Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1985564

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 16 września 2015 r.
I GSK 11/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz.

Sędziowie NSA: Zofia Przegalińska, Janusz Zajda (spr.).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M., M. R., G. C. - G. s.c. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 września 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 541/13 w sprawie ze skarg T. B. - G., M. R., G. C. - G. s.c. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 30 listopada 2012 r., nr (...) w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 16 września 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 541/13 oddalił skargi T. B. - G. w O. oraz G. C., M. R., M. M. - wspólników spółki cywilnej G. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z (...) listopada 2012 r. w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Naczelnik Urzędu Celnego w P. wobec stwierdzenia nieprawidłowości związanych z deklarowaną wartością celną towaru oraz stawką celną, mającą wpływ na prawidłowe określenie należności celnych i podatkowych, wszczął postępowanie dotyczące zgłoszenia celnego skarżących z 27 kwietnia 2009 r. (uzupełnione 9 maja 2009 r.) w zakresie określenia prawidłowej wartości celnej stawki oraz kwoty wynikającej z długu celnego, określenia podatku od towaru i usług z tytułu importu pomidorów z Turcji.

Decyzją z (...) marca 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty cła w wysokości 8 074 zł oraz decyzją z tego samego dnia określił kwotę podatku od towarów należną z tytułu importu towaru w wysokości 3 168 zł.

W odwołaniu skarżący zarzucili nieprawidłowość wyliczenia wysokości stawki celnej, jak również przeprowadzenia postępowania bez doręczenia postanowienia o jego wszczęciu oraz skierowania decyzji do pomiotu, który nie może być stroną postępowania celnego.

Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z (...) listopada 2012 r., nr (...) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że strona dokonała sposobu ustalenia ceny wejścia, stanowiącej podstawę klasyfikacji przedmiotowych towarów w oparciu o cenę FOB - produktów w kraju ich pochodzenia, powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty, stosownie do art. 139 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1580/2007 z 21 grudnia 2007 r. o ustanowieniu przepisów wykonawczych do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw (Dz.U.UE.L2007.350.1). Ponadto wskazał, że ustalając wartość celną towaru zastosowano kurs waluty EUR (1 EUR - 4.2351 zł) zgodnie z regulacjami zawartymi w: art. 35 rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19 października 1992 r., dalej: WKC), art. 169-172 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonywania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11 października 1993 z późn. zm., dalej: RWKC), rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie kursu wymiany stosowanego w celu ustalania wartości celnej (Dz. U. Nr 87, poz. 827) i w § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. Nr 94, poz. 902 z późn. zm.). Wskazał, iż w związku z tym, iż w przedmiotowej sprawie strona udokumentowała pochodzenie towaru z Turcji, zastosowano stawkę celną ad valorem w wysokości 0% wartości celnej towaru. Natomiast w celu określenia dodatkowego cła (ekwiwalentu taryfowego) zastosowano kurs waluty opublikowany na podstawie art. 18 WKC.

W ocenie organu, w dacie zgłoszenia celnego (w procedurze uproszczonej) obowiązywał kurs EUR - 4.6483 zł opublikowany w Dz.Urz.UE nr C 74/02 z 28 marca 2009 r. W związku z tym określenia należności celnych dla importowanego towaru należało dokonać w następujący sposób: 94 706 zł (wartość statystyczna): 19300 kg (masa netto towaru) x 100 = 490,70466 PLN/100kg. Otrzymana w ten sposób cena wejścia w wysokości 490,70466 PLN za 100 kg masy netto towaru mieści się w przedziale określonym warunkiem V005 tj. 103,6 EUR/100 kg - 105,8 EUR/100 kg (481,56388 PLN/100 kg - 491,79014 PLN/100 kg), co powoduje konieczność zastosowania stawki celnej w wysokości 0% + 9 EUR/100 kg masy netto towaru. 0% + 9 EUR/100 kg x 4 6483 PLN/EUR (kurs EUR) x 19300 kg (masa netto towaru): 100 =

8 074 PLN.

Organ odwoławczy analizując obowiązujące przepisy wskazał, że skierowanie decyzji do firmy G. T. B. oraz przedstawiciela pośredniego, tj. Agencji Celnej było zgodne z art. 133 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.; dalej: Op) w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.). Za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 165 § 4 Op, poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji bez doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania.

Powołując się na obowiązujące przepisy oraz orzecznictwo ETS organ odwoławczy wskazał, że przyjęcie zgłoszenia celnego bez skorzystania z możliwości jego pełnej weryfikacji przed zwolnieniem towaru, nie stanowi błędu organu, który wyłącza możliwość retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Przyjęcie zgłoszenia celnego i zwolnienie towarów nie jest również równoznaczne z uznaniem zgłoszenia celnego za prawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, iż import pomidorów z krajów trzecich objęty był stosowanym w UE systemem cen wejścia. System ten w dacie zgłoszenia celnego regulowany był rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1182/2007 z 26 września 2007 r. ustanawiającym przepisy szczegółowe dotyczące sektora owoców i warzyw, zmieniającym dyrektywy 2001/12/WE, 2001/113/WE i rozporządzenia (EWG) nr 827/68, (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96, (WE) nr 2826/2000, (WE) nr 1782/2003, (WE) nr 318/2006 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 2202/96. Natomiast rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1580/2007 z 21 grudnia 2007 r. szczegółowo regulowało zasady stosowania ustaleń dotyczących przywozu owoców i warzyw.

Sąd I instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie wartość celna przedmiotowych pomidorów została określona w oparciu o cenę FOB (zgodnie z wyborem skarżącej) produktów powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty. Organy prawidłowo zastosowały do określenia wartości celnej towaru kurs waluty wynikający z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r., natomiast do określenia ceny wejścia wskazanej we Wspólnej Taryfie Celnej oraz określenia należności celnych przywozowych z zastosowaniem stawek celnych wyrażonych w EUR - zastosowały kurs waluty wynikający z art. 18 ust. 1 WKC. Prawidłowo również dokonały ustalenia należności celnych w kwocie 8 074 zł na podstawie art. 139 ust. 1 lit. a i ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007, art. 18 ust. 1 WKC oraz art. 169-172 RWKC. Wskazał, iż nie jest możliwe zastosowanie przy ustalaniu wartości celnej towaru kursu waluty ustalonego na podstawie art. 18 WKC. Ponadto Polska nie należy do "strefy euro" w związku z czym obowiązują w niej jednolite zasady przeliczania kursów walut przy ustalaniu wartości celnej towaru bez względu na to, czy wartość ta jest wyrażona w EUR czy też w innych walutach.

Za nietrafny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 165 § 4 Op, poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji bez doręczenia postanowienia o wszczęciu. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się postanowienie o wszczęciu postępowania z 10 stycznia 2012 r. wraz ze zwrotnym potwierdzeniem jego odbioru przez skarżącą (Teresę B. G.) z 23 stycznia 2012 r. Natomiast fakt powołania się w decyzji organu I instancji, że postanowienie o wszczęciu nie zostało odebrane przez stronę, lecz przez podmiot o nazwie "Sim-Fruit" należy uznać za oczywistą omyłkę pisarską, która w żaden mierze nie miała wpływu na zachowaną prawidłowość wszczęcia postępowania.

Za bezzasadny Sąd pierwszej instancji uznał także zarzut dotyczący skierowania decyzji do podmiotu, który nie może być stroną postępowania celnego. Nie stwierdził również, aby w sprawie doszło do naruszenia art. 220 ust. 2 lit. b WKC. Zdaniem Sądu, przyjęcie zgłoszenia celnego bez skorzystania z możliwości jego pełnej weryfikacji przed zwolnieniem towaru, nie stanowi błędu organu, który wyłącza możliwość retrospektywnego zaksięgowania długu celnego.

Reasumując, Sąd stwierdził, że skargi nie mogą być uwzględnione, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Powyższy wyrok został zaskarżony przez skarżących w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie, tj. 1. art. 139 ust. 1 lit. a oraz ust. 3 rozporządzenie Komisji (WE) nr 1580/2007 z 21 grudnia 2007 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw oraz art. 33, 34 rozporządzenie Rady (WE) 1182/2007 z 26 września 2007 r. ustanawiającego przepisy szczegółowe dotyczące sektora owoców i warzyw, zmieniające dyrektywy 2001/112/WE, 2001/113/WE i rozporządzenia (EWG) nr 827/68, (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96, (WE) nr 2826/2000, (WE) nr 1782/2003, (WE) nr 318/2006 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 2202/96 (Dz.Urz UE L Nr 273 z 26.09.2007), polegające na uznaniu, że wartość celna importowanych towarów jest tożsama z ceną FOB towaru, podczas gdy wartość celna jest jedynie wyliczana na podstawie ceny FOB, oraz że cena wejścia winna być ustalona na podstawie wartości celnej, podczas gdy cena wejścia winna być wyliczona na podstawie ceny FOB;

2.

art. 18 oraz 35 WKC, art. 168-172 RWKC, art. 11 ustawy - Prawo celne oraz § 1 rozporządzenia w sprawie kursu wymiany, polegające na uznaniu, że do przeliczenia na walutę polską ceny wejścia (wyrażonej w euro) winno stosować się kurs celny, podczas gdy kurs celny stosuje się wyłącznie do ustalenia wartości celnej a do ustalenia ceny wejścia należy stosować kurs brukselski;

- przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.).

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej została wydana z naruszeniem przepisów - art. 139 ust. 1 lit. a oraz ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007, art. 33, 34 rozporządzenia Rady (WE) nr 1182/2007, art. 18 oraz 35 WKC, art. 168-172 PW WKC, art. 11 Prawa celnego, § 1 rozporządzenia w sprawie kursu wymiany - co uzasadniało jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na złożoną skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Środek prawny oparty został w sprawie na obydwu podstawach kasacyjnych, niemniej jednak dla jej rozpoznania decydujący wpływ miało rozpoznanie zarzutu natury materialnej.

Istota sporu pomiędzy stronami dotyczy bowiem prawidłowości obliczenia wartości celnej oraz tzw. ceny wejścia dla towarów (pomidorów) sprowadzonych spoza terytorium Unii Europejskiej (UE), a w konsekwencji nieprawidłowego obliczenia należności celnych, tzw. ekwiwalentu taryfowego.

Jak wynika z ustaleń faktycznych sprawy importowany towar był objęty systemem cen wejścia, co nie jest kwestionowane, stanowiącym w imporcie produktów ogrodniczych specyficzny instrument ochrony rynku UE. Polega on na pobieraniu opłat celnych, tzw. cła ad valorem oraz w sytuacji, gdy cena importowa towaru jest niższa od ceny wejścia ustalonej dla danego gatunku owoców i warzyw - cła dodatkowego (tzw. ekwiwalentu taryfowego).

Określając ramy prawne sprawy należy wskazać, że w okresie objętym postępowaniem kwestie z tym związane w sektorze owoców i warzyw regulowały w szczególności: rozporządzenie Komisji (WE) nr 1580/2007 ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 1182/2007, a także rozporządzenie Komisji (WE) nr 1031/2008 zmieniające załącznik do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87. Podstawę klasyfikacji produktów wymienionych w części A załącznika XV rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/200 stanowiła cena wejścia zgodnie z Taryfą Celną Wspólnot Europejskich, która zgodnie z wolą wnoszących skargę kasacyjną i w granicach prawem dozwolonych podlegała obliczeniu na podstawie art. 139 ust. 1 lit. a) powołanego rozporządzenia, a więc według tzw. ceny FOB produktów w kraju ich pochodzenia, powiększonej o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty (...). W tym przypadku, zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu, wartość celna importowanego towaru obliczana jest na podstawie danej sprzedaży po tej cenie. (...). Oznacza to, że przy ustalaniu wartości celnej towaru (do przewalutowania) miał zastosowanie tzw. kurs celny, a nie jak podnosi autor skargi kasacyjnej tzw. kurs brukselski.

Zgodnie z art. 35 WKC, jeżeli czynniki służące do ustalenia wartości celnej towarów wyrażone są w walucie innej niż waluta Państwa Członkowskiego, w którym ustalana jest wartość celna, kurs wymiany, który ma być zastosowany, jest taki jak należycie opublikowany przez właściwe w tym celu organy. (...) Jeżeli taki kurs nie istnieje, kurs wymiany, który należy zastosować, określany jest zgodnie z procedurą Komitetu. W sposób szczegółowy stosowanie kursów wymiany regulują przepisy art. 169-172 RWKC. Wskazują one, że co do zasady, kurs walut jest ustalany w przedostatnią środę miesiąca i obowiązuje przez cały następny miesiąc. Ustalona z zastosowaniem tak określonego kursu walut wartość celna stanowi podstawę ustalenia wartości statystycznej, a także stawki celnej ad valorem, określanej jako procent wartości celnej towaru. Na gruncie prawa krajowego sposób obliczania kursu wymiany walut reguluję § 1 rozporządzenia z 22 kwietnia 2004 r., z którego wynika, że do obliczenia wartości celnej towaru stosuje się bieżący kurs średni walut obcych w złotych, wyliczany i ogłaszany przez Narodowy Bank Polski.

Kwestią odrębną, z czym nie zgadza się autor skargi kasacyjnej, było obliczenie należności celnych przywozowych, do których miał zastosowanie tzw. kurs brukselski, a więc kursu walut dla celów określenia klasyfikacji taryfowej towarów. Zgodnie z art. 18 WKC, równowartość EURO w walutach krajowych, stosowana w celu określenia klasyfikacji taryfowej i należności przywozowych (stawki wyrażane w EUR), jest określana raz na miesiąc. Kursy zastosowane do tego przeliczenia są publikowane w przedostatni dzień roboczy miesiąca w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich serii C i stosowane są przez cały następny miesiąc. W tym wypadku opublikowany w Dz.Urz.UE nr C 74/02 z 28 marca 2009 r. (EUR=4,6483 PLN).

W związku z powyższym, określenia należności celnych dla importowanego towaru należało dokonać w czterech niejako etapach: w pierwszym: należało określić wartość celną towaru (przy zastosowaniu kursu celnego), w drugim - ustalić cenę importowanego towaru na 100 kg masy netto towaru, w trzecim - dokonać przeliczenia ceny wejścia oraz wartości ekwiwalentu taryfowego z zastosowaniem kursu brukselskiego i porównać wysokości ustalonej w ten sposób ceny z progami cen wejściowych ustalonych w WTC i w czwartym (ostatnim) - ustalić należność celną z zastosowaniem stawki celnej określonej w WTC.

Wskazany powyżej sposób wyliczenia należności celnej został przyjęty w zaskarżonej decyzji organu, co pozwala stwierdzić, że nie doszło do naruszenia prawa. W konsekwencji za prawidłowe należało też uznać stanowisko Sądu I instancji, akceptujące przyjęty przez organ sposób wyliczenia należności celnych.

Podsumowując, skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.