy uposażenie w stanie spoczynku. Uprawniony zatem jest wniosek, że z punktu widzenia funkcji jaką świadczenia te spełniają, ustawodawca postawił między nimi znak równości i dlatego wyłączył możliwość kumulowania tych świadczeń. Z tego względu brak w art. 96 ust. 3 ustawy wyraźnego wskazania uposażenia w stanie spoczynku nie oznacza, że wolą ustawodawcy było dopuszczenie do zbiegu świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy z uposażeniem sędziego w stanie spoczynku. Biorąc pod uwagę, że świadczenie emerytalne oraz uposażenie w stanie spoczynku spełniają taką samą funkcję, tzn. zapewniają środki do utrzymania sędziego, który przestał być czynny, organ przyjął, że powinny być tak samo potraktowane w kontekście zasady niekumulowania świadczeń. Dlatego też uznał, że w sprawie nie ma uzasadnienia do kumulatywnej wypłaty świadczeń.

Od powyższej decyzji M. B. pismem z dnia 27 września 2011 r. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wypłatę przedmiotowego świadczenia pieniężnego z góry - jednorazowo, zgodnie z treścią art. 96 ust. 2 pkt ustawy. Zarzucił naruszenie:

1)

art. 95 pkt 1 i 96 ust. 1,2,3,5 i 7 ustawy poprzez odmowę wypłaty świadczenia, o jakim mowa w tych przepisach, pomimo spełnienia przesłanek warunkujących jego wypłatę;

2)

art. 100 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych i art. 96 ust. 3 ustawy w zw. z art. 2 w zw. z art. 12, art. 19 i art. 23 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i członków ich rodzin, poprzez uznanie, że pobierane uposażenie sędziego w stanie spoczynku jest tym samym świadczeniem co świadczenie emerytalne lub rentowe i jako takie wyłącza możliwość otrzymywania przez sędziego w stanie spoczynku świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych;

3)

art. 96 ust. 2 pkt 1 i art. 96 ust. 3, 5 i 6 w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy poprzez przyjęcie, że wypłata jednorazowo z góry świadczenia pieniężnego nie może nastąpić z uwagi na fakt, iż wypłata tego świadczenia pozostaje w zbiegu ze świadczeniem emerytalnym lub rentowym, podczas gdy zbieg taki nie zachodzi;

4)

określonej w art. 32 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne, polegające na pozbawieniu sędziów - żołnierzy zawodowych przeniesionych w stan spoczynku z dniem 2 lipca 2010 r. w porównaniu do sędziów przechodzących w stan spoczynku przed tą datą oraz w porównaniu do pozostałych żołnierzy nie będących sędziami prawa do świadczenia określonego w art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej oraz określonego w art. 96 ust. 5 prawa do wypłaty przedmiotowego świadczenia z góry, jednorazowo za okres 12 miesięcy;

5)

bezpodstawne odwoływanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do art. 32 § 5 ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz art. 100 § 6 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, które dotyczą zbiegu prawa do emerytury lub renty z uposażeniem w stanie spoczynku, a nie zbiegu świadczenia określonego w art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej, z uposażeniem w stanie spoczynku;

6)

art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez rażące naruszenie zasady legalizmu i demokratycznego państwa prawa;

7)

błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż wyrażony we wniosku odwołującego się z dnia 2 września 2011 r. do WBE w (...) o wypłatę świadczenia określonego w art. 95 pkt 1 ustawy, pogląd co do braku podstaw prawnych do zwieszenia bądź wstrzymania uposażenia w stanie spoczynku w związku z wypłatą przedmiotowego świadczenia, jest wnioskiem o wypłatę obu świadczeń jednocześnie.

Minister Obrony Narodowej decyzją nr (...) z dnia (...) listopada 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przypomniał treść art. 95 pkt 1 ustawy i podniósł, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w tym przepisie, nie przysługuje żołnierzowi, w przypadku gdy żołnierza zawodowego zwolniono na podstawie art. 111 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. Zgodnie zaś z art. 96 ust. 2 pkt 1, prawo do świadczenia pieniężnego nabywa także żołnierz, który nie spełnia wymogu posiadania 15 lat nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, jeżeli zwolnienie ze służby wojskowej nastąpiło w wyniku wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy.

Organ wskazał, że z przebiegu służby strony wynika, że pełnił on nieprzerwanie służbę wojskową w dwóch okresach: w okresie od dnia (...) października 1994 r. do dnia (...) marca 1995 r., tj. przez 5 miesięcy i 27 dni oraz w okresie od dnia (...) sierpnia 1995 r. do dnia (...) sierpnia 2011 r., tj. przez 16 lat oraz 1 miesiąc.

W świetle powyższego organ I instancji słusznie zauważył, że odwołujący spełnił, co do zasady, warunki wymagane do uzyskania prawa do świadczenia, jednakże ustawodawca wprowadził przepisy wyłączające wypłatę należności z tego tytułu, w przypadku ich zbiegu z prawem do innych świadczeń, tj. emerytalnych lub rentowych.

Jednocześnie organ II instancji podniósł, że brzmienie art. 96 ust. 3 ustawy nie wskazuje, iż pobieranie uposażenia sędziego w stanie spoczynku wyklucza możliwość wypłaty świadczenia przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej to, ze względu na fakt objęcia sędziów - żołnierzy regulacjami dwóch odrębnych ustaw, przy interpretacji art. 96 ust. 3 ustawy konieczne było dokonanie systemowej i celowościowej wykładni przepisów. Zatem organ stwierdził, że wojskowy organ emerytalny trafnie przyjął, że w stanie faktycznym i prawnym nie ma uzasadnienia do jednoczesnej wypłaty uposażenia w stanie spoczynku oraz świadczenia z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

Minister Obrony Narodowej podniósł, że brak w art. 96 ust. 3 ustawy wyraźnego wskazania uposażenia w stanie spoczynku, nie oznacza, że wolą ustawodawcy było dopuszczenie do zbiegu świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy, z uposażeniem sędziego w stanie spoczynku. Organ wskazał, biorąc pod uwagę, że świadczenia emerytalne oraz uposażenie w stanie spoczynku spełniają taką samą funkcję zapewniającą środki do utrzymania, to powinny być tak samo potraktowane w kontekście zasady niekumulowania świadczeń. Podkreślił przy tym, że ustawodawca ustanowił jako zasadę, że w przypadku zbiegu prawa do świadczeń emerytalnych lub rentowych z kilku tytułów, jak również w przypadku zbiegu prawa do tych świadczeń z innymi świadczeniami wypłacanymi z budżetu państwa, a wynikającymi ze stosunku służbowego - wypłacane jest tylko jedno z tych świadczeń. W ocenie organu, wyłączenie kumulacji świadczeń w przypadku sędziego - żołnierza nie pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości. Ponadto wskazał, że z art. 32 ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz art. 100 ustawy o ustroju sądów powszechnych wynika, że sędziowie także zostali objęci zasadą niekumulowania świadczeń.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której zarzucił:

1)

błąd w ustaleniach faktycznych polegający na zignorowaniu, w sposób celowy i świadomy, złożenia przez skarżącego wniosku o wypłatę świadczenia z art. 95 pkt 1 ustawy, w trybie przewidzianym w art. 96 ust. 9 ustawy, zawierającego jasną i wyraźną wolę skarżącego co do wypłaty tego właśnie świadczenia, co w świetle obligatoryjnych unormowań prawnych z art. 96 ust. 3 ustawy, stanowi oczywiste i rażące naruszenie zasady opierania rozstrzygnięcia na prawdzie obiektywnej, w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wszechstronny, mogące istotnie wpływać na wynik sprawy (art. 7, 80 i 77 § 1 k.p.a.);

2)

naruszenie prawa materialnego - przepisu art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 3 w zw. z art. 96 ust. 4a contrario ustawy - poprzez usankcjonowanie odmowy wypłaty świadczenia przewidzianego w art. 95 ust. 1 ustawy, mimo spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek do wypłaty tego świadczenia;

3)

naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 96 ust. 5 ustawy, poprzez usankcjonowanie odmowy wypłaty świadczenia przewidzianego w art. 95 ust. 1 ustawy, skutkujące pozbawieniem skarżącego prawa do otrzymania wnioskowanego świadczenia jednorazowo i to z góry za okres 12 miesięcy;

4)

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 19 i 20 k.p.a. w zw. z art. 36 § 2a contrario Prawa o ustroju sądów wojskowych w zw. z art. 97 § 9 ustawy, poprzez usankcjonowanie podejmowania decyzji merytorycznej o odmowie wypłaty świadczenia z art. 95 ust. 1 ustawy, zamiast obligatoryjnej wypłaty tego świadczenia przez Dyrektora WBE w (...) i przekazania sprawy skarżącego w zakresie ewentualnego zakazu łączenia z owym świadczeniem, uposażenia z tytułu stanu spoczynku - organowi właściwemu, w sytuacji, gdy wobec treści wniosku o wypłatę świadczenia z art. 95 ust. 1 ustawy oraz treści art. 95 ust. 3 ustawy, ustanawiającej wyłączne i dyskrecjonalne prawo wyboru świadczenia konkurencyjnego - tylko dla wnioskodawcy, a w konsekwencji kompetencja do ewentualnej decyzji zakazującej kumulacji pobieranego świadczenia z tytułu stanu spoczynku z wybranym świadczeniem z art. 95 ust. 1 ustawy-przynależy innym organom.

5)

naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 96 ust. 3 ustawy, poprzez błędną wykładnię tego przepisu przyjmującą, iż przepis ten w swojej hipotezie obejmuje zakaz łączenia świadczenia z art. 95 pkt 1 ustawy z pobieranym przez skarżącego uposażeniem z tytułu stanu spoczynku;

6)

naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 96 ust. 3 ustawy oraz naruszenie art. 100 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, w zw. z art. 70 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych, poprzez jego błędną wykładnię tych przepisów zakładającą, iż uposażenie sędziego w stanie spoczynku jest uposażeniem tożsamym ze świadczeniem, o jakim mowa w art. 95 ust. 1 ustawy o służbie zawodowej żołnierzy;

7)

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez "ewidentne nie wyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, polegające na tym, że Minister Obrony Narodowej w swoim uzasadnieniu nie odniósł się do zdecydowanej większości zarzutów podnoszonych przez skarżącego w jego odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz ograniczył się do powielenia argumentacji tego organu, co czyni uzasadnienie jedynie pozornym dowodem przeprowadzonego rozumowania, co w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania jest nie do przyjęcia" oraz zawarł w uzasadnieniu wewnętrznie sprzeczne ze sobą stanowiska;

8)

rażące naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez formułowanie w uzasadnieniu wydanej i zaskarżonej decyzji, zamiast w jej sentencji, materialnoprawnych podstaw odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego z dnia 2 września 2011 r. w przedmiocie wypłaty świadczenia pieniężnego;

9)

rażące naruszenie przepisów art. 6 i 7 k.p.a. poprzez formułowanie decyzji w oparciu o nieznaną kodeksowi postępowania administracyjnego zasadę sprawiedliwości społecznej;

10)

naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, 7, 8, 15 k.p.a. w zw. z art. 8 ustawy, poprzez działanie organów administracji publicznej w trakcie postępowania w sposób godzący w podstawowe zasady prawa administracyjnego, co manifestowało się podejmowaniem decyzji niesamodzielnych, takich jak polecenia wydawane w trybie właściwym dla stosunków służbowych z charakterystyczną dal nich hierarchicznością i podporządkowaniem służbowym;

11)

naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 19 i 20 k.p.a. w zw. z art. 97 § 9 i 10 w zw. z art. 104 ustawy, poprzez usankcjonowanie podejmowania decyzji konstytutywnej odmowy wypłaty świadczenia z art. 95 ust. 1 ustawy przez niewłaściwy organ, tj. Dyrektora WBE w (...), w sytuacji, gdy decyzję w tym zakresie może podjąć tylko właściwy dowódca, tj. Prezes WSO w (...).

W związku z przedstawionymi zarzutami, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, względnie o stwierdzenie nieważności obu decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący przypomniał stan faktyczny sprawy i wskazał, że uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa nr (...) z dnia (...) czerwca 2010 r. został przeniesiony w sędziowski stan spoczynku z dniem 2 lipca 2010 r. Następnie Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia (...) stycznia 2011 r. wypowiedział mu stosunek zawodowej służby wojskowej oraz przeniósł do dyspozycji Prezesa Sądu Okręgowego w (...), który w następstwie powyższej decyzji w rozkazie dziennym z dnia (...) lipca 2011 r. stwierdził fakt zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa z dniem 31 sierpnia 2011 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ wojskowy.

Skarżący podniósł następnie, że Dyrektor WBE podejmując swoją decyzję niewątpliwie kierował się ustaleniami z posiedzenia Kierownictwa MON-u z dnia 14 stycznia 2011 r., podczas którego wypracowano stanowisko aby nie popierać wniosków zainteresowanych żołnierzy-sędziów w stanie spoczynku ze zniesionych wojskowych sądów garnizonowych o wypłaty świadczeń, o których mowa w art. 95 pkt 1 ustawy mimo, iż zarówno Prezesi Wojskowych Sądów Okręgowych, jak i Dyrektor Departamentu Sądów Wojskowych Ministerstwa Sprawiedliwości nie znalazły podstaw prawnych do niewypłacania tychże świadczeń, na poparcie czego przedstawił pismo Prezesa WSO w (...) z dnia (...) września 2011 r. oraz Dyrektora DSW MS z dnia (...) września 2011 r. Świadczy o tym także, w jego ocenie, treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której Dyrektor WBE przyznaje, że co zasady spełnia warunki wymagane do uzyskania prawa do przedmiotowego świadczenia, zaś z literalnego brzmienia art. 96 ust. 3 pragmatyki wojskowej nie wynika, iż pobieranie uposażenia sędziego w stanie spoczynku wyklucza możliwość wypłaty świadczenia przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, jednakże zdaniem organu wypłacie przedmiotowego świadczenia sprzeciwia się wykładnia celowościowa i systemowa oraz zasady sprawiedliwości społecznej.

Tymczasem, zdaniem skarżącego, uposażenie sędziego w stanie spoczynku nie może być uznane za świadczenie emerytalne czy za świadczenie rentowe. Uposażenie sędziego w stanie spoczynku i świadczenia emerytalne to dwa odrębne rodzaje świadczeń, z których każde regulowane jest odrębną ustawą i każde spełnia z woli ustawodawcy odrębną funkcję i cel. Główną i zasadniczą różnicą pomiędzy tymi świadczeniami jest to, że ustawodawca skrajnie odmiennie uregulował przesłanki nabycia tych świadczeń. Uposażenie sędziego w stanie spoczynku swoje źródło czerpie ze stosunku jaki nawiązuje się pomiędzy sędzią a państwem w dacie przeniesienia sędziego w stan spoczynku na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, natomiast świadczenie emerytalne związane jest ze stosunkiem zawodowej służby wojskowej. Przejście sędziego w stan spoczynku w przeciwieństwie do emerytury nie musi być związane z osiągnięciem określonego "czasu pracy lub służby". Przejście w stan spoczynku następuje po osiągnięciu określonego wieku, bez względu na czas sprawowania urzędu sędziego. Poza tym sędzia może zostać przeniesiony w stan spoczynku niezależnie od osiągniętego wieku życia (w przeciwieństwie do emeryta) ze względów zdrowotnych, a także w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, jeżeli nie został przeniesiony do innego sądu. Te dwie przyczyny przeniesienia sędziego w stan spoczynku nie są w żaden sposób porównywalne z podstawami uzyskiwania uprawnień emerytalnych, ale i rentowych. Okres stanu spoczynku nie może być porównywany do okresu pobierania emerytury, lecz jest dalszym okresem pełnienia służby sędziowskiej, a pobierane z tego tytułu uposażenie nie ma charakteru nawet zbliżonego do emerytury.

Podniósł także, że organ niewłaściwie w sprawie zastosował przepis art. 96 ust. 3 ustawy pragmatycznej, gdyż świadczenia z art. 95 pkt 1 nie wypłaca się jeśli doszło do zbiegu ze świadczeniem emerytalnym. Skoro zaś dokonał wyboru, jako przejaw swojej woli, w zakresie świadczenia z art. 95 pkt 1, to nie można mówić, że doszło do zbiegu ze świadczeniem emerytalnym. Wręcz odwrotnie, w ocenie skarżącego doszło do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego "poprzez uzurpację przez Dyrektora WBE w (...) prawa wyboru konkurencyjnych świadczeń, mimo iż takie prawo przynależy wyłącznie zwalnianemu żołnierzowi, przy czym wyboru tego dokonano w oparciu o nie mające podstaw prawnych kryteria i to na niekorzyść skarżącego".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu, istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii w zakresie interpretacji obowiązujących przepisów, czy sędziemu w stanie spoczynku - byłemu żołnierzowi zawodowemu, przysługuje prawo do świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy, przy jednoczesnym pobieraniu uposażenia w stanie spoczynku za ten sam okres. Zdaniem organu, świadczenie pieniężne należne przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby nie ma charakteru odszkodowawczego (nie jest to także odprawa). Stąd też uznanie, że świadczenie to przysługuje w każdym przypadku, niezależnie od okoliczności sprawy oraz innych przyznanych za ten sam okres świadczeń, narusza prawa innych żołnierzy i w konsekwencji doprowadzić może do ich nierównego traktowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd wyjaśnił, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 7 oraz art. 111 pkt 6 ustawy. Zgodnie z art. 95 pkt 1 ustawy, świadczenie pieniężne, o którym mowa w tym przepisie, nie przysługuje żołnierzowi, w przypadku gdy żołnierza zawodowego zwolniono na podstawie art. 111 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.

Zgodnie zaś z art. 96 ust. 2 pkt 1 prawo do świadczenia pieniężnego nabywa także żołnierz, który nie spełnia wymogu posiadania 15 lat nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, jeżeli zwolnienie ze służby wojskowej nastąpiło w wyniku wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że skarżący pełnił nieprzerwanie służbę wojskową łącznie przez okres ponad 15 lat, tj. w okresie od dnia (...) października 1994 r. do dnia (...) marca 1995 r. (5 miesięcy i 27 dni) oraz w okresie od dnia (...) sierpnia 1995 r. do dnia (...) sierpnia 2011 r. (16 lat oraz 1 miesiąc) - co oznacza, że spełnił, co do zasady, warunki wymagane do uzyskania prawa do świadczenia, o które wnosił na podstawie art. 95 pkt 1 ustawy.

Organ, odmawiając wypłaty mu tego świadczenia, powołał się na zapis art. 96 ust. 3, zgodnie z którym w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 i świadczenia emerytalnego żołnierzowi przysługuje, według jego wyboru tylko jedno z tych świadczeń.

Zdaniem skarżącego, uposażenie sędziego w stanie spoczynku i świadczenie emerytalne to dwa odrębne rodzaje świadczeń, z których każde regulowane jest odrębną ustawą i każde spełnia z woli ustawodawcy odrębną funkcję i cel, co oznacza, że przepis art. 96 ust. 3 ustawy nie mógł mieć zastosowania w stosunku do niego. Ponadto zarzucił organowi, że przy wydawaniu decyzji doszło do naruszenia prawa w zakresie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynika sprawy.

W świetle powyższych zarzutów Sąd, zwłaszcza zaś podniesionego sporu co do właściwości rzeczowej organu administracji publicznej, który winien orzec w przedmiocie zgłoszonego świadczenia z art. 95 pkt 1 ustawy, Sąd w pierwszej kolejności zbadał właściwość rzeczową i miejscową organów w tej sprawie.

W ocenie Sądu, zarzut naruszenia przepisów o właściwości organów jest oczywiście chybiony. Przesądza o tym art. 96 ust. 9 ustawy, który jednoznacznie usankcjonował właściwość wojskowego organu emerytalnego w przedmiocie uprawnień do świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Podkreślił, że stanowisko to ma oparcie również w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. dla przykładu: wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2009 r. o sygn. akt I OSK 757/09; wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2010 r. o sygn. akt I OSK 920/09).

Sąd nie podzielił także pozostałych zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu powodującym konieczność uchylenia decyzji. W tym miejscu Sąd zauważa, że skarżący powołując się w swej obszernej skardze na liczne naruszenia przepisów prawa procesowego w uzasadnieniu do tych zarzutów wskazuje i koncentruje się, praktycznie rzecz biorąc, na błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, dotyczącej przepisów wojskowej ustawy pragmatycznej.

Podobny charakter mają zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisu art. 138 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i k.p.a., które sprowadzają się do tezy, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów skarżącego, a nadto ograniczył się do powielenia argumentacji organu I instancji, co - w ocenie skarżącego - "czyni uzasadnienie jedynie pozornym". Sąd, nie może podzielić zaprezentowanego poglądu albowiem z uzasadnienia organu II instancji wynika, iż odniósł się do wszystkich istotnych merytorycznie kwestii wskazanych w odwołaniu.

Badając sprawę dwukrotnie merytorycznie, w trybie art. 138 k.p.a., skoro nie dopatrzył się wskazywanych w odwołaniu naruszeń, organ odwoławczy miał prawo podzielić stanowisko organu I instancji, w tym w szczególności, rozważania prawne dotyczące spornego świadczenia. Nadmienić przy tym należy, że stan faktyczny sprawy związany z przedmiotowym świadczeniem nie budzi wątpliwości, a zatem zarzuty niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy są oczywiście bezpodstawne. Jak już stwierdzono wcześniej, istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii w zakresie interpretacji obowiązujących przepisów czy sędziemu w stanie spoczynku - byłemu żołnierzowi zawodowemu, przysługuje prawo do świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy-przy jednoczesnym pobieraniu uposażenia w stanie spoczynku za ten sam okres.

Podkreślenie to jest o tyle istotne, że - również wbrew twierdzeniom skarżącego - jego wniosek z dnia 2 września 2011 r. został jednoznacznie odczytany przez organ. We wniosku tym żąda jednoczesnej wypłaty świadczenia w stanie spoczynku oraz świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i właśnie takie żądanie było procedowane przez organy i w tym zakresie zostały wydane zaskarżone decyzje. Zarzuty zatem, że organy naruszyły "jasno wyrażoną przez niego wolę co wypłaty świadczenia z art. 95 pkt 1" są także bezpodstawne.

Odnosząc się do dalszych zarzutów naruszenia prawa procesowego, zdaniem Sądu, nie zasługują one na uwzględnienie albowiem organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej oraz należycie i wyczerpująco uzasadniły swoje decyzje. Jak już wspomniano wcześniej, także organ II instancji w sposób wszechstronny ocenił całokształt materiału dowodowego, dokonując analizy znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji.

Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, decyzja organu, odmawiająca wypłaty świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy w sytuacji pobierania przez niego uposażenia sędziego w stanie spoczynku jest prawidłowa także z punktu widzenia prawa materialnego.

Sąd zauważył, iż skarżący co do zasady ma niewątpliwie rację wskazując, że świadczenie emerytalne i świadczenie sędziego w stanie spoczynku, to w istocie dwa odmienne świadczenia. Nie oznacza to jednak, że w określonych sytuacjach świadczenia te traktowane są przez ustawodawcę w sposób tożsamy. Świadczy o tym na przykład uregulowanie zawarte w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych, gdzie w art. 100 § 6 ustawodawca przewidział w razie zbiegu prawa do uposażenia w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wypłaca się wyłącznie uposażenie z zastrzeżeniem § 7. Podobnie w ustawie z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052 z późn. zm.) w art. 94 § 5 również w razie zbiegu uposażenia sędziego Sądu Najwyższego Izby Wojskowej w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty wojskowej wypłaca się osobie uprawnionej wyłącznie świadczenie wyższe lub przez nią wybrane. Podobnie sytuacja przedstawia się w ustawie Prawo o ustroju sądów wojskowych, gdzie w art. 32 § 5 ustawodawca również przewidział, że w razie zbiegu prawa do uposażenia w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty wojskowej, wypłaca się osobie uprawnionej wyłącznie świadczenie wyższe albo przez nią wybrane. Podane przykłady wyraźnie wskazują, że przy całej odmienności uregulowań dotyczących uposażenia sędziego w stanie spoczynku oraz świadczeń emerytalnych i rentowych są one w razie zbiegu tych świadczeń traktowane przez ustawodawcę w sposób tożsamy, a to oznacza, że uprawniony był pogląd organu odnośnie zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 95 ust. 3 ustawy.

Wskazać należy, że wprawdzie z brzmienia przepisu art. 95 ust. 3 istotnie nie wynika, iż pobieranie uposażenia sędziego w stanie spoczynku wyklucza możliwość wypłaty świadczenia przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, co nie oznacza, że skarżący uprawniony jest do wypłaty obu tych świadczeń. Zgodzić się bowiem należy z organem, że w sytuacji, gdy sędziowie - żołnierze objęci są regulacjami dwóch odrębnych ustaw, to przy interpretacji art. 96 ust. 3 ustawy konieczne jest dokonanie systemowej i celowościowej wykładni przepisów.

Podkreślić należy, że w wielu sytuacjach prawo pozwala odstąpić od wyraźnego sensu językowego przepisu, na przykład wtedy, gdy interpretacja językowa prowadzi ad absurdum lub do rażąco niesprawiedliwego rozstrzygnięcia i w tego rodzaju sytuacjach odstąpienie od sensu językowego przepisu nie uważa się za wykładnię niezgodną z prawem (por. Lech Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów, Dom Organizatora, Toruń 2002, str. 18, Komentarz). Podkreślenia wymaga bowiem, że wykładnia prawa opierać się musi na założeniu racjonalnego i prawidłowego działania ustawodawcy oraz na przyjęciu wewnętrznej spójności aktu prawnego, ale i całego systemu prawa.

W świetle przywołanych reguł zgodzić się należy z organem, że celem regulacji zawartej w art. 96 ust. 3 ustawy jest niedopuszczenie do kumulowania korzyści finansowych, w sytuacji wypłaty należności z budżetu państwa, gdyż już jedna z wypłacanych należności ma charakter wyjątkowy, a nawet uprzywilejowany w stosunku do innych grup zawodowych, a ponadto wypłacane należności nie są związane z kontynuowaniem aktywności zawodowej. Świadczą o tym podane wyżej przykłady dotyczące zarówno sędziów Sądu Najwyższego Izby Wojskowej czy też sędziów sądów wojskowych. Oznacza to zatem, że organ, odmawiając wypłaty skarżącemu świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy, zasadnie uznał, że z punktu widzenia funkcji jaką świadczenia te spełniają ustawodawca postawił między nimi znak równości.

Zakaz łączenia prawa do wypłaty uposażenia w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty dodatkowo przemawia za zamiarem ustawodawcy wypłaty tylko jednego świadczenia. Z tego względu stwierdzić należy, że podzielenie stanowiska skarżącego i przyznanie mu wypłaty świadczenia, o jakim mowa w art. 95 pkt 1 ustawy prowadziłoby do usytuowania skarżącego w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych sędziów, w tym sędziów Sądu Najwyższego Izby Wojskowej. Zakaz łączenia prawdo wypłaty uposażenia odnosi się również do sędziów Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt III AUa 153/10).

Zgodzić się także należy z organem I i II instancji, że brak w art. 96 ust. 3 ustawy wyraźnego wskazania uposażenia "w stanie spoczynku", nie oznacza, że wolą ustawodawcy było dopuszczenie do zbiegu świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy, z uposażeniem sędziego w stanie spoczynku. Podkreślić należy, że prawo do świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy, związane jest z pełnieniem służby wojskowej, nie zaś ze sprawowaniem urzędu sędziego. Podkreślić należy, że podstawową funkcją jaką skarżący pełnił było wykonywanie przez niego obowiązków sędziego, będącego jednocześnie żołnierzem zawodowym. Podkreślić należy również, że świadczenia emerytalne oraz uposażenie sędziego w stanie spoczynku spełniają taką samą funkcję - zapewnić mają środki utrzymania po zaprzestaniu aktywności zawodowej, z tą różnicą, że świadczenie, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy wypłacane jest jedynie przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, uposażenie zaś sędziego w stanie spoczynku, które przyznane zostało skarżącemu, wypłacane jest do ukończenia przez niego 65 lat. A zatem niewątpliwie regulacja dotycząca sędziów jest rozwiązaniem zdecydowanie korzystniejszym niż to ma miejsce w stosunku do żołnierzy.

Skargę kasacyjną złożył M. B., podważając wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zarzucił naruszenie prawa materialnego:

- art. 96 ust. 3 ustawy poprzez błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie, co polegało na przyjęciu, w szczególności wbrew jasnej wykładni językowej i wbrew zakazowi stosowania wykładni rozszerzającej wyjątki - istnienia zakazu łączenia świadczenia z art. 95 pkt 1 ustawy z pobieranym przez stronę uposażeniem z tytułu sędziowskiego stanu spoczynku, w sytuacji gdy ów wyjątkowy przepis, ani żadne innym takowego zakazu nie zawiera;

- art. 95 pkt 1 w związku z art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy poprzez niezastosowanie przedmiotowych przepisów do skarżącego, skutkujące usankcjonowaniem odmowy wypłaty świadczenia przewidzianego w ww. art. 95 pkt 1 ustawy, mimo spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek do wypłaty tego świadczenia i braku zaistnienia przesłanek do jego nie wypłacania, Z ostrożności procesowej, w przypadku nieuwzględnienia poprzedniego zarzutu strona zarzuciła rażące naruszenie art. 96 ust. 3 ustawy polegające na niezastosowaniu wobec skarżącego przedmiotowego przepisu w zakresie w jakim pozostawia kwestię decyzji co do wyboru świadczeń konkurencyjnych tylko i wyłącznie dyskrecjonalnej woli wnioskodawcy.

Z ostrożności procesowej, w przypadku nieuwzględnienia poprzedniego zarzutu, naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 96 ust. 5 ustawy poprzez niezastosowanie przedmiotowego przepisu i tym samym usankcjonowanie odmowy wypłaty świadczenia przewidzianego w art. 95 pkt 1ustawy jednorazowo i to z góry za okres 12 miesięcy.

Dalej naruszenie: art. 2 oraz art. 32 pkt 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim statuują one zasadę sprawiedliwości społecznej obowiązującą w demokratycznym państwie prawa i zasadę równości w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez błędne bezpośrednie zastosowanie tych przepisów skutkujące odmową zastosowania do skarżącego przepisu art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy i w konsekwencji odmową wypłaty świadczenia przewidzianego w art. 95 pkt 1 ustawy, art. 100 § 1-4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych poprzez błędną wykładnię tego przepisu zakładającą, iż uposażenie sędziego w stanie spoczynku jest uposażeniem tożsamym ze świadczeniem, o jakim mowa w art. 95 pkt 1 ustawy, podczas gdy nie istnieją ku temu żadne prawne podstawy, art. 70 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych zw. z art. 73 ust. 1. pkt 9 w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy poprzez błędne niezastosowanie tych przepisów, art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez rażące niezastosowanie tych przepisów statuujących konstytucyjne zasady demokratycznego państwa prawa i praworządności przejawiające się:

- błędnym zastosowaniem wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej do przepisu art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sytuacji gdy wykładnia językowa tego przepisu daje jasne i zgodne z wolą ustawodawcy rozumienie tej normy w zakresie warunków wypłaty świadczenia pieniężnego z art. 95 pkt 1 tejże ustawy i w konsekwencji niezastosowanie przepisu art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy,

- danie prymatu konstytucyjnej zasadzie sprawiedliwości społecznej i równości nad konstytucyjną zasadą praworządności i demokratycznego państwa prawa.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, których naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to: art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 89 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych poprzez ich niezastosowanie, mimo, iż sprawa nie należała do właściwości sądu administracyjnego, lecz powszechnego, co skutkowało rozpoznaniem skargi i jej oddaleniem, zamiast odrzuceniem, art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, 3 § 1 i 2 p.p.s.a., 141 § 4 p.p.s.a. oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne niezastosowanie przedmiotowych przepisów, co w niniejszej sprawie przejawiło się:

- na nieprawdziwym ustaleniu faktycznym, istotnym dla rozstrzygnięcia z punktu widzenia art. 96 ust. 3 ustawy, który zdaniem Sądu I Instancji powinien mieć zastosowanie w niniejszej sprawie - tj. przyjęciu jakoby faktu żądania przez skarżącego, zgłoszonego we wniosku o wypłatę świadczenia z art. 95 pkt 1 ustawy, jednoczesnej wypłaty zarówno uposażenia sędziego w stanie spoczynku jak i owego świadczenia z art. 95 pkt 1 ustawy

- pominięciu w ustaleniach faktycznych wypłacania przez organ świadczenia innego niż wybrane przez skarżącego, na podstawie samodzielnego i bezprawnego aktu (czynności technicznej) dokonanego przez WBE w (...), art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przedmiotowego przepisu do sporządzonego uzasadnienia,

- a to poprzez powielenie tj. skopiowanie najważniejszej części pisemnego uzasadnienia dotyczącej rozważań prawnych - w zakresie zarzutów materialno - prawnych, z uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r. co w konsekwencji powoduje w istocie brak uzasadnienia w tej części

- poprzez wewnętrzną sprzeczność i niejasność uzasadnienia przejawiającą się: brakiem wyjaśnienia dlaczego Sąd uznał, że jego zdaniem interpretacja językowa prowadzi do absurdu lub do rażąco niesprawiedliwego rozstrzygnięcia i na czym to miałoby polegać oraz w jaki sposób poprzestanie na wykładni językowej naruszałoby założenia racjonalnego i prawidłowego działania ustawodawcy oraz wewnętrzną spójność aktu i całego systemu prawa - co nie tylko utrudnia, ale wręcz uniemożliwia rzeczowe dokonanie oceny zasadności zapadłego wyroku w zakresie powołanych podstaw zaskarżenia, jak też przedstawienie zarzutów merytorycznych zapadłego rozstrzygnięcia. Tego typu naruszenie przepisów postępowania ogranicza również kontrolę instancyjną Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie dając poznać przesłanek, jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji przy uznaniu niezasadności podstaw zaskarżenia;

Ponadto autor skargi kasacyjnej podtrzymał w całej rozciągłości wszystkie zarzuty podniesione w skardze skierowanej do Sądu I Instancji wraz z argumentacją wyłożoną we wszystkich złożonych do akt sprawy pismach procesowych, gdyż w ocenie strony stanowią one meritum zaskarżenia i tam zostały szczegółowo opisane.

Wskazując na powyższe strona wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, a tym samym o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie. W bardzo obszernym uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej powtórzył argumentację skargi pierwotnej dodatkowo skupił się na wywodach dotyczących prawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, rozważając różnice i praktyczne zastosowanie poszczególnych rodzajów wykładni prawa. Nadto przytoczył obszerne fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych i powszechnych, w szczególności Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W przypadku, gdy strona w skardze kasacyjnej zarzuca zarówno naruszenie przepisów postępowania jak i naruszenie prawa materialnego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, albowiem jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny może być przedmiotem subsumcji do dyspozycji przepisu prawa materialnego.

Analizę zasadności skargi kasacyjnej poprzedzić trzeba istotną dla niniejszego uzasadnienia uwagą, iż spór dotyczący prawa do świadczenia pieniężnego o jakim mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w sytuacji gdy żołnierz zawodowy jest sędzią sądu wojskowego w stanie spoczynku i z tego tytułu pobiera uposażenie, był już przedmiotem kontroli kasacyjnej. W wyroku z dnia 27 marca 2013 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1967/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż zgodnie z art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, który na mocy art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych ma zastosowanie do sędziów wojskowych, sędziemu który został przeniesiony w stan spoczynku, w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, przysługuje do czasu osiągnięcia wieku 67 lat albo do osiągnięcia wieku, o którym mowa w art. 69 § 1a, uposażenie w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku. Powołany przepis zawiera szczególnie korzystne dla żołnierzy zawodowych będących sędziami uregulowanie ich sytuacji finansowej po zwolnieniu ze stanowiska sędziego. Otrzymują oni pełne uposażenie ustalane według wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku. I chociaż jest to wynagrodzenie a nie świadczenie emerytalne, czy rentowe, spełnia ten sam cel - służy zabezpieczeniu finansowemu, po zwolnieniu ze służby. Takiemu celowi służy też świadczenie przewidziane w art. 95 pkt 1 Prawa o ustroju sądów wojskowych, należne żołnierzom zawodowym zwalnianym ze służby. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny, w powołanej sprawie, stwierdził, iż jak wynika z art. 100 § 5 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych sędziemu nie przysługuje prawo do emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W razie zbiegu prawa do uposażenia w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wypłaca się wyłącznie uposażenie, z zastrzeżeniem § 7 (art. 100 § 6 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych). NSA podkreślił, iż omówione regulacje (przesłanki nabycia, zakaz łączenia świadczeń) wskazują, że należne sędziemu uposażenie w stanie spoczynku jest substytutem emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Faktu tego nie zmienia uzyskanie uposażenia na podstawie art. 100 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, a więc z powodu zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych. W obu przypadkach jest to uposażenie sędziego w stanie spoczynku, należne w związku z zaprzestaniem pełnienia służby sędziowskiej. Zasadne jest zatem uznanie, iż chociaż świadczenia te regulowane są różnymi ustawami, w pewnych sytuacjach mogą być traktowane jako tożsame. Obydwa spełniają ten sam cel jakim jest zabezpieczenie materialne danej osoby w związku z zaprzestaniem przez nią dotychczasowej aktywności zawodowej.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, iż w sytuacji gdy ustawa Prawo o ustroju sądów wojskowych, ani ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych nie reguluje kwestii zbiegu prawa do uposażenia żołnierza zawodowego będącego sędzią w stanie spoczynku z prawem przewidzianym w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wydaje się prawidłowe, zgodnie z art. 70 § 2 Prawo o ustroju sądów wojskowych, zastosowanie art. 96 ust. 3, stosownie do którego w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, i świadczenia emerytalnego żołnierzowi przysługuje, według jego wyboru, tylko jedno z tych świadczeń. Oznacza to, że sędziemu wojskowemu w stanie spoczynku nie przysługuje świadczenie przewidziane w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ponieważ pobiera on już uposażenie będące odpowiednikiem emerytury, co stosownie do art. 96 ust. 3 ustawy pragmatycznej wyklucza prawo do świadczenia (uposażenia) realizującego ten sam cel. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest możliwa wykładnia przepisów, zgodnie z którą możliwe byłoby pobieranie przez sędziów wojskowych w stanie spoczynku podwójnego uposażenia - uposażenia w stanie spoczynku i uposażenia na podstawie art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej. Stanowiłoby to nieuzasadnione uprzywilejowanie tej grupy żołnierzy zawodowych w stosunku do innych żołnierzy zawodowych oraz w stosunku do sędziów sądów powszechnych.

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną, w pełni podziela przedstawione powyższej stanowisko wywiedzione w sprawie o tożsamym stanie faktycznym i prawnym. Jak wynika bowiem z materiałów sprawy, M. B. uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa nr (...) z dnia (...) czerwca 2010 r. został przeniesiony w sędziowski stan spoczynku z dniem 2 lipca 2010 r. i zaczął pobierać z tego tytułu uposażenie. Następnie Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia (...) stycznia 2011 r. wypowiedział mu stosunek zawodowej służby wojskowej oraz przeniósł do dyspozycji Prezesa Sądu Okręgowego w (...), który w następstwie powyższej decyzji w rozkazie dziennym z dnia (...) lipca 2011 r. stwierdził fakt zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa z dniem 31 sierpnia 2011 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ wojskowy. Skoro zatem skarżący kasacyjnie zaczął pobierać świadczenie należne sędziemu w stanie spoczynku, będące co do funkcji zaopatrzenia finansowego odpowiednikiem emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych to stosownie do art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie przysługuje stronie świadczenie przewidziane w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, w ślad za Sądem I instancji, iż pomimo całej odmienności uregulowań dotyczących uposażenia sędziego w stanie spoczynku oraz świadczeń emerytalnych i rentowych są one w razie zbiegu tych świadczeń traktowane przez ustawodawcę w sposób tożsamy, a to oznacza, że uprawniony był pogląd organu odnośnie zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 95 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Obydwa rodzaje świadczeń zabezpieczają materialnie osoby w związku z zaprzestaniem przez nią aktywności zawodowej, nadto jest to 100% uposażenia do czasu osiągnięcia wieku emerytalnego. Zasadnie stwierdził Sąd I instancji, iż z brzmienia przepisu art. 95 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych istotnie nie wynika, iż pobieranie uposażenia sędziego w stanie spoczynku wyklucza możliwość wypłaty świadczenia przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, co nie oznacza, że skarżący uprawniony jest do wypłaty obu tych świadczeń. I dalej słusznie zgodził się z organem, że w sytuacji, gdy sędziowie - żołnierze objęci są regulacjami dwóch odrębnych ustaw, to przy interpretacji art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych konieczne jest dokonanie systemowej i celowościowej wykładni przepisów.

Z tych wszystkich względów zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i zastosowanej przy ich interpretacji wykładni nie zasługują na uwzględnienie. Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Nie sposób zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, lecz powszechnego, co winno skutkować odrzuceniem skargi na podstawie tej normy prawnej. Należy bowiem pamiętać, iż przedmiotem sprawy jest świadczenie pieniężne ze stosunku służbowego wojskowej służby zawodowej, a te sprawy pozostają we właściwości sądów administracyjnych, na co wskazuje art. 8 ust. 1 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stosownie do przywołanej normy prawnej "od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), i, z zastrzeżeniem ust. 2, skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.).". Wobec takiego brzmienia przepisu prawidłowym było rozpatrzenie skargi przez Sąd I instancji.

Mając na uwadze kolejny z zarzutów kasacyjnych, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wyjaśnić trzeba, iż zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. jest skuteczny wówczas, gdyby sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. orzeczenia NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 1729/11; z dnia 25 stycznia 2013 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 1751/11 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozwala na uznanie, iż doszło do naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie stanowi bowiem naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy przytoczenie argumentacji podobnej, czy nawet tożsamej z argumentacją uzasadnienia wyroku wydanego przez ten sam Sąd I instancji w dniu 13 kwietnia 2012 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 11/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), ponieważ świadczy to o zachowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jednolitości stanowiska w sprawach o tożsamym stanie faktycznym i prawnym. Takie działanie Sądu I instancji nie nosi znamion przekroczenia przepisów postępowania, wręcz przeciwnie świadczy o konsekwencji orzeczniczej. Nie sposób także zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji nie wyjaśnił dlaczego w jego ocenie interpretacja językowa prowadzi do absurdu lub do rażąco niesprawiedliwego rozstrzygnięcia. Sąd I instancji wyraźnie wskazał, iż wprawdzie z brzmienia przepisu art. 95 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych istotnie nie wynika, iż pobieranie uposażenia sędziego w stanie spoczynku wyklucza możliwość wypłaty świadczenia przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, co nie oznacza, że skarżący uprawniony jest do wypłaty obu tych świadczeń. Podkreślił, iż w sytuacji, gdy sędziowie - żołnierze objęci są regulacjami dwóch odrębnych ustaw, to przy interpretacji art. 96 ust. 3 ustawy konieczne jest dokonanie systemowej i celowościowej wykładni przepisów. Prawo dopuszcza bowiem odstąpienie od wyraźnego sensu językowego przepisu, gdy interpretacja językowa prowadzi ad absurdum lub do rażąco niesprawiedliwego rozstrzygnięcia i w tego rodzaju sytuacjach odstąpienie od sensu językowego przepisu nie uważa się za wykładnię niezgodną z prawem (w ślad za Lech Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów, Dom Organizatora, Toruń 2002, str. 18, Komentarz). Sąd I instancji zwrócił uwagę, że wykładnia prawa opierać się musi na założeniu racjonalnego i prawidłowego działania ustawodawcy oraz na przyjęciu wewnętrznej spójności aktu prawnego, ale i całego systemu prawa. Niewątpliwie inna interpretacja omawianej normy prawnej doprowadziłaby do sytuacji, w której sędzia w stanie spoczynku pobierały dwa różnego rodzaju świadczenia co byłoby przejawem rażącej niesprawiedliwości chociażby w stosunku do sędziów podlegających regulacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, których sytuacja nie byłaby tak uprzywilejowana a status społeczny i wymiar zawodowy tożsamy. Zarzut naruszenia przepisów Konstytucji RP także nie jest zasadny, gdyż podstawą zaskarżonej decyzji niewątpliwie były przepisy powszechnie obowiązującego prawa. Fakt, iż skarżący kasacyjnie nie podziela ich wykładni dokonanej przez Sąd I instancji nie potwierdza zaś, że zasady konstytucyjne zostały naruszone. Sąd I instancji zastosował obowiązujące prawo, dokonując prawidłowej jego subsumcji do ustalonego stanu faktycznego sprawy i dokonał prawidłowej oceny końcowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślić trzeba, iż uwzględnienie skargi przez Sąd I instancji stanowiłoby o naruszeniu zasady równości, gdyż doszłoby właśnie do wydania rażąco niesprawiedliwego rozstrzygnięcia.

Z tych wszystkich względów, po wnikliwej lekturze uzasadnienia zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów. Uzasadnienie w niniejszej sprawie jest w części merytorycznej powtórzeniem stanowiska tutejszego Sądu w innym składzie, ale wbrew poglądowi skarżącego kasacyjnie i takie działanie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prawnie dopuszczalne a wręcz pożądane w sprawach o tożsamym stanie faktycznym i prawnym. Uwadze Naczelnego Sądu Administracyjnego nie umknęło przy tym, iż zarzuty i argumentacja omawianej skargi kasacyjnej stanowią po części także odwzorowanie skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 11/12.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie uchybił przepisom prawa, dokonał właściwej kontroli działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem. Natomiast odmienny od oczekiwanego przez skarżącego wynik tej kontroli nie daje podstaw, by twierdzić, że Sąd naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy, tym bardziej uwzględniając jednolite stanowisko sądów administracyjnych i doktryny w omawianej kwestii.

Mając powyższe na uwadze, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.