Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1211708

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 2 czerwca 1999 r.
I CKN 41/98

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN E. Skowrońska-Bocian (spraw.).

Sędziowie SN: M. Kocon, H. Wrzeszcz.

Sentencja

Sąd Najwyższy Izba Cywilna po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 1999 r. na rozprawie sprawy z wniosku Starosty Powiatu w S. z udziałem Stefanii J., Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w P. o zabezpieczenie spadku po Małce R. na skutek kasacji uczestniczki postępowania Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" od postanowienia Sądu Wojewódzkiego z dnia 22 października 1997 r. postanawia: oddalić kasację i zasądzić od Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska na rzecz Stefanii J. kwotę 75,- zł (słownie: siedemdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

W toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po Małce (vel Małgorzacie) R. (vel R.) wszczętego na wniosek Stefanii J. - kuratora dla nieobecnego Michała R. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek biorącego udział w postępowaniu Skarbu Państwa i postanowieniem z 7 lipca 1997 r. zabezpieczył spadek po Małce R. przez ustanowienie zarządu tymczasowego nad nieruchomością położoną przy ul. Rynek 3. Zarządcą ustanowiony został burmistrz Gminy i Miasta P.

Sąd ten ustalił, że spadek po Małce R., właścicielce nieruchomości położonej w P., nie został objęty przez spadkobiercę, a zachodzi duże prawdopodobieństwo, że spadek ten nabędzie Skarb Państwa. Stefania J. zaś, jako kurator dla nieobecnego i nieznanego z miejsca pobytu Michała R. nie ma uprawnień do sprawowania zarządu nad nieruchomością, której właścicielką była Małka R.

Postanowieniem z 22 października 1997 r. Sąd Wojewódzki zmienił to postanowienie i oddalił wniosek. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Skarb Państwa nie jest uprawniony do złożenia wniosku o zabezpieczenie spadku po Małce R. Wywodzenie przez Skarb Państwa swoich uprawnień z faktu, że może być spadkobiercą ustawowym, jeśli nie po M., to po Michale R., nie ma podstaw. Zabezpieczenie dotyczy bowiem spadku po Małce R. zmarłej 30 kwietnia 1945 r. Bezsporne jest zaś między uczestnikami, że pozostawiła ona spadkobiercę ustawowego, syna Michała, który żył w dacie otwarcia spadku. Świadczą o tym dokumenty sporządzone w 1958 r. Skoro zatem Skarb Państwa z całą pewnością nie może być spadkobiercą po Małce R., nie ma legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o zabezpieczenie spadku. W sprawie nie występują także okoliczności uzasadniające zabezpieczenie spadku z urzędu. Z dokumentów wynika, że spadek po Małce R. został objęty w posiadanie przez spadkobiercę Michała R. w 1946 r., a władztwo to wykonywane jest przez kuratora ustanowionego dla nieobecnego Michała R. w osobie Stefanii J.

Kasacja wniesiona została przez Gminną Spółdzielnię "Samopomoc Chłopska", uczestnika postępowania. Nie został w niej wskazana podstawa, a jedynie zawarto zarzut naruszenia art. 634, art. 233 § 1 i art. 635 § 3 k.p.c.

W odpowiedzi na kasację Stefania J. wniosła o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Cały wywód zawarty w uzasadnieniu ogranicza się do oceny stanu istniejącego w sprawie stanu faktycznego w sposób całkowicie sprzeczny zarówno ze zgromadzonymi dowodami, jak i treścią przepisów, w szczególności powołanych art. 634 i 635 § 3 k.p.c. Skarżąca nie wskazuje także, że spełnione zostały określone w art. 634 k.p.c. przesłanki uzasadniające zabezpieczenie spadku. Podnoszona okoliczność, że Spółdzielnia dokonała poważnych nakładów na spadkową nieruchomość nie stanowi podstawy dla dokonania zabezpieczenia spadku.

Jako całkowicie chybiony należy natomiast ocenić wywód odnoszący się do kręgu spadkobierców ustawowych Małki R. Fakt, że syn spadkodawczyni żyjąc w chwili otwarcia spadku, nie żyje już w chwili, gdy toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, oczywiście nie wyłącza go z kręgu spadkobierców ustawowych matki. Skarb Państwa nie jest zatem prawdopodobnym spadkobiercą, a tylko taka osoba jest legitymowana do wystąpienia z wnioskiem o zabezpieczenie spadku (art. 635 § 1 k.p.c.).

Z powyższych względów kasacja podlega oddaleniu jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw (art. 39312 k.p.c.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.