C-384/16 P, EUROPEAN UNION COPPER TASK FORCE v. KOMISJA EUROPEJSKA - Wyrok Trybunału Sprawiedliwości

Orzeczenia sądów
Opublikowano: ZOTSiSPI 2018/3/I-176

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 13 marca 2018 r. C-384/16 P

UZASADNIENIE

Streszczenie

ECLI:EU:C:2018:176

1. Skarga o stwierdzenie nieważności - Osoby fizyczne lub prawne - Akty regulacyjne wymagające przyjęcia środków wykonawczych - Pojęcie - Kryteria oceny

(art. 263 akapit czwarty TFUE)

2. Skarga o stwierdzenie nieważności - Osoby fizyczne lub prawne - Akty regulacyjne wymagające przyjęcia środków wykonawczych - Pojęcie - Rozporządzenie Komisji określające substancje czynne kwalifikujące się do zastąpienia na podstawie rozporządzenia nr 1107/2009 - Włączenie

(art. 263 akapit czwarty TFUE; rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1107/2009, art. 20 ust. 1, art. 24 ust. 2; rozporządzenie Komisji nr 2015/408)

3. Skarga o stwierdzenie nieważności - Osoby fizyczne lub prawne - Akty regulacyjne wymagające przyjęcia środków wykonawczych - Pojęcie - Wymóg by środki wykonawcze miały za podstawę prawną dany akt regulacyjny - Brak

(art. 263 akapit czwarty TFUE)

4. Skarga o stwierdzenie nieważności - Osoby fizyczne lub prawne - Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie - Skarga stowarzyszenia zawodowego, którego celem jest ochrona i reprezentowanie interesów swoich członków - Dopuszczalność - Przesłanki

(art. 263 akapit czwarty TFUE)

5. Skarga o stwierdzenie nieważności - Osoby fizyczne lub prawne - Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie - Rozporządzenie Komisji określające substancje czynne kwalifikujące się do zastąpienia na podstawie rozporządzenia nr 1107/2009 - Skarga stowarzyszenia producentów danej substancji - Brak indywidualnego oddziaływania - Niedopuszczalność

(art. 263 akapit czwarty TFUE; rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1107/2009, art. 80 ust. 7, załącznik II, pkt 4; rozporządzenie Komisji nr 2015/408, motyw 2, art. 1; dyrektywa Rady 91/414, załącznik I)

6. Prawa podstawowe - Prawo do skutecznej ochrony sądowej - Kontrola zgodności z prawem aktów Unii - Tryby postępowania - Ochrona tego prawa przez sąd Unii lub sądy krajowe w zależności od charakteru prawnego zaskarżonego aktu - Możliwość wykorzystania trybu skargi o stwierdzenie nieważności lub wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w kwestii ważności

(art. 19 ust. 1 TUE; art. 263 akapit czwarty TFUE, art. 267 TFUE, 277 TFUE; Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 47, art. 51 ust. 1)

1. Zobacz tekst orzeczenia.

(zob. pkt 35-40)

2. Okoliczność, iż akt regulacyjny wymaga środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE, tak że niektóre skutki prawne wspomnianego rozporządzenia zostają wywołane dopiero za pomocą tych środków, nie wyklucza jednak sytuacji, w której rozporządzenie to wywiera w odniesieniu do sytuacji prawnej osoby fizycznej lub prawnej inne skutki prawne, które nie zależą od przyjęcia środków wykonawczych.

Skutki prawne rozporządzenia nr 2015/408 w sprawie wykonania art. 80 ust. 7 rozporządzenia nr 1107/2009 dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin oraz w sprawie ustalenia wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia, dotyczące okresu ważności odnowienia zatwierdzenia związków miedzi, zostaną wywarte wobec importera związków miedzi dopiero za pośrednictwem środków wykonawczych. Z przepisów rozporządzenia nr 1107/2009, w szczególności z jego art. 24 ust. 2, wynika bowiem, że uznanie w rozporządzeniu nr 2015/408 związków miedzi za substancję kwalifikującą się do zastąpienia pozostaje bez uszczerbku dla stosowania procedury odnowienia zatwierdzenia tej substancji. Tymczasem procedura ta wymaga - tak jak procedura odnowienia zatwierdzenia substancji czynnej, która nie jest włączona do wykazu załączonego do rozporządzenia nr 2015/408 - przyjęcia rozporządzenia przez Komisję zgodnie z art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009.

W tych okolicznościach rozporządzenie Komisji dotyczące odnowienia zatwierdzenia substancji kwalifikujących się do zastąpienia, takich jak związki miedzi" stanowi środek wykonawczy rozporządzenia nr 2015/408 w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE. Również skutki tego rozporządzenia dotyczące przeprowadzenia przez państwa członkowskie oceny porównawczej ryzyka środków ochrony roślin zawierających związki miedzi dla zdrowia lub dla środowiska w porównaniu z alternatywnym środkiem lub z niechemiczną metodą zapobiegania organizmom szkodliwym dla upraw lub zwalczania tych organizmów będą miały wpływ na importera związków miedzi jedynie za pośrednictwem aktów przyjętych przez właściwe organy państw członkowskich i takie akty stanowią zatem środki wykonawcze w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

(zob. pkt 45, 50, 51, 54, 59)

3. Brzmienie art. 263 akapit czwarty in fine TFUE nie wymaga bowiem do celów uznania danego środka za środek wykonawczy aktu regulacyjnego, by akt ten stanowił podstawę prawną tego środka. Ten sam środek może być środkiem wykonawczym zarówno aktu, którego przepisy stanowią jego podstawę prawną, jak i odrębnego aktu, w sytuacji gdy skutki prawne tego ostatniego aktu zostają wywarte w całości lub w części wobec strony skarżącej jedynie za pośrednictwem tego środka.

(zob. pkt 65)

4. Zobacz tekst orzeczenia.

(zob. pkt 87, 88, 91)

5. Podmioty niebędące adresatami decyzji mogą utrzymywać, iż akt dotyczy ich indywidualnie w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE, jedynie jeżeli zaskarżony akt ma wpływ na ich sytuację ze względu na szczególne dla nich cechy charakterystyczne lub na sytuację faktyczną, która odróżnia je od wszelkich innych osób i w związku z tym indywidualizuje w sposób podobny jak miało to miejsce w odniesieniu do adresata. W tym względzie możliwość ustalenia z większą lub mniejszą dokładnością liczby czy też nawet tożsamości podmiotów prawa, wobec których ma zastosowanie dany środek, w żaden sposób nie oznacza, że należy uznać, iż środek ten dotyczy ich indywidualnie, skoro stosowany jest on ze względu na zaistnienie określonej w danym akcie obiektywnej sytuacji prawnej lub faktycznej.

Co się tyczy skargi wniesionej przez stowarzyszenie producentów związków miedzi w odniesieniu do rozporządzenia nr 2015/408 w sprawie wykonania art w sprawie wykonania art. 80 ust. 7 rozporządzenia nr 1107/2009 dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin oraz w sprawie ustalenia wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia, sporne rozporządzenie dotyczy członków skarżącej wyłącznie ze względu na ich obiektywną cechę bycia producentami związków miedzi tak samo jak każdego innego podmiotu gospodarczego, który rzeczywiście znajduje się lub potencjalnie może się znaleźć w identycznej sytuacji, a zatem sporne rozporządzenie nie dotyczy ich indywidualnie. W tym względzie, przy przyjmowaniu rozporządzenia nr 2015/408 o włączeniu związków miedzi do wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia zdecydowano nie z uwagi na szczególne cechy członków skarżącej, lecz z tego względu, że substancja ta spełniała kryteria pozwalające uznać ją za substancję trwałą i toksyczną w rozumieniu pkt 4 załącznika II do rozporządzenia nr 1107/2009.

(zob. pkt 93, 94, 97, 101)

6. Zobacz tekst orzeczenia.

(zob. pkt 111-117, 119)

Wstęp

W sprawie C-384/16 P

mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 11 lipca 2016 r.,

European Union Copper Task Force, z siedzibą w Essex (Zjednoczone Królestwo), reprezentowana przez C. Fernández Vicién, C. Vilę Gisbert, I. Moreno-Tapię Rivas, abogadas, oraz przez M. Miserendina, abogado,

wnosząca odwołanie,

w której drugą stroną postępowania jest:

Komisja Europejska, reprezentowana przez A. Lewisa i P. Ondrůška, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

strona pozwana w pierwszej instancji,

TRYBUNAŁ (wielka izba),

w składzie: K. Lenaerts, prezes, A. Tizzano, wiceprezes, R. Silva de Lapuerta, T. von Danwitz, J.L. da Cruz Vilaça, A. Rosas, C.G. Fernlund i C. Vajda, prezesi izb, C. Toader, M. Safjan, D. Šváby, M. Berger, A. Prechal, E. Jarašiūnas i E. Regan (sprawozdawca), sędziowie,

rzecznik generalny: M. Wathelet,

sekretarz: L. Hewlett, główny administrator,

uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 6 czerwca 2017 r.,

po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 6 września 2017 r.,

wydaje następujący

Uzasadnienie

Wyrok

1

W swoim odwołaniu wnosząca odwołanie, European Union Copper Task Force, wnosi o uchylenie postanowienia Sądu Unii Europejskiej z dnia 27 kwietnia 2016 r., European Union Copper Task Force/Komisja (T-310/15, niepublikowanego, zwanego dalej 'zaskarżonym postanowieniem', EU:T:2016:265), w którym Sąd odrzucił jako niedopuszczalną jej skargę o stwierdzenie nieważności części rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/408 z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie wykonania art. 80 ust. 7 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin oraz w sprawie ustalenia wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia (Dz.U. 2015, L 67, s. 18, zwanego dalej 'spornym rozporządzeniem').

Ramy prawne

Dyrektywa 91/414

2

Dyrektywa Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotycząca wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (Dz.U. 1991, L 230, s. 1), w zmienionym brzmieniu, ostatnio przez dyrektywę Komisji 2011/34/UE z dnia 8 marca 2011 r. (Dz.U. 2011, L 62, s. 27) (zwana dalej 'dyrektywą 91/414') przewidywała w swoim załączniku I wykaz substancji czynnych dopuszczonych do wykorzystania w środkach ochrony roślin.

3

Zgodnie z art. 1 i załącznikiem do dyrektywy Komisji 2009/37/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. zmieniającej dyrektywę Rady 91/414/EWG w celu włączenia do niej chloromekwatu, związków miedzi, propachizafopu, chizalofopu-P, teflubenzuronu i zeta-cypermetryny jako substancji czynnych (Dz.U. 2009, L 104, s. 57) wykaz zawarty w załączniku I do dyrektywy 91/414 został zmieniony w celu dodania do niego między innymi związków miedzi.

Rozporządzenie nr 1107/2009

4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz.U. 2009, L 309, s. 1) stanowi w art. 14, zatytułowanym 'Odnowienie zatwierdzenia', który to artykuł figuruje w podsekcji 3, zatytułowanej 'Odnowienie i przegląd', stanowiącej część sekcji 1, zatytułowanej 'Substancje czynne', znajdującej się w rozdziale II tego rozporządzenia, zatytułowanym 'Substancje czynne, sejfnery, synergetyki i składniki obojętne':

'1. Odnowienia zatwierdzenia substancji czynnej dokonuje się na wniosek po ustaleniu, że spełnione są kryteria zatwierdzenia przewidziane w art. 4.

[...]

2. Odnowienie zatwierdzenia odbywa się na okres nieprzekraczający piętnastu lat [...].'

5

Artykuł 20, zatytułowany 'Rozporządzenie dotyczące odnowienia', który to artykuł figuruje we wspomnianej podsekcji 3 rozporządzenia nr 1107/2009, brzmi następująco:

'1. Zgodnie z procedurą regulacyjną przewidzianą [w] art. 79 ust. 3 zostaje przyjęte rozporządzenie, które przewiduje, że:

a) zatwierdzenie substancji czynnej zostaje odnowione, z zastrzeżeniem warunków i ograniczeń, w stosownych przypadkach; lub

b) zatwierdzenie substancji czynnej nie zostaje odnowione.

[...].'

6

Artykuł 24, zatytułowany 'Substancje kwalifikujące się do zastąpienia', który to artykuł figuruje w podsekcji 4, zatytułowanej 'Odstępstwa', stanowiącej część sekcji 1 rozdziału II rozporządzenia nr 1107/2009, stanowi:

'1. [...] W drodze odstępstwa od art. 14 ust. 2 zatwierdzenie może zostać odnowione jednokrotnie lub wielokrotnie na okresy nieprzekraczające siedmiu lat.

2. Bez uszczerbku dla ust. 1 zastosowanie mają art. 4-21. Substancje kwalifikujące się do zastąpienia wymienia się oddzielnie w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 13 ust. 4.'

7

Artykuł 41, zatytułowany 'Zezwolenie', który figuruje w podsekcji 3, zatytułowanej 'Wzajemne uznawanie zezwoleń', stanowiącej część sekcji 1, zatytułowanej 'Zezwolenie', znajdującej się w rozdziale III tego rozporządzenia, zatytułowanym 'Środki ochrony roślin', przewiduje, co następuje:

'1. Państwo członkowskie, w którym złożono wniosek na podstawie art. 40, po rozpatrzeniu wniosku i dołączonych do niego dokumentów, o których mowa w art. 42 ust. 1, stosownie do okoliczności występujących na jego terytorium, udziela zezwolenia dla danego środka ochrony roślin na takich samych warunkach, jak państwo członkowskie rozpatrujące wniosek, z wyjątkiem przypadków, w których zastosowanie ma art. 36 ust. 3.

2. W drodze odstępstwa od ust. 1 państwo członkowskie może udzielić zezwolenia dla środka ochrony roślin, jeżeli:

[...]

b) zawiera on substancję kwalifikującą się do zastąpienia;

[...].'

8

Zgodnie z art. 50, zatytułowanym 'Ocena porównawcza środków ochrony roślin zawierających substancje kwalifikujące się do zastąpienia', który to artykuł figuruje w podsekcji 5, zatytułowanej 'Przypadki szczególne', stanowiącej część sekcji 1 rozdziału III omawianego rozporządzenia:

'1. Ocena porównawcza dokonywana jest przez państwa członkowskie przy ocenie wniosku o zezwolenie dla środka ochrony roślin zawierającego substancję czynną zatwierdzoną jako kwalifikująca się do zastąpienia. Państwa członkowskie nie udzielają zezwolenia na stosowanie w konkretnych uprawach środka ochrony roślin zawierającego substancję kwalifikującą się do zastąpienia lub ograniczają jego stosowanie, w przypadku gdy ocena porównawcza oceniająca ryzyko i korzyści, określona w załączniku IV, wykaże, że:

[...]

4. W odniesieniu do środków ochrony roślin zawierających substancję kwalifikującą się do zastąpienia państwa członkowskie regularnie, nie później niż w dniu odnowienia lub zmiany zezwolenia, przeprowadzają ocenę porównawczą przewidzianą w ust. 1.

Państwa członkowskie utrzymują, wycofują lub zmieniają zezwolenie w zależności od wyników oceny porównawczej.

[...].'

9

Artykuł 80, zatytułowany 'Środki przejściowe', który figuruje w rozdziale XI tego samego rozporządzenia, zatytułowanym 'Przepisy przejściowe i końcowe', stanowi w ust. 7:

'[Najpóźniej d]o dnia 14 grudnia 2013 r. Komisja ustala wykaz substancji włączonych do załącznika I do dyrektywy [91/414], które spełniają kryteria określone w załączniku II pkt 4 do niniejszego rozporządzenia i do których mają zastosowanie przepisy art. 50 niniejszego rozporządzenia.'

Rozporządzenia wykonawcze

Rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011

10

Zgodnie z motywem 1 i art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 540/2011 z dnia 25 maja 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 w odniesieniu do wykazu zatwierdzonych substancji czynnych (Dz.U. 2011, L 153, s. 1) substancje czynne włączone do załącznika I do dyrektywy 91/414 uznaje się za zatwierdzone zgodnie z rozporządzeniem nr 1107/2009.

Rozporządzenie wykonawczego (UE) 2015/232

11

Motyw 8 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/232 z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 540/2011 w odniesieniu do warunków zatwierdzenia substancji czynnej związki miedzi (Dz.U. 2015, L 38, s. 7) brzmi następująco:

'Potwierdza się, że substancję czynną związki miedzi należy uznawać za zatwierdzoną na mocy [rozporządzenia nr 1107/2009] [...].'

Sporne rozporządzenie

12

Artykuł 1 spornego rozporządzenia, zatytułowany 'Substancje kwalifikujące się do zastąpienia', przewiduje, co następuje:

'Substancjami czynnymi włączonymi do załącznika I do dyrektywy [91/414], które spełniają kryteria określone w załączniku II pkt 4 do rozporządzenia [nr 1107/2009], są substancje określone w wykazie znajdującym się w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

[...].'

13

Wykaz zawarty w załączniku do tego rozporządzenia obejmuje 'związki miedzi (odmiany: wodorotlenek miedzi, tlenochlorek miedzi, tlenek miedzi, ciecz bordoska i trójzasadowy siarczan miedzi)'.

Postępowanie przed Sądem i zaskarżone postanowienie

14

Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 5 czerwca 2015 r. wnosząca odwołanie, stowarzyszenie producentów związków miedzi, z których niektórzy posiadają zezwolenie na wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin zawierających taką substancję, wniosła skargę o stwierdzenie nieważności części spornego rozporządzenia.

15

W zaskarżonym postanowieniu Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną, uzasadniając to tym, po pierwsze, że wnosząca odwołanie nie może powoływać się na własny interes, a po drugie, że jej członkowie nie mają legitymacji czynnej. W zaskarżonym postanowieniu Sąd orzekł w pierwszej kolejności, że sporne rozporządzenie nie dotyczy indywidualnie członków wnoszącej odwołanie, a w drugiej kolejności tym, że rozporządzenie to jest aktem regulacyjnym, który wymaga wobec tych członków środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE. Sąd oddalił także argumentację wnoszącej odwołanie, zgodnie z którą w przypadku odrzucenia jej skargi jako niedopuszczalnej zostałaby ona pozbawiona skutecznej ochrony sądowej.

Żądania stron

16

W odwołaniu wnosząca je wnosi do Trybunału o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia;

- uznanie za dopuszczalną jej skargi o stwierdzenie nieważności wniesionej na sporne rozporządzenie;

- skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd; oraz

- obciążenie Komisji kosztami związanymi z postępowaniem odwoławczym.

17

Komisja wnosi do Trybunału o oddalenie odwołania i obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami.

W przedmiocie odwołania

W przedmiocie zarzutu pierwszego

Argumentacja stron

18

W zarzucie pierwszym wnosząca odwołanie kwestionuje pkt 42-44, 46-48, 50-52, 60 i 61 zaskarżonego postanowienia oraz czyni Sądowi zarzut, że doszedł do wniosku, iż sporne rozporządzenie wymaga środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

19

Zdaniem wnoszącej odwołanie w celu ustalenia, czy akt regulacyjny wymaga środków wykonawczych, należy odnieść się, po pierwsze, do sytuacji osoby powołującej się na prawo do wniesienia skargi na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE, a po drugie, do przedmiotu skargi. W tej drugiej kwestii w przypadku gdy strona skarżąca wnosi jedynie o stwierdzenie nieważności części aktu, należy uwzględnić tylko ewentualne środki wykonawcze tej części aktu, w odniesieniu do której żądane jest stwierdzenie nieważności.

20

Jeśli chodzi z jednej strony o sytuację wnoszącej odwołanie, to w toku postępowania w przedmiocie włączenia związków miedzi do załącznika I do dyrektywy 91/414 była ona przed Komisją jedynym przedstawicielem wszystkich działających na terytorium Unii Europejskiej producentów związków miedzi stosowanych w środkach ochrony roślin.

21

Z drugiej strony w odniesieniu do przedmiotu skargi wniesionej do Sądu wnosząca odwołanie przypomina, że wniosła o stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia w części, w której związki miedzi zostały włączone do wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia, w związku z czym zostały one poddane reżimowi mającemu zastosowanie do takich substancji wprowadzonemu w drodze rozporządzenia nr 1107/2009. Wnosząca odwołanie podniosła także zarzut niezgodności z prawem wobec niektórych przepisów tego rozporządzenia.

22

Zdaniem wnoszącej odwołanie zaskarżone postanowienie, zwłaszcza jego pkt 26, 38 i 39, zawiera zbyt zwięzły opis przedmiotu owej skargi, który to opis opiera się na równie ograniczonym opisie spornego rozporządzenia. Przedmiotem tego rozporządzenia jest nie tylko ustalenie wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia, ale także poddanie tych substancji przepisom materialnym zawartym w rozporządzeniu nr 1107/2009, co stanowi natychmiastowy i bezpośredni skutek stosowania spornego rozporządzenia, które nie wymaga żadnych środków wykonawczych. Innymi słowy - samo to rozporządzenie wywołuje w sposób pewny i bezpośredni konkretne skutki dla sytuacji prawnej wnoszącej odwołanie i jej członków.

23

W powyższym względzie wnosząca odwołanie podnosi po pierwsze, że - jak wynika z pkt 42-44 zaskarżonego postanowienia - prawdą jest, iż odnowienie zatwierdzenia związków miedzi na podstawie rozporządzenia nr 1107/2009 wymaga złożenia przez nią odpowiedniego wniosku oraz wydania przez Komisję aktu w sprawie tego wniosku. Utrzymuje ona jednak, że akt ten nie będzie stanowił środka wykonawczego spornego rozporządzenia, lecz środek wykonawczy art. 14 i nast. rozporządzenia nr 1107/2009, które to przepisy regulują procedurę odnowienia zatwierdzenia substancji czynnej.

24

Wnosząca odwołanie podkreśla, że ów akt nie będzie miał żadnego skutku mogącego uzupełnić lub rozwinąć status prawny substancji kwalifikujących się do zastąpienia oraz że nie przyczyni się on do określenia lub doprecyzowania przepisów materialnych mających zastosowanie do tych substancji.

25

Ponadto wnosząca odwołanie kładzie nacisk na okoliczność, że sporne rozporządzenie wywołuje skutek w postaci poddania związków miedzi zatwierdzeniu przynajmniej co 7 lat, a nie co 15 lat, jak ma to miejsce w przypadku substancji czynnych, które nie kwalifikują się do zastąpienia. W związku z tym związki miedzi będą co do zasady przedmiotem wniosków o odnowienie zatwierdzenia dwa razy częściej, co zwiększy koszty związane z utrzymaniem zatwierdzenia tych związków. Skutek ten będzie bezpośredni i nie będzie wymagać żadnych środków wykonawczych ze strony Komisji lub państw członkowskich.

26

Wnosząca odwołanie utrzymuje, po drugie, że jeśli chodzi o krajowe zezwolenie na środki ochrony roślin zawierające związki miedzi, natychmiastowym skutkiem spornego rozporządzenia jest poddanie tych środków i ich stosowania ocenie porównawczej, o której mowa w art. 50 rozporządzenia nr 1107/2009. W tym względzie - wbrew temu, co Sąd stwierdził w pkt 48 zaskarżonego postanowienia - państwa członkowskie obciążają zainteresowane przedsiębiorstwa nie tylko kosztami związanymi z przeprowadzeniem oceny porównawczej, ale także samym obowiązkiem przeprowadzenia tej oceny, gdyż organy krajowe wydają jedynie decyzję w przedmiocie wniosku o odnowienie zezwolenia na dany środek ochrony roślin. A zatem wnosząca odwołanie i jej członkowie są obowiązani stawić czoła obowiązkom wynikającym z oceny porównawczej niezależnie od końcowego wyniku tej oceny.

27

Stwierdzając w pkt 46 zaskarżonego postanowienia, że przeprowadzenie oceny porównawczej nie ma wpływu na to, czy państwa członkowskie udzielają lub odmawiają udzielenia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, odnawiają je, wycofują lub zmieniają, Sąd nie uwzględnił okoliczności, iż skutki spornego rozporządzenia są niezależne od wszelkich decyzji podejmowanych przez organy krajowe. Artykuł 50 ust. 4 rozporządzenia nr 1107/2009 nakłada bowiem na państwa członkowskie obowiązek regularnego przeprowadzania oceny porównawczej, nie później jednak niż w momencie odnowienia lub zmiany zezwolenia. Wobec tego wniosek o wydanie lub odnowienie zezwolenia nie jest konieczny, aby dane państwo członkowskie dokonało oceny porównawczej związków miedzi, która byłaby bezpośrednim skutkiem uznania ich za substancję kwalifikującą się do zastąpienia.

28

Po trzecie, zdaniem wnoszącej odwołanie podobny wniosek nasuwa się w odniesieniu do zasady wzajemnego uznawania środków ochrony roślin przez państwa członkowskie. Wskutek przyjęcia spornego rozporządzenia wzajemne uznanie środka zawierającego substancję kwalifikującą się do zastąpienia nie następuje bowiem automatycznie, jak miałoby to natomiast miejsce w przypadku każdej innej substancji czynnej.

29

Po czwarte, podobnie jak akt Komisji dotyczący odnowienia zatwierdzenia związków miedzi środki przyjęte przez państwa członkowskie dotyczące wniosku o wzajemne uznanie lub o wydanie zezwolenia krajowego nie mają - zdaniem wnoszącej odwołanie - wpływu ani na uznanie związków miedzi jako substancji kwalifikującej się do zastąpienia, ani na reżim, który ma do nich zastosowanie na podstawie rozporządzenia nr 1107/2009.

30

Wnosząca odwołanie dodaje, że podobnie jak akty, które zostaną wydane przez Komisję, akty, które zostaną wydane przez państwa członkowskie w celu wprowadzenia w życie zasad szczególnych mających zastosowanie do związków miedzi, będą środkami wykonawczymi nie spornego rozporządzenia, lecz rozporządzenia nr 1107/2009.

31

Komisja wnosi o oddalenie zarzutu pierwszego.

Ocena Trybunału

32

Na wstępie należy przypomnieć, że dopuszczalność skargi wniesionej przez osobę fizyczną lub prawną na akt, którego nie jest ona adresatem, jest na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE uzależniona od warunku, czy uznaje się istnienie po jej stronie legitymacji czynnej, która występuje w dwóch sytuacjach. Po pierwsze, skargę taką można wnieść pod warunkiem, że akt dotyczy tej osoby bezpośrednio i indywidualnie. Po drugie, osoba taka może wnieść skargę na akt regulacyjny niewymagający środków wykonawczych, jeżeli dotyczy on jej bezpośrednio (zob. w szczególności wyrok z dnia 17 września 2015 r., Mory i in./Komisja, C-33/14 P, EU:C:2015:609, pkt 59, 91).

33

W ramach badania drugiej ze wspomnianych sytuacji przeprowadzonego w pkt 33-51 zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził w pkt 34-36 tego postanowienia, że sporne rozporządzenie ma charakter aktu regulacyjnego w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE, czego nie kwestionują strony w ramach niniejszego postępowania odwoławczego.

34

Wobec powyższego kwestią, którą należy zbadać, jest to, czy - jak utrzymuje wnosząca odwołanie - Sąd dopuścił się naruszenia prawa, uznając w pkt 37-51 zaskarżonego postanowienia, że sporne rozporządzenie wymaga środków wykonawczych wobec wnoszącej odwołanie.

35

W tym względzie należy przypomnieć, że wyrażenie 'które [...] nie wymagają środków wykonawczych', należy w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE interpretować w świetle celu tego postanowienia, który, jak wynika z genezy tegoż postanowienia, polega na uniknięciu sytuacji, w której jednostka będzie zmuszona do naruszenia prawa, aby móc zwrócić się do sądu. Otóż gdy akt regulacyjny wywiera bezpośrednio wpływ na sytuację prawną osoby fizycznej lub prawnej, nie wymagając środków wykonawczych, osoba ta mogłaby zostać pozbawiona skutecznej ochrony sądowej, gdyby nie dysponowała środkiem zaskarżenia przed sądem Unii w celu podważenia zgodności z prawem tego aktu regulacyjnego. W braku środków wykonawczych osoba fizyczna lub prawna, mimo że dany akt dotyczy jej bezpośrednio, byłaby bowiem w stanie doprowadzić do skontrolowania tego aktu przez sąd dopiero po naruszeniu przepisów tego aktu, powołując się na ich niezgodność z prawem w ramach postępowania wszczętego w stosunku do niej przed sądem krajowym (wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja, C-456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo).

36

Natomiast w sytuacji gdy akt regulacyjny wymaga środków wykonawczych, sądowa kontrola poszanowania porządku prawnego Unii jest zapewniona niezależnie od tego, czy środki te przyjmuje Unia, czy przyjmują je państwa członkowskie. Osoby fizyczne lub prawne, które ze względu na przesłanki dopuszczalności określonych w art. 263 akapit czwarty TFUE nie mogą zaskarżyć bezpośrednio do sądu Unii aktu regulacyjnego Unii, są chronione przed stosowaniem wobec nich takiego aktu dzięki możliwości zaskarżenia środków wykonawczych wymaganych przez tenże akt (wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja, C-456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo).

37

Jeżeli wdrożenie takiego aktu należy do instytucji, organów lub jednostek organizacyjnych Unii, to osoby fizyczne lub prawne mogą wnieść skargę bezpośrednią do sądu Unii na akty wykonawcze na zasadach określonych w art. 263 akapit czwarty TFUE i podnieść zgodnie z art. 277 TFUE na poparcie tej skargi zarzut niezgodności z prawem danego aktu podstawowego. Jeżeli to wdrożenie jest zadaniem państw członkowskich, osoby te mogą powołać się na nieważność danego aktu podstawowego przed sądami krajowymi i spowodować, że owe sądy wystąpią z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału na podstawie art. 267 TFUE (wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja, C-456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo).

38

Jak już orzekł Trybunał, aby ocenić, czy akt regulacyjny wymaga środków wykonawczych, należy odnieść się do sytuacji osoby powołującej się na prawo do wniesienia skargi na podstawie art. 263 akapit czwarty in fine TFUE. Nie jest więc istotne, czy dany akt wymaga środków wykonawczych względem innych podmiotów prawa (wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja, C-456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo).

39

Ponadto w ramach tej oceny należy odnieść się wyłącznie do przedmiotu skargi, a w razie gdy skarżący wnosi jedynie o stwierdzenie częściowej nieważności aktu, w danym przypadku należy wziąć pod uwagę jedynie środki wykonawcze wymagane ewentualnie przez tę część aktu (wyrok z dnia 10 grudnia 2015 r., Kyocera Mita Europe/Komisja, C-553/14 P, niepublikowany, EU:C:2015:805, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo).

40

Ponadto w tym względzie nie ma znaczenia kwestia, czy wspomniane środki mają charakter mechaniczny, czy też nie mają takiego charakteru (wyroki: z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja, C-456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 41, 42; a także z dnia 10 grudnia 2015 r., Kyocera Mita Europe/Komisja, C-553/14 P, niepublikowany, EU:C:2015:805, pkt 46).

41

W niniejszej sprawie należy w pierwszej kolejności oddalić jako bezzasadny argument wnoszącej odwołanie, jakoby Sąd nie uwzględnił prawidłowo przedmiotu wniesionej do niego skargi, a w szczególności okoliczności, że skarga ta miała na celu stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia w zakresie, w jakim poddano w nim związki miedzi określonym przepisom materialnym przewidzianym w rozporządzeniu nr 1107/2009.

42

Z pkt 38-41 zaskarżonego postanowienia wynika bowiem, że Sąd, przypomniawszy, iż sporne rozporządzenie ma na celu ustalenie wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia, zwrócił uwagę, że rozporządzenie nr 1107/2009 przewiduje stosowanie do tych substancji zasad szczególnych, które stanowią odstępstwo od zasad mających zastosowanie do innych substancji czynnych. Sąd wyjaśnił w pkt 41 zaskarżonego postanowienia, że te zasady szczególne dotyczą: po pierwsze, zatwierdzenia substancji kwalifikujących się do zastąpienia, jak również odnowienia takiego zatwierdzenia, po drugie, zezwoleń na wprowadzenie do obrotu środków ochrony roślin zawierających takie substancje, jak również odnowienia i zmiany tych zezwoleń, oraz po trzecie, wzajemnego uznawania tych zezwoleń przez państwa członkowskie.

43

Z pkt 42-51 zaskarżonego postanowienia wynika także, że Sąd przeanalizował dogłębnie te zasady szczególne i doszedł do wniosku, że zasady te mogą mieć wpływ na sytuację prawną członków wnoszącej odwołanie jedynie za pośrednictwem aktów przyjętych przez Komisję lub przez państwa członkowskie.

44

W drugiej kolejności należy zbadać argumenty wnoszącej odwołanie mające na celu zakwestionowanie zasadności powyższego wniosku.

45

W tym względzie należy zauważyć, że okoliczność, iż akt regulacyjny wymaga środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE, tak że niektóre skutki prawne wspomnianego rozporządzenia zostają wywołane dopiero za pomocą tych środków, nie wyklucza jednak sytuacji, w której rozporządzenie to wywiera w odniesieniu do sytuacji prawnej osoby fizycznej lub prawnej inne skutki prawne, które nie zależą od przyjęcia środków wykonawczych.

46

W niniejszym przypadku należy zatem wziąć pod uwagę trzy kategorie zasad szczególnych mających zastosowanie do związków miedzi, które są przedstawione w pkt 42 niniejszego wyroku i na których opiera się wnosząca odwołanie w ramach swojego odwołania, aby ocenić, czy sporne rozporządzenie - z uwagi na okoliczność, że związki miedzi zostały w nim poddane tym zasadom - wywiera w odniesieniu do sytuacji prawnej członków wnoszącej odwołanie skutki, które nie zależą od jakiegokolwiek środka wykonawczego.

47

W odniesieniu po pierwsze do zasad dotyczących zatwierdzenia substancji kwalifikujących się do zastąpienia i odnowienia tego zatwierdzenia należy z jednej strony przypomnieć, jak uczynił to Sąd w pkt 42 zaskarżonego postanowienia, że związki miedzi zostały zatwierdzone przed przyjęciem spornego rozporządzenia. Z drugiej strony, jak podniosła Komisja na rozprawie przed Trybunałem, sporne rozporządzenie nie miało wpływu na datę wygaśnięcia tego zatwierdzenia.

48

Z powyższego wynika - jak Sąd stwierdził również w pkt 42 zaskarżonego postanowienia, co nie jest kwestionowane w ramach odwołania - że jedynie procedura odnowienia zatwierdzenia substancji kwalifikujących się do zastąpienia w postaci przewidzianej w rozporządzeniu nr 1107/2009 jest właściwa w stosunku do członków wnoszącej odwołanie.

49

W tym względzie - jak wynika z pkt 42 zaskarżonego postanowienia i jak twierdzi wnosząca odwołanie - art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009 stanowi, że zatwierdzenie substancji kwalifikującej się do zastąpienia może zostać odnowione na maksymalny okres 7 lat, w odróżnieniu od zatwierdzenia innych substancji czynnych, które może zostać odnowione na maksymalny okres 15 lat na podstawie art. 14 ust. 2 tego rozporządzenia. A zatem wskutek włączenia związków miedzi do wykazu załączonego do spornego rozporządzenia jako substancji kwalifikującej się do zastąpienia odnowienie ich zatwierdzenia może zostać przyznane tylko na maksymalny okres siedmiu lat, a nie na dłuższy maksymalny okres, co miałoby miejsce, gdyby substancja ta nie została włączona do tego wykazu.

50

Skutki prawne spornego rozporządzenia dotyczące okresu ważności odnowienia zatwierdzenia związków miedzi zostaną jednak wywarte wobec wnoszącej odwołanie dopiero za pośrednictwem środków wykonawczych.

51

Z przepisów rozporządzenia nr 1107/2009, w szczególności z jego art. 24 ust. 2, wynika bowiem - jak Sąd stwierdził w pkt 42 i 43 zaskarżonego postanowienia, co nie jest kwestionowane w ramach odwołania - że uznanie w spornym rozporządzeniu związków miedzi za substancję kwalifikującą się do zastąpienia pozostaje bez uszczerbku dla stosowania procedury odnowienia zatwierdzenia tej substancji. Otóż procedura ta wymaga - tak jak procedura odnowienia zatwierdzenia substancji czynnej, która nie jest włączona do wykazu załączonego do spornego rozporządzenia - przyjęcia rozporządzenia przez Komisję zgodnie z art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009.

52

Z powyższego wynika, jak Sąd stwierdził słusznie w pkt 44 zaskarżonego postanowienia, że skutki spornego rozporządzenia dotyczące okresu ważności odnowienia zatwierdzenia związków miedzi zostaną wywołane wobec wnoszącej odwołanie dopiero w drodze ewentualnego przyjęcia na podstawie art. 20 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009, do którego odsyła art. 24 ust. 2 tego rozporządzenia, rozporządzenia odnawiającego na maksymalny okres 7 lat zatwierdzenie tej substancji.

53

A zatem o ile obciążający wnoszącą odwołanie oraz jej członków ewentualny dodatkowy koszt związany z koniecznością częstszego odnawiania zatwierdzenia związków miedzi można uznać za skutek wydania spornego rozporządzenia, o tyle skutek ten nie ziści się wskutek wydania tego rozporządzenia, lecz wskutek przyjęcia przez Komisję w stosownym wypadku rozporządzenia dotyczącego odnowienia zatwierdzenia tej substancji.

54

Sąd nie naruszył zatem prawa, gdy stwierdził w pkt 44 zaskarżonego postanowienia, że rozporządzenie Komisji dotyczące odnowienia zatwierdzenia substancji kwalifikujących się do zastąpienia, takich jak związki miedzi, stanowi środek wykonawczy spornego rozporządzenia w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

55

Po drugie, jeśli chodzi o przepisy odnoszące się do zezwoleń na wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin zawierających substancje kwalifikujące się do zastąpienia, jak również do odnowienia i zmiany tych zezwoleń, prawdą jest, jak zauważa wnosząca odwołanie, że sporne rozporządzenie skutkuje poddaniem środków ochrony roślin zawierających związki miedzi procedurze oceny porównawczej przewidzianej w art. 50 rozporządzenia nr 1107/2009, w ramach której jest porównywane ryzyko danego środka ochrony roślin dla zdrowia lub środowiska z ryzykiem tego samego rodzaju związanym z alternatywnym środkiem lub z niechemiczną metodą zapobiegania organizmom szkodliwym dla upraw lub zwalczania tych organizmów.

56

Niemniej wnosząca odwołanie nie może zasadnie utrzymywać, że to na niej oraz na jej członkach spoczywa obowiązek przeprowadzenia tej oceny porównawczej i poniesienia ewentualnych kosztów związanych z przeprowadzeniem tej oceny w celu wykazania, iż przyjęcie spornego rozporządzenia wywarło wobec nich skutki niezależnie od przyjęcia środków wykonawczych. Jak bowiem Sąd słusznie stwierdził w pkt 45 zaskarżonego postanowienia, z art. 50 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 1107/2009 wynika, że przeprowadzenie oceny porównawczej należy do państw członkowskich.

57

Jeśli chodzi o argument wnoszącej odwołanie, zgodnie z którym organy krajowe niektórych państw członkowskich wymagają, by posiadacze krajowych rejestracji środków ochrony roślin zawierających związki miedzi dostarczyli im ocenę porównawczą, nie popiera on w żaden sposób jej tezy, jakoby sporne rozporządzenie wywierało na sytuację prawną jej członków wpływ niezależny od środków wykonawczych. Obowiązki ciążące rzekomo na owych posiadaczach wynikają bowiem nie ze spornego rozporządzenia, lecz z decyzji właściwych organów krajowych.

58

Ponadto, jak Sąd słusznie stwierdził w pkt 46 zaskarżonego postanowienia, czego wnosząca odwołanie nie kwestionuje, przeprowadzenie oceny porównawczej, o której mowa w art. 50 rozporządzenia nr 1107/2009, 'nie ma wpływu na okoliczność, że na podstawie art. 36 ust. 2, art. 43 ust. 1, art. 44 ust. 3 i art. 45 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009 zezwolenia na wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin zawierających substancje czynne są w stosownym wypadku, odpowiednio, udzielane lub odmawiane, odnawiane lub zmieniane przez państwa członkowskie'.

59

W takich okolicznościach Sąd nie naruszył także prawa, gdy orzekł w pkt 47 tego postanowienia, że skutki spornego rozporządzenia dotyczące przeprowadzenia przez państwa członkowskie oceny porównawczej ryzyka środków ochrony roślin zawierających związki miedzi dla zdrowia lub dla środowiska w porównaniu z alternatywnym środkiem lub z niechemiczną metodą zapobiegania organizmom szkodliwym dla upraw lub zwalczania tych organizmów będą miały wpływ na członków wnoszącej odwołanie 'jedynie za pośrednictwem aktów przyjętych przez właściwe organy państw członkowskich' oraz że 'takie akty stanowią zatem środki wykonawcze w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE'.

60

Po trzecie, w odniesieniu do przepisów dotyczących wzajemnego uznawania przez państwa członkowskie zezwoleń na wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin zawierających substancje kwalifikujące się do zastąpienia art. 41 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1107/2009 przewiduje co prawda, że państwo członkowskie otrzymujące, zgodnie z procedurą wzajemnego uznawania, wniosek o zezwolenie na wprowadzenie do obrotu środków ochrony roślin zawierających substancję kwalifikującą się do zastąpienia może zezwolić na takie środki ochrony roślin, podczas gdy - poza innymi przypadkami, o których mowa w art. 41 ust. 2 i bez uszczerbku dla art. 36 ust. 3 tego rozporządzenia - państwo członkowskie jest zobowiązane na podstawie art. 41 ust. 1 owego rozporządzenia udzielić takiego zezwolenia na warunkach określonych w tym ostatnim przepisie.

61

Niemniej nawet przy założeniu, że przyjęcie spornego rozporządzenia ma skutek w postaci zmniejszenia prawdopodobieństwa, iż państwo członkowskie przychyli się do wniosku o zezwolenie na wprowadzenie do obrotu środka ochrony roślin zawierającego związki miedzi na podstawie procedury wzajemnego uznawania, nie zmienia to faktu, że państwo członkowskie, do którego wpłynął taki wniosek, jest zobowiązane podjąć decyzję w jego przedmiocie. W tym względzie należy przypomnieć, jak wynika z pkt 40 niniejszego wyroku, że bez znaczenia jest kwestia, czy taka decyzja ma mechaniczny charakter, czy też nie ma takiego charakteru.

62

W konsekwencji Sąd słusznie orzekł w pkt 50 zaskarżonego postanowienia, że skutki spornego rozporządzenia dotyczące procedury wzajemnego uznawania zezwoleń na wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin zawierających substancję kwalifikującą się do zastąpienia 'dotyczą wyłącznie zakresu uznania pozostawionego państwom członkowskim w celu rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku w tym sensie' oraz że 'skutki te zostaną w stosownym wypadku wywarte wobec skarżącej jedynie za pośrednictwem aktów organów krajowych rozstrzygających w przedmiocie wniosków o wzajemne uznanie złożonych przez skarżącą'.

63

Mając na uwadze pkt 42-62 niniejszego wyroku, należy dojść do wniosku, że poprzez włączenie związków miedzi do wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia substancja ta została wprawdzie poddana w spornym rozporządzeniu szczególnym zasadom przedstawionym w pkt 42 niniejszego wyroku i wywołała zatem skutki prawne, jako że rozporządzenie to zmieniło reżim prawny Unii mający zastosowanie do związków miedzi, co nie zmienia jednak faktu, że wnosząca odwołanie nie wykazała, iż zmiana ta wywarła w odniesieniu do sytuacji prawnej jej członków skutki, które nie zależą od przyjęcia środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE. Sąd słusznie zatem orzekł, że wnoszącej odwołanie nie przysługuje legitymacja czynna na tej podstawie.

64

Powyższego wniosku nie podważa przedstawiony w pkt 23 i 30 niniejszego wyroku argument wnoszącej odwołanie, zgodnie z którym akty wydane przez Komisję lub przez państwa członkowskie w celu wprowadzenia w życie zasad szczególnych mających zastosowanie do związków miedzi, w szczególności aktu, w drodze którego Komisja odnowi zatwierdzenie tej substancji, nie będą środkami wykonawczymi spornego rozporządzenia, lecz rozporządzenia nr 1107/2009.

65

Wbrew temu, co zdaje się sugerować wnosząca odwołanie w swojej argumentacji, brzmienie art. 263 akapit czwarty in fine TFUE nie wymaga bowiem do celów uznania danego środka za środek wykonawczy aktu regulacyjnego, by akt ten stanowił podstawę prawną tego środka. Ten sam środek może być środkiem wykonawczym zarówno aktu, którego przepisy stanowią jego podstawę prawną, jak i odrębnego aktu, jak w niniejszym przypadku sporne rozporządzenie, w sytuacji gdy skutki prawne tego ostatniego aktu zostają wywarte w całości lub w części wobec strony skarżącej jedynie za pośrednictwem tego środka (zob. analogicznie wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja, C 456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 40).

66

W niniejszej sprawie z pkt 47-63 niniejszego wyroku wynika, że akty, które zostaną wydane przez Komisję lub przez państwa członkowskie w celu wprowadzenia w życie zasad szczególnych mających zastosowanie do związków miedzi przewidzianych w rozporządzeniu nr 1107/2009, spowodują wywarcie skutków prawnych spornego rozporządzenia wobec członków wnoszącej odwołanie i będą zatem stanowić środki wykonawcze tego ostatniego rozporządzenia.

67

Wniosku przedstawionego w pkt 63 niniejszego wyroku nie podważa także przypomniany w pkt 20 niniejszego wyroku argument, zgodnie z którym w toku postępowania w przedmiocie włączenia związków miedzi do załącznika I do dyrektywy 91/414 wnosząca odwołanie była przed Komisją jedynym przedstawicielem wszystkich działających na terytorium Unii producentów związków miedzi stosowanych w środkach ochrony roślin. Choć bowiem zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 38 niniejszego wyroku w celu dokonania oceny, czy zaskarżony akt regulacyjny wymaga środków wykonawczych, należy uwzględnić sytuację osoby powołującej się na prawo do wniesienia skargi na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE, okoliczność uwypuklona w ten sposób przez wnoszącą odwołanie nie może jednak służyć wykazaniu, że sporne rozporządzenie nie wymaga takich środków.

68

Wniosku wyciągniętego w pkt 63 niniejszego wyroku nie podważa także przedstawiona w pkt 24 i 29 niniejszego wyroku argumentacja, zgodnie z którą środki ewentualnie przyjęte przez Komisję lub przez państwa członkowskie w celu zapewnienia skutecznego stosowania do związków miedzi zasad szczególnych przedstawionych w pkt 42 niniejszego wyroku nie będą miały żadnego wpływu ani na uznanie związków miedzi za substancję kwalifikującą się do zastąpienia, ani na reżim prawny mający zastosowanie do tej substancji ustanowiony w rozporządzeniu nr 1107/2009.

69

Argumentacja ta nie może bowiem podważyć stwierdzenia, że skutki stosowania do związków miedzi zasad szczególnych przewidzianych w rozporządzeniu nr 1107/2009 zostaną wywarte w odniesieniu do sytuacji prawnej członków wnoszącej odwołanie jedynie za pośrednictwem środków wykonawczych spornego rozporządzenia.

70

W świetle całości powyższych rozważań Sąd słusznie doszedł do wniosku w pkt 51 zaskarżonego postanowienia, że sporne rozporządzenie wymaga wobec członków wnoszącej odwołanie środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

71

Wobec powyższego zarzut pierwszy należy oddalić jako bezzasadny.

W przedmiocie zarzutu trzeciego

Argumentacja stron

72

W ramach zarzutu trzeciego, który należy zbadać w drugiej kolejności, wnosząca odwołanie czyni Sądowi zarzut, że w pkt 22, 31 i 32 zaskarżonego postanowienia orzekł, iż sporne rozporządzenie nie dotyczy jej i jej członków indywidualnie.

73

W pierwszej kolejności wnosząca odwołanie utrzymuje, że sporne rozporządzenie dotyczy jej indywidualnie, oraz twierdzi, po pierwsze, iż wiele czynników indywidualizuje ją w porównaniu z wszystkimi innymi osobami w rozumieniu orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 15 lipca 1963 r., Plaumann/Komisja (25/62, EU:C:1963:17).

74

Wnosząca odwołanie twierdzi, że była jedynym autorem skierowanego do Komisji powiadomienia w celu uzyskania włączenia związków miedzi do załącznika I do dyrektywy 91/414. Przypomina ona ponadto, że w myśl art. 78 ust. 3 rozporządzenia nr 1107/2009 substancje czynne włączone do owego załącznika uznaje się za zatwierdzone zgodnie z tym rozporządzeniem. Wnosząca odwołanie wnioskuje stąd, że była jedynym podmiotem, który zainicjował włączenie związków miedzi do wykazu substancji czynnych zawartego we wspomnianym załączniku do celów stosowania rozporządzenia nr 1107/2009. Wnosząca odwołanie jest ponadto jedynym podmiotem, który złożył wniosek o odnowienie zatwierdzenia związków miedzi jako substancji czynnej oraz jedynym podmiotem, który złożył dokumentację substancji czynnej w imieniu wszystkich producentów.

75

Po drugie, wnosząca odwołanie podnosi, że uczestniczyła w postępowaniu, które doprowadziło do wydania przepisów prawnych mających zastosowanie do związków miedzi do momentu przyjęcia spornego rozporządzenia. W szczególności rozporządzenie wykonawcze 2015/232 miało zostać przyjęte na podstawie badań i dokumentów przekazanych przez wnoszącą odwołanie oraz - jak wynika z motywu 6 tego rozporządzenia - po tym, jak Komisja zwróciła się do niej o przedstawienie uwag do sprawozdania z przeglądu dotyczącego związków miedzi.

76

Po trzecie, wnosząca odwołanie utrzymuje, że ustalony w spornym rozporządzeniu wykaz substancji kwalifikujących się do zastąpienia został sporządzony wyłącznie na podstawie wniosków z dokumentu, który opierał się na końcowym sprawozdaniu z przeglądu dotyczącym związków miedzi, przyjętym przez Komisję przy wyłącznym udziale wnoszącej odwołanie działającej w charakterze wnioskodawcy.

77

Po czwarte, wnosząca odwołanie była partnerem w dyskusji z Komisją w trakcie całego procesu opracowywania spornego rozporządzenia, korespondowała ona z tą instytucją i uczestniczyła w spotkaniu z przedstawicielami tej instytucji dotyczącym między innymi uznania związków miedzi za substancję kwalifikującą się do zastąpienia.

78

Wnosząca odwołanie dochodzi do wniosku, że w świetle wyroku z dnia 17 stycznia 1985 r., Piraiki-Patraiki i in./Komisja (11/82, EU:C:1985:18, pkt 17-32) należało uznać, że przysługuje jej legitymacja czynna, ponieważ ze względu na szczególne okoliczności niniejszej sprawy Komisja wiedziała, że sporne rozporządzenie dotyczy jej bezpośrednio i indywidualnie.

79

W drugiej kolejności wnosząca odwołanie utrzymuje, że sporne rozporządzenie dotyczy indywidualnie jej członków.

80

Z jednej strony wnosząca odwołanie twierdzi, że reprezentuje wszystkich działających na terytorium Unii producentów związków miedzi stosowanych w środkach ochrony roślin. W związku z tym Sąd błędnie stwierdził w pkt 31 zaskarżonego postanowienia, że sporne rozporządzenie dotyczy wnoszącej odwołanie i jej członków tak samo jak każdego innego podmiotu gospodarczego.

81

Wnosząca odwołanie dodaje, że art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009 stanowi, że wniosek o odnowienie zatwierdzenia substancji czynnej zostaje złożony przez producenta danej substancji czynnej. A zatem jedynie wnosząca odwołanie i jej członkowie, którzy są jedynymi producentami związków miedzi stosowanych w środkach ochrony roślin w Unii, mogą wystąpić z wnioskiem o odnowienie ich zatwierdzenia. Wnosząca odwołanie przypomina w tym względzie, że była jedynym podmiotem, który złożył wniosek o odnowienie zatwierdzenia związków miedzi jako substancji czynnej i który przedstawił dokumentację substancji czynnej w imieniu wszystkich producentów.

82

Z drugiej strony zdaniem wnoszącej odwołanie okoliczność, że związki miedzi są jedyną substancją nieorganiczną umieszczoną w wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia, indywidualizuje jeszcze bardziej wnoszącą odwołanie i jej członków.

83

Wnosząca odwołanie uważa zatem, że choć pod względem formalnym sporne rozporządzenie jest rozporządzeniem wykonawczym, w rzeczywistości stanowi ono decyzję Komisji ze względu na skutki, jakie wywiera ono wobec związków miedzi, a tym samym wobec niej i jej członków jako jedynych producentów tej substancji czynnej. Rozporządzenie to dotyczy jej zatem indywidualnie.

84

Wobec powyższego wnosząca odwołanie uważa, że należy uchylić zaskarżone postanowienie oraz że Trybunał dysponuje wszystkimi elementami koniecznymi do zbadania, czy sporne rozporządzenie dotyczy jej ponadto bezpośrednio.

85

W powyższym względzie wnosząca odwołanie utrzymuje z jednej strony, że poddanie związków miedzi przepisom materialnym przewidzianym w rozporządzeniu nr 1107/2009 oznacza stosowanie do tej substancji bardziej restrykcyjnych warunków niż warunki mające zastosowanie do substancji czynnych, które nie kwalifikują się do zastąpienia, a z drugiej strony - że okoliczność ta wynika bezpośrednio ze spornego rozporządzenia oraz że przy przyjmowaniu środków wprowadzających w życie zasady szczególne mające zastosowanie do związków miedzi ani Komisji, ani organom krajowym nie przysługują uprawnienia dyskrecjonalne co do uznania związków miedzi za substancję kwalifikującą się do zastąpienia.

86

Komisja twierdzi, że zarzut trzeci nie jest zasadny.

Ocena Trybunału

87

Tytułem wstępu należy przypomnieć, że - jak Sąd podkreślił w pkt 19 zaskarżonego postanowienia - stowarzyszenie takie jak wnosząca odwołanie, którego zadaniem jest obrona wspólnych interesów producentów związków miedzi, jest co do zasady uprawnione do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE jedynie wtedy, gdy może ono powołać się na własny interes albo gdy reprezentowane przez niego przedsiębiorstwa lub niektóre z nich mają legitymację czynną do wniesienia skargi indywidualnie (zob. podobnie wyrok z dnia 22 czerwca 2006 r., Belgia i Forum 187/Komisja, C-182/03 i C-217/03, EU:C:2006:416, pkt 56 i przytoczone tam orzecznictwo).

88

W pierwszej kolejności w odniesieniu do kwestii, czy wnosząca odwołanie może powołać się na własny interes, należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem - jak przypomniał Sąd w pkt 21 zaskarżonego postanowienia - rola odgrywana przez stowarzyszenie w ramach postępowania, które doprowadziło do wydania aktu w rozumieniu art. 263 TFUE, może uzasadniać dopuszczalność skargi wniesionej przez to stowarzyszenie, mimo że ów akt nie dotyczy bezpośrednio i indywidualnie jego członków, zwłaszcza gdy akt ten wpłynął na jego pozycję negocjacyjną (postanowienie z dnia 8 grudnia 2006 r., Polyelectrolyte Producers Group/Komisja i Rada, C-368/05 P, niepublikowane, EU:C:2006:771, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo).

89

W niniejszym przypadku należy jednak zaznaczyć, że za pomocą argumentów wysuniętych w ramach omawianego zarzutu wnosząca odwołanie nie wykazała, iż przy opracowywaniu spornego rozporządzenia odegrała rolę pozwalającą jej powołać się na własny interes w rozumieniu orzecznictwa przedstawionego w poprzednim punkcie niniejszego wyroku. Ponadto wnosząca odwołanie, której Trybunał zadał pytanie na rozprawie w tej kwestii, nie udowodniła istnienia szczególnych praw, które miałyby jej zostać przyznane w ramach procedury opracowania tego rozporządzenia.

90

Z drugiej strony w świetle orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 17 stycznia 1985 r., Piraiki-Patraiki i in./Komisja (11/82, EU:C:1985:18, pkt 17-32) należy oddalić jako bezzasadną argumentację wnoszącej odwołanie, zgodnie z którą ze względu na określone szczególne dla niej okoliczności faktyczne należy uznać, że sporne rozporządzenie dotyczy jej indywidualnie.

91

Prawdą jest rzeczywiście, że zgodnie z tym orzecznictwem okoliczność, że na podstawie przepisów szczególnych Rada Unii Europejskiej lub Komisja mają obowiązek uwzględnienia wpływu aktu, który zamierzają przyjąć, na sytuację niektórych jednostek, może je indywidualizować, gdy zostanie udowodnione, że akt ten dotyczy tych jednostek z powodu sytuacji faktycznej, która odróżnia je od wszystkich innych osób (zob. podobnie wyrok z dnia 10 kwietnia 2003 r., Komisja/Nederlandse Antillen, C-142/00 P, EU:C:2003:217, pkt 71-76 i przytoczone tam orzecznictwo).

92

Wnosząca odwołanie nie stwierdziła jednak istnienia takiego obowiązku, który mógłby ją indywidualizować w rozumieniu wspomnianego orzecznictwa, jeśli chodzi o sporne rozporządzenie.

93

W drugiej kolejności, w odniesieniu do kwestii, czy sporne rozporządzenie dotyczy indywidualnie członków wnoszącej odwołanie lub niektórych z nich, należy przypomnieć - jak wynika z pkt 28 zaskarżonego postanowienia - że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem podmioty inne niż adresaci decyzji mogą utrzymywać, iż decyzja ta dotyczy ich indywidualnie w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE, tylko wtedy gdy ma ona wpływ na ich sytuację ze względu na szczególne dla nich cechy charakterystyczne lub ze względu na sytuację faktyczną, która odróżnia je od wszelkich innych osób i w związku z tym indywidualizuje je w sposób podobny do adresata decyzji (zob. w szczególności wyroki: z dnia 15 lipca 1963 r., Plaumann/Komisja, 25/62, EU:C:1963:17, pkt 223; a także z dnia 17 września 2015 r., Mory i in./Komisja, C-33/14 P, EU:C:2015:609, pkt 93).

94

W powyższym względzie z utrwalonego orzecznictwa przypomnianego przez Sąd w pkt 29 zaskarżonego postanowienia wynika również, że istnienie możliwości ustalenia z większą lub mniejszą dokładnością liczby czy też nawet tożsamości podmiotów prawa, do których ma zastosowanie dany środek, w żaden sposób nie oznacza, że należy uznać, iż środek ten dotyczy indywidualnie tych podmiotów, skoro jest on stosowany ze względu na zaistnienie określonej w danym akcie obiektywnej sytuacji prawnej lub faktycznej (wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja, C-274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo).

95

W niniejszym przypadku należy zauważyć, że wnosząca odwołanie nie kwestionuje konkretnie pkt 27 zaskarżonego postanowienia, w którym Sąd stwierdził, iż sporne rozporządzenie jest aktem o charakterze generalnym, ponieważ, po pierwsze, ma zastosowanie do sytuacji określonych obiektywnie, czyli w niniejszej sprawie ze względu na cechy charakterystyczne substancji czynnej, a po drugie, wywołuje skutki prawne wobec kategorii osób określonych w sposób ogólny i abstrakcyjny, to znaczy wobec każdego podmiotu gospodarczego, którego działalność jest związana z jedną z substancji włączonych do wykazu załączonego do tego rozporządzenia.

96

Wnosząca odwołanie nie podniosła również, że w pkt 30 zaskarżonego postanowienia Sąd dopuścił się naruszenia prawa lub przeinaczył okoliczności faktyczne, stwierdzając, co następuje:

'[...] z motywu 4 [spornego] rozporządzenia wynika, że wykaz załączony do tego rozporządzenia został sporządzony w oparciu o informacje zawarte w sprawozdaniu z przeglądu, wnioski [Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA)], projekt sprawozdania z oceny i załączone do nich uzupełnienia, sprawozdania z wzajemnej weryfikacji czy też klasyfikację określoną zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającym i uchylającym dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/EWG oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 [(Dz.U. 2008, L 353 s. 1)]. Ponadto przyjęcie [spornego] rozporządzenia było przewidziane w art. 80 ust. 7 rozporządzenia nr 1107/2009, zgodnie z którym Komisja miała ustalić najpóźniej do dnia 14 grudnia 2013 r. wykaz substancji kwalifikujących się do zastąpienia. W tym względzie, jak wynika z samego jego tytułu, [sporne] rozporządzenie dotyczy stosowania tego przepisu.'

97

W takich okolicznościach wnosząca odwołanie nie wykazała, że Sąd naruszył prawo, gdy doszedł w pkt 31 i 32 zaskarżonego postanowienia do wniosku, iż sporne rozporządzenie dotyczy członków wnoszącej odwołanie wyłącznie ze względu na ich obiektywną cechę bycia producentami związków miedzi tak samo jak każdego innego podmiotu gospodarczego, który rzeczywiście znajduje się lub potencjalnie może się znaleźć w identycznej sytuacji.

98

Powyższego wniosku nie może podważyć żadna ze szczególnych okoliczności, na których opiera się wnosząca odwołanie w ramach omawianego zarzutu w celu wykazania, że sporne rozporządzenie dotyczy indywidualnie jej członków.

99

Po pierwsze, w świetle orzecznictwa przypomnianego w pkt 94 niniejszego wyroku okoliczność, że wnosząca odwołanie reprezentuje wszystkich działających na terytorium Unii producentów związków miedzi stosowanych w środkach ochrony roślin oraz że możliwe jest ustalenie liczby lub tożsamości tych producentów, nie ma znaczenia dla faktu, iż sporne rozporządzenie dotyczy jej członków jedynie ze względu na ich obiektywną cechę bycia producentami związków miedzi. Ponadto przyjęcie tezy postawionej w tej kwestii przez wnoszącą odwołanie prowadziłoby do pozbawienia w znacznej mierze treści warunku związanego z indywidualnym oddziaływaniem aktu, ponieważ wystarczyłoby, aby podmioty gospodarcze, których akt Unii dotyczy wyłącznie ze względu na okoliczność, że są one objęte obiektywną sytuacją prawną lub faktyczną określoną w tym akcie, skupiły się w ramach reprezentatywnego stowarzyszenia takiego jak stowarzyszenie w niniejszej sprawie w celu uznania ich legitymacji czynnej w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE.

100

Po drugie, w świetle orzecznictwa przytoczonego w pkt 93 niniejszego wyroku wnosząca odwołanie w ogóle nie wykazała za pomocą okoliczności wspomnianych w pkt 81 niniejszego wyroku, że sporne rozporządzenie dotyczy jej członków lub niektórych z nich w sposób analogiczny do adresata tego rozporządzenia. W szczególności takie okoliczności, rozpatrywane indywidualnie lub łącznie, nie są w stanie podważyć zasadności wniosku, do którego doszedł Sąd w pkt 31 zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym skutki prawne spornego rozporządzenia znajdują zastosowanie do członków wnoszącej odwołanie wyłącznie ze względu na ich obiektywną cechę bycia producentami związków miedzi.

101

Ponadto bezsporne jest, że przy przyjmowaniu spornego rozporządzenia o włączeniu związków miedzi do wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia zdecydowano nie z uwagi na szczególne cechy członków wnoszącej odwołanie, lecz - jak wynika z pkt 6 zaskarżonego postanowienia - z tego względu, że substancja ta spełniała kryteria pozwalające uznać ją za substancję trwałą i toksyczną w rozumieniu pkt 4 załącznika II do rozporządzenia nr 1107/2009 (zob. analogicznie wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja, C 456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 66).

102

Po trzecie, okoliczność - jeśli nawet zostanie ona wykazana - że związki miedzi są jedyną substancją nieorganiczną umieszczoną w spornym wykazie, jest bez znaczenia, ponieważ nie podważa ona również zasadności wniosku wyciągniętego przez Sąd w pkt 31 zaskarżonego postanowienia.

103

Wreszcie jako że z jednej strony Sąd, nie popełniając przy tym naruszenia prawa, doszedł do wniosku w pkt 32 zaskarżonego postanowienia, iż sporne rozporządzenie nie dotyczy indywidualnie członków wnoszącej odwołanie, a z drugiej strony z uwagi na okoliczność, że warunki związane zarówno z bezpośrednim, jak i indywidualnym oddziaływaniem aktu regulacyjnego Unii, w odniesieniu do którego wniesiono o stwierdzenie nieważności, są kumulatywne (zob. podobnie wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada, C-583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 76), argumenty przedstawione w pkt 84 i 85 niniejszego wyroku dotyczące kwestii, czy sporne rozporządzenie dotyczy bezpośrednio wnoszącej odwołanie i jej członków, są nieistotne dla sprawy i należy je w konsekwencji oddalić.

104

Z powyższego wynika, że zarzut trzeci należy w części oddalić jako bezzasadny, a w części odrzucić jako niedopuszczalny.

W przedmiocie zarzutu drugiego

Argumentacja stron

105

W zarzucie drugim wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi, że w pkt 52-60 zaskarżonego postanowienia uznał, iż odrzucenie jej skargi jako niedopuszczalnej nie pozbawia jej oraz jej członków skutecznej ochrony sądowej.

106

Z zaskarżonego postanowienia wynika, że członkowie wnoszącej odwołanie nie mogą zaskarżyć krajowego środka wykonawczego spornego rozporządzenia ani podważyć skutków tego rozporządzenia. W szczególności twierdzi ona, że dopóki organ krajowy nie postanowi o zastąpieniu związków miedzi, dopóty substancja ta będzie musiała być przedmiotem okresowych ocen porównawczych, których członkowie wnoszącej odwołanie nie mogą zakwestionować. Wnosząca odwołanie wskazuje w tym względzie, że decyzja krajowa w sprawie odnowienia zezwolenia na wprowadzanie do obrotu środka ochrony roślin zawierającego związki miedzi nie zmienia sytuacji prawnej członków wnoszącej odwołanie i nie podlega zatem zaskarżeniu. Tribunal Supremo (sąd najwyższy, Hiszpania) i Tribunal Constitucional (trybunał konstytucyjny, Hiszpania) zajęły bowiem stanowisko, że skarżący nie ma interesu prawnego ani legitymacji czynnej, gdy kwestionowana przez niego decyzja nie jest dla niego niekorzystna.

107

Członkowie wnoszącej odwołanie są zatem zmuszeni spowodować przyjęcie przez organy krajowe decyzji negatywnej, aby móc wnieść skargę na tę decyzję i w ramach tej skargi zakwestionować uznanie związków miedzi za substancję kwalifikującą się do zastąpienia. Zdaniem wnoszącej odwołanie skorzystanie z procedury odesłania prejudycjalnego, o czym wspomniał Sąd w zaskarżonym postanowieniu, wymaga także wcześniejszego wydania decyzji negatywnej przez te organy.

108

Przypomniawszy treść pkt 54 i 55 zaskarżonego postanowienia, wnosząca odwołanie uważa, że dostęp do sądów krajowych i możliwość wystąpienia do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie ważności spornego rozporządzenia nie mogą zagwarantować jej ani jej członkom przysługującego im prawa do skutecznej ochrony sądowej. Z jednej strony przyjęcie decyzji negatywnej w sprawie odnowienia zatwierdzenia związków miedzi nie jest pewne. W związku z tym wnosząca odwołanie i jej członkowie być może nigdy nie będą mieć możliwości zaskarżenia spornego rozporządzenia, które będzie zatem wywoływać nieograniczone w czasie skutki prawne. Z drugiej strony nawet gdyby decyzja negatywna została przyjęta, i to niezależnie od możliwości wystąpienia do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, wnosząca odwołanie i jej członkowie ponieśliby obciążenia administracyjne i koszty ekonomiczne wynikające z uznania związków miedzi za substancję kwalifikującą się do zastąpienia.

109

Komisja twierdzi, że zarzut drugi jest niedopuszczalny, ponieważ wnosząca odwołanie powtarza jedynie swój podniesiony w pierwszej instancji zarzut dotyczący naruszenia prawa do skutecznej ochrony sądowej, nie powołując się jednak na okoliczność, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Utrzymuje ona, że w każdym wypadku zarzut ten jest bezzasadny.

Ocena Trybunału

110

Tytułem wstępu należy oddalić zarzut niedopuszczalności podniesiony przez Komisję wobec zarzutu drugiego. Wbrew temu, co utrzymuje ta instytucja, w drodze omawianego zarzutu wnosząca odwołanie nie ogranicza się do powtórzenia wysuniętego w pierwszej instancji zarzutu dotyczącego naruszenia jej prawa do skutecznej ochrony sądowej, lecz kwestionuje ocenę dokonaną przez Sąd w tym względzie, wskazując dokładnie krytykowane elementy zaskarżonego postanowienia.

111

W odniesieniu do zasadności owego zarzutu należy przypomnieć, że przesłanki dopuszczalności określone w art. 263 akapit czwarty TFUE należy interpretować w świetle podstawowego prawa do skutecznej ochrony sądowej, jednakże w sposób niepowodujący pominięcia tych przesłanek, które są wyraźnie przewidziane w traktacie FUE (wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja, C-456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo).

112

Niemniej sądowa kontrola poszanowania porządku prawnego Unii jest zapewniana - jak wynika z art. 19 ust. 1 TUE - nie tylko przez Trybunał, lecz również przez sądy państw członkowskich. W traktacie FUE, w art. 263 i 277 z jednej strony oraz w art. 267 z drugiej strony, ustanowiono bowiem kompletny system środków prawnych i procedur mający zapewnić kontrolę legalności aktów Unii, powierzając ją sądom Unii (wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja, C-456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo).

113

W powyższej kwestii należy wyjaśnić, że podmioty prawa mają prawo zakwestionować przed sądem w postępowaniu krajowym legalność każdej decyzji lub każdego innego aktu krajowego dotyczącego zastosowania wobec nich aktu Unii o charakterze generalnym, podnosząc zarzut nieważności tego ostatniego aktu (wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja, C-456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo).

114

W związku z tym odesłanie prejudycjalne w celu dokonania oceny ważności stanowi, tak jak skarga o stwierdzenie nieważności, sposób kontroli legalności aktów Unii (wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja, C-456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo).

115

W powyższym względzie należy przypomnieć, że jeżeli sąd krajowy uzna za zasadny co najmniej jeden z zarzutów nieważności aktu Unii wysuniętych przez strony lub ewentualnie podniesionych z urzędu, to powinien zawiesić postępowanie i wystąpić do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia prejudycjalnego w kwestii ważności, gdyż tylko Trybunał jest właściwy do stwierdzenia nieważności aktu Unii (wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja, C-456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo).

116

W odniesieniu do osób, które nie spełniają określonych w art. 263 akapit czwarty TFUE przesłanek do wniesienia skargi do sądu Unii, na państwach członkowskich ciąży więc obowiązek ustanowienia systemu środków prawnych i procedur pozwalającego zapewnić poszanowanie podstawowego prawa do skutecznej ochrony sądowej (wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja, C-456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo).

117

Ów obowiązek państw członkowskich został potwierdzony w art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, zgodnie z którym państwa członkowskie 'ustanawiają środki niezbędne do zapewnienia skutecznej ochrony prawnej [sądowej] w dziedzinach objętych prawem Unii'. Obowiązek taki wynika również z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w odniesieniu do środków przyjętych przez państwa członkowskie stosujące prawo Unii w rozumieniu art. 51 ust. 1 tej karty (wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja, C-456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo).

118

W niniejszym przypadku, jak wynika z pkt 41-70 niniejszego wyroku, Sąd mógł słusznie stwierdzić, że sporne rozporządzenie wymaga wobec członków wnoszącej odwołanie środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

119

W konsekwencji, z uwagi na orzecznictwo przypomniane w pkt 111-117 niniejszego wyroku i przypomniane przez Sąd w pkt 53-59 zaskarżonego postanowienia, Sąd nie naruszył również prawa, gdy orzekł w pkt 60 tego postanowienia, że należy oddalić argument wnoszącej odwołanie, jakoby odrzucenie jako niedopuszczalnej jej skargi o stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia naruszało jej prawo i prawo jej członków do skutecznej ochrony sądowej. Nawet jeśli bowiem ze względu na przesłanki dopuszczalności określone w art. 263 akapit czwarty TFUE wnosząca odwołanie nie może bezpośrednio zaskarżyć spornego rozporządzenia przed sądem Unii, może ona jednak w ramach skargi wniesionej do sądu krajowego na akt państwa członkowskiego stanowiący środek wykonawczy tego rozporządzenia powołać się na nieważność tegoż rozporządzenia i skłonić ten sąd do zwrócenia się do Trybunału z pytaniami na podstawie art. 267 TFUE w trybie prejudycjalnym (zob. analogicznie wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja, C-274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 59).

120

Ponadto wnosząca odwołanie może ewentualnie zaskarżyć rozporządzenie Komisji w sprawie odnowienia zatwierdzenia związków miedzi przed sądami Unii w warunkach określonych w art. 263 akapit czwarty TFUE i w ramach tej skargi zakwestionować ważność spornego rozporządzenia w drodze zarzutu niezgodności z prawem podniesionego przeciwko spornemu rozporządzeniu zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 37 niniejszego wyroku w celu między innymi podważenia okresu ważności odnowienia zatwierdzenia związków miedzi.

121

Zarzut drugi należy zatem oddalić jako bezzasadny.

122

W świetle całości powyższych rozważań odwołanie należy oddalić w całości.

W przedmiocie kosztów

123

Zgodnie z art. 184 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem jeżeli odwołanie jest bezzasadne, Trybunał rozstrzyga o kosztach. Zgodnie z art. 138 § 1 tego regulaminu, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.

124

Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania, a ta ostatnia przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania.

Sentencja

Z powyższych względów Trybunał (wielka izba) orzeka, co następuje:

1) Odwołanie zostaje oddalone.

2) European Union Copper Task Force zostaje obciążona kosztami postępowania.

Opinia Rzecznika Generalnego

ECLI:EU:C:2017:634

OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO MELCHIORA WATHELETA

przedstawiona w dniu 6 września 2017 r. 1

I. Wprowadzenie

1. Przedmiotem niniejszej sprawy jest odwołanie wniesione przez European Union Copper Task Force (zwany dalej 'EUCuTF') od postanowienia Sądu Unii Europejskiej z dnia 27 kwietnia 2016 r., European Union Copper Task Force/Komisja (T-310/15, niepublikowanego, zwanego dalej 'zaskarżonym postanowieniem', EU:T:2016:265).

2. W zaskarżonym postanowieniu Sąd odrzucił jako niedopuszczalną skargę EUCuTF o stwierdzenie nieważności części rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/408 z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie wykonania art. 80 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin oraz w sprawie ustalenia wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia (zwanego dalej 'spornym rozporządzeniem') 2 . Sąd orzekł co do istoty, że wnoszący odwołanie nie może powoływać się na własny interes i że jego członkowie nie mają legitymacji procesowej, ponieważ sporne rozporządzenie nie dotyczy ich indywidualnie. Ponadto Sąd orzekł, że skarga wniesiona przez EUCuTF nie mogła też opierać się na art. 263 akapit czwarty in fine TFUE, jako że sporne rozporządzenie wymaga środków wykonawczych w rozumieniu tego przepisu.

3. Wnosząc odwołanie, EUCuTF daje Trybunałowi sposobność doprecyzowania wykładni czasownika 'wymagać" użytego w tym przepisie 3 . Wprawdzie bowiem pojęcie to jest istotne dla stosowania powyższego przepisu, jednak w rzeczywistości Trybunał nie zajął się jego wykładnią, jak na przykład w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C-274/12 P, EU:C:2013:852), lub w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja (C-456/13 P, EU:C:2015:284).'

II. Ramy prawne

A. Dyrektywa 91/414/EWG

4. Dyrektywa Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotycząca wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin 4 zawierała w załączniku I listę substancji czynnych dopuszczonych do stosowania w środkach ochrony roślin.

5. Zgodnie z art. 1 i załącznikiem do dyrektywy Komisji 2009/37/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. zmieniającej dyrektywę Rady 91/414/EWG w celu włączenia do niej chloromekwatu, związków miedzi, propachizafopu, chizalofopu-P, teflubenzuronu i zeta-cypermetryny jako substancji czynnych 5 wykaz z załącznika I do dyrektywy 91/414 został zmieniony w celu dodania do niego między innymi związków miedzi.

B. Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009

6. Artykuł 50 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414 6 , zatytułowany 'Ocena porównawcza środków ochrony roślin zawierających substancje kwalifikujące się do zastąpienia', stanowi:

'1. Ocena porównawcza dokonywana jest przez państwa członkowskie przy ocenie wniosku o zezwolenie dla środka ochrony roślin zawierającego substancję czynną zatwierdzoną jako kwalifikująca się do zastąpienia. Państwa członkowskie nie udzielają zezwolenia na stosowanie w konkretnych uprawach środka ochrony roślin zawierającego substancję kwalifikującą się do zastąpienia lub ograniczają jego stosowanie, w przypadku gdy ocena porównawcza oceniająca ryzyko i korzyści, określona w załączniku IV, wykaże że:

[...]

4. W odniesieniu do środków ochrony roślin zawierających substancję kwalifikującą się do zastąpienia państwa członkowskie regularnie, nie później niż w dniu odnowienia lub zmiany zezwolenia, przeprowadzają ocenę porównawczą przewidzianą w ust. 1.

Państwa członkowskie utrzymują, wycofują lub zmieniają zezwolenie w zależności od wyników oceny porównawczej.'

7. W rozdziale XI rozporządzenia nr 1107/2009, zatytułowanym 'Przepisy przejściowe i końcowe', zawarty jest art. 80, zatytułowany 'Środki przejściowe', którego ust. 7 stanowi, co następuje:

'Do dnia 14 grudnia 2013 r. Komisja ustala wykaz substancji włączonych do załącznika I do dyrektywy 91/414/EWG, które spełniają kryteria określone w załączniku II pkt 4 do niniejszego rozporządzenia i do których mają zastosowanie przepisy art. 50 niniejszego rozporządzenia.'

8. Zgodnie z art. 83 rozporządzenia nr 1107/2009, zatytułowanym 'Uchylenie':

'Bez uszczerbku dla art. 80, dyrektywy [Rady] 79/117/EWG [z dnia 21 grudnia 1978 r. zakazująca wprowadzania do obrotu i stosowania środków ochrony roślin zawierających niektóre substancje czynne (Dz.U. 1978, L 33, s. 36)] i 91/414/EWG, zmienione aktami prawnymi wymienionymi w załączniku V, tracą moc ze skutkiem od dnia 14 czerwca 2011 r., bez uszczerbku dla obowiązków państw członkowskich w odniesieniu do terminów transpozycji do prawa krajowego oraz stosowania dyrektyw wymienionych w tym załączniku.

Odesłania do uchylonych dyrektyw traktuje się jak odesłania do niniejszego rozporządzenia [...].'

C. Rozporządzenia wykonawcze

1. Rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011

9. Zgodnie z motywem 1 i art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 540/2011 z dnia 25 maja 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 w odniesieniu do wykazu zatwierdzonych substancji czynnych 7 substancje czynne włączone do załącznika I do dyrektywy 91/414 uznaje się za zatwierdzone zgodnie z rozporządzeniem nr 1107/2009.

2. Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/232

10. Zgodnie z motywem 8 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/232 z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 540/2011 w odniesieniu do warunków zatwierdzenia substancji czynnej związki miedzi 8 '[p]otwierdza się, że substancję czynną związki miedzi należy uznawać za zatwierdzoną na mocy rozporządzenia [...] nr 1107/2009 [...]'.

11. Artykuł 1 rozporządzenia wykonawczego 2015/232, zatytułowany 'Zmiany w rozporządzeniu wykonawczym (UE) nr 540/2011', stanowi, że:

'W części A załącznika do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 540/2011 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.'

12. Załącznik do rozporządzenia wykonawczego 2015/232 przewiduje, że w części A załącznika do rozporządzenia wykonawczego nr 540/2011 wprowadza się następujące zmiany:

'[...]

Powiadamiający przedstawiają Komisji, Urzędowi i państwom członkowskim program monitorowania dotyczący obszarów podatnych na zagrożenia, na których zanieczyszczenie gleby i wody (w tym osadów) miedzią budzi lub może budzić obawy.

[...].'

3. Sporne rozporządzenie

13. Artykuł 1 spornego rozporządzenia, zatytułowany 'Substancje kwalifikujące się do zastąpienia', brzmi następująco:

'Substancjami czynnymi włączonymi do załącznika I do dyrektywy 91/414/EWG, które spełniają kryteria określone w załączniku II pkt 4 do rozporządzenia (WE) nr 1107/2009, są substancje określone w wykazie znajdującym się w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Akapit pierwszy stosuje się również do substancji czynnych zatwierdzonych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1107/2009 na podstawie przepisów przejściowych ustanowionych w art. 80 ust. 1.'

14. Wykaz zawarty w załączniku do tego rozporządzenia obejmuje:

'[...]

związki miedzi (odmiany: wodorotlenek miedzi, tlenochlorek miedzi, tlenek miedzi, ciecz bordoska i trójzasadowy siarczan miedzi)

[...].'

III. Okoliczności powstania sporu

15. Okoliczności powstania sporu zostały zwięźle przedstawione przez Sąd w pkt 1-6 zaskarżonego postanowienia. Można je streścić w następujący sposób.

16. EUCuTF jest stowarzyszeniem producentów związków miedzi, z których niektórzy posiadają zezwolenie na dopuszczenie do obrotu środków ochrony roślin zawierających taką substancję. Stowarzyszenie to powstało w celu złożenia wniosku o włączenie tej substancji do załącznika I do dyrektywy 91/414, który ustanawiał wykaz substancji czynnych dopuszczonych do stosowania w środkach ochrony roślin.

17. Przyjmując dyrektywę 2009/37, Komisja zmieniła wykaz z załącznika I do dyrektywy 91/414 celem włączenia do niego związków miedzi. Dyrektywa ta została uchylona rozporządzeniem nr 1107/2009. Jednak zgodnie z motywem 1 i art. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 540/2011 substancje czynne włączone do załącznika I do dyrektywy 91/414 uznaje się od tej pory za zatwierdzone zgodnie z rozporządzeniem nr 1107/2009.

18. Po przedłożeniu przez wnoszącego odwołanie dodatkowych informacji na temat ryzyka związanego z wdychaniem związków miedzi oraz na temat oceny ryzyka spowodowanego przez tę substancję dla organizmów niezwalczanych, gleby i wody Komisja przyjęła rozporządzenie wykonawcze 2015/232. W ramach tego rozporządzenia Komisja, po pierwsze, potwierdziła, że związki miedzi należy zatwierdzić na podstawie rozporządzenia nr 1107/2009, a po drugie, zmieniła załącznik do rozporządzenia wykonawczego nr 540/2011, przewidując w szczególności przedstawienie przez wnoszącego odwołanie Komisji, Europejskiemu Urzędowi ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i państwom członkowskim programu monitorowania dotyczącego obszarów podatnych na zagrożenia, na których zanieczyszczenie gleby i wody miedzią budzi lub może budzić obawy.

19. W dniu 11 marca 2015 r. Komisja przyjęła sporne rozporządzenie na potrzeby stosowania art. 80 ust. 7 rozporządzenia nr 1107/2009, a ów przepis stanowił, że Komisja ustala wykaz substancji włączonych do załącznika I do dyrektywy 91/414, które spełniają kryteria pozwalające uznać je za substancje kwalifikujące się do zastąpienia i do których mają zastosowanie przepisy art. 50 tego rozporządzenia. Wspomniany wykaz, zawarty w załączniku do spornego rozporządzenia, obejmuje związki miedzi z uwagi na to, że wspomniana substancja spełnia powyższe kryteria.

IV. Postępowanie przed Sądem i zaskarżone postanowienie

20. Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 5 czerwca 2015 r. wnoszący odwołanie wniósł skargę o stwierdzenie nieważności części spornego rozporządzenia. Na poparcie skargi wnoszący odwołanie podniósł w szczególności zarzut niezgodności z prawem art. 24 i pkt 4 załącznika II do rozporządzenia nr 1107/2009.

21. Zaskarżonym postanowieniem Sąd uwzględnił zarzut niedopuszczalności skargi sformułowany przez Komisję. Sąd orzekł, po pierwsze, że wnoszący odwołanie nie może powoływać się na własny interes, a po drugie, że jego członkowie nie mają legitymacji procesowej. W tym względzie Sąd uznał, po pierwsze, że sporne rozporządzenie nie dotyczy indywidualnie członków wnoszącego odwołanie w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE, a po drugie, że wspomniane rozporządzenie stanowi akt regulacyjny wymagający środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

22. Sąd odrzucił również argumentację wnoszącego odwołanie dotyczącą naruszenia jego prawa do skutecznej ochrony sądowej.

V. Żądania stron i postępowanie przed Trybunałem

23. W swoim odwołaniu wnoszący odwołanie wnosi do Trybunału o uchylenie zaskarżonego postanowienia, o stwierdzenie dopuszczalności wniesionej przez niego skargi o stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia oraz o skierowanie sprawy do Sądu w celu ponownego jej rozpoznania co do istoty. Wnoszący odwołanie wnosi również o obciążenie Komisji kosztami postępowania odwoławczego.

24. Komisja wnosi do Trybunału o oddalenie odwołania i obciążenie wnoszącego odwołanie kosztami.

VI. W przedmiocie odwołania

25. Na poparcie odwołania wnoszący je podnosi trzy zarzuty. Po pierwsze, Sąd naruszył prawo, uznając, że sporne rozporządzenie jest aktem regulacyjnym wymagającym przyjęcia wobec wnoszącego odwołanie środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE. Po drugie, Sąd naruszył prawo, orzekając, że niedopuszczalność wniesionej przez niego skargi nie pozbawia wnoszącego odwołanie i jego członków skutecznej ochrony sądowej. I po trzecie, Sąd naruszył prawo, uznając, że sporne rozporządzenie nie dotyczy indywidualnie wnoszącego odwołanie i jego członków.

26. Ponadto wnoszący odwołanie uważa, że sporne rozporządzenie dotyczy bezpośrednio jego samego i jego członków.

A. W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego braku środków wykonawczych do spornego rozporządzenia

1. Argumentacja stron

27. W ramach zarzutu pierwszego wnoszący odwołanie kwestionuje pkt 42-44, 46-48, 50-52, 60 i 61 zaskarżonego postanowienia. Zarzuca on Sądowi, że ten stwierdził, iż sporne rozporządzenie wymaga przyjęcia środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

28. Wnoszący odwołanie uważa bowiem, że uznanie związków miedzi za 'substancje kwalifikujące się do zastąpienia' i późniejsze stosowanie systemu ustanowionego w rozporządzeniu nr 1107/2009 następuje bez konieczności przyjęcia środków wykonawczych.

29. Przede wszystkim, chociaż ewentualne odnowienie zezwolenia dla związków miedzi zostało formalnie zatwierdzone w akcie Komisji na wniosek EUCuTF, akt ten nie może zostać uznany za akt wykonawczy do spornego rozporządzenia, ale za akt wykonawczy do rozporządzenia nr 1107/2009, który reguluje procedurę odnowienia zatwierdzenia substancji czynnych. Ponadto sporne rozporządzenie prowadzi do przedstawiania do zatwierdzenia związków miedzi co najmniej co siedem lat, a nie co 15 lat, jak w przypadku substancji czynnych niekwalifikujących się do zastąpienia. W związku z tym zgodnie z procedurą zatwierdzania przewidzianą w tym rozporządzeniu związki miedzi będą zasadniczo obejmowane wnioskami o odnowienie zatwierdzenia dwa razy częściej, co zwiększy koszty związane z utrzymaniem zatwierdzenia tych związków. Skutek ten będzie miał charakter bezpośredni i nie będzie wymagać żadnych środków wykonawczych ze strony Komisji lub państw członkowskich.

30. Następnie wnoszący odwołanie uważa, że bezpośrednim skutkiem spornego rozporządzenia jest poddanie środków ochrony roślin zawierających związki miedzi i ich stosowania ocenie porównawczej, o której mowa w art. 50 rozporządzenia nr 1107/2009. Artykuł 50 ust. 4 wspomnianego rozporządzenia nakłada bowiem na państwa członkowskie obowiązek regularnego przeprowadzania oceny porównawczej nie później niż w dniu odnowienia lub zmiany zezwolenia. Ponadto, wbrew stwierdzeniom Sądu zawartym w pkt 48 zaskarżonego postanowienia, wnioskodawców nie tylko obciążają koszty związane z przeprowadzeniem oceny porównawczej, ale spoczywa też na nich samo przeprowadzenie tej oceny, ponieważ władze krajowe poprzestają na wydaniu decyzji na wniosek o odnowienie zezwolenia dla środka ochrony roślin. Wynika stąd, że EUCuTF i jego członkowie powinni spełnić zobowiązania wynikające z oceny porównawczej niezależnie od jej końcowego wyniku.

31. Stwierdzając w pkt 46 zaskarżonego postanowienia, że przeprowadzenie oceny porównawczej nie ma wpływu na to, czy państwa członkowskie udzielają lub odmawiają udzielenia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, odnawiają je, wycofują lub zmieniają, Sąd nie uwzględnił okoliczności, iż skutki spornego rozporządzenia są niezależne od wszelkich decyzji podejmowanych przez organy krajowe.

32. Ponieważ środki podejmowane ewentualnie przez organy krajowe nie będą miały żadnego wpływu na status prawny związków miedzi jako substancji kwalifikujących się do zastąpienia ani na system ustanowiony rozporządzeniem nr 1107/2009, nie mogą one być uważane za środki wykonawcze do spornego rozporządzenia.

33. Wreszcie, wnoszący odwołanie uważa, że podobny wniosek nasuwa się w odniesieniu do zasady wzajemnego uznawania środków ochrony roślin między państwami członkowskimi. Wskutek przyjęcia spornego rozporządzenia wzajemne uznanie środka zawierającego substancję kwalifikującą się do zastąpienia nie będzie już bowiem automatyczne, jak miałoby to natomiast miejsce w przypadku każdej innej substancji czynnej.

34. Komisja twierdzi, że ów zarzut pierwszy jest bezzasadny.

35. Zdaniem Komisji Sąd słusznie uznał w pkt 41 zaskarżonego postanowienia, że do substancji zawartych w wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia stosuje się trzy rodzaje szczególnych zasad i że zastosowanie każdej z tych trzech odrębnych zasad prowadzi do przyjęcia środków wykonawczych, których zgodność z prawem może być kwestionowana przez wnoszącego odwołanie 9 .

36. Przede wszystkim, co się tyczy argumentu, że odnowienie zatwierdzenia związków miedzi przez Komisję stanowi środek wykonawczy do rozporządzenia nr 1107/2009, a nie do spornego rozporządzenia, Komisja uważa, iż konkluzja Sądu w tym zakresie jest całkowicie zgodna z ratio legis art. 263 akapit czwarty TFUE, jak stwierdził Trybunał w pkt 27 wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C-274/12 P, EU:C:2013:852).

37. Według Komisji ze wspomnianego orzeczenia wynika, że wymagana analiza nie dotyczy kwestii, czy zaskarżony akt stanowi podstawę prawną sensu stricto każdego środka wykonawczego. Zdaniem Komisji poprawna analiza powinna polegać na zbadaniu, czy zaskarżony akt zmienia ostatecznie i niekorzystnie sytuację prawną wnoszącego odwołanie. Jeżeli tak, należałoby wówczas zbadać, czy wnoszący odwołanie musi naruszyć przepisy zaskarżonego aktu, aby skorzystać ze środka zaskarżenia, gdyż nie istnieje inny akt, przyjęty lub oczekujący na przyjęcie na szczeblu Unii lub na szczeblu krajowym, który mógłby zostać zaskarżony do sądu.

38. Natomiast w niniejszym przypadku sytuacja prawna wnoszącego odwołanie pozostanie bez zmian tak długo, jak nie zostanie przyjęty akt będący zwieńczeniem stosowania jednej z trzech kategorii zasad szczególnych ustanowionych w rozporządzeniu nr 1107/2009.

39. Następnie Komisja podnosi, że argumentacja przedstawiona przez wnoszącego odwołanie w odniesieniu do zastosowania każdej z tych kategorii zasad nie może zostać uwzględniona.

40. Po pierwsze, odnowienie zatwierdzenia substancji kwalifikujących się do zastąpienia wymaga, jak orzekł Sąd w pkt 44 zaskarżonego postanowienia, przyjęcia przez Komisję rozporządzenia zatwierdzającego daną substancję lub niezatwierdzającego jej, co będzie oznaczać skuteczne stosowanie spornego rozporządzenia. Zdaniem Komisji wnoszący odwołanie będzie zatem miał możliwość zakwestionowania pierwszego wspomnianego rozporządzenia oraz powołania się przy tej okazji na niemożność stosowania spornego rozporządzenia na podstawie art. 277 TFUE.

41. Po drugie, w odniesieniu do stosowania zasad dotyczących wzajemnego uznawania zezwoleń na wprowadzanie do obrotu Komisja uważa, że w pkt 50 zaskarżonego postanowienia Sąd prawidłowo uznał, iż skutki zmian wprowadzonych w tym względzie wystąpią wyłącznie w związku z korzystaniem z zakresu uznania przyznanego państwom członkowskim, w przypadku gdy ich organy krajowe przyjmują akty zawierające rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosków o wzajemne uznanie. Wnoszący odwołanie nie wykazał, że przyznanie uprawnień dyskrecjonalnych organom krajowym w tych okolicznościach miało wpływ na sytuację prawną jego członków w inny sposób niż w następstwie przyjęcia decyzji krajowej o przyznaniu lub odmowie przyznania wzajemnego uznania. Wnoszący odwołanie nie wykazał również, że sporne rozporządzenie wprowadzało do systemu wzajemnego uznania jakąkolwiek inną zmianę mającą wpływ na jego sytuację prawną.

42. Po trzecie, jeśli chodzi o stosowanie zasad dotyczących warunków uzyskania lub odnowienia zezwolenia na wprowadzanie do obrotu, wnoszący odwołanie dokonał błędnej interpretacji pkt 46 zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Komisji Sąd słusznie uważa, że ocena porównawcza jest jednym z etapów procedury badania zezwoleń na wprowadzanie do obrotu. Aktem mającym wpływ na sytuację prawną wnoszącego odwołanie jest według Komisji decyzja o utrzymaniu, cofnięciu lub zmianie zezwolenia na wprowadzanie do obrotu, która to decyzja prowadzi do skutecznego stosowania spornego rozporządzenia w praktyce.

43. Argument, zgodnie z którym wnioskodawcy ubiegający się o zezwolenie są obecnie zobowiązani do przeprowadzenia oceny porównawczej, nie ma wpływu na ten wniosek. Sąd słusznie oddalił ten argument w pkt 48 zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Komisji takie ewentualne przesunięcie obowiązku przeprowadzenia oceny porównawczej dotyczy wyłącznie procedury i nie zmienia faktu, że pewne akty muszą zostać przyjęte przez organy krajowe w celu realizacji tej oceny porównawczej i że akty te podlegają zaskarżeniu. Z jednej strony decyzja organu krajowego o przystąpieniu z urzędu do oceny porównawczej może być kwestionowana. Z drugiej strony, zakładając, że wynik oceny jest negatywny w odniesieniu do związków miedzi, a zatem wpływa na sytuację prawną wnoszącego odwołanie, decyzja o wycofaniu zezwolenia na dopuszczenie do obrotu jest aktem podlegającym zaskarżeniu.

2. Analiza

a) Uwagi wstępne w przedmiocie wykładni art. 263 akapit czwarty in fine TFUE

44. W odwołaniu EUCuTF twierdzi, że uznanie związków miedzi za 'substancje kwalifikujące się do zastąpienia' i zastosowanie w konsekwencji systemu ustanowionego w rozporządzeniu nr 1107/2009 następuje w sposób 'natychmiastowy i bezpośredni', bez konieczności przyjmowania środków wykonawczych 10 .

45. Przedłożony Trybunałowi problem z wykładnią polega więc na określeniu, czy objęcie związków miedzi szczególnymi zasadami przewidzianymi w rozporządzeniu nr 1107/2009 stanowi zwykły 'skutek" spornego rozporządzenia, który nie wymaga zatem przyjęcia środków wykonawczych sensu stricto, czy też wprost przeciwnie, akty przyjęte przez Komisję lub przez państwa członkowskie na podstawie szczególnych zasad z rozporządzenia nr 1107/2009 powinny zostać uznane za środki wykonawcze do spornego rozporządzenia ze względu na to, że zasady te powodują konkretne skutki wobec wnoszącego odwołanie wyłącznie poprzez owe akty.'

46. Jeśli rozpatrywać tę kwestię bardziej teoretycznie, pytanie dotyczy tego, czy czasownik 'wymagać' użyty w art. 263 akapit czwarty in fine TFUE odnosi się wyłącznie do środków wykonawczych przyjętych bezpośrednio na podstawie aktu regulacyjnego 'B' lub czy jego zakres może zostać rozszerzony na akty przyjęte na podstawie wcześniejszego rozporządzenia 'A', jednak ze względu na przyjęcie rozporządzenia 'B', które jest niezbędne do jego stosowania, to znaczy w pośrednim ciągu zdarzeń lub, w pewnym sensie, jako następstwo.

47. Nie trzeba przypominać, że art. 263 akapit czwarty TFUE został zmieniony traktatem z Lizbony w taki sposób, aby zapewnić trzecią drogę bezpośredniego dostępu do sądu badającego zgodność z prawem. Obecnie 'każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść [...] skargę na akty, których jest adresatem lub które dotyczą jej bezpośrednio i indywidualnie, oraz na akty regulacyjne, które dotyczą jej bezpośrednio i nie wymagają środków wykonawczych' 11 .

48. Chociaż Trybunał uznał, że owa trzecia część art. 263 akapit czwarty TFUE 'uelastycznia warunki dopuszczalności skarg o stwierdzenie nieważności wnoszonych przez osoby fizyczne i prawne' 12 , nie zastosował jednak do niej wykładni zawężającej.

49. Przede wszystkim Trybunał dokonał wykładni pojęcia 'aktu regulacyjnego' w ten sposób, że 'modyfikacja określonych w art. 230 akapit czwarty WE zasad wykonywania przez osoby fizyczne i prawne prawa do zaskarżenia miała na celu umożliwienie tym osobom wnoszenia na mniej restrykcyjnych zasadach skarg o stwierdzenie nieważności aktów o charakterze generalnym, [jednak] z wyłączeniem aktów ustawodawczych" 13 .'

50. Następnie, przy okazji sprawy, w której wydano wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C-274/12 P, EU:C:2013:852), określone zostały ogólne ramy analizy w odniesieniu do przesłanki związanej z brakiem środka wykonawczego:

- po pierwsze, Trybunał uważa, że gdy akt regulacyjny wymaga środków wykonawczych, 'sądowa kontrola poszanowania porządku prawnego Unii zapewniona jest niezależnie od tego, czy środki te przyjmuje Unia, czy państwa członkowskie' 14 . W pierwszym przypadku bowiem jednostka będzie mogła zaskarżyć bezpośrednio do sądu Unii środki wykonawcze i podnieść na podstawie art. 277 TFUE na poparcie skargi zarzut niezgodności z prawem danego aktu podstawowego, a w drugim przypadku - podważyć ważność aktu podstawowego przed sądem krajowym, który będzie mógł wystąpić z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału na podstawie art. 267 TFUE 15 ;

- po drugie, Trybunał ogranicza ocenę istnienia środków wykonawczych 'do sytuacji osoby powołującej się na prawo do wniesienia skargi na podstawie art. 263 akapit czwarty ostatni człon zdania TFUE. Nie jest więc istotne, czy dany akt wymaga środków wykonawczych względem innych podmiotów prawa' 16 , i

- po trzecie, należy 'odnieść się wyłącznie do przedmiotu skargi, a w razie gdy skarżący wnosi jedynie o częściowe stwierdzenie nieważności, w danym przypadku należy brać pod uwagę jedynie środki wykonawcze wymagane ewentualnie przez tę część aktu' 17 .

51. Trybunał dokonał też wykładni zawężającej w wyroku z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja (C-456/13 P, EU:C:2015:284), uznając, że rzekomo mechaniczny charakter środków przyjętych na poziomie krajowym jest kwestią, która 'nie ma [...] znaczenia [...] dla ustalenia, czy rozporządzenia te wymagają środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE' 18 . Konkretnie oznacza to, że 'przesłanka dotycząca braku środków wykonawczych nie pokrywa się z przesłanką dotyczącą oddziaływania bezpośredniego' 19 .

52. Wykluczając akty ustawodawcze z pojęcia 'aktu regulacyjnego' i włączając do pojęcia 'środków wykonawczych' dowolny akt przyjęty przez Unię lub przez państwo członkowskie na podstawie aktu prawnego Unii o zasięgu ogólnym, Trybunał określił bardzo wąsko zakres stosowania art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

53. Skoro pojęcie 'wymagać' należy ponadto interpretować w ten sposób, że obejmuje ono dowolny akt przyjęty w następstwie aktu Unii, muszę przyznać rację tym, którzy nie wahali się stwierdzić, iż przywołana w pkt 49-51 niniejszej opinii wykładnia art. 263 akapit czwarty in fine TFUE nie zmienia praktycznie nic w dostępie jednostki do Trybunału na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE 20 .

54. Jeszcze niedawno Trybunał, aby uzasadnić swoją właściwość w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, chętnie przypominał, po pierwsze, że 'art. 47 karty, który stanowi potwierdzenie zasady skutecznej ochrony sądowej, wymaga w akapicie pierwszym, aby każdy, czyje prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, miał prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w tym artykule, [a po drugie, że] samo istnienie skutecznej kontroli sądowej służącej zapewnieniu poszanowania przepisów prawa Unii jest nierozerwalnie związane z istnieniem państwa prawa' 21 . W tym względzie z orzecznictwa Trybunału wynika, że niedogodności proceduralne dotyczące w szczególności kosztów, czasu trwania postępowania i zasad reprezentacji wiążą się z oceną poszanowania owej zasady skutecznej ochrony sądowej, przynajmniej wobec państw członkowskich 22 . Wolę nie wyobrażać sobie, że mogłoby być inaczej w przypadku Unii. Otóż takie niedogodności proceduralne zostaną spowodowane z pewnością zobowiązaniem jednostki do korzystania ze skargi incydentalnej - przy założeniu, że taka istnieje - mimo że skarga bezpośrednia mogłaby zostać uznana za dopuszczalną, i to bez naruszania warunków traktatu.

b) W przedmiocie pojęcia "wymagać"

55. Wniosek płynący z tej uwagi wstępnej skłania mnie do stwierdzenia, że czasownik 'wymagać', użyty w art. 263 akapit czwarty in fine TFUE, należy interpretować jako dotyczący wyłącznie środków wykonawczych, które trzeba przyjąć bezpośrednio na podstawie aktu regulacyjnego.

56. Wykładnia literalna, cel zmiany art. 230 WE oraz zasada pewności prawa potwierdzają tę interpretację pojęcia 'wymagać'.

57. Przede wszystkim, jeżeli skupimy się na znaczeniu słowa użytego we francuskiej wersji językowej, zauważymy, że czasownik 'comporter' ('wymagać') oznacza 'inclure en soi' 23 (czyli 'zawierać w sobie'). Akt regulacyjny, który nie wymaga środków wykonawczych, jest zatem aktem, którego wykonanie nie wymaga lub nie powoduje konieczności przyjęcia żadnego aktu dodatkowego, to znaczy jest aktem samowystarczalnym 24 .

58. Nie oznacza to zatem, że samo określenie środka przyjętego w następstwie spornego aktu regulacyjnego wystarczy do oddalenia skargi wniesionej na ten środek. Przeciwnie, ponieważ akt o zasięgu ogólnym podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 263 akapit czwarty in fine TFUE powinien wystarczyć sam w sobie, aby go bezpośrednio zaskarżyć na tej podstawie, użycie słowa 'wymagać" zakłada, że określony środek wykazuje bezpośredni związek przyczynowy z przepisem o zasięgu ogólnym 25 . W braku takiego związku między dwoma aktami nie można powiedzieć, że drugi akt jest dla tego pierwszego wymagany lub konieczny.'

59. Aby uniknąć, na ile to możliwe, wszelkich kontrowersji i trudności, wspomniany związek przyczynowy należy uznać za podstawę prawną. Nie może zatem chodzić - w przeciwieństwie do interpretacji dotyczącej powiązań prawnych niezbędnych w celu stosowania art. 277 TFUE - o ingerencję pośrednią zaskarżonego aktu w procedurę przyjęcia określonego środka wykonawczego 26 . Tymczasem w niniejszym przypadku sporne rozporządzenie ma zastosowanie wyłącznie w sposób pośredni do sprawy, która została wszczęta w następstwie środków przyjętych ewentualnie przez Komisję i państwa członkowskie bezpośrednio na podstawie rozporządzenia nr 1107/2009.

60. Ponadto cel realizowany przez dodanie do art. 263 akapit czwarty TFUE trzeciej drogi dostępu do sądu badającego zgodność z prawem potwierdza tę wykładnię literalną. Jak Trybunał wskazał bowiem w pkt 60 wyroku z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada (C-583/11 P, EU:C:2013:625), modyfikacja określonych w art. 230 akapit czwarty WE zasad wykonywania przez osoby fizyczne i prawne prawa do zaskarżenia miała na celu umożliwienie tym osobom wnoszenia na mniej restrykcyjnych zasadach skarg o stwierdzenie nieważności. To bowiem 'w celu wzmocnienia ochrony sądowej osób fizycznych lub prawnych względem aktów Unii traktat z Lizbony rozszerzył warunki dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności poprzez przyjęcie art. 263 akapit czwarty TFUE, który dopuszcza wniesienie takiej skargi także na akty regulacyjne, które dotyczą takiej osoby bezpośrednio i nie wymagają środków wykonawczych" 27 .'

61. Otóż im bardziej rozszerza się zakres przesłanki dotyczącej obecności środków wykonawczych, tym mocniej ogranicza się zakres rozszerzenia wprowadzonego do art. 263 akapit czwarty TFUE.

62. Wreszcie, troska o pewność prawa wzmacnia potrzebę ograniczenia zakresu pojęcia 'wymagać'. Nie można bowiem zapominać, że zgodnie z wyrokiem z dnia 9 marca 1994 r., TWD Textilwerke Deggendorf (C-188/92, EU:C:1994:90), podmiot prawa, który bez wątpienia miałby legitymację procesową do zaskarżenia aktu Unii na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE w ramach skargi o stwierdzenie nieważności, nie może po upływie terminu na wniesienie skargi określonego w art. 263 akapit szósty TFUE zakwestionować ważności tego aktu przed sądem krajowym. Ta sama zasada ma zastosowanie do zarzutu niezgodności z prawem określonego w art. 277 TFUE 28 . Trybunał miał niedawno okazję potwierdzić, że wprowadzone przez traktat z Lizbony rozszerzenie warunków dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności nie wiąże się z odejściem od wspomnianego orzecznictwa 29 .

63. W konsekwencji im słabszy związek między aktem regulacyjnym a środkiem wykonawczym, tym trudniej podmiotowi prawnemu określić, czy jest upoważniony do zaskarżenia tego aktu bezpośrednio przed Sądem na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE. Ta niepewność nie tylko stwarza ryzyko dla podmiotu prawnego - ponieważ Sąd może uznać jego skargę o stwierdzenie nieważności aktu regulacyjnego za niedopuszczalną lub sąd krajowy może odmówić zwrócenia się z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym - ale również rodzi brak pewności w porządku prawnym Unii, zważywszy, że określenie środka wykonawczego związanego ze spornym aktem regulacyjnym może różnić się w zależności od osoby lub sądu.

64. Podsumowując, wykładnia literalna i celowościowa oraz zasada pewności prawa skłaniają mnie do konkluzji, że użyty w art. 263 akapit czwarty in fine TFUE czasownik 'wymagać' należy interpretować jako dotyczący wyłącznie środków wykonawczych, które muszą zostać przyjęte bezpośrednio na podstawie aktu regulacyjnego.

65. Prawdą jest, że interpretacja spornego rozporządzenia w oderwaniu od kontekstu mogłaby wydawać się sztuczna. Nie ma bowiem wątpliwości, że gdyby wykaz substancji kwalifikujących się do zastąpienia został załączony do rozporządzenia nr 1107/2009, a nie do odrębnego rozporządzenia, prawdopodobnie nie pojawiłaby się kwestia istnienia środków wykonawczych, gdyż skutki uznania związków miedzi za 'substancję kwalifikującą się do zastąpienia' zostałyby osiągnięte w sposób nieuchronny przez środki wykonawcze do tego jednego rozporządzenia. Jednakże takie stwierdzenie nie może według mnie mieć wpływu na analizę. Z zastrzeżeniem nadużycia władzy lub naruszenia zasady dotyczącej rozdziału kompetencji skutkującego unieważnieniem rozpatrywanego aktu, wybór instrumentu prawnego należy do wyłącznej kompetencji autora aktu, a nie do Trybunału.

c) W przedmiocie stosowania przez Sąd art. 263 akapit czwarty in fine TFUE

66. Sąd orzekł, że sporne rozporządzenie stanowi akt regulacyjny w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE. Takie stwierdzenie nie zostało zakwestionowane.

67. Jak Sąd stwierdził słusznie w pkt 34 i 35 zaskarżonego postanowienia, chodzi, po pierwsze, o akt o zasięgu ogólnym, który ma zastosowanie do obiektywnie określonych sytuacji i rodzi skutki prawne w stosunku do kategorii osób traktowanych w sposób ogólny i abstrakcyjny. Po drugie, sporne rozporządzenie należy uznać za akt nieustawodawczy, ponieważ stosownie do kryteriów przewidzianych przez Trybunał w celu stosowania art. 263 akapit czwarty in fine TFUE nie zostało ono przyjęte zgodnie ze zwykłą lub specjalną procedurą ustawodawczą.

68. Uważam natomiast, że Sąd naruszył prawo, stwierdzając w pkt 44, 47 i 50 zaskarżonego postanowienia, odpowiednio, że:

- 'skutki [spornego] rozporządzenia dotyczące okresu ważności odnowienia zatwierdzenia substancji już zatwierdzonych kwalifikujących się do zastąpienia, takich jak związki miedzi, zostają wywarte względem członków skarżącego jedynie za pośrednictwem rozporządzenia przyjętego przez Komisję, odnawiającego wspomniane zatwierdzenie', w związku z czym takie rozporządzenie stanowi środek wykonawczy w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE;

- 'skutki [spornego] rozporządzenia dotyczące przeprowadzenia przez państwa członkowskie oceny porównawczej ryzyka dla zdrowia lub dla środowiska środków ochrony roślin zawierających związki miedzi w porównaniu z alternatywnym środkiem lub niechemiczną metodą kontroli lub zwalczania organizmów szkodliwych dla upraw zostają wywarte względem członków skarżącego jedynie za pośrednictwem aktów przyjętych przez właściwe organy państw członkowskich', w związku z czym takie akty stanowią środki wykonawcze w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE; oraz że

- 'skutki [spornego] rozporządzenia dotyczące procedury wzajemnego uznawania zezwoleń na wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin zawierających substancję kwalifikującą się do zastąpienia odnoszą się wyłącznie do zakresu uznania przysługującego państwom członkowskim w celu rozstrzygania w przedmiocie wniosków w tym zakresie. Stosownie do okoliczności wywiera ono jednak owe skutki względem członków skarżącego wyłącznie za pośrednictwem aktów organów krajowych rozstrzygających w przedmiocie wniosków o wzajemne uznanie wniesionych przez tych członków', w związku z czym takie akty stanowią środki wykonawcze w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

69. Wbrew stwierdzeniom Sądu uważam bowiem, że wymienione powyżej akty nie stanowią środków wykonawczych do spornego rozporządzenia w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE, ponieważ nie zostały przyjęte bezpośrednio na jego podstawie. Przeciwnie, podstawą prawną każdego z tych aktów będzie przepis rozporządzenia nr 1107/2009.

70. Prawdą jest, że przyjęcie spornego rozporządzenia stanowiło niezbędny warunek stosowania przepisów rozporządzenia nr 1107/2009 dotyczących substancji kwalifikujących się do zastąpienia. Jednak po umieszczeniu substancji czynnej w wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia przez sporne rozporządzenie przepisy rozporządzenia nr 1107/2009 dotyczące konkretnie tych substancji stosuje się automatycznie. Sporne rozporządzenie nie stanowi zatem bezpośredniej podstawy dla środków, które zostaną przyjęte przez Komisję lub przez państwa członkowskie.

71. Przeciwnie, jak słusznie twierdzi EUCuTF, sporne rozporządzenie wywołuje określone skutki per se. Innymi słowy, jest ono samowystarczalne: umieszczenie w wykazie związków miedzi jako substancji kwalifikujących się do zastąpienia ma charakter bezpośredni i natychmiastowy na podstawie samego spornego rozporządzenia.

72. To umieszczenie w wykazie jest właśnie przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności wniesionej przez EUCuTF. A ponieważ środki, które w razie potrzeby Komisja lub państwa członkowskie przyjmą na podstawie rozporządzenia nr 1107/2009 w odniesieniu do związków miedzi, nie będą miały wpływu na umieszczenie ich w wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia, nie należy brać ich pod uwagę. W celu oceny dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 263 akapit czwarty in fine TFUE należy bowiem ograniczyć ocenę istnienia środków wykonawczych do sytuacji osoby powołującej się na prawo do wniesienia skargi i odnieść się wyłącznie do przedmiotu skargi 30 .

73. Ponadto nie mogę zgodzić się z twierdzeniem Komisji, że argument odnoszący się do podstawy przyjęcia środków wykonawczych - to znaczy do rozporządzenia nr 1107/2009, a nie do spornego rozporządzenia - należy odrzucić, gdyż konkluzja Sądu jest 'całkowicie zgodna z ratio legis art. 263 akapit czwarty TFUE' 31 .

74. Prawdą jest, że art. 263 akapit czwarty TFUE został zmieniony, aby uniknąć sytuacji, w której jednostka jest zmuszona do naruszenia prawa Unii w celu uzyskania dostępu do sądu. Ów zamysł i późniejszą zmianę traktatu należy jednakże postrzegać w ogólnych ramach systematyki środków odwoławczych przedstawionej przez Trybunał, której spójność pozwala zapewnić kompletność systemu kontroli legalności aktów ustanowionego w traktacie.

75. Stwierdzenie Trybunału, zgodnie z którym 'w traktacie FUE, w art. 263 i 277 z jednej strony oraz w art. 267 z drugiej, ustanowiono kompletny system środków prawnych i procedur zapewniający kontrolę legalności aktów Unii, powierzając ją sądom Unii' 32 , tłumaczy logika naprawcza. Trybunał stwierdza bowiem, że system jest kompletny, gdyż dzięki zarzutowi niezgodności z prawem i odesłaniu prejudycjalnemu w kwestii ważności aktu '[s]ystem ten zapewnia [tym samym] ochronę osób fizycznych i prawnych przed stosowaniem wobec nich aktów o charakterze generalnym, których nie mogą bezpośrednio zaskarżyć przed Trybunałem ze względu na szczególne warunki dopuszczalności określone w art. [263 akapit czwarty TFUE]' 33 . Wpadkowy charakter mechanizmów kontroli legalności pełni zatem funkcję wyrównawczą 34 .

76. Uważam, że rozszerzenie zakresu jednej z przesłanek wymaganych w art. 263 akapit czwarty TFUE w celu wyłączenia właściwości Trybunału w zakresie stwierdzenia nieważności na rzecz środków incydentalnych oznaczałoby odwrócenie logiki systemu. Nie należy bowiem interpretować przesłanek dopuszczalności z art. 263 akapit czwarty TFUE pod kątem hipotetycznych wyrównawczych środków odwoławczych. Przeciwnie, to raczej przesłanki dotyczące środków wyrównawczych należy w razie potrzeby interpretować w sposób rozszerzający, ponieważ bezpośredni dostęp do sądu Unii jest niemożliwy.

77. Wydaje mi się, że takie podejście zostało potwierdzone przez Trybunał w sprawie, w której wydał on postanowienie z dnia 16 listopada 2000 r., Schiocchet/Komisja (C-289/99 P, EU:C:2000:641). Trybunał potwierdził w nim bowiem, że przewidziana w art. 277 TFUE możliwość powołania się na niemożność stosowania rozporządzenia może być jedynie zarzutem na poparcie skargi, a nie przedmiotem tej skargi, i że 'w związku z tym dopuszczalność samych skarg należy oceniać w świetle zawartych w nich żądań, niezależnie od ewentualnych zarzutów niezgodności z prawem, które mogą być podniesione na ich poparcie' 35 .

78. W konsekwencji, ponieważ EUCuTF podniósł zarzut niezgodności z prawem rozporządzenia nr 1107/2009, moim zdaniem nie jest niespójne powołanie się na zasady tego rozporządzenia w ramach badania co do istoty skargi o stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia i nieuwzględnienie ich przy ocenie dopuszczalności wspomnianej skargi. Wydaje mi się więc, że w niniejszej sprawie EUCuTF doskonale wykorzystał związki między środkami odwoławczymi, z jednej strony zaskarżając sporne rozporządzenie, a z drugiej strony powołując na poparcie swojej skargi zarzut niezgodności z prawem rozporządzenia nr 1107/2009.

79. Ten wybór proceduralny odróżnia ponadto niniejszą sprawę od sprawy zakończonej wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja (C-456/13 P, EU:C:2015:284).

80. Na pierwszy rzut oka wydaje się, że ta ostatnia sprawa dotyczy podobnego mechanizmu, to znaczy przypadku, w którym element istotny dla zastosowania rozporządzenia wykonawczego X, na podstawie którego zostaną przyjęte środki wykonawcze, jest określony w rozporządzeniu wykonawczym Y.

81. Jednakże wnoszące odwołanie nie powołały się na zarzut niezgodności z prawem, ale wniosły o stwierdzenie nieważności dwóch rozporządzeń. Środki wykonawcze określone przez Trybunał w pkt 40 tego wyroku opierają się jednoznacznie na dwóch rzeczonych rozporządzeniach: o ile wnioski o wydanie świadectwa opierają się na rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 302/2011 z dnia 28 marca 2011 r. otwierającym pozakwotowy kontyngent taryfowy na przywóz pewnej ilości cukru w roku gospodarczym 2010/2011 36 , o tyle decyzje organów krajowych związane z tymi wnioskami stosują współczynniki ustalone w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 393/2011 z dnia 19 kwietnia 2011 r. ustalającym współczynnik przydziału dotyczący wydawania pozwoleń na przywóz, o które złożono wnioski od dnia 1 do dnia 7 kwietnia 2011 r. w odniesieniu do produktów cukrowniczych w ramach niektórych kontyngentów taryfowych, oraz zawieszającym składanie wniosków o takie pozwolenia 37 .

82. W pkt 40 wyroku z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja (C-456/13 P, EU:C:2015:284), Trybunał orzekł bowiem, że '[c]o się tyczy [...] rozporządzeń wykonawczych nr 302/2011 i nr 393/2011, wywierają one skutki prawne względem wnoszących odwołanie jedynie za pośrednictwem aktów przyjętych przez organy krajowe w następstwie złożenia wniosków o wydanie świadectwa na podstawie rozporządzenia wykonawczego nr 302/2011'. Trybunał zadbał jednak o wyjaśnienie, że '[d]ecyzje organów krajowych w sprawie przyznania tych świadectw [...] stosują do danych podmiotów gospodarczych współczynniki ustalone w rozporządzeniu wykonawczym nr 393/2011', dlatego 'decyzje dotyczące całkowitej lub częściowej odmowy przyznania tych świadectw stanowią zatem środki wykonawcze w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE'.

83. Natomiast w niniejszej sprawie EUCuTF nie wnosi o stwierdzenie nieważności rozporządzenia, na podstawie którego zostaną przyjęte ewentualne środki wykonawcze.

3. Wnioski w przedmiocie zarzutu pierwszego

84. Ponieważ środki wykonawcze określone przez Sąd są środkami, dla których bezpośrednią podstawą nie jest sporne rozporządzenie, lecz rozporządzenie nr 1107/2009, uważam, że należy uwzględnić zarzut pierwszy podniesiony przez EUCuTF. Należy zatem uchylić zaskarżone postanowienie w zakresie, w jakim Sąd orzekł, że sporne rozporządzenie wymagało środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

85. W związku z tym zarzuty drugi i trzeci zbadam wyłącznie posiłkowo.

B. W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego indywidualnego oddziaływania na EUCuTF lub jego członków

86. W pierwszej kolejności zbadam zarzut trzeci. Zarzut drugi dotyczy bowiem kwestii braku skutecznej ochrony sądowej dla EUCuTF i jego członków, w przypadku gdyby nie przysługiwało mu prawo do wniesienia skargi bezpośrednio do sądu Unii. Zarzut trzeci dotyczy natomiast przesłanki związanej z indywidualnym oddziaływaniem na wnoszącego odwołanie. W związku z tym, gdyby ten zarzut trzeci okazał się zasadny, skarga o stwierdzenie nieważności wniesiona do Sądu przez EUCuTF mogłaby jeszcze zostać uwzględniona, pod warunkiem że sporne rozporządzenie dotyczy go również bezpośrednio.

87. Kwestia, czy prawo EUCuTF i jego członków do skutecznej ochrony sądowej zostało naruszone przez zaskarżone postanowienie, nasunie się więc wyłącznie, jeżeli Sąd stwierdził niedopuszczalność skargi EUCuTF na podstawie prawidłowej wykładni art. 263 akapit czwarty TFUE. Bardziej logiczne wydaje się zatem odwrócenie kolejności badania zarzutów drugiego i trzeciego 38 .

1. Argumentacja stron

88. W ramach zarzutu trzeciego wnoszący odwołanie podnosi, że w pkt 22, 31 i 32 zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł, iż sporne rozporządzenie nie dotyczyło indywidualnie EUCuTF i jego członków.

89. W pierwszej kolejności wnoszący odwołanie podnosi, że sporne rozporządzenie dotyczy EUCuTF indywidualnie, zważywszy na szczególne okoliczności, w jakich się on znajduje 39 , oraz na jego rolę w opracowaniu obowiązujących ram prawnych dla związków miedzi jako substancji czynnych w środkach ochrony roślin.

90. Po pierwsze, EUCuTF był jedynym podmiotem zgłaszającym związki miedzi w celu ich włączenia do załącznika I do dyrektywy 91/414. EUCuTF jest ponadto jedynym podmiotem wnioskującym o odnowienie zatwierdzeń dla związków miedzi jako substancji czynnej oraz jedynym, który złożył dokumentację substancji czynnej w imieniu wszystkich producentów, co uczynił w lipcu 2015 r.

91. Po drugie, EUCuTF uczestniczył w postępowaniu, które doprowadziło do wydania przepisów prawnych dotyczących związków miedzi, obowiązujących przed przyjęciem spornego rozporządzenia. Wnoszący odwołanie odnosi się w szczególności do rozporządzenia wykonawczego 2015/232, przyjętego na podstawie badań i dokumentów, które sam przedłożył po wezwaniu go do przedstawienia uwag na temat sprawozdania kontrolnego dotyczącego związków miedzi.

92. Po trzecie, wnoszący odwołanie twierdzi, że wykaz substancji kwalifikujących się do zastąpienia, zatwierdzony przez sporne rozporządzenie, został sporządzony wyłącznie na podstawie wniosków z dokumentu, który opierał się na końcowym sprawozdaniu kontrolnym dotyczącym związków miedzi, przyjętym przez Komisję przy wyłącznym udziale EUCuTF w charakterze wnioskodawcy.

93. Po czwarte, EUCuTF był 'partnerem w dyskusji' z Komisją w całym okresie opracowywania spornego rozporządzenia, a także korespondował z tą instytucją i uczestniczył w spotkaniu z nią w sprawie uznania związków miedzi za 'substancje kwalifikujące się do zastąpienia'.

94. W świetle powyższego wnoszący odwołanie uważa, że - tak jak Trybunał orzekł w wyroku z dnia 17 stycznia 1985 r., Piraiki-Patraiki i in./Komisja (11/82, EU:C:1985:18) - należało uznać legitymację procesową EUCuTF, ponieważ ze względu na szczególne okoliczności niniejszej sprawy Komisja wiedziała, że sporne rozporządzenie dotyczy EUCuTF bezpośrednio i indywidualnie.

95. W drugiej kolejności wnoszący odwołanie twierdzi, że sporne rozporządzenie dotyczy również indywidualnie członków EUCuTF.

96. Z jednej strony EUCuTF reprezentuje wszystkich działających na terenie Unii producentów związków miedzi stosowanych jako środki ochrony roślin. Dlatego też Sąd błędnie uznał w pkt 31 zaskarżonego postanowienia, że sporne rozporządzenie dotyczy EUCuTF i jego członków w taki sam sposób jak każdego innego podmiotu gospodarczego, ponieważ wszyscy producenci związków miedzi stosowanych jako środki ochrony roślin w Unii są członkami EUCuTF lub działają na rzecz jego członków jako dostawcy.

97. W tym duchu art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009 stanowi, że wniosek o odnowienie zatwierdzenia substancji czynnej zostaje złożony przez producenta substancji czynnej. Sporne rozporządzenie dotyczy związków miedzi i ma wpływ na procedurę odnowienia ich zatwierdzenia, jak wskazuje Sąd w pkt 41 i 42 zaskarżonego postanowienia. Jedynie EUCuTF i jego członkowie są w stanie złożyć wniosek o odnowienie zatwierdzenia, ponieważ są oni jedynymi producentami związków miedzi stosowanych jako środki ochrony roślin w Unii. Ponadto jedynie EUCuTF złożył wniosek o odnowienie zatwierdzenia związków miedzi jako substancji czynnej i przekazał dokumentację substancji czynnej w imieniu wszystkich producentów.

98. W wyroku z dnia 30 września 2003 r., Sony Computer Entertainment Europe/Komisja (T-243/01, EU:T:2003:251, pkt 75), Sąd stwierdził, że okoliczność, iż skarżąca jest jedynym koncesjonowanym przedsiębiorstwem importującym konsolę PlayStation®2 w Unii, stanowi istotny element oceny indywidualnego oddziaływania na skarżącą.

99. Z drugiej strony celem skargi EUCuTF jest umieszczenie związków miedzi w wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia przez sporne rozporządzenie ze względu na błędne zastosowanie do substancji nieorganicznych kryteriów dotyczących substancji trwałych, wykazujących zdolność do bioakumulacji i toksycznych (PBT). Tymczasem związki miedzi są jedyną substancją nieorganiczną znajdującą się w wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia. Tym samym jedyna podstawa umieszczenia tych związków miedzi we wspomnianym wykazie określa i indywidualizuje EUCuTF i jego członków.

100. Wnoszący odwołanie twierdzi w świetle powyższego, że choć pod względem formalnym sporne rozporządzenie jest rozporządzeniem wykonawczym, w rzeczywistości stanowi ono decyzję Komisji, biorąc pod uwagę skutki, które wywiera w zakresie związków miedzi, a tym samym w odniesieniu do EUCuTF i jego członków jako jedynych producentów tej substancji czynnej.

101. Komisja uważa, że trzeci zarzut podniesiony przez EUCuTF na poparcie odwołania jest bezzasadny.

102. Po pierwsze, Sąd słusznie stwierdził, że sporne rozporządzenie nie dotyczy wnoszącego odwołanie indywidualnie.

103. Jak Sąd słusznie stwierdził w pkt 22 zaskarżonego postanowienia, żaden przepis omawianych uregulowań nie przyznaje wnoszącemu odwołanie praw proceduralnych. Okoliczność, że wnoszący odwołanie mógł wymieniać poglądy z Komisją na temat przygotowania spornego rozporządzenia, nie jest wystarczająca, aby przyznać mu legitymację procesową, skoro obowiązujące przepisy nie dają mu statusu uczestnika postępowania.

104. Okoliczność, że wnoszący odwołanie dokonał zgłoszenia związków miedzi w celu umieszczenia ich w załączniku I do dyrektywy 91/414, nie ma znaczenia, ponieważ sporne rozporządzenie nie dotyczy tej kwestii.

105. Odnośnie do argumentu dotyczącego tego, że wnoszący odwołanie jest jedynym podmiotem, który złożył wniosek o odnowienie zatwierdzenia związków miedzi, sama ta okoliczność nie jest wystarczająca, aby go zindywidualizować. W tym względzie Komisja podkreśla, że zgodnie z art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009 wniosek o odnowienie zatwierdzenia może złożyć każdy producent substancji czynnej, a nie wyłącznie wnioskodawca w postępowaniu, które doprowadziło do wstępnego zatwierdzenia.

106. Po drugie, Komisja uważa, że Sąd słusznie orzekł, iż sporne rozporządzenie nie dotyczy indywidualnie członków wnoszącego odwołanie.

107. Zdaniem Komisji w pkt 29 zaskarżonego postanowienia Sąd słusznie przypomniał orzecznictwo wynikające z wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C-274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 47), zgodnie z którym możliwość określenia z większą czy mniejszą dokładnością liczby lub nawet tożsamości podmiotów prawa, do których ma zastosowanie dany środek, wcale nie oznacza, że należy uznać, iż środek ten dotyczy tych podmiotów indywidualnie, o ile środek ów podlega zastosowaniu ze względu na zaistnienie pewnej określonej w nim obiektywnej sytuacji prawnej lub faktycznej.

108. Wnoszący odwołanie nie wykazał zatem, że jego członkowie tworzą kategorię lub zamkniętą grupę producentów i że inni przedsiębiorcy nie mogą potencjalnie znaleźć się w takiej samej sytuacji, jak wskazał Sąd w pkt 31 zaskarżonego postanowienia.

109. Zdaniem Komisji wnoszący odwołanie niesłusznie powołuje się na wyrok z dnia 30 września 2003 r., Sony Computer Entertainment Europe/Komisja (T-243/01, EU:T:2003:251). Jak przyznał Sąd w postanowieniu z dnia 19 lutego 2008 r., Apple Computer International/Komisja (T-82/06, EU:T:2008:46), wspomniany wyrok dotyczy bardzo szczególnego zestawu okoliczności faktycznych i prawnych odróżniających Sony od każdego innego podmiotu, rzeczywistego lub potencjalnego. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności faktycznych lub prawnych sprawy, w której został wydany wspomniany wyrok.

2. Analiza

110. Ponieważ EUCuTF określa się jako stowarzyszenie producentów związków miedzi stosowanych do produkcji środków ochrony roślin 40 , ma on prawo wnieść skargę o stwierdzenie nieważności jedynie wtedy, gdy reprezentowane przez niego przedsiębiorstwa lub niektóre z nich mają legitymację procesową do wniesienia skargi indywidualnie lub gdy może on wskazać na własny interes 41 .

111. Zgodnie z tym orzecznictwem, przywołanym w pkt 19 zaskarżonego postanowienia, Sąd orzekł, że EUCuTF nie może powoływać się na własny interes, ponieważ żaden przepis uregulowań rozpatrywanych w niniejszej sprawie nie przyznaje mu praw proceduralnych, a EUCuTF nie odegrał żadnej roli w opracowaniu spornego rozporządzenia 42 .

112. Sąd stwierdził również, że sporne rozporządzenie dotyczyło członków wnoszącego odwołanie wyłącznie ze względu na ich obiektywny status producentów związków miedzi, wśród których niektórzy posiadają zezwolenia na wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin zawierających taką substancję, w taki sam sposób jak każdego innego podmiotu gospodarczego, który rzeczywiście znajduje się lub ewentualnie może się znaleźć w identycznej sytuacji. Na tej podstawie Sąd wyciągnął wniosek, że członkowie wnoszącego odwołanie nie znajdują się zatem w sytuacji, która ich indywidualizuje 43 .

113. Wbrew twierdzeniom EUCuTF nie dostrzegam żadnego naruszenia prawa w ustaleniach Sądu ani we wniosku, jaki Sąd z nich wyciągnął w pkt 32 zaskarżonego postanowienia, a mianowicie, że przesłanka indywidualnego oddziaływania nie została spełniona, w związku czym na podstawie art. 263 akapit czwarty drugi człon zdania TFUE nie można orzec o dopuszczalności skargi wniesionej przez EUCuTF.

a) W przedmiocie sytuacji EUCuTF

114. Mimo iż zarzut trzeci podniesiony przez EUCuTF dotyczy pkt 22 zaskarżonego postanowienia, wnoszący odwołanie nie kwestionuje tego, że nie odegrał roli 'negocjatora' w celu umieszczenia związków miedzi w wykazie zawartym w załączniku do spornego rozporządzenia ani że obowiązujące uregulowania nie przewidują żadnej gwarancji proceduralnej na jego rzecz.

115. Wprawdzie bowiem EUCuTF wskazuje na to, że był 'partnerem w dyskusji' z Komisją i że uczestniczył w spotkaniu z urzędnikami z dyrekcji generalnej (DG) ds. Zdrowia, nie powołuje się on jednak na żadne konkretne prawo proceduralne przyznające mu szczególną pozycję prawną, która może go indywidualizować w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE 44 .

116. Pozostałe argumenty powołane przez EUCuTF w celu wykazania indywidualnego oddziaływania na niego są również bezzasadne. Po pierwsze, nie mają znaczenia kroki podjęte przez niego w celu uzyskania włączenia związków miedzi do załącznika I do dyrektywy 91/414 oraz jego udział w postępowaniu, które doprowadziło do przyjęcia rozporządzenia wykonawczego 2015/232 dotyczącego warunków zatwierdzenia substancji czynnej 'związki miedzi'. Nie indywidualizują go one bowiem w ramach niniejszej skargi, ponieważ przedmiotem zaskarżonego aktu nie jest sensu stricto zezwolenie na substancję czynną 'związki miedzi', ale jej uznanie za substancję kwalifikującą się do zastąpienia w ramach postępowania innego niż procedura, która doprowadziła do umieszczenia jej w załączniku I do dyrektywy 91/414.

117. Po drugie, EUCuTF, wbrew temu, co twierdzi, nie znajduje się w sytuacji porównywalnej do sytuacji leżącej u podstaw wyroku z dnia 17 stycznia 1985 r., Piraiki-Patraiki i in./Komisja (11/82, EU:C:1985:18), ponieważ żaden szczególny przepis omawianych uregulowań nie zobowiązywał Komisji do uwzględnienia wpływu aktu, który zamierzała przyjąć, na szczególną sytuację EUCuTF lub jego członków.

118. A zatem Sąd mógł orzec, nie naruszając przy tym prawa, że EUCuTF nie może powoływać się na interes własny w stwierdzeniu nieważności spornego rozporządzenia.

b) W przedmiocie legitymacji procesowej członków EUCuTF

119. Począwszy od wyroku z dnia 15 lipca 1963 r., Plaumann/Komisja (25/62, EU:C:1963:17), 'podmioty inne niż adresaci decyzji mogą utrzymywać, iż decyzja ta dotyczy ich indywidualnie tylko wtedy, gdy ma ona wpływ na ich sytuację ze względu na szczególne dla nich cechy charakterystyczne lub na sytuację faktyczną, która odróżnia je od wszelkich innych osób i w związku z tym indywidualizuje w sposób podobny jak adresata decyzji". Taka interpretacja indywidualnego oddziaływania obowiązuje również, jeśli zaskarżony akt jest aktem o zasięgu ogólnym 45 .'

120. Należy zauważyć, że wnoszący odwołanie nie kwestionuje konkretnie pkt 27 zaskarżonego postanowienia, w którym Sąd stwierdził, iż sporne rozporządzenie ma taki ogólny zasięg, ponieważ, po pierwsze, ma zastosowanie do sytuacji określonych obiektywnie, czyli w niniejszej sprawie ze względu na charakterystyczne cechy substancji czynnej, a po drugie, wywołuje skutki prawne wobec kategorii osób określonych w sposób ogólny i abstrakcyjny, to znaczy wobec każdego podmiotu, którego działalność jest związana z jedną z substancji wpisanych do wykazu załączonego do tego rozporządzenia.

121. Wnoszący odwołanie nie podniósł również, że Sąd naruszył prawo lub zniekształcił okoliczności faktyczne, stwierdzając w pkt 30 zaskarżonego postanowienia, iż 'z motywu 4 [spornego] rozporządzenia wynika, że wykaz załączony do tego rozporządzenia został sporządzony w oparciu o informacje zawarte w sprawozdaniu kontrolnym, wnioski EFSA, projekt sprawozdania z oceny i załączone do nich uzupełnienia, sprawozdania z wzajemnej weryfikacji czy też klasyfikację określoną zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającym i uchylającym dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/EWG oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 [(Dz.U. 2008, L 353 s. 1)]'. EUCuTF nie krytykuje również ustalenia dokonanego przez Sąd w tym samym punkcie, zgodnie z którym to ustaleniem sporne rozporządzenie dotyczy stosowania art. 80 ust. 7 rozporządzenia nr 1107/2009, na mocy którego do dnia 14 grudnia 2013 r. Komisja powinna ustalić wykaz substancji kwalifikujących się do zastąpienia.

122. Dlatego uważam, że w pkt 31 zaskarżonego postanowienia Sąd mógł stwierdzić, nie naruszając przy tym prawa, iż sporne rozporządzenie nie dotyczy indywidualnie członków wnoszącego odwołanie, ponieważ ma ono zastosowanie do nich ze względu na sam ich obiektywny status producentów związków miedzi, w taki sam sposób jak do każdego innego podmiotu gospodarczego, który rzeczywiście znajduje się lub ewentualnie może się znaleźć w identycznej sytuacji, i że w związku z tym przesłanka dotycząca indywidualnego oddziaływania w odniesieniu do nich nie została spełniona.

123. Argument, że wszyscy producenci związków miedzi są członkami EUCuTF, nie może podważyć tego wniosku.

124. Po pierwsze, członków EUCuTF nie można utożsamiać z wąską grupą osób zidentyfikowanych lub możliwych do zidentyfikowania w chwili przyjęcia spornego rozporządzenia, a więc osób, których może ono dotyczyć indywidualnie, ponieważ grupa ta może zostać rozszerzona po wejściu tego rozporządzenia w życie. Nawet bowiem jeśli wydaje się to niezrozumiałe, Trybunał nigdy nie odszedł od tej elastycznej koncepcji 'zamkniętej grupy' 46 .

125. Po drugie, możliwość określenia z większą czy mniejszą dokładnością liczby lub nawet tożsamości podmiotów prawa, do których ma zastosowanie dany środek, wcale nie oznacza, że należy uznać, iż środek ten dotyczy tych podmiotów indywidualnie, jeśli jest bezsporne, że ów środek podlega zastosowaniu ze względu na zaistnienie pewnej obiektywnej sytuacji prawnej lub faktycznej w nim określonej 47 .

126. Decyzja o włączeniu związków miedzi do wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia nie została podjęta podczas przyjmowania spornego rozporządzenia z uwzględnieniem szczególnych cech członków wnoszącego odwołanie, ale ze względu na to, że wspomniana substancja spełniała kryteria kwalifikujące ją jako substancję trwałą i toksyczną w rozumieniu pkt 4 załącznika II do rozporządzenia nr 1107/2009 48 .

127. W tym względzie okoliczność, że związki miedzi są - jak twierdzi wnoszący odwołanie - jedyną substancją nieorganiczną umieszczoną w przedmiotowym wykazie, nie może wpływać na indywidualne oddziaływanie na członków EUCuTF. Wspomniana okoliczność w żaden bowiem sposób nie wywiera wpływu na to, że skutki prawne spornego rozporządzenia dotyczą członków wnoszącego odwołanie wyłącznie ze względu na ich obiektywny status producentów związków miedzi 49 .

3. Wniosek w przedmiocie zarzutu trzeciego

128. Sąd mógł zatem orzec w pkt 22 i 31 zaskarżonego postanowienia, nie naruszając prawa, że EUCuTF nie może powoływać się na interes własny i że jego członkowie nie znajdują się w sytuacji, która ich indywidualizuje. W związku z tym Sąd mógł stwierdzić w pkt 32 zaskarżonego postanowienia, również nie naruszając przy tym prawa, że ponieważ przesłanka indywidualnego oddziaływania nie została spełniona, nie można było orzec na podstawie art. 263 akapit czwarty drugi człon zdania TFUE o dopuszczalności skargi wniesionej przez EUCuTF.

129. W konsekwencji zarzut trzeci podniesiony przez wnoszącego odwołanie na poparcie odwołania należy oddalić jako bezzasadny.

C. W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego skutecznej ochrony sądowej EUCuTF i jego członków

1. Argumentacja stron

130. W zarzucie drugim wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi, że ten w pkt 52-60 zaskarżonego postanowienia uznał, iż odrzucenie skargi skarżącego jako niedopuszczalnej nie pozbawia go i jego członków prawa do skutecznej ochrony sądowej.

131. Wnoszący odwołanie twierdzi, że członkowie EUCuTF nie mogą zaskarżyć krajowego środka wykonawczego umożliwiającego mu podważenie skutków spornego rozporządzenia. Jeśli bowiem organ krajowy postanowi poddać związki miedzi ocenie porównawczej, nie decydując jednak o zastąpieniu wspomnianych związków po przeprowadzeniu oceny, wnoszący odwołanie twierdzi, że nie będzie on mógł zaskarżyć tej 'decyzji' z uwagi na brak interesu prawnego we wniesieniu skargi na akt, który nie jest dla niego niekorzystny.

132. Tym samym członkowie EUCuTF są zmuszeni do spowodowania przyjęcia przez władze krajowe decyzji negatywnej, aby móc ją zaskarżyć i w ramach wniesionej skargi podważyć uznanie związków miedzi za substancję kwalifikującą się do zastąpienia.

133. Wnoszący odwołanie uważa, że - wbrew temu, co Sąd stwierdził w pkt 54 i 55 zaskarżonego postanowienia - dostęp do sądów krajowych i możliwość skierowania do Trybunału wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie ważności spornego rozporządzenia nie gwarantują mu ani jego członkom prawa do skutecznej ochrony sądowej. Po pierwsze, przyjęcie decyzji negatywnej w sprawie odnowienia zatwierdzenia związków miedzi nie jest całkowicie pewne. W związku z tym wnoszący odwołanie i jego członkowie być może nigdy nie będą mieć możliwości zaskarżenia spornego rozporządzenia, które będzie wywoływać nieograniczone czasowo skutki prawne. Po drugie, nawet gdyby decyzja negatywna została przyjęta, niezależnie od możliwości skierowania do Trybunału odesłania prejudycjalnego, wnoszący odwołanie i jego członkowie odczuliby obciążenia administracyjne i koszty ekonomiczne wynikające z uznania związków miedzi za 'substancję kwalifikującą się do zastąpienia'.

134. Komisja uważa ten zarzut za niedopuszczalny, ponieważ EUCuTF jedynie powtórzył argumenty przedstawione przed Sądem, lecz nie wskazał żadnego naruszenia prawa w zaskarżonym postanowieniu. Posiłkowo Komisja uznaje ten zarzut za bezzasadny.

2. Analiza

135. W przeciwieństwie do Komisji uważam, że drugi zarzut podniesiony przez wnoszącego odwołanie jest dopuszczalny.

136. Po pierwsze, wnoszący odwołanie wyraźnie określa punkty zaskarżonego postanowienia. Po drugie, przedstawiając uzasadnienie, krytykuje rozważania Sądu poświęcone ochronie sądowej członków wnoszącego odwołanie i stwierdza, że wynikające z nich wnioski Sądu naruszają prawo.

137. Tym niemniej muszę stwierdzić, że Sąd w żadnym razie nie naruszył prawa. Nawet jeśli bowiem 'kompletność" systemu była szeroko krytykowana w kręgach prawniczych z uwagi na jej czasem iluzoryczny charakter, Sąd zastosował jedynie utrwalone orzecznictwo Trybunału, zgodnie z którym w traktacie FUE, w art. 263 i 277 z jednej strony oraz w art. 267 z drugiej, ustanowiono kompletny system środków prawnych i procedur zapewniający kontrolę legalności aktów Unii, powierzając ją sądom Unii 50 .'

138. W tym kontekście osoby fizyczne lub prawne, które z racji przesłanek dopuszczalności określonych w art. 263 akapit czwarty TFUE nie mogą zaskarżyć bezpośrednio do sądu Unii aktu regulacyjnego Unii, są chronione przed stosowaniem wobec nich takiego aktu dzięki możliwości zaskarżenia środków wykonawczych wymaganych przez tenże akt 51 .

139. W istocie, '[j]eżeli wdrożenie tych aktów należy do instytucji Unii, to osoby [fizyczne lub prawne] mogą wnieść skargę bezpośrednią do sądu Unii przeciwko aktom wykonawczym na zasadach określonych w art. 263 akapit czwarty TFUE i podnieść zgodnie z art. 277 TFUE na poparcie skargi zarzut niezgodności z prawem aktu o charakterze generalnym. Jeżeli wdrożenie aktu Unii jest zadaniem państw członkowskich, [osoby te] mogą [...] dochodzić stwierdzenia jego nieważności przed sądami krajowymi i spowodować, że owe sądy wystąpią z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału na podstawie art. 267 TFUE' 52 .

140. Gdyby Trybunał postanowił w niniejszej sprawie nie uwzględnić mojej interpretacji aktu regulacyjnego, 'który nie wymaga środków wykonawczych', Sąd mógł słusznie uznać, że sporne rozporządzenie wymaga środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

141. W tym przypadku zarówno rozporządzenie nr 1107/2009, jak i sporne rozporządzenie powinny móc podlegać kontroli wpadkowej. Prawdą jest, że sporne rozporządzenie nie będzie podstawą prawną w ścisłym znaczeniu tego słowa dla środków wykonawczych. Jednakże orzecznictwo Trybunału nie nakłada takiego wymogu przy określaniu stosunku prawnego, który powinien łączyć zaskarżony akt i akt będący przedmiotem zarzutu niezgodności z prawem, aby możliwe było zastosowanie art. 277 TFUE 53 . W ramach badania dopuszczalności zarzutu niezgodności z prawem pojawia się pytanie, czy możliwe byłoby przyjęcie zaskarżonego aktu w przypadku braku normy, której dotyczy zarzut niezgodności z prawem 54 .

142. W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że ewentualne środki wykonawcze, które zostaną przyjęte na podstawie rozporządzenia nr 1107/2009, nie mogłyby zostać ustanowione, gdyby związki miedzi nie zostały uprzednio włączone do wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia przez sporne rozporządzenie.

143. Ponadto oddalenie zarzutu niezgodności spornego rozporządzenia z prawem prowadziłoby do wyłączenia go spod wszelkiej kontroli sądowej, ponieważ bezpośrednia skarga do Trybunału byłaby wykluczona ze względu na środki wykonawcze, których 'wymaga' to rozporządzenie. Takie wyłączenie byłoby niewątpliwie sprzeczne z Unią prawa, w której instytucje podlegają kontroli zgodności wydanych przez nie aktów z prawem, w szczególności z traktatem FUE oraz ogólnymi zasadami prawnymi 55 . Takie wyłączenie stanowiłoby zatem lukę w systemie środków prawnych i procedur ustanowionym na mocy traktatu FUE w celu powierzenia Trybunałowi kontroli zgodności z prawem aktów Unii. W związku z powyższym wspomniany system nie byłby pełniejszy.

3. Wnioski w przedmiocie zarzutu drugiego i uwagi uzupełniające dotyczące wpływu art. 19 TUE

144. Z przedstawionych powyżej uwag wynika, że gdyby Trybunał miał uznać zarzut pierwszy za bezzasadny, to Sąd nie naruszył prawa, orzekając w pkt 60 zaskarżonego postanowienia, iż należy odrzucić argument wnoszącego odwołanie dotyczący skutecznej ochrony sądowej. Nawet jeśli bowiem EUCuTF nie może - ze względu na przesłanki dopuszczalności określone w art. 263 akapit czwarty TFUE - zaskarżyć spornego rozporządzenia bezpośrednio w sądzie Unii, może on, jak Sąd zasadniczo podkreślił w pkt 61 wspomnianego postanowienia, podnieść nieważność tego rozporządzenia przed właściwymi sądami w drodze postępowania wpadkowego.

145. Wniosku tego nie podważa argument, zgodnie z którym wnoszący odwołanie nie będzie mógł zakwestionować oceny porównawczej przeprowadzonej przez państwa członkowskie, dopóki organy krajowe postanawiają odnowić zezwolenie na środek ochrony roślin zawierający związki miedzi, ponieważ taka decyzja nie zmienia sytuacji prawnej wnoszącego odwołanie, w związku z czym nie zostanie uznana przez sądy hiszpańskie za akt podlegający zaskarżeniu.

146. Jak Sąd orzekł bowiem w istocie w pkt 59 zaskarżonego postanowienia, art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE nakłada na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia środków niezbędnych do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej w dziedzinach objętych prawem Unii.

147. Ponadto orzecznictwo Tribunal Supremo (sądu najwyższego, Hiszpania) i Tribunal Constitucional (trybunału konstytucyjnego, Hiszpania) dotyczące wymogu istnienia interesu prawnego, na który powołuje się EUCuTF na poparcie swojego odwołania, nie może zmienić zakresu art. 263 TFUE.

148. Ponieważ art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE nakłada na państwa członkowskie zobowiązanie rezultatu, 'do sądów krajowych należy wykładnia przesłanek dopuszczalności i zasad proceduralnych mających zastosowanie do skarg składanych do tych sądów, takich jak wymóg istnienia interesu prawnego, w miarę możliwości tak, by zasady te mogły być stosowane w sposób przyczyniający się do realizacji wspomnianego w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej celu polegającego na zapewnieniu skutecznej ochrony sądowej praw jednostek wynikających z prawa Unii' 56 .

149. Poza tym gdyby taka wykładnia nie była możliwa, należałoby wówczas stwierdzić, że 'w określonym krajowym porządku prawnym nie [ma] żadnego środka pozwalającego, choćby w trybie wpadkowym, zapewnić ochronę uprawnień wynikających dla jednostek z prawa Unii" 57 . W tych okolicznościach odnośne państwo członkowskie powinno więc stworzyć, w celu zapewnienia poszanowania prawa Unii, nowe środki prawne przed sądami krajowymi 58 .'

150. Prawdą jest, że rozwiązania określone w dwóch poprzednich punktach wykazują pewną sprzeczność z rygorystycznym interpretowaniem przez Trybunał przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności 59 . Są one jednak zgodne z logiką art. 19 TUE i jako jedyne mogą zapewnić brak luki w ochronie sądowej obywateli Unii.

151. Podsumowując, w świetle powyższych rozważań uważam, że zarzut drugi podniesiony przez wnoszącego odwołanie na poparcie jego odwołania należy oddalić jako bezzasadny.

VII. W przedmiocie dopuszczalności skargi i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd

152. Po zakończeniu analizy zarzutów podniesionych przez wnoszącego odwołanie na poparcie jego odwołania uważam, że należy uwzględnić zarzut pierwszy. Należy zatem uchylić zaskarżone postanowienie w zakresie, w jakim Sąd orzekł, że sporne rozporządzenie wymaga środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

153. Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przypadku uchylenia orzeczenia Sądu Trybunał może wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala, lub skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd.

154. Ponieważ w niniejszym przypadku Sąd odrzucił skargę na etapie badania dopuszczalności, Trybunał nie może sam z siebie orzec co do istoty skargi. Trybunał posiada natomiast niezbędne informacje, by wydać ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez Komisję w toku postępowania w pierwszej instancji. Zarówno EUCuTF, jak i Komisja wypowiedziały się bowiem w kwestii bezpośredniego oddziaływania spornego rozporządzenia na EUCuTF. Ponieważ charakter regulacyjny spornego rozporządzenia został ustalony i nie jest kwestionowany, do zbadania pozostaje jeszcze tylko jedna przesłanka określona w art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

155. Wnoszący odwołanie twierdzi, że sporne rozporządzenie dotyczy bezpośrednio jego samego i jego członków. W szczególności wnoszący odwołanie przypomina, po pierwsze, że sporne rozporządzenie uznaje substancję czynną 'związki miedzi' za 'substancję czynną kwalifikującą się do zastąpienia', podlegającą bezpośrednio przepisom materialnym zawartym w rozporządzeniu nr 1107/2009. Tym samym związki miedzi są objęte bardziej rygorystycznymi warunkami niż warunki mające zastosowanie do substancji czynnych, które nie kwalifikują się do zastąpienia. Po drugie, według wnoszącego odwołanie taki skutek wynika bezpośrednio ze spornego rozporządzenia i nie daje Komisji podczas przyszłych postępowań w sprawie odnowienia zatwierdzenia związków miedzi ani organom krajowym podczas postępowań w sprawie odnowienia zezwolenia krajowego na środki ochrony roślin zawierające związki miedzi lub w sprawie wniosków o wzajemne uznanie żadnego marginesu swobody w zakresie uznania związków miedzi za 'substancję kwalifikującą się do zastąpienia'.

156. Komisja uważa natomiast, że sporne rozporządzenie nie wpływa bezpośrednio na wnoszącego odwołanie i jego członków, gdyż skutki przywołane przez EUCuTF nie wynikają bezpośrednio z umieszczenia związków miedzi w wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia, lecz z ewentualnych późniejszych decyzji Komisji lub państw członkowskich, których przyjęcie wiąże się z szerokim zakresem uznania. Tym samym sporne rozporządzenie nie spełnia przesłanek dotyczących oddziaływania bezpośredniego.

157. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem wskazywanym przez Komisję akt Unii dotyczy bezpośrednio osoby fizycznej lub prawnej, jeśli wywołuje 'bezpośredni wpływ na sytuację prawną tej jednostki i nie pozostawia[...] żadnej uznaniowości swoim adresatom, których obowiązkiem jest go wykonać, co ma mieć charakter automatyczny i wynikać z samego aktu [Unii], bez potrzeby stosowania przepisów pośrednich' 60 .

158. Jednakże w niniejszej sprawie - wbrew stanowisku zajętemu przez Komisję - uważam, że sporne rozporządzenie wywiera bezpośredni wpływ na sytuację prawną wnoszącego odwołanie, bez potrzeby podejmowania działań przez instytucję Unii lub organy krajowe państwa członkowskiego. Ze względu bowiem na sam fakt umieszczenia związków miedzi w wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia przez sporne rozporządzenie status prawny tej substancji ulega zmianie.

159. O ile Komisja i państwa członkowskie posiadają pewien zakres uznania w ramach wniosków o odnowienie zatwierdzenia substancji czynnej lub o odnowienie zezwolenia dla środków ochrony roślin oraz w ramach oceny porównawczej przewidzianej w art. 50 rozporządzenia nr 1107/2009, o tyle nie dysponują swobodą w odniesieniu do uznania związków miedzi za 'substancje kwalifikujące się do zastąpienia' ani w związku z tym w zakresie obowiązujących przepisów. Swoboda uznania Komisji lub państw członkowskich znajdzie zastosowanie wyłącznie w ramach stosowania rozporządzenia nr 1107/2009. Tymczasem wnoszący odwołanie wnosi o stwierdzenie nieważności nie tego, lecz innego rozporządzenia.

160. W związku z tym uważam, że wnoszący odwołanie jest uprawniony do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia na podstawie art. 263 akapit czwarty in fine TFUE, ponieważ chodzi o akt regulacyjny, który dotyczy go bezpośrednio i nie wymaga środków wykonawczych w rozumieniu tego przepisu.

VIII. Wnioski

161. Nie ulega wątpliwości, że podmiot taki jak EUCuTF (lub jeden z jego członków) nie jest uprawniony do zaskarżenia rozporządzenia nr 1107/2009. Nie zostały bowiem spełnione dwie z trzech przesłanek z art. 263 akapit czwarty in fine TFUE. Po pierwsze, wprawdzie owo rozporządzenie ma charakter regulacyjny w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE, wymaga ono jednak bezwzględnie środków wykonawczych. Po drugie, nie zmienia ono sytuacji prawnej odnośnych osób, chyba że Komisja lub państwa członkowskie skorzystają z zakresu uznania.

162. W związku z tym wydaje mi się, że wnoszący odwołanie doskonale wykorzystał określoną w traktacie współzależność środków odwoławczych, o której stale przypomina Trybunał. Wnoszący odwołanie wnosi skargę o stwierdzenie nieważności rozporządzenia, które w jego przypadku stanowi podstawę stosowania niekorzystnego dla niego systemu, i w ramach tej bezpośredniej skargi podnosi on na podstawie art. 277 TFUE niezgodność z prawem rozporządzenia wprowadzającego ten system odstępstw. Ta dynamika procesowa zapewnia z jednej strony skuteczną ochronę sądową wnoszącego odwołanie, ale również z drugiej strony pewność porządku prawnego Unii. Oferuje ona bowiem jednolite rozwiązanie problemu zgodności z prawem w ramach jednego postępowania - szybszego i tańszego niż szereg hipotetycznych i przyszłych odesłań prejudycjalnych.

163. Mając na względzie powyższe rozważania, proponuję zatem, aby Trybunał orzekł w następujący sposób:

Tytułem głównym:

1) Postanowienie Sądu Unii Europejskiej z dnia 27 kwietnia 2016 r., European Union Copper Task Force/Komisja (T-310/15, niepublikowane, EU:T:2016:265), zostaje uchylone.

2) Skarga European Union Copper Task Force o stwierdzenie nieważności rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/408 z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie wykonania art. 80 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin oraz w sprawie ustalenia wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia jest dopuszczalna.

3) Sprawa zostaje skierowana do ponownego rozpoznania przez Sąd w celu wydania orzeczenia co do istoty sprawy.

4) Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

Tytułem pomocniczym, gdyby Trybunał miał uznać zarzut pierwszy za bezzasadny:

1) Odwołanie zostaje oddalone.

2) European Union Copper Task Force zostaje obciążony kosztami.

1

Język oryginału: francuski.

2

Dz.U. 2015, L 67, s. 18.

3

Zobacz także odwołanie od postanowienia z dnia 16 lutego 2016 r., Industrias Químicas del Vallés/Komisja (T-296/15, niepublikowane, EU:T:2016:79) (sprawa C-244/16 P, Industrias Químicas del Vallés/Komisja), oraz moja opinia z tego samego dnia przedstawiona w tamtej sprawie.

4

Dz.U. 1991, L 230, s. 1.

5

Dz.U. 2009, L 104, s. 23.

6

Dz.U. 2009, L 309, s. 1.

7

Dz.U. 2011, L 153, s. 1.

8

Dz.U. 2015, L 39, s. 7.

9

Te trzy zasady są następujące: odnowienie zatwierdzenia substancji czynnej, otrzymanie lub odnowienie zezwolenia na wprowadzanie do obrotu dla środków ochrony roślin zawierających takie substancje oraz uruchomienie wzajemnego uznawania zezwoleń na wprowadzanie do obrotu między państwami członkowskimi.

10

Zobacz pkt 36 odwołania.

11

Artykuł 263 akapit czwarty TFUE. Wyróżnienie moje.

12

Wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada (C-583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 57).

13

Wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada (C-583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 60; wyróżnienie moje). Jak już miałem okazję wskazać, taka wykładnia prowadzi do paradoksalnego wniosku, że sprawa zakończona wyrokiem z dnia 25 lipca 2002 r., Unión de Pequeños Agricultores/Rada (C-50/00 P, EU:C:2002:462), zakończyłaby się ponownie stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania, choć właśnie ta sprawa doprowadziła do reformy art. 263 akapit czwarty TFUE [zob. pkt 58 mojej opinii w sprawie Stichting Woonpunt i in./Komisja (C-132/12 P, EU:C:2013:335)].

14

Wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C-274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 28).

15

Zobacz podobnie wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C-274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 29).

16

Wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C-274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 30).

17

Wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C-274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 31).

18

Punkt 42. Zobacz także wyroki z dnia 10 grudnia 2015 r.: Canon Europa/Komisja (C-552/14 P, niepublikowany, EU:C:2015:804, pkt 47); Kyocera Mita Europe/Komisja (C-553/14 P, niepublikowany, EU:C:2015:805, pkt 46).

19

Postanowienie z dnia 14 lipca 2015 r., Forgital Italy/Rada (C-84/14 P, niepublikowane, EU:C:2015:517, pkt 43).

20

Zobacz podobnie R. Mastroianni, A. Pezza, Striking the Right Balance: Limits on the Right to Bring an Action under Article 263(4) of the Treaty on the Functioning of the European Union, American University International Law Review, 2015, (30:4), s. 443-795, w szczególności s. 793. Wspomniani autorzy piszą nawet, że przyjęta przez Trybunał wykładnia pojęcia 'środków wykonawczych' w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE 'praktycznie uniemożliwia' dostęp jednostki do sądów Unii ('makes it pratically impossible for private applicants [...] to bring a case before EU Courts').

21

Wyrok z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft (C-72/15, EU:C:2017:236, pkt 73).

22

Tym samym Trybunał orzekł, że 'postanowienia porozumienia ramowego [w sprawie pracy na czas określony, zawartego w dniu 18 marca 1999 r., stanowiącego załącznik do dyrektywy Rady 1999/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotyczącej Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC)] postrzegane w związku z zasadą skuteczności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie obowiązywaniu krajowych przepisów proceduralnych, które w przypadku stwierdzenia przez organ sądowy naruszenia wynikającego z wykorzystywania kolejnych umów na czas określony zobowiązują pracownika zatrudnionego na czas określony do wniesienia nowego powództwa w celu określenia stosownej sankcji w zakresie, w jakim dla tego pracownika wynikają z nich niedogodności proceduralne dotyczące w szczególności kosztów, czasu trwania postępowania i zasad reprezentacji, mogące uczynić dochodzenie praw przyznanych mu przez porządek prawny Unii nadmiernie uciążliwym' (wyrok z dnia 14 września 2016 r., Martínez Andrés i Castrejana López, C-184/15 i C-197/15, EU:C:2016:680, pkt 64; wyróżnienie moje). Gdy Trybunał bada tę kwestię pod kątem zasady skuteczności, w pkt 59 tego wyroku przypomina, że wymogi równoważności i skuteczności '[wyrażają] ogólny obowiązek państw członkowskich polegający na zapewnieniu ochrony sądowej uprawnień podmiotów prawa wynikających z prawa Unii' (wyróżnienie moje).

23

Zobacz Dixel Dictionnaire - Le Robert, édition 2011.

24

W odniesieniu do art. III-365 ust. 4 Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy, mającego takie same brzmienie jak art. 263 akapit czwarty TFUE, zob. podobnie L. Coutron, La contestation incidente des actes de l'Union européenne, Bruylant, 2007, s. 488. Zobacz również C. Blumann, L'amélioration de la protection juridictionnelle effective des personnes physiques et morales résultant du traité de Lisbonne, w: L'homme et le droit. En hommage au professeur Jean-François Flauss, Éditions Pedone, 2014, s. 77-100, w szczególności s. 98. Ten aspekt lepiej oddają inne wersje językowe traktatu. I tak, angielska wersja językowa używa słowa 'entail', będącego synonimem czasowników 'necessitate" (wymagać), 'make necessary' (czynić koniecznym), 'require' (wymagać), 'need' (potrzebować) lub też 'demand' (wymagać) (zob. Oxford Thesaurus of English, 2e éd., Oxford University Press, 2004). Zobacz też wersja polska: 'nie wymagają środków wykonawczych', lub wersja portugalska: 'que não necessitam de medidas de execução' (wyróżnienie moje).'

25

Zobacz podobnie M. Rhimes, The EU Courts Stand Their Ground: Why Are the Standing Rules for Direct Actions Still So Restrictive?, European Journal of Legal Studies, 2016, vol. 9, no 1, s. 103-172, w szczególności s. 124.

26

Już w wyroku z dnia 13 lipca 1966 r., Włochy/Rada i Komisja (32/65, EU:C:1966:42), Trybunał orzekł, że przepis o zasięgu ogólnym, którego niezgodność z prawem podnosi się na podstawie art. 277 TFUE, musi znajdować zastosowanie 'w sposób bezpośredni albo pośredni w sprawie, która jest przedmiotem skargi' (Rec. s. 594; wyróżnienie moje). Zasada ta jest nadal stosowana przez Sąd [zob. w szczególności wyrok z dnia 12 czerwca 2015 r., Plantavis i NEM/Komisja i EFSA (T-334/12, EU:T:2015:376, pkt 51)].

27

Wyrok z dnia 14 marca 2017 r., A i in. (C-158/14, EU:C:2017:202, pkt 68).

28

Zobacz podobnie wyrok z dnia 6 marca 1979 r., Simmenthal/Komisja (92/78, EU:C:1979:53, pkt 39).

29

Wyrok z dnia 14 marca 2017 r., A i in. (C-158/14, EU:C:2017:202, pkt 69).

30

Zobacz podobnie wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C-274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 30, 31).

31

Punkt 30 odpowiedzi na odwołanie Komisji.

32

Wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada (C-583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 92). Takie stwierdzenie pojawia się po raz pierwszy w pkt 23 wyroku z dnia 23 kwietnia 1986 r., Les Verts/Parlament (294/83, EU:C:1986:166). Od tego czasu było ono powtarzane wielokrotnie. Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 25 lipca 2002 r., Unión de Pequeños Agricultores/Rada (C-50/00 P, EU:C:2002:462, pkt 40); z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C-274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 57); z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja (C-456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 45); z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft (C-72/15, EU:C:2017:236, pkt 66).

33

Wyrok z dnia 23 kwietnia 1986 r., Les Verts/Parlament (294/83, EU:C:1986:166, pkt 23). Wyróżnienie moje.

34

Zobacz podobnie F. Berrod, La systématique des voies de droit communautaires, Dalloz, Paris, 2003, nr 294 w odniesieniu do odesłania prejudycjalnego oraz nr 834 w odniesieniu do zarzutu niezgodności z prawem, a także L. Coutron, La contestation incidente des actes de l'Union européenne, Bruylant, Bruxelles 2007, s. 129, 213.

35

Punkt 25; wyróżnienie moje.

36

Dz.U. 2011, L 81, s. 8.

37

Dz.U. 2011, L 104, s. 39.

38

Zobacz podobnie wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C-274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 18).

39

Zobacz pkt 62 odwołania: 'The EUCuTF considers that the GCEU did not take into account the particular circumstances of the task force [...]' (wyróżnienie moje).

40

Zobacz pkt 11 odwołania EUCuTF.

41

Zobacz podobnie, w odniesieniu do wniesionej przez stowarzyszenie skargi o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Komisji w dziedzinie pomocy państwa, wyrok w sprawach połączonych z dnia 22 czerwca 2006 r., Belgia i Forum 187/Komisja (C-182/03 i C-217/03, EU:C:2006:416, pkt 56).

42

Zobacz pkt 22 zaskarżonego postanowienia.

43

Zobacz pkt 31 zaskarżonego postanowienia.

44

Zobacz podobnie postanowienie z dnia 17 lutego 2009 r., Galileo Lebensmittel/Komisja (C-483/07 P, EU:C:2009:95, pkt 53).

45

Zobacz podobnie wyrok z dnia 25 lipca 2002 r., Unión de Pequeños Agricultores/Rada (C-50/00 P, EU:C:2002:462, pkt 36).

46

Zobacz przykład niedawnego zastosowania w wyroku z dnia 24 listopada 2016 r., Ackermann Saatzucht i in./Parlament i Rada (C-408/15 P i C-409/15 P, niepublikowanym, EU:C:2016:893, pkt 39).

47

Zobacz podobnie wyroki: z dnia 23 kwietnia 2009 r., Sahlstedt i in./Komisja (C-362/06 P, EU:C:2009:243, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo); z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C-274/12 P, EU:C:2013:852).

48

Zobacz motyw 6 spornego rozporządzenia.

49

Nie wydaje mi się, że mógłby zmienić ten wniosek fakt, iż w wyroku z dnia 30 września 2003 r., Sony Computer Entertainment Europe/Komisja (T-243/01, EU:T:2003:251), Sąd uznał, że okoliczność, iż skarżąca jest jedynym koncesjonowanym importerem konsoli PlayStation®2 w Unii, jest istotnym elementem przy ocenie indywidualnego oddziaływania na skarżącą. Wnosząca odwołanie w żaden sposób nie wykazała znaczenia wspomnianego wyroku dla niniejszej sprawy. Tymczasem w innej sprawie dotyczącej 'wyłącznego' importera Trybunał miał już okazję potwierdzić, że taka okoliczność nie zmienia ogólnego zakresu aktu, 'o ile tylko pozostaje bezsporne, że akt ten podlega zastosowaniu ze względu na zaistnienie pewnej obiektywnej sytuacji prawnej lub faktycznej w nim określonej, związanej z jego celem' (wyrok z dnia 14 lipca 1983 r., Spijker Kwasten/Komisja, 231/82, EU:C:1983:220, pkt 10).

50

Zobacz podobnie pkt 75 niniejszej opinii oraz orzecznictwo przytoczone w przypisie 32 powyżej. Wśród licznych komentarzy zob. w szczególności A. Meij, Standing in Direct Actions in the EU Courts After Lisbon, w: De Rome à Lisbonne: les juridictions de l'Union européenne à la croisée des chemins - Mélanges en l'honneur de Paolo Mengozzi, Bruxelles, Bruylant, 2013, s. 301-312; A. Turmo, Nouveau refus d'élargir l'accès des particuliers au recours en annulation contre les actes de l'Union européenne, R.A.E, 2013, s. 825-835; D. Waelbroeck, T. Bombois, Des requérants 'privilégiés' et des autres... À propos de l'arrêt Inuit et de l'exigence de protection juridictionnelle effective des particuliers en droit européen, Cahiers de droit européen, 2014/1, s. 21-76; P.A. Van Malleghem, N. Baeten, Before the Law Stands a Gatekeeper - Or, What is a 'Regulatory Act' in Article 263(4) TFEU? Inuit Tapiriit Kanatami, Common Market Law Review, 2014, vol. 51, s. 1187-1216.

51

Zobacz podobnie wyroki: z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C-274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 28); z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja (C-456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 30).

52

Wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada (C-583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 93). Zobacz także wyroki: z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C-274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 29); a także z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja (C-456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 31).

53

W odniesieniu do przykładowej sytuacji, w której Trybunał zaakceptował zbadanie zarzutu niezgodności z prawem aktu, który nie stanowił podstawy prawnej zaskarżonego aktu, zob. wyrok z dnia 28 czerwca 2005 r., Dansk Rørindustri i in./Komisja (C-189/02 P, C-202/02 P, od C-205/02 P do C-208/02 P i C-213/02 P, EU:C:2005:408).

54

Zobacz podobnie A. Barav, The Exception of Illegality in Community Law: a Critical Analysis, Common Market Law Review, 1974, s. 366-386, w szczególności s. 374.

55

Zobacz w szczególności podobnie wyrok z dnia 29 czerwca 2010 r., E i F (C-550/09, EU:C:2010:382, pkt 44).

56

Postanowienie z dnia 14 lipca 2015 r., Forgital Italy/Rada (C-84/14 P, niepublikowane, EU:C:2015:517, pkt 66).

57

Wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada (C-583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 104).

58

Zobacz podobnie wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada (C-583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 103 w związku z pkt 104).

59

Zobacz podobnie A. Arnull, Arrêt 'Inuit': la recevabilité des recours en annulation introduits par des particuliers contre des actes réglementaires, Journal de droit européen, 2014, s. 14-16, w szczególności s. 15. Autor mówi o 'paradoksie', ponieważ 'Trybunał nakłada na sądy krajowe wymogi, których sam nie jest gotów spełnić'.

60

Wyrok z dnia 13 marca 2008 r., Komisja/Infront WM (C-125/06 P, EU:C:2008:159, pkt 47). Skoro Trybunał przedstawił tę wykładnię w odniesieniu do art. 263 akapit czwarty człon drugi zdania TFUE, nie widzę powodów, dla których nie miałaby ona mieć zastosowania również do trzeciego członu zdania. Zobacz w tym względzie pkt 66 i przypis 21 do mojej opinii w sprawie Stichting Woonpunt i in./Komisja (C-132/12 P, EU:C:2013:335).

© Unia Europejska, http://eur-lex.europa.eu/