Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2069429

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 11 maja 2016 r.
I CZ 28/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Barbara Myszka.

Sędziowie SN: Wojciech Katner (spr.), Hubert Wrzeszcz.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa R. Ż. przeciwko C. spółce z o.o. w W. o ustalenie i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 maja 2016 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 grudnia 2015 r.:

1)

oddala zażalenie,

2)

przyznaje radcy prawnemu R. S. od Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego kwotę 600,- (sześćset) złotych, powiększoną o należny podatek VAT z tytułu udzielenia powodowi nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2015 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda R. Ż. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 10 września 2014 r., którym oddalona została jego apelacja od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 lipca 2013 r., w sprawie przeciwko C. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą o ustalenie i zapłatę.

W skardze kasacyjnej powód wskazał, że w zakresie roszczenia majątkowego wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 6 000 złotych, jednak drugie z roszczeń ma charakter niemajątkowy, obejmując ustalenie, że pozwana spółka stosowała nieuczciwe praktyki rynkowe w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym i naruszyła art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Nie zgodził się z tym Sąd Apelacyjny, uznając wyłącznie majątkowy charakter roszczeń powoda i ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, niższą od 50 000 złotych zastosował art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c.

W zażaleniu powód zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie w zaskarżonemu postanowieniu art. 3982 § 1 w związku z art. 3986 § 2 k.p.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie i wniósł o uchylenie tego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia nieopłaconych kosztów pełnomocnikowi powoda z urzędu.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od pięćdziesięciu tysięcy złotych. W rozpoznawanej sprawie jest więc oczywiste, że dopuszczalność skargi zależy od uznania drugiego roszczenia, które sformułował skarżący za mające charakter niemajątkowy. Powód wywodzi w uzasadnieniu zażalenia, że podstawą prawną jego roszczenia niemajątkowego są przepisy ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym i ustalenie na podstawie art. 7 ust. 19 oraz art. 9 ust. 8 tej ustawy, że naruszony został art. 17 wspomnianej już ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Stanowi on, że przedsiębiorca wykonuje działalność gospodarczą na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów konsumentów.

Przepis ten, znajdujący się w rozdziale ustawy o zasadach podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej jest jedną z tych zasad o charakterze generalnym, z których trudno jest wywodzić indywidualne roszczenia wobec przedsiębiorców, jeśli osoba uważająca, że konkretna zasada jest naruszona łączy z tym naruszeniem roszczenie majątkowe. Roszczenie to ma bowiem swoje uzasadnienie w naruszeniu zasady, o której mowa w art. 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, czego przyczyn upatruje skarżący w powołanych przepisach ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Słusznie więc Sąd Apelacyjny uznał, że dochodzone przez powoda w rozpoznawanej sprawie roszczenie o ustalenie ma w rzeczywistości także charakter majątkowy, skoro jest bezpośrednio uwarunkowane interesami majątkowymi uprawnionego podmiotu. Ten zaś interes powód wycenił na 6 000 złotych.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia są przywołane orzeczenia Sądu Najwyższego, które wskazują na stabilizację wartości przedmiotu sporu odnośnie do późniejszego zaskarżania orzeczeń w toku instancji. Ma to też zastosowanie do postępowania kasacyjnego, które ma charakter nadzwyczajny w stosunku do prawomocnie już rozstrzygniętej sprawy sądowej. Dlatego, jeżeli nie ma sytuacji szczególnej, to znaczy rozdzielenia roszczenia majątkowego i roszczenia niemajątkowego, tylko są one ze sobą powiązane, a nawet jak w niniejszej sprawie okoliczności o niemajątkowym charakterze wpływają na zasadność lub niezasadność roszczenia majątkowego, to decydujące o dopuszczalności skargi kasacyjnej staje się roszczenie majątkowe i jego wartość. Tak należy odczytać sens uzasadnienia przywoływanego przez powoda postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2014 r., I CZ 45/14. Jeżeli więc wartość przedmiotu zaskarżenia tak zakwalifikowanego prawnie roszczenia wynosi 6 000 złotych, to zastosowanie powołanych przepisów o odrzuceniu skargi kasacyjnej było prawidłowe w zaskarżonym postanowieniu.

Mając to na uwadze należało na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalić zażalenie, rozstrzygając o wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi powoda z urzędu na podstawie § 15 i 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 490).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.