Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2568856

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 4 września 2018 r.
I SA/Gd 9/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska.

Sędziowie NSA: Sławomir Kozik (spr.), Alicja Stępień.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w trybie uproszczonym, w wydziale I w dniu 4 września 2018 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 31 października 2017 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego z dnia (...) 2017 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku P.K. z dnia 8 maja 2017 r. w formie postanowienia na podstawie art. 306c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.) - dalej powoływana jako "O.p".

Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia 7 marca 2017 r. P.K. (dalej "strona", skarżący") złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzającego zaległości podatkowe.

Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego (dalej "Naczelnik US") w dniu 8 marca 2017 r. wydał zaświadczenie stwierdzające stan zaległości strony w podatku od towarów i usług za 2017 r. w kwocie 15.257,- zł.

Pismem z dnia 17 marca 2017 r. strona wniosła o sprostowanie ww. zaświadczenia, ewentualnie o wydanie nowego zaświadczania oraz udzielenie pisemnej informacji dotyczącej odsetek za zwłokę w oparciu o dotychczasowy wniosek i uiszczona od niego opłatę skarbową.

W piśmie z dnia 19 kwietnia 2017 r. Naczelnik US poinformował stronę jakie kwoty zaległości zostały zapłacone, na podstawie jakich tytułów wykonawczych i kiedy dokonano wpłat, określono terminy przedawnień i wyjaśniono dlaczego uległy one przesunięciu.

P.K. pismem z dnia 8 maja 2017 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy z wniosku o sprostowanie zaświadczenia z dnia 8 marca 2017 r., bądź wydanie nowego zaświadczenia oraz udzielenie pisemnej informacji dotyczącej odsetek za zwłokę w oparciu o poprzedni wniosek i uiszczoną od niego opłatę skarbową.

Naczelnik US pismem z dnia 12 czerwca 2017 r. poinformował stronę o braku możliwości ponownego rozpatrzenia sprawy.

Pismem z dnia 27 czerwca 2017 r. strona wniosła o rozpatrzenie wniosku z dnia 8 maja 2017 r. w formie postanowienia.

Naczelnik US postanowieniem z dnia (...) 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia strony, postanowieniem z dnia (...) 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W ocenie organu z uwagi na wydanie na wniosek strony zaświadczenia o żądanej treści nie ma podstaw do wszczęcia postępowania. Wskazał, że wydanie zaświadczenia jest rodzajem odformalizowanego postępowania, które polega na potwierdzeniu faktów istniejących w dniu jego wydania bez możliwość weryfikacji zapadłych w sprawie rozstrzygnięć oraz możliwości ich zmiany na tym etapie postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie skarżący zarzucając organom naruszenie art. 165a w zw. z art. 306a O.p. wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji oraz zasadzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącego organy nieprawidłowo uznały, że pismo strony z dnia 8 maja 2017 r. zawierające wniosek o sprostowanie zaświadczenia z dnia 8 marca 2017 r. bądź wydanie nowego zaświadczenia oraz o udzielenie pisemnej informacji dotyczącą odsetek za zwłokę w oparciu o dotychczasowy wniosek i opłatę skarbową nie stanowi wniosku o wydanie zaświadczenia w rozumieniu art. 306a O.p. ze względu na brak przedmiotu. Powyższe spowodowało pozbawienie skarżącego możliwości uzyskania aktualnego zaświadczenia o wysokości zaległości podatkowych oraz należnych odsetek za zwłokę. W ocenie skarżącego organy nie zauważyły, że treść zaświadczenia z dnia 8 marca 2017 r. jest sprzeczna z pismem organu podatkowego z dnia 19 kwietnia 2017 r. z uwagi na nie określenie odsetek za zwłokę. Zdaniem skarżącego błędnie wskazano również, że termin przedawnienia uległ przesunięciu do 14 grudnia 2016 r. W ocenie strony wniesienie skargi do sądu na postanowienie organu dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie powodowało zawieszenia biegu terminu przedawnienia, gdyż powyższe postanowienie nie jest decyzją dotyczącą istoty sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga P.K. okazała się niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki wyłączające możliwość wszczęcia postępowania.

Podstawą rozstrzygnięcia był art. 165a § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie wszczęcia postępowania podatkowego, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W niniejszej sprawie podstawę odmowy wszczęcia postępowania stanowiło stwierdzenie, że zaistniały inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania.

Do innych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania należy zaliczyć takie sytuacje jak: brak podstawy prawnej do rozpatrzenia żądania danej treści w trybie postępowania podatkowego, gdy toczy się już postępowanie podatkowe w danej sprawie lub zostało wydane rozstrzygnięcie.

Uwzględniając powyższe uwagi należało podzielić stanowisko organu, że wydanie zaświadczenia zgodnie z treścią żądania strony stanowi inną przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania podatkowego.

Stosownie do art. 306a § 2 O.p. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: (1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; (2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zgodnie z art. 306a § 3 O.p. zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. W myśl § 4 ww. artykułu zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy.

Nie oceniając poprawności danych zawartych w zaświadczeniu należy zauważyć, że z art. 306a § 3 i 4 O.p. wynika, że organ ma dwie możliwości załatwienia wniosku o wydanie zaświadczenia: wydać zaświadczenie zgodne z treścią żądania lub odmówić wydania zaświadczenia. Nadto zaświadczenie musi mieścić się w granicach zakreślonych we wniosku.

Zgodnie z art. 306b § 1 O.p. w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Zaświadczenie może dotyczyć jedynie informacji wskazanych we wniosku o wydanie zaświadczenia i odzwierciedla ono ustalony wcześniej (w innym postepowaniu) stan faktyczny lub prawny.

Zasygnalizowania wymaga, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest postępowaniem odformalizowanym, które polega na potwierdzeniu faktów istniejących w dniu jego wydania bez możliwości weryfikowania zapadłych w sprawie rozstrzygnięć oraz możliwości ich zmiany na tym etapie postępowania. Wydanie zaświadczenia nie wiąże się z czynnością władczą organu i nie wyraża jego woli, lecz stanowi jedynie dokument potwierdzający istnienie lub nieistnienie pewnych stosunków prawnych lub faktycznych.

Odnosząc powyższe uwagi do meritum sprawy, należy wskazać, że w niniejszej sprawie organ nie odmówił stronie wydania zaświadczenia, co umożliwiałoby stronie zaskarżenie takiego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie zaświadczenie zostało wydane.

Dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania uzależniona jest od istnienia przedmiotu tego postępowania, rozumianego, jako istnienie w obrocie prawnym aktu administracyjnego, który może być poddany weryfikacji. Tymczasem przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości zaskarżenia zaświadczenia zgodnego z treścią żądania strony, co uniemożliwia wszczęcie i prowadzenie postępowania w tej sprawie. Nie jest to bowiem rozstrzygnięcie, które konkretyzowałoby indywidualne prawa lub obowiązki skarżącego.

Wskazać należy, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości uchylenia zaświadczenia, nawet jeżeli zawiera ono wady merytoryczne lub formalne. Zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego - zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się natomiast, że osoba, która kwestionuje treść wydanego zaświadczenia, może dochodzić swego roszczenia jedynie drogą pośrednią, np. wnioskować o wydanie zaświadczenia o określonej treści i w razie wydania postanowienia o odmowie - składać środki zaskarżenia.

W tym stanie rzeczy sąd uznał, że organ prawidłowo, w oparciu o poczynione ustalenia odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.