Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1769116

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 30 stycznia 2015 r.
I GSK 58/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia, del. WSA Lidia Ciechomska-Florek.

Sędziowie NSA: Henryk Wach (spr.).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. W., P. S., R. S. - wspólników spółki cywilnej D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 1 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 662/13 w sprawie ze skargi D. W., P. S., R. S. - wspólników spółki cywilnej D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia (...) marca 2013 r. nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., objętym skargą kasacyjną wyrokiem, oddalił skargę D. spółki cywilnej z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia (...) marca 2013 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Skarżąca w dniu (...) października 2010 r. nabyła samochód marki Opel Vectra. Następnie pojazd został w dniu (...) listopada 2010 r. zarejestrowany na terytorium Niemiec przez jednego ze wspólników Spółki jako samochód ciężarowy. W dniu (...) listopada 2011 r. pojazd został poddany badaniu technicznemu w Polsce. Pojazd odsprzedano (...) grudnia 2011 r.

Naczelnik Urzędu Celnego we W., po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z dnia (...) grudnia 2012 r., działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749; dalej: Ordynacja podatkowa lub O.p.), art. 3 ust. 1 i 2, art. 100 ust. 1 pkt 2, ust. 4, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 2, art. 104 ust. 12, art. 105, art. 106 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 z późn. zm.; dalej: u.p.a.) stwierdził, że nabyty przez spółkę samochód, w chwili jego nabycia był samochodem osobowym (nie zaś ciężarowym) i określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu w wysokości 1.180 zł.

Orzekając na skutek odwołania skarżącej, Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia (...) marca 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W skardze spółka wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego, podnosząc m.in. zarzut nienależytej reprezentacji spółki, wyrażający się w naruszeniu art. 137 § 1 i 4 O.p. w związku z art. 96 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.; dalej: k.c.) i w związku z art. 103 § 1 k.c., a co za tym idzie - także art. 123 i art. 233 § 1 pkt 1 O.p. W ocenie skarżącej, F. U. miał prawo reprezentować wyłącznie jednego ze wspólników spółki - D. W., nie zaś spółkę, co potwierdza treść udzielonego przez D. W. pełnomocnictwa. Według skarżącej, naruszenie przywołanych przepisów doprowadziło do pozbawienia jej - jako strony - udziału w postępowaniu podatkowym, co winno skutkować wznowieniem postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalając skargę wskazał, że istotą sporu w sprawie jest po pierwsze, czy F. U. był należycie umocowany do reprezentowania spółki w postępowaniu podatkowym (kwestia podniesiona po raz pierwszy na etapie skargi) oraz czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do uznania, że przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego był samochód osobowy, kwalifikowany do kodu CN 8703, a w konsekwencji, czy nabycie to podlegało opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.

Sąd wyjaśnił, że podatnikiem, a zarazem i stroną postępowania przed organami podatkowymi w zakresie podatku akcyzowego, jest spółka cywilna, a nie jej wspólnicy. Wynika to z literalnego brzmienia art. 102 ust. 1 u.p.a., w myśl którego podatnikiem akcyzy od samochodów osobowych jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 lub 2 (w tym nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym). W ocenie Sądu, spółka cywilna, ze względu na swoją formę organizacyjno-prawną (spółka osobowa) jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej i na gruncie podatku akcyzowego to na niej ciąży obowiązek z tego tytułu. W kwestii natomiast prowadzenia spraw spółki cywilnej, a przede wszystkim jej reprezentowania przed organami podatkowymi, należało - zdaniem Sądu - odwołać się do przepisów kodeksu cywilnego i odczytując przepis art. 866 k.c. w związku z art. 865 § 1 i 2 k.c., stwierdzić, że jeżeli umowa spółki cywilnej nie stanowi inaczej, spółka może być reprezentowana w sprawach nieprzekraczających zwykłego zarządu przez każdego wspólnika, o ile nie nastąpi sprzeciw któregokolwiek ze wspólników przed zakończeniem takiej sprawy, gdyż reprezentacja ta odbywa się w granicach upoważnienia ustawowego.

W ocenie Sądu, zestawienie postanowień umowy spółki z (...) stycznia 2010 r. prowadzi do wniosku, że każdy ze wspólników spółki, w tym D. W., miał prawo reprezentowania spraw spółki, obejmujących zobowiązania lub wydatki do kwoty 300.000 zł. Tym samym, każdy ze wspólników uzyskał prawo do samodzielnego reprezentowania spółki i wykonywania czynności w postępowaniu podatkowym w jej imieniu, w tym także udzielenia pełnomocnictwa w takim zakresie, w jakim był uprawniony do reprezentowania spraw spółki. Odnosząc się do treści pełnomocnictwa udzielonego przez D. W. F. U. "w sprawie wszczętej przez Naczelnika Urzędu Celnego (...) dotyczącej ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu Opel Vectra (...)", WSA wskazał, że organ podatkowy wezwał pełnomocnika do potwierdzenia zapisu zawartego w pełnomocnictwie, wyjaśniając jednocześnie, że postępowanie zostało wszczęte wobec spółki. Pełnomocnik w odpowiedzi oświadczył, że pełnomocnictwo obejmuje reprezentowanie podatnika i zostało udzielone w imieniu spółki (pisma z dnia (...) i (...) października 2012 r.). Jakkolwiek więc wezwanie powinno być skierowane do spółki (choć w przekonaniu Sądu z uwagi na treść pełnomocnictwa takie wezwanie nie było konieczne) nie zaś jej pełnomocnika, to wspomniane naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Reasumując, w ocenie Sądu I instancji F. U. był prawidłowo umocowany przez D. W. do reprezentowania spółki w postępowaniu, a w konsekwencji strona nie została pozbawiona udziału w tym postępowaniu i nie zaistniała podstawa wznowienia postępowania podatkowego określona w art. 240 § 1 pkt 4 O.p.

WSA uznał również, że zarzuty oparte o powołane w skardze kasacyjnej przepisy Ordynacji podatkowej nie zasługują na uwzględnienie, gdyż cały materiał dowodowy został wyczerpująco zebrany i rozpoznany, zaś jego ocena nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów. Z kolei analiza stwierdzonych podczas oględzin cech pojazdu nie pozostawiała wątpliwości, że były one charakterystyczne dla samochodu osobowego oraz świadczyły o dominującej funkcji (osobowej) związanej z jego przeznaczeniem.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) WSA orzekł jak w sentencji.

W skardze kasacyjnej D. Spółka cywilna z siedzibą we W. zaskarżyła wyrok w całości zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 naruszenie:

I.

przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1.

art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 § 1 i 2 O.p. poprzez to, że sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji zaaprobował naruszenia dokonane przez organ II instancji tj. pominięcie faktów wynikających z dokumentów urzędowych takich jak: dowód rejestracyjny pojazdu oraz zaświadczenie wydane przez okręgową stację kontroli pojazdów, w których jednoznacznie stwierdzony został ciężarowy charakter spornego pojazdu oraz pominięcie tych dowodów w sprawie,

2.

art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, poprzez to, że sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie uchylił zaskarżonej decyzji i nie dostrzegł istnienia przesłanki do wznowienia postępowania polegającej na tym, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

II.

przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj.:

3.

art. 65 § 2 k.c. poprzez błędną wykładnię umowy spółki cywilnej w zakresie § 7 pkt 5 umowy,

4.

art. 65 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię pełnomocnictwa udzielonego F. U. przez D.W.,

5.

art. 96 i art. 103 § 1 k.c. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że F. U. był należycie umocowany do występowania w imieniu spółki,

6.

art. 100 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 u.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że sporny samochód jest samochodem osobowym tj. zakwalifikowania go do pojazdów samochodowych i pozostałych pojazdów mechanicznych objętych pozycją CN 8703, a nie samochodem ciężarowym przystosowanym do przewozu towarów i uznaniem, że wewnątrzwspólnotowe nabycie spornego pojazdu podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym,

7.

art. 3 ust. 1 u.p.a. w związku z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 948/2009 z dnia 30 września 2009 r. zmieniającym Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej - dalej Rozporządzenie, poprzez błędną wykładnię reguł 1 i 6 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej (dalej ORINS) i w konsekwencji niewłaściwe zakwalifikowanie spornego pojazdu do pozycji CN 8703, a nie pozycji CN 8704.

Podnosząc te zarzuty skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA we W. oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Dyrektor Izby Celnej we W. w piśmie procesowym stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii.

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu pytania prawnego zadanego w dniu 7 stycznia 2015 r., sygn. akt I GSK 1/15 wyraźnie wskazał, iż podjęcie uchwały wymaga dokonania wykładni, w składzie siedmiu sędziów NSA, art. 13 ust. 1 oraz art. 102 ust. 1-3 u.p.a. w związku z art. 7 § 1 O.p., w celu wskazania, kto jest podatnikiem w rozumieniu podatku akcyzowego - spółka cywilna czy jej wspólnicy.

W przedstawionej sytuacji w sposób oczywisty uzasadnione jest zawieszenie z urzędu postępowania przez sąd administracyjny w rozpoznawanej sprawie, do czasu wydania uchwały wyjaśniającej wskazane w pytaniu wątpliwości interpretacyjne.

Ze względu na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi kasacyjnej D. W., P. S., R. S. - wspólników spółki cywilnej D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 1 sierpnia 2013 r. do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego sformułowanego we wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I GPS 1/15.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.