Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2508962

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 22 czerwca 2018 r.
I FZ 135/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Hieronim Sęk.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 września 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 243/17 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 grudnia 2016 r., nr (...) w przedmiocie określenia przybliżonych kwot podatku od towarów i usług za luty, marzec i kwiecień 2014 r. oraz odsetek za zwłokę i dokonania zabezpieczenia na majątku przed wydaniem decyzji określających wysokość tego podatku i odsetek postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji

1.1. Postanowieniem z dnia 4 września 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 243/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił P. Z. (dalej: Strona lub Skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IS) z dnia 28 grudnia 2016 r. w przedmiocie określenia przybliżonych kwot podatku od towarów i usług za luty, marzec i kwiecień 2014 r. oraz odsetek za zwłokę i dokonania zabezpieczenia na majątku przed wydaniem decyzji określających wysokość tego podatku i odsetek.

2. Relacja ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji

2.1. W zażaleniu z dnia 25 maja 2017 r. (na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 8 maja 2017 r. o odrzuceniu skargi), uzupełnionym pismem z dnia 14 czerwca 2017 r., Skarżący zawarł wniosek o przywróceniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora IS.

2.2. Uzasadniając ów wniosek podał, że: - zwłoka w złożeniu skargi na powyższą decyzję wynikła z licznych obowiązków nałożonych na niego, których podstawą była ciężka sytuacja rodzinna i finansowa; - żona od 3 lat cierpi na schorzenia związane z kręgosłupem, w związku z czym nie jest zdolną podjąć zatrudnienie; - z tego powodu Skarżący stał się jedynym żywicielem rodziny i pracuje po 12-13 godzin dziennie; - w czasie poza pracą, opiekuje się żoną i swoim sześcioletnim synem, który również ma problemy zdrowotne.

2.3. Ponadto, w piśmie z dnia 9 sierpnia 2017 r. domagając się przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora IS wskazał dodatkowo, że czterodniowa zwłoka w zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi nastąpiła z powodu zbiegających się spraw osobistych.

2.4. W dniu 18 lipca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęło pismo procesowe Dyrektora IS w którym organ wniósł o nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu.

3. Uzasadnienie postanowienia Sądu pierwszej instancji

3.1. W motywach rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, Sąd przyjął, że: - chwilą ustania przyczyny uniemożliwiającej Skarżącemu terminowe wniesienie skargi byłą datę powzięcia przez niego informacji, iż skarga została złożona po terminie, czyli data doręczenia postanowienia z dnia 8 maja 2017 r. o odrzuceniu skargi; - siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu został zachowany; - Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi; - przyczyny ukazujące zasadność wniosku podano zbyt ogólnie i lakonicznie, aby można było stwierdzić, iż faktycznie w terminie do wniesienia skargi natłok obowiązków osobistych lub zawodowych uniemożliwił wniesienie skargi w terminie; - nie ziściły się zatem przesłanki z art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), od których uzależnione było uwzględnienie wniosku.

4. Zażalenie

4.1. W zażaleniu na postanowienie Skarżący podał, że w związku z trudną sytuacją życiową i materialną nie stać go na pełnomocnika.

Wniósł o pozytywne rozpatrzenie złożonego środka zaskarżenia.

Uzasadnienie prawne

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

5.2. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z takim wnioskiem należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem trzeba dokonać czynności sądowej, której niedokonano w terminie.

Z przywołanych regulacji prawnych wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Innymi słowy, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego, ale jednocześnie możliwego, w danych warunkach wysiłku.

5.3. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu była kwestia istnienia lub braku winy Strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W opinii Skarżącego jego ogólnie trudna sytuacja życiowa stanowiła niezawinioną przez niego przyczynę wniesienia skargi po terminie. Sąd pierwszej instancji ocenił zaś, że Skarżący - w podnoszonych przez niego okolicznościach - nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.

5.4. Naczelny Sąd Administracyjny w przedstawionym sporze podziela tak wyrażone stanowisko Sądu pierwszej instancji. Powołana przez Skarżącego okoliczność w postaci trudnej sytuacji życiowej (rodzinnej, finansowej) sama w sobie nie usprawiedliwia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej. Sąd pierwszej instancji trafnie w tym zakresie wywiódł, że podane przyczyny mające stanowić o zasadności złożonego wniosku były zbyt ogólne, aby na ich podstawie możliwe okazało się przyjęcie, że prawdopodobne było to, że stanowiły one niemożliwą do pokonania przez Skarżącego przeszkodę w złożeniu skargi w terminie. Hasłowe tylko odwoływanie się do choroby żony i syna, czy także pracy w wymiarze 12-13 godzin dziennie, to za mało, aby przesądzić, iż były to okoliczności usprawiedliwiające brak winy w uchybieniu terminowi. Przykładowo Skarżący odwołując się do choroby żony lub syna powinien wykazać odpowiednią argumentacją, z jakich przyczyn te stany chorobowe wpływały na niemożność przygotowania i nadania skargi w terminie przypisanym do tej czynności. Skarżący mógł i powinien w tym zakresie zwłaszcza podać fakty mających miejsce w okresie otwartym do wniesienia skargi oraz przywołać dokumenty wskazujące, że w tym okresie wystąpiły nagłe, nieoczekiwane zdarzenia rzutujące bezpośrednio na uniemożliwienie Skarżącemu podjęcia owych czynności procesowych. Przy czym nie chodzi tu o dokumenty, jak wskazał Skarżący "będące w posiadaniu Urzędu Skarbowego w S.", gdyż te (bliżej niesprecyzowane przez Skarżącego) mogą dotyczyć, jako znajdujące się w posiadaniu organu, zaskarżonej w sprawie decyzji, a nie wniosku o przywrócenie terminu, który zaczął dopiero biec po jej doręczeniu Skarżącemu. W gestii Skarżącego pozostawało zatem przedstawienie Sądowi dokumentów mogących uprawdopodobnić okoliczności zaistniałe w terminie otwartym do wniesienia skargi, gdyż takowe były istotne dla tej sprawy wpadkowej, która dotyczyła wniosku o przywrócenie terminu.

5.5. Dostrzec należało i to, że wydanym przez referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowieniu z dnia 15 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wr 243/17, przyznano Skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła Skarżącemu adwokata w osobie K.L. Pełnomocnik ten nie złożył jednak w sprawie jakiegokolwiek pisma procesowego stanowiącego uzupełnienie argumentacji zawartej w zażaleniu Skarżącego, mimo uprzedniego wytknięcia w zaskarżonym postanowieniu, lapidarności w argumentacji Skarżącego. Mimo zatem już posiadania profesjonalnej obsługi prawnej, nie wskazano, aby istniały konkretne i trwające przez cały czas aż do chwili w której możliwe stało się złożenie wniosku o przywrócenie terminu, przeszkody uniemożliwiające w sposób niezawiniony przez Skarżącego złożenie skargi we właściwym czasie.

5.6. W takim stanie rzeczy stwierdzić należało, że skoro Strona nie wykazała aby dochowała w swojej sprawie staranności, jakiej należałoby wymagać od podmiotu należycie dbającego o swoje interesy, zasadnie Sąd pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu do wniesionej przez nią skargi.

5.7. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.