Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2071108

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 23 czerwca 2016 r.
I CNP 57/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Józef Frąckowiak.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi M. J. i S. J. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 października 2013 r., wydanego w sprawie z wniosku M. J. i S. J. przy uczestnictwie Gminy miasta W. o zawezwanie do próby ugodowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 czerwca 2016 r., odrzuca skargę i nie obciąża skarżących kosztami postępowania wywołanego wniesieniem skargi.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 29 października 2013 r. Sąd Rejonowy w W. w sprawie o zawezwanie do próby ugodowej z wniosku M. J. i S. J. z udziałem Gminy Miasta W. zasądził od M. J. i S. J. solidarnie na rzecz Gminy Miasta W. kwotę 7200,00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełnomocnik wzywających - powołując się na art. 5192 § 1 k.p.c. wniósł skargę, w której żądał stwierdzenia niezgodności z prawem tego orzeczenia.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 5192 § 1 k.p.c., odnoszącym się do spraw rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym, można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, co do istoty sprawy sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego postanowienia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

W wyjątkowych wypadkach - jak stanowi § 2 tego artykułu - gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, co do istoty sprawy sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych chyba, że jest możliwa zmiana lub uchylenie postanowienia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.

Z przytoczonego przepisu wynika jednoznacznie, że w postępowaniu nieprocesowym ten środek prawny przysługuje jedynie od postanowień, co do istoty sprawy sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie, a w wyjątkowych wypadkach także od takich postanowień sądu pierwszej instancji.

Należy także zauważyć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budziło wątpliwości, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje od postanowień wydanych w postępowaniu procesowym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2012 r., V CNP 63/11). Stanowisko to znajduje zresztą potwierdzenie w obecnej treści art. 4241 § 1 k.p.c.

Zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego nie jest postanowieniem, co do istoty sprawy sądu drugiej instancji kończącym postępowanie w sprawie wydanym w postępowaniu nieprocesowym wobec tego powoływanie się przez wzywających na art. 5192 § 1 k.p.c. nie ma jakiegokolwiek uzasadnienia.

Zaskarżone postanowienie stanowi postanowienie wydane w postępowaniu pojednawczym w przedmiocie zwrotu kosztów wywołanych próbą ugodową (art. 186 § 1 k.p.c.). Ponieważ od takiego postanowienia skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku/ postanowienia nie przysługuje, jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu a limine. Z przytoczonych względów należało orzec, jak w sentencji (art. 4248 § 1 k.p.c.).

O kosztach postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 102, art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 i art. 42412 k.p.c.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.