Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2657612

Wyrok
Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 22 stycznia 2019 r.
I ACa 470/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SA Artur Kowalewski.

Sędziowie: Sędzia SA Małgorzata Gawinek, Ryszard Iwankiewicz.

Sentencja

Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2019 roku na rozprawie w S. sprawy z powództwa B. Z. przeciwko M. Z. o rozwód na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2018 roku, sygn. akt X RC 402/18

I. zmienia zaskarżony wyrok w pkt III o tyle, że zasądzone w nim alimenty podwyższa z kwoty po 600 (sześćset) zł. do kwoty po 800 (osiemset) zł. miesięcznie,

II. oddala apelację w pozostałym zakresie,

III. znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania odwoławczego.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2018 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie rozwiązał przez rozwód związek małżeński stron niniejszego procesu, to jest B. Z. i M. Z. przez rozwód bez orzekania o winie, powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką stron K., urodzoną w listopadzie 2002 roku powódce, ograniczając władzę rodzicielską pozwanego do współdecydowania o istotnych sprawach życiowych dziecka.

W punkcie trzecim wyroku, stanowiącym wyłączny przedmiot postępowania apelacyjnego, obciążył powoda kosztami, obciążył oboje rodziców kosztami utrzymania małoletniej córki i z tego tytułu zasądził od pozwanego na jej rzecz płatną do rąk powódki rentę alimentacyjną w kwocie po 600 złotych miesięcznie, określając termin płatności i konsekwencje odsetkowe nieuiszczania tych należności w terminie, także pomieścił inne nieobjęte przedmiotem postępowania apelacyjnego orzeczenia.

W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy na etapie postępowania apelacyjnego okoliczności faktycznych Sąd Okręgowy ustalił, że miesięczny koszt utrzymania mieszkania, w którym powódka mieszka z małoletnią K. i pełnoletnim synem wynosi około 750 złotych, na wyżywienie dla siebie, dorosłego syna i córki wydaje około 1.500 złotych. Małoletnia ma 15 lat, jest wegetarianką, powódka jest weganką. W związku z tym obie spożywają tylko wybrane pokarmy, na środki czystości i kosmetyki dla siebie i córki powódka wydatkuje 500 złotych miesięcznie. Wysoki koszt tych artykułów powodowany jest tym, że powódka kupuje tylko produkty ekologiczne. Na zakup odzieży i obuwia dla córki powódka wydaje około 150 złotych miesięcznie. Powódka małoletnią córkę dowozi do szkoły w R. samochodem wskazując, że wydatkuje na ten cel około 400 złotych.

Powódka ma lat 43, z zawodu jest logopedą, pracuje w przedszkolu w Ł., gdzie otrzymuje około 2.300 złotych wynagrodzenia, nie jest w stanie podjąć dodatkowej pracy w swoim zawodzie, na przykład w ramach prywatnych zajęć na terenie Ł. i okolic.

Pozwany ma lat 45, z zawodu jest monterem urządzeń elektronicznych, posiada wykształcenie średnie, do maja 2016 roku zatrudniony był w firmie (...), został zwolniony z uwagi na likwidację stanowiska pracy, otrzymał odprawę w wysokości około 70.000 złotych, przebywał na zwolnieniu lekarskim, pobierał zasiłek rehabilitacyjny.

W chwili orzekania utrzymywał się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 680 złotych miesięcznie. Odprawę otrzymaną przez pozwanego strony w całości przeznaczyły na remont mieszkania i jego wyposażenie. Pozwany nie może znaleźć pracy w swoim zawodzie, leczy się z uwagi na depresję, na którą cierpi, ze względu na schorzenia kręgosłupa nie jest w stanie podjąć pracy kręgosłup obciążającej. Pozwany zamieszkuje u swoich rodziców, dokłada im około 150-220 złotych miesięcznie do kosztów utrzymania mieszkania oraz uczestniczy w zakupie produktów spożywczych i innych do domu.

W tak ukształtowanym stanie faktycznym zgłoszone przez powódkę roszczenie alimentacyjne należne od pozwanego małoletniej K. Sąd Okręgowy uznał za częściowo uzasadnione, oceniając je z punktu widzenia przesłanek przewidzianych w artykule 133 paragraf 1 kro oraz 135 paragraf 1 i 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Łączny koszt utrzymania małoletniej określił na kwotę około 1.200 złotych miesięcznie, na którą w jego ocenie składają się udział małoletniej w kosztach utrzymania mieszkania - 300 złotych, koszt wyżywienia - 400 złotych, środki czystości i kosmetyki 100 złotych, zakup odzieży i obuwia 150 złotych, dojazd do szkoły 200 złotych, bowiem w jego ocenie małoletnia może dojeżdżać do szkoły transportem publicznym lub prywatnym.

Dodatkowo do kosztów utrzymania córki stron Sąd doliczył kwotę około 50 złotych miesięcznie na wydatki związane z rozwijaniem jej zdolności plastycznych. Podkreślił Sąd, że od maja 2016 roku pozwany nie uzyskiwał zarobków w kwocie około 5.000 złotych miesięcznie, powódka zatem nie może porównywać obecnej sytuacji do sytuacji sprzed maja 2016 roku. Faktycznie bowiem strony rozstały się dopiero w listopadzie 2017 roku. Od maja 2016 do listopada 2017 strony żyły, zdaniem Sądu Okręgowego, dużo skromniej. Oceniając możliwości zarobkowe pozwanego Sąd Okręgowy wskazał, że jego sytuacja jest obecnie gorsza niż w okresie, gdy małżonkowie zamieszkiwali razem.

Obecnie pozwany nie pracuje i utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w kwocie nieznacznie przekraczającego 600 złotych miesięcznie, mieszka z rodzicami, a zatem jego koszty utrzymania kształtują się na minimalnym poziomie. Sąd uznał, że możliwości zarobkowe pozwanego aktualnie kształtują się na poziomie minimalnego wynagrodzenia, to jest około 1.500 złotych netto miesięcznie. Skoro pozwany nie posiada środków na utrzymanie małoletniej córki, powinien podjąć jakąkolwiek pracę w obojętnie jakiej branży. Pozwany zatem winien ponieść, zdaniem Sądu, połowę kosztów utrzymania małoletniej w kwocie około 600 złotych.

Zdaniem Sądu I instancji powódka obecnie znajduje się w lepszej sytuacji finansowej niż pozwany. Po uregulowaniu spłaty rat kredytu w kwocie po 532 złote pozostaje jej około 1.800 złotych. Winna również ona zdaniem Sądu I instancji podjąć starania w kierunku uzyskania dodatkowych dochodów.

Z wyrokiem tym w zakresie orzeczenia o wysokości renty alimentacyjnej na rzecz małoletniej K. nie zgodziła się powódka B. Z., zaskarżając ten wyrok w opisanym wyżej zakresie, to jest w zakresie punktu trzeciego i przeciwstawiając temu wyrokowi szereg zgłoszonych w apelacji zarzutów.

Zarzuty te ogniskowały się wokół kwestii po pierwsze związanych z błędnymi ustaleniami faktycznymi, stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku w zakresie, w którym Sąd nie uwzględnił określonych, wskazanych w punkcie I 1 - 4 wydatków ponoszonych przez powódkę, jako kosztów utrzymania koniecznego córki, a także na wadliwym przyjęciu co do możliwości, wadliwym ustaleniu co do możliwości, ustaleniu możliwości zarobkowych pozwanego na poziomie minimalnego wynagrodzenia.

Zarzuty obejmowały nadto naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisów artykułu 135 paragraf 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, co miałoby przejawiać się w wadliwej subsumpcji tego przepisu do właściwie i prawidłowo ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego w zakresie, jakim obejmuje ten zarzut punkt II 1 a-c apelacji, a nadto naruszeniu artykułu 135 paragraf 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie. Wreszcie apelacja zawierała nadto zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, a to artykułu 233 paragraf 1 kpc w takim zakresie, w jakim Sąd nie uwzględnił przedstawionych przez powódkę dowodów w zakresie utrzymania, w zakresie ustalenia wysokości kosztów koniecznego utrzymania małoletniej córki stron oraz jej możliwości zarobkowych, a nadto naruszenie artykułu 328 paragraf 2 kpc co polegać by miało na sporządzeniu uzasadnienia wyroku w sposób sprzeczny z wymogami konstrukcyjnymi tego uzasadnienia określonymi w tymże przepisie.

Apelacja zawierała wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci zestawienia połączeń autobusowych na trasie z Ł. do R. i z powrotem na okoliczności związane z tym, iż połączenia autobusowe nie są dostosowane do godzin zajęć córki stron i zawierała wniosek merytoryczny, ostateczny, wniosek apelacyjny o zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie trzecim poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz córki stron K. Z. renty alimentacyjnej w kwocie po 1.300 złotych miesięcznie.

Nadto apelacja zawierała wniosek o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego.

W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego.

Pismem z 20 grudnia 2018 roku powódka zgłosiła szereg wniosków dowodowych z dokumentów, obrazujących ponoszone przez nią wydatki, w tym związane z kosztami utrzymania córki stron. Autentyczności tych dokumentów oraz faktów, które te dokumenty stwierdzały strona pozwana na rozprawie apelacyjnej nie kwestionowała, stąd też nie było potrzeby przeprowadzania z tych dokumentów formalnego dowodu.

Na rozprawie apelacyjnej powódka dodatkowo oświadczyła, że syn stron aktualnie po skończeniu szkoły średniej pracuje na stażu, przekazując jej miesięcznie na utrzymanie kwotę 500 złotych. Wskazała nadto, że pozwany reguluje dobrowolnie świadczenia z tytułu kosztów utrzymania rodziny wynoszących aktualnie w dacie orzekania przez Sąd kwotę 800 złotych miesięcznie.

Uzasadnienie prawne

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Apelacja powódki okazała się częściowo uzasadniona. Specyfika niniejszej sprawy przejawia się w tym, że już po wydaniu zaskarżonego wyroku Sąd Apelacyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 26 września 2018 roku sygnatura akt I ACz 463/18 zmienił postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 11 kwietniu 2018 roku i zasądził od pozwanego tytułem kosztów utrzymania rodzinie kwotę 800 złotych miesięcznie, płatną do rąk powódki. Orzeczenie w przedmiocie zabezpieczenia Sąd I instancji wydał w niniejszej sprawie w dacie ogłoszenia wyroku stanowiącego przedmiot niniejszej apelacji, biorąc pod uwagę stan rzeczy, w tym zakres materiału procesowego, istniejący w dacie zamknięcia rozprawy.

Analiza apelacji powódki wskazuje przy tym, że zawiera ona w istocie rzeczy merytoryczne powtórzenie zarzutów i ich uzasadnienia, które zgłoszone zostały w zażaleniu na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia, a które Sąd Apelacyjny podał w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia w postępowaniu incydentalnym ocenie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu postanowienia z 26 września 2018 roku. Czyni to zbędnym w ocenie Sądu Apelacyjnego w niniejszym składzie, zbędnym i niecelowym powtarzanie zaprezentowanej w tym zakresie argumentacji, znanej stronom niniejszego postępowania, a wymóg konstrukcyjny niniejszego uzasadnienia spełnia odwołanie się do niej w całości bez potrzeby jej powtarzania. Przeszkody ku temu nie może stanowić w ocenie Sądu Odwoławczego okoliczność, że uzasadnienie to dotyczy orzeczenia w przedmiocie zabezpieczenia, którego istotne przesłanki kształtują się odmiennie niż w przypadku przedmiotowego rozstrzygnięcia podobnie jak okoliczność że w warstwie formalnej aktualne zarzuty powódki zostały zmodyfikowane poprzez pominięcie norm prawnych dotyczących postępowania o udzielenie zabezpieczenia. Zauważyć bowiem trzeba, że ocena objętych powielonymi zarzutami, powielonymi w apelacji w stosunku do zażalenia kwestii odnoszących się do kosztów utrzymania małoletniej K., możliwości zarobkowych i majątkowych stron, jak już wskazano, opierała się na tożsamym i co równie istotne kompletnym materiale procesowym istniejącym w dacie orzekania przez Sąd I instancji, co czyni w tych uwarunkowaniach uprawnionym wniosek, że uprawdopodobnienie tych okoliczności na użytek postępowania zabezpieczającego było w praktyce tożsame z ich udowodnieniem. Syntetycznie zatem jedynie wskazać należy, że zgodnie z treścią artykułu 133 paragraf 1 i 135 paragraf 1 i 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do alimentacji małoletniego, który nie jest jeszcze się w stanie samodzielnie utrzymać obowiązani są oboje rodzice, stosownie do indywidualnych możliwości majątkowych i zarobkowych każdego z nich, biorąc pod uwagę ich świadczenia osobiste na rzecz osoby dziecka. Obowiązek alimentacyjny jest zatem, i to jest kluczowe w każdej tego rodzaju sprawie, determinowany dwoma przesłankami.

Po pierwsze, możliwościami zarobkowymi, szerzej majątkowymi osoby obciążonej tym obowiązkiem, po drugie zaś, rozmiarem usprawiedliwionych potrzeb dziecka. W niniejszej sprawie, co wprost wynika z treści uzasadnienia postanowienia z 26 września 2018 roku, determinantem dla określenia, że pozwany może partycypować w kosztach utrzymania rodziny jedynie kwotą 800 złotych miesięcznie było ustalenie jego aktualnych możliwości zarobkowych i majątkowych z przyczyn szczegółowo tam omówionych na poziomie wynagrodzenia, które pozwalało mu tego rodzaju kwotą wyłącznie w kosztach utrzymania rodziny partycypować.

Zarzuty zarówno zażalenie, a w konsekwencji, bo są one tożsame, apelacji w tym przedmiocie odnoszące się do tego zagadnienia są jak Sąd już wskazał tożsame, a zatem ponowne przytaczanie argumentów, dla których Sąd Odwoławczy uznał te zarzuty za nieuzasadnione jest zbędne. Co więcej, także po wydaniu postanowienia z 26 września 2018 roku, którego motywy w ocenie Sądu Odwoławczego rozpoznającego niniejszą sprawę odwoławczą, winny stronę skarżącą wyraźnie ukierunkować co do tego, iż konieczne jest przedstawienie twierdzeń i dowodów mogących stanowić asumpt do weryfikacji wyrażonych w tym uzasadnieniu poglądów, nadal strona powodowa koncentrowała się podobnie w samej apelacji na zagadnieniu usprawiedliwionych kosztów utrzymania małoletniej K., o czym świadczy treść pisma z 20 grudnia 2018 roku i zgłoszone w tym piśmie wnioski dowodowe. Nie zostały w tym piśmie procesowym, podobnie jak na samej rozprawie apelacyjnej, zgłoszone jakiekolwiek wnioski zmierzające, czy też umożliwiające Sądowi podważenie prawidłowości ustaleń w zakresie możliwości zarobkowych i końcowego wniosku co do wysokości, jaką pozwany może partycypować w kosztach utrzymania małoletniej.

Oczywiście, rację ma powódka w piśmie z 20 grudnia 2018 roku, że w aktualnych relacjach gospodarczych możliwe jest na przykład w sieciowych sklepach spożywczych uzyskanie wynagrodzenia przewyższającego płacę minimalną. Nie dostrzega wszakże powódka tego, że praca tego rodzaju wiąże się z koniecznością podnoszenia, czy też przenoszenia towarów, jak zaś wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału procesowego i czego apelacja w ogóle nie kwestionuje, stan zdrowia pozwanego uległ pogorszeniu i uniemożliwia mu wykonywanie prac znacznie obciążających kręgosłup. Tego, żeby było inaczej, strona powodowa nie wykazała, brak jest w materiale procesowym na tą okoliczność jakichkolwiek dowodów mogących podważać to ustalenie dokonane przez Sąd I instancji.

Za nieuzasadniony z kolei i to z przyczyn wyczerpująco omówionych już w uzasadnieniu postanowienia z 26 września 2018 roku uznać należało stanowisko skarżącej także wyrażone w piśmie z 20 grudnia 2018 roku, jakoby możliwości zarobkowe pozwanego oceniać należało wedle poziomu wynagrodzenia uzyskiwanego przez niego w firmie (...). To zaś, że po ustaniu tego zatrudnienia sytuacja materialna stron nie uległa radykalnemu pogorszeniu wywołane było jedynie uzyskaniem przez pozwanego odprawy w kwocie 70.000 złotych i wycofaniem środków z trzeciego filaru emerytalnego. Środki te zostały wszakże przez małżonków w całości rozdysponowane, w tym rat na remont mieszkania. Nie mogą one zatem mieć jakiegokolwiek znaczenia dla ustalenia aktualnych możliwości majątkowych pozwanego.

Apelacja zdaje się w tym zakresie uważa, że skoro strony prowadziły życie na poziomie pozwalającym na zaspokojenie wszystkich wydatków, które powódka aktualnie w postępowaniu niniejszym uważa za racjonalne i celowe, to ówczesny poziom ich dochodów i struktura wydatków stanowić winna punkt wyjścia do oceny dochodzonego w niniejszym postępowaniu roszczenia. Założenie tego rodzaju jest oczywiście błędne, bowiem abstrahuje ono od kryteriów weryfikacji roszczenia alimentacyjnego przewidzianych w artykule 135 paragraf 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ale nade wszystko nie uwzględnia oczywistego skądinąd faktu możliwości wystąpienia zmian w sytuacji życiowej i zawodowej osoby zobowiązanej do alimentacji. Innymi słowy mówiąc to, że osoba taka uzyskiwała w przeszłości najwyższe w swojej karierze zawodowej zarobki nie oznacza, że to ich wysokość, wysokość tych zarobków samoistnie wyznacza jej możliwości zarobkowe na przyszłość i to w sposób stały, niezależnie od tego jakie zmiany w jej sytuacji osobistej i zawodowej zaistniały.

W stosunku do stanu rzeczy istniejącego w chwili wydania zaskarżonego wyroku sytuacja zmieniła się o tyle, że jak wynika z oświadczenia powódki złożonego na rozprawie apelacyjnej pełnoletni syn stron podjął pracę i przekazuje powódce kwoty 500 złotych miesięcznie. Ma to dla niniejszej sprawy znaczenie o tyle, że kwota 800 złotych, którą pozwany obowiązany był łożyć tytułem kosztów utrzymania rodziny wyznacza w ocenie Sąd Apelacyjnego górną granicę jego partycypacji w kosztach utrzymania małoletniej K..

W dacie zamknięcia rozprawy, a to ona stosownie do artykułu 316 paragraf w 1 kpc wyznacza zakres okoliczności faktycznych stanowiących podstawę wyrokowania, nie istniały bowiem podstawy do przyjęcia, aby aktualnie pozwanego obciążał również obowiązek alimentacyjny wobec syna. Sytuacja ta oczywiście może ulec w przyszłości zmianie w przypadku podjęcia przez syna studiów, o czym wspominała powódka na rozprawie apelacyjnej, tego rodzaju wszakże przyszła i dodatkowo niepewna okoliczność nie może mieć jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd Okręgowy usprawiedliwione koszty utrzymania małoletniej K. określił na kwotę około 1.200 złotych miesięcznie, co pozwana w obszernych wywodach apelacji kwestionuje. Jej argumentacja w tym zakresie z przyczyn już omówionych jest dla rozstrzygnięcia sprawy całkowicie obojętna. Nawet bowiem przy tak ukształtowanych potrzebach małoletniej, jak to przyjął Sąd I instancji, to znaczy w kwocie 1.200 złotych miesięcznie maksymalny poziom partycypacji pozwanego wprost uzależniony byłby od oceny jego możliwości zarobkowych i majątkowych, które w sposób nieskutecznie zakwestionowany ustalone zostały już w uprzednim postępowaniu incydentalnym na kwotę 800 złotych miesięcznie.

Udział pozwanego w ponoszeniu nawet kosztów w takiej wysokości tą kwotą wynosi około 2/3h ich całości. Zważywszy zaś na to, że istotną część swojego obowiązku alimentacyjnego powódka wykonuje poprzez sprawowanie bezpośredniej opieki nad córką, vide artykuł 135 paragraf 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego uznać należało, iż takie proporcje ponoszenia kosztów utrzymania dziecka pomiędzy stronami są właściwie wyważone.

W konsekwencji wysokość należnych małoletniej K. od pozwanego alimentów określić należało właśnie na tą górną granicę możliwości pozwanego, to jest kwotę 800 złotych miesięcznie. Skoro zaś kwota ta wyczerpuje możliwości majątkowe i zarobkowe możliwe do ustalenia, co Sąd ponownie podkreśla w oparciu o zaoferowane przez strony, w szczególności stronę powodową, dowody, to tym samym odnoszenie się do wszystkich zarzutów skarżącej dotyczących kosztów utrzymania córki, w tym także podniesionych w piśmie, a także dowodów w piśmie z 20 grudnia 2018 roku, było zbędne.

Nawet bowiem ustalenie tych kosztów na wyższym niż to przyjął Sąd I instancji poziomie nie mogłoby wpłynąć z uwagi na treść przesłanek określonych, obu przesłanek określonych w artykule 135 paragraf 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego na ustalenie świadczenia przedmiotowego świadczenia w wyższej wysokości. Odstępując od oceny tych zarzutów Sąd Apelacyjny kierował się ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, że Sąd II instancji jest obowiązany zamieścić w swoim uzasadnieniu wyłącznie takie elementy, które ze względu na treść apelacji i zakres rozpoznania są potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy, nie ma zaś obowiązku wyrażania szczegółowego stanowiska do wszystkich poglądów i zarzutów prezentowanych przez strony, jeśli z uwagi na inne uwarunkowania, a takie w niniejszej sprawie zaistniały nie mają już one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak Sąd Najwyższy między innymi w postanowieniu z 16 marca 2012 roku IV CSK 373/11, czy też w wyroku z 29 października 1998 roku II 2 UKN 282/98.

W takich uwarunkowaniach uzasadnione było w ocenie Sądu Apelacyjnego wydanie orzeczenia reformatoryjnego o treści jak w punkcie pierwszym sentencji na podstawie artykułu 386 paragraf 1 kpc.

W pozostałym zakresie apelacja powódki, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu na podstawie artykułu 385 kpc.

O kosztach postępowania odwoławczego obejmujących także koszty postępowania zażaleniowego w sprawie zakończonej przez Sąd Odwoławczy w postanowieniu z 26 września 2018 roku orzeczono na podstawie artykułu 108 paragraf 1 kpc w związku z artykułem 100 kpc wedle zasady ich wzajemnego zniesienia, uwzględniając wynik postępowania odwoławczego, także w aspekcie tego postępowania incydentalnego i zbliżoną wysokość kosztów, które strony winny byłyby sobie obowiązane zwrócić przy zastosowaniu zasady ich stosunkowego rozdzielenia. Koniec uzasadnienia, proszę wstrzymać nagranie. Dziękuję bardzo, to wszystko.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.