I SAB/Wr 221/20 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3149922

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2020 r. I SAB/Wr 221/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący:.

Sędziowie: Sędziowie: WSA Katarzyna Radom (spr.), Barbara Ciołek (spr.), Daria Gawlak-Nowakowska, NSA Anna Moskała, Jadwiga Danuta Mróz, Tomasz Świetlikowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę:

I. stwierdza bezczynność Wojewody D. w sprawie z wniosku skarżącej;

II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;

III. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu;

IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 600 zł (słownie: sześćset złotych) złotych;

V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem skargi jest bezczynność Wojewody Dolnośląskiego z wniosku M. K. o udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę Z akt sprawy wynika, że w 21 maja 2018 r. skarżąca złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę.

W dniu 6 listopada 2018 r. wpłynęło ponaglenie skarżącej na bezczynność, które pismem z 13 listopada 2018 r. przekazano do Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

W dniu 13 listopada 2018 r. organ administracji na podstawie art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej k.p.a.) wezwał stronę uzupełnienia braków formalnych wniosku. Strona uzupełniła braki pismem z 21 listopada 2018 r., zaś 3 grudnia 2018 r. i 26 marca 2019 r. (w związku ze zmianą pracodawcy) przedłożyła dodatkowe dokumenty.

Pismem z 23 września 2019 r. organ administracji powołując się na art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o Cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 z późn. zm., dalej ustawa o Cudzoziemcach) wystąpił do właściwych służb z wnioskiem o informację, czy pobyt skarżącej na terytorium RP stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Postanowieniem z 10 września 2019 r. szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał ponaglenie za uzasadnione i wyznaczył termin rozpoznania sprawy na 9 grudnia 2019 r. Orzekł też, że niezałatwienie sprawy nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W dniu 3 października 2019 r. wpłynęła odpowiedź Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu, że pobyt skarżącej na terenie kraju nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W dniu 20 lutego 2020 r. wpłynęły dodatkowe dokumenty w sprawie.

Decyzją z 21 sierpnia 2020 r. organ administracji rozpoznał wniosek skarżącej zgodnie z żądaniem.

W dniu 12 sierpnia 2020 r. strona wniosła skargę na bezczynność organu administracji. Wnioskowała o wyznaczenie terminu wydania decyzji w sprawę z wniosku strony zgodnej z żądaniem tam zawartym; stwierdzania rażącej bezczynności organu administracji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Strona - z ostrożności procesowej - wnosiła także o dopuszczenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze. Ponadto wnosiła na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, pkt 3, § 1a, § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 30 dni od dnia uwzględnienia skargi zasądzenie kwoty 6.00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do zapłaty.

W uzasadnieniu skargi strona opisała przebieg postępowania, szeroko opisując naganne działanie organu administracji, co potwierdza raport z kontroli NIK. W zakresie wniosku o zasądzenie kwoty pieniężnej strona wywodziła, że jest on adekwatny od naruszenia terminów rozpoznania sprawy, czyli czasu przewlekłego procedowania, utrudnia stronie życie w tym możliwość przemieszczania się, podejmowani pracy zarobkowej w efekcie negatywnie wpływa na stan emocjonalny skarżącej. Dzieląc wnioskowaną sumę ilość miesięcy zwłoki za każdy z nich strona domaga się 230 zł, co jest niska sumą.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu zwracał m.in. uwagę na przepisy ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, dalej ustawa z 2 marca 2020 r.) wyłączające okres od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. z bezczynności organu administracji. Podkreślał fakt wydania decyzji zgodnej z żądaniem skarżącej. W odpowiedzi na żądanie zasądzenia sumy pieniężnej wywodził mi., że żądanie to wykracza pzoa standard orzeczniczy.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie wskazać trzeba, że Sąd rozpoznał sprawę, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. w trybie uproszczonym. Jednocześnie w tym miejscu zasadne jest wskazanie, że organ administracji publicznej razem ze skargą i odpowiedzią na nią przekazał do Sądu akta postępowania administracyjnego wraz z dokumentami powołanymi w skardze, zatem ich ponowne włączenie do akt sprawy jest bezzasadne.

Dalej stwierdzić należy, podstawę procesową działania organów administracji publicznej w zakresie rozpoznania wniosku strony na podstawie przepisów ustawy o Cudzoziemcach regulują przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: k.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie - w opinii Sądu - organ administracji pozostaje bezczynny, gdyż nie rozpoznał sprawy w zakreślonym terminie. Granice czasowe załatwienia sprawy określają przepisy art. 35 i nast.k.p.a. Powołany przepis stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).

Jednocześnie dalsze zapisy ww. ustawy definiują pojęcie bezczynności, wskazując w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., że jest to sytuacja, w której nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Reguły te są wzmacniane przez dalsze przepisy k.p.a., w szczególności art. 12 k.p.a., zgodnie, z którym organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz, że powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Dla uznania istnienia bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17, CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą bezczynnością, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Jak wynika z akt sprawy wniosek strony, złożony 21 maja 2018 r. i zastał rozpoznany dopiero 21 sierpnia 2020 r. Przy czym zwłoka organu administracji nie ma uzasadnienia. Pierwsze czynności w sprawie podjęto po upływie sześciu miesięcy, nie ulega zatem wątpliwości, że ustawowy termin na rozpoznanie sprawy został przekroczony. Przy czym, co istotne sprawa nie wymaga prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego wymagającego czasu. Jedyne działania wydłużające tok prowadzenia postępowania to wnioskowanie o informację do służb, w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o Cudzoziemcach. Uwzględniając okres na podjęcie tych czynności i tak organ administracji pozostaje w zwłoce.

W tych okolicznościach uzasadnione było stwierdzenie istnienia bezczynności, przy czym Sąd uwzględnił regulację art. 15zzs ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, dalej ustawa z 2 marca 2020 r.).

Jednocześnie oceniając dalsze okoliczności wskazane w art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdza, że bezczynność organu administracji nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd wziął po uwagę że na sprawność działania organu administracji niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna sytuacja związana z ogromnym napływem wniosków składanych przez cudzoziemców spotęgowana utrudnieniami związanymi z epidemią Covid - 19.

Odnosząc się do zgłoszonego w skardze żądania orzeczenia wobec organu grzywny, Sąd mając na uwadze zasadę wynikającą z art. 134 § 1 p.p.s.a. uznał, że w realiach tej sprawy uzasadnione jest zasądzenie w jej miejsce sumy pieniężnej w kwocie wskazanej w sentencji orzeczenia. W tym względzie wzięto po uwagę okres pozostawania organu administracji w bezczynności, funkcję dyscyplinującą zastosowanej instytucji oraz jej kompensacyjny charakter.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I, II i IV sentencji wyroku.

Natomiast wobec faktu wydania w dniu 21 sierpnia decyzji zgodniej z żądaniem strony Sąd na podstawie art. 161 § 1 pk pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do do wydania aktu (punkt III sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.