Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2573506

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 16 października 2018 r.
I GZ 334/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. S.A w Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 635/18 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. S.A w Ż. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 marca 2018 r. nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 24 lipca 2018 r. o sygn. akt III SA/Gl 635/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił A. S.A. w Ż. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniesionej przez skarżącą spółkę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 marca 2018 r. nr: (...) w przedmiocie podatku akcyzowego.

Z uzasadnienia orzeczenia Sądu pierwszej instancji wynika, że Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z 29 maja 2018 r. pełnomocnik skarżącej w osobie doradcy podatkowego M.M., wezwany został do uiszczenia wpisu od skargi na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 30 marca 2018 r. Odpis zarządzenia 18 czerwca 2018 r. doręczono do rąk pracownika spółki, w której pełnomocnik świadczy usługi. Uiszczenie wpisu nastąpiło 29 czerwca 2018 r., podczas, gdy termin do dokonania czynności upłynął z dniem 25 czerwca 2018 r.

Pełnomocnik skarżącej składając 2 lipca 2018 r. wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wyjaśnił, że w biurze spółki funkcjonuje elektroniczny system obsługi korespondencji. Po otrzymaniu przesyłki system automatycznie generuje zawiadomienie o jej zarejestrowaniu. System od lat pracował bezbłędnie, jednakże 18 czerwca 2018 r. w wyniku błędu w systemie, który stanowił okoliczność trudną do przewidzenia doradca podatkowy M.M. przesyłki nie otrzymał. Biorąc pod uwagę zaistniałe w sprawie okoliczności Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że co prawda instalacja elektronicznego systemu obsługi korespondencji, jakkolwiek stanowi znaczące ułatwienie, nie zwalnia jednak adresata z obowiązku kontroli bieżącego obiegu przesyłek. W tym wypadku odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu został wysłany za pośrednictwem operatora pocztowego i doręczony pracownikowi B. sp. z o.o. w Warszawie, M.K. Skoro zatem pełnomocnik nie otrzymał przesyłki do rąk własnych, okoliczność ta niewątpliwie jego obciążyła, niezależnie od tego czy było to zaniedbanie wspomnianego pracownika czy wynik praktyki związanej z funkcjonowaniem elektronicznego systemu. W świetle zaistniałego w sprawie stanu rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi.

A. S.A. w Ż. (reprezentowana przez doradcę podatkowego) złożyła zażalenie na wspomniane postanowienie Sądu pierwszej instancji. Zaskarżyła to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi.

Zaskarżonemu postanowieniu wnoszący zażalenie zarzucił naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła swojej winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi, wskutek czego nie zaistniały w rozpoznawanej sprawie przesłanki pozwalające na przywrócenie terminu. W uzasadnieniu autor zażalenia wskazał argumenty popierające jego twierdzenie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Sąd rozpatrujący tego rodzaju sprawy korzysta zatem z wiedzy prawniczej, ale i doświadczenia życiowego pozwalającego ocenić na gruncie konkretnego stanu sprawy przesłanki przemawiające za przywróceniem terminu lub jego odmową. Nie można jednocześnie tracić z pola widzenia, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest - co do zasady - możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

W klauzuli "należytej staranności", która jest punktem odniesienia dla oceny braku winy, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. niewątpliwie mieści się odpowiednia organizacja pracy. Sprawy wewnętrznej organizacji spółki w żadnym wypadku nie mogą być podstawą do uznania, iż zaistniałe z powodu tej organizacji uchybienie terminu do dokonania określonej czynności procesowej było niezawinione. Strona skarżąca, będąca osobą prawną, odpowiada za wewnętrzną organizację, w tym w zakresie upoważnienia właściwej osoby do nadania biegu pismom procesowym oraz wewnętrznego obiegu korespondencji.

Skarżąca spółka uzasadniając zarówno wniosek o przywrócenie terminu jak i wniesione zażalenie, powoływała się na błąd elektronicznego systemu obsługi korespondencji, który spowodował nieotrzymanie przez pełnomocnika wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Słusznie zatem zauważył Sąd I instancji, że instalacja elektronicznego systemu obsługi korespondencji, jakkolwiek stanowi znaczące ułatwienie, nie zwalnia adresata z obowiązku kontroli bieżącego obiegu przesyłek. Spółka nie może zatem uwolnić się od konsekwencji uchybienia terminu wskazując na błąd takiego sytemu. Przyjęcie stanowiska, że błędy i nieprawidłowości spowodowane przez wdrożony system elektronicznej obsługi korespondencji (w tym wypadku skarżącej spółki), prowadziłby do częstego nadużycia prawa, gdzie strony, żeby uchylić się od negatywnych skutków prawnych niedokonanej czynności, starałyby się wykazać okoliczność błędnego lub niewłaściwego działania takiego systemu.

Konkludując, w niniejszej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, gdyż przedstawiony Sądowi materiał nie pozwala przekonująco twierdzić, iż do uchybienie terminu doszło wskutek czynności, za które nie ponosi odpowiedzialności i których nie można było przezwyciężyć dokładając należytej staranności. Trafnie zatem Sąd I instancji ocenił, że nie ma podstaw do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.