Pozew o rozwód bez orzekania o winie z wnioskiem o ustalenie miejsca zamieszkania jednego z dzieci przy ojcu, drugiego przy matce

Wzory
Wzór aktualny
Wersja od: 7 grudnia 2020 r.
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><html xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xsi:schemaLocation="http://www.w3.org/1999/xhtml ../XSD/andro-xhtml.xsd"><body><p class="text-justify">Zobacz komentarz do wzorów Pozew o rozwód bez orzekania o winie (bez małoletnich dzieci), Pozew o rozwód bez orzekania o winie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych (bez małoletnich dzieci – dorosłe dzieci), Pozew o rozwód bez orzekania o winie z wnioskiem o ustalenie sposobu korzystania z mieszkania oraz z wnioskiem o zabezpieczenie (bez małoletnich dzieci – dorosłe dziecko), Pozew o rozwód bez orzekania o winie z wnioskiem o nieorzekanie o kontaktach z małoletnim dzieckiem – zgodne stanowisko stron oraz Pozew o rozwód bez orzekania o winie z wnioskiem o ograniczenie władzy rodzicielskiej oraz z wnioskiem o zabezpieczenie w zakresie miejsca zamieszkania małoletniego dziecka, kontaktów z małoletnim dzieckiem oraz alimentów na rzecz małoletniego dziecka</p><p class="text-justify"><b>Miejsce i data sporządzenia pisma</b></p><p class="text-justify">W pozwie należy wskazać miejsce i datę jego sporządzenia.</p><p class="text-justify"><b>Sąd właściwy</b></p><p class="text-justify">Pozew o rozwód należy złożyć do sądu okręgowego właściwego ze względu na ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków, o ile chociaż jedno z nich przebywa nadal w okręgu tego sądu. Jeśli nie - pozew składamy do sądu okręgowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania strony pozwanej. Jeżeli i tej ostatniej podstawy nie ma (bo np. pozwany/pozwana przebywa na stałe za granicą), pozew składamy do sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania powoda/powódki (<a href="#/document/16786199?unitId=art(41)" class="act">art. 41</a> k.p.c.).</p><p class="text-justify"><b>Strony i ich pełnomocnicy, adresy stron i ich pełnomocników</b></p><p class="text-justify">Oznaczając w pozwie o rozwód strony postępowania, należy podać: ich imiona i nazwiska, adresy, zaś w odniesieniu do powoda - również numer PESEL (<a href="#/document/16786199?unitId=art(126)par(1)pkt(2)" class="act">art. 126 § 1 pkt 2</a> oraz <a href="#/document/16786199?unitId=art(126)par(2)pkt(1)" class="act">§ 2 pkt 1-2</a> k.p.c.).</p><p class="text-justify"><b>Rodzaj pisma</b></p><p class="text-justify">Pozew, podobnie jak każde inne pismo procesowe, powinien zawierać oznaczenie rodzaju pisma (<a href="#/document/16786199?unitId=art(126)par(1)pkt(3)" class="act">art. 126 § 1 pkt 3</a> k.p.c.). Oznaczenie może przybrać brzmienie: "Pozew" albo "Pozew o rozwód" albo w wersji bardziej skonkretyzowanej "Pozew o rozwód bez orzekania o winie".</p><p class="text-justify"><b>Zakres żądania - rozwiązanie małżeństwa</b></p><p class="text-justify">W pozwie należy wskazać zakres żądania: czy wnosimy o rozwiązanie małżeństwa stron przez rozwód bez orzekania o winie czy też z ustalaniem, które z małżonków ponosi winę za rozpad związku.</p><p class="text-justify"><b>Władza rodzicielska nad małoletnim dzieckiem</b></p><p class="text-justify"><b>Sprecyzowanie żądania odnośnie do władzy rodzicielskiej</b>. W pozwie o rozwód należy sprecyzować żądanie odnośnie do władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem stron, w tym co do ustalenia miejsca zamieszkania dziecka. Może to być jedno z następujących żądań: a) o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, b) o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem jednemu z rodziców i ograniczenie drugiemu władzy rodzicielskiej (przez nadzór kuratora, przez zawężenie jej zakresu do współdecydowania jedynie w określonych, wskazanych wyraźnie sprawach), c) o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem jednemu z rodziców i odebranie (pozbawienie) władzy rodzicielskiej drugiemu, d) o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem jednemu z rodziców i zawieszenie władzy rodzicielskiej drugiemu. W razie żądania, by sąd w wyroku kończącym postępowanie pozostawił wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, należy określić, przy którym z rodziców dziecko ma mieć miejsce zamieszkania. W przypadku żądania ograniczenia bądź pozbawienia władzy rodzicielskiej nie ma potrzeby, by sąd rozstrzygał o miejscu zamieszkania małoletniego dziecka, gdyż wówczas jest to miejsce zamieszkania tego z rodziców, któremu pozostawiono pełną władzę rodzicielską nad małoletnim (<a href="#/document/16785996?unitId=art(26)par(1)" class="act">art. 26 § 1</a> k.c.). W praktyce jednak również przy takich rozstrzygnięciach jak ograniczenie władzy rodzicielskiej bądź jej odebranie, sądy w sprawach rozwodowych zamieszczają w wyroku ustalenie miejsca zamieszkania małoletniego. Należy pochwalić tę praktykę, choć jurydycznie nie jest ona prawidłowa - ma jednak walor praktyczny, sprowadzający się do tego, że rodzic dysponujący pełną władzą rodzicielską nad dzieckiem może "legitymować się" orzeczeniem sądu wskazującym w sposób niebudzący wątpliwości miejsce zamieszkania dziecka.</p><p class="text-justify"><b>Miejsce zamieszkania dziecka</b>. Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej (<a href="#/document/16785996?unitId=art(26)par(1)" class="act">art. 26 § 1</a> k.c.). Oznacza to, że w sytuacji, gdy w wyroku rozwodowym (separacyjnym) władza rodzicielska zostaje powierzona tylko jednemu z małżonków, niejako automatycznie określa to, iż dziecko ma miejsce zamieszkania przy tym rodzicu. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy (<a href="#/document/16785996?unitId=art(26)par(2)" class="act">art. 26 § 2</a> k.c.). Oznacza to, że w sytuacji, gdy w wyroku rozwodowym (separacyjnym) władza rodzicielska zostaje powierzona obojgu rodzicom, sąd jest obowiązany ustalić, przy którym z nich dziecko ma miejsce zamieszkania.</p><p class="text-justify"><b>Ustalenie miejsca zamieszkania małoletniego dziecka</b></p><p class="text-justify"><b>Informacje ogólne</b>. Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej (<a href="#/document/16785996?unitId=art(26)par(1)" class="act">art. 26 § 1</a> k.c.). Oznacza to, że w sytuacji, gdy w wyroku rozwodowym (separacyjnym) władza rodzicielska zostaje powierzona tylko jednemu z małżonków, niejako automatycznie określa to, iż dziecko ma miejsce zamieszkania przy tym rodzicu. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy (<a href="#/document/16785996?unitId=art(26)par(2)" class="act">art. 26 § 2</a> k.c.). Oznacza to, że w sytuacji, gdy w wyroku rozwodowym (separacyjnym) władza rodzicielska zostaje powierzona obojgu rodzicom, sąd jest obowiązany ustalić, przy którym z nich dziecko ma miejsce zamieszkania.</p><p class="text-justify"><b>Rodzeństwo. </b>Jedną z zasad polskiego prawa rodzinnego jest nierozdzielanie rodzeństwa, by zapewnić im należyte budowanie bliskich więzi. Zasadę te należy również stosować w sprawach rozwodowych. Zgodnie z <a href="#/document/16785962?unitId=art(58)par(1)" class="act">art. 58 § 1</a> k.r.o. sąd rozwodowy w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, w którym rozstrzyga m.in. o władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron, ma kierować się wyrażoną wprost w tym przepisie zasadą, iż rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia. Sąd w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego zdecyduje, czy dochodzi do sytuacji, która pozwala na odejście od zasady nierozdzielania rodzeństwa. Zgodna wola rozwodzących się małżonków w tym zakresie, wyrażana w stanowiskach procesowych, porozumieniu rodzicielskim czy w innej formie, nie jest wiążąca dla sądu rozwodowego, który w odniesieniu do kwestii związanych z małoletnim dzieckiem stron ma znaczną autonomię decyzyjną i co do zasady nie jest związany nawet zgodnym stanowiskiem stron.</p><p class="text-justify"><b>Kontakty z małoletnim dzieckiem</b></p><p class="text-justify"><b>Uwagi ogólne</b>. </p><p class="text-justify"><b>(a)</b> <b>Uregulowanie kontaktów w wyroku rozwodowym</b>. Niezbędnym elementem wyroku rozwodowego jest uregulowanie przez sąd kwestii kontaktów małoletniego dziecka z tym z rodziców, z którym dziecko nie będzie mieszkać na stałe (<a href="#/document/16785962?unitId=art(58)par(1)" class="act">art. 58 § 1</a> k.r.o.). Sąd może pominąć takie rozstrzygnięcie tylko wówczas, gdy strony złożą zgodny wniosek o nieorzekanie w wyroku o kontaktach (<a href="#/document/16785962?unitId=art(58)par(1(b))" class="act">art. 58 § 1b</a> k.r.o.). W sytuacjach konfliktowych, a także w razie stanu niepewności co do umiejętności rozwodzących się małżonków w zakresie współpracy rodzicielskiej, warto uzyskać rozstrzygnięcie sądu dotyczące kontaktów, gdyż stabilizuje to sytuację w rodzinie. Harmonogram kontaktów zamieszczony w wyroku rozwodowym musi być precyzyjny i konkretny - orzeczenie bowiem musi nadawać się do wykonania, czyli do potencjalnego "rozliczania" obydwu stron (i uprawnionej, i zobowiązanej) z jego realizacji. Scenariusze mogą być różne. Standardem jest harmonogram uwzględniający kontakty: a) w co drugi weekend (z nocowaniem bądź bez, niekiedy od odebrania dziecka już w piątek po południu z placówki edukacyjnej i/lub odwiezienia tamże w poniedziałek rano), b) jedno popołudnie w tygodniu (z nocowaniem bądź nie), c) w okresie wakacji (nieprzerwany kontakt wynoszący 1, 2, 3 czy nawet 4 tygodnie), d) w okresie ferii zimowych (jeden tydzień ferii w każdym roku, ewentualnie całe ferie co drugi rok), e) w okresach świątecznych (z reguły święta są dzielone, np. co drugi rok każde z rodziców spędza z dzieckiem Wigilię i Niedzielę Wielkanocną, a co drugi - pozostałe dni świąt; nic nie stoi na przeszkodzie, by co drugi rok każde z rodziców spędziło z dzieckiem całe święta), f) długie weekendy (np. w każdym roku ojciec spędza z dzieckiem majówkę, a matka weekend ze świętem Bożego Ciała), g) niekiedy inne dni, np. Dzień Dziecka, Dzień Matki, Dzień Ojca, urodziny/imieniny dziecka, urodziny/imieniny rodzica itp. Ważne z praktycznego punktu widzenia jest wskazanie w orzeczeniu regulującym kontakty, że bieżące spotkania rodzica z dzieckiem (tj. standardowo w co drugi weekend oraz w ciągu tygodnia) nie dotyczą takich okresów jak: wakacje, ferie zimowe, ferie świąteczne oraz tzw. długie weekendy. W rozstrzygnięciu warto też określić które z rodziców odbiera dziecko na kontakt i odwozi po zakończonym kontakcie - z reguły jest to rodzic realizujący swoje prawo do kontaktów.</p><p class="text-justify"><b>(b) Wniosek o zabezpieczenie kontaktów</b></p><p class="text-justify">Wniosek o zabezpieczenie kontaktów jednego rodzica z dzieckiem na czas trwania postępowania w sprawie powinien być tak sformułowany, by czynić zadość zasadzie wyrażonej w <a href="#/document/16786199?unitId=art(731)" class="act">art. 731</a> k.p.c., zgodnie z którą zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku wniosku o zabezpieczenie kontaktów oznacza to, że powinien on zostać sformułowany w sposób bardziej skonkretyzowany niż generalne żądanie pozwu odnoszące się do kontaktów - kontakty bieżące (stałe) mogą być sformułowane ogólnie, zaś kontakty w tzw. okresach szczególnych (np. wakacje, ferie zimowe, ferie świąteczne, długie weekendy) powinny odnosić się do konkretnych, nieodległych nadmiernie w czasie terminów, np. Boże Narodzenie w 2020 r., wakacje w 2021 r. Tego typu wniosek o zabezpieczenie powinien zostać rozpoznany po przeprowadzeniu rozprawy po wysłuchaniu stron (<a href="#/document/16786199?unitId=art(756(1))" class="act">art. 756<sup>1</sup></a> k.p.c.).</p><p class="text-justify"><b>Kontakty z dzieckiem w sytuacji rozdzielenia rodzeństwa</b>. W sytuacji, gdy małżonkowie zdecydowali o rozdzieleniu rodzeństwa w ten sposób, że jedno z dzieci będzie mieszkać z ojcem, drugie - z matką, zasadny jest wniosek o uregulowaniu w wyroku kontaktów każdego z rodziców z tym dzieckiem, z którym dany rodzic nie będzie mieszkał na stałe. Na zgodny wniosek stron sąd zaniecha o orzekaniu o kontaktach (<a href="#/document/16785962?unitId=art(58)par(1(b))" class="act">art. 58 § 1b</a> k.r.o.).</p><p class="text-justify"><b>Alimenty na rzecz małoletniego dziecka</b></p><p class="text-justify"><b>Uwagi ogólne</b>. </p><p class="text-justify"><b>(a) Alimenty jako obligatoryjny element wyroku. </b>Obligatoryjnym elementem wyroku w sprawie o rozwód (<a href="#/document/16785962?unitId=art(58)par(1)" class="act">art. 58 § 1</a> k.r.o.) jest rozstrzygnięcie, "w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka". Jeżeli kwestia alimentacji, przede wszystkim wysokości dochodzonych alimentów, jest sporna pomiędzy stronami, należy stanowisko w tym zakresie odpowiednio uargumentować, zaś podnoszone twierdzenia pozostające w związku z alimentacją (wysokość kosztów utrzymania dziecka, możliwości zarobkowe strony zobowiązanej do alimentacji, osobista sytuacja dziecka, rodzica pierwszoplanowego oraz drugiego rodzica) poprzeć odpowiednimi dowodami (np. dokumentami w postaci faktur, rachunków, potwierdzeń wpłat, potwierdzeń przelewów, zaświadczeń).</p><p class="text-justify"><b>(b) Wniosek o zabezpieczenie potrzeb rodziny/alimentów. </b>W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd, w tym w sprawie o rozwód, można żądać udzielenia zabezpieczenia (<a href="#/document/16786199?unitId=art(730)par(1)" class="act">art. 730 § 1</a> k.p.c.). W sprawie o rozwód można wnosić o udzielenie zabezpieczenia mającego na celu finansowanie kosztów utrzymania małoletnich dzieci stron, a także małżonka. Niektóre sądy stoją na stanowisku (idąc za poglądem wyrażanym w literaturze prawniczej i orzecznictwie), że alimenty mogą zostać zasądzone dopiero w razie ustania małżeństwa, zaś w jego trakcie zasądzana jest tzw. kwota na zaspokojenie potrzeb rodziny - na podstawie <a href="#/document/16785962?unitId=art(27)" class="act">art. 27</a> k.r.o., który nakłada na małżonków obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. Dlatego często - występując z wnioskiem o zabezpieczenie roszczeń finansowych małżonka bądź dzieci na czas trwania sprawy - wskazywana jest właśnie ta podstawa prawna roszczeń. Z ostrożności można sformułować wniosek o charakterze alternatywnym, wnosząc o udzielenie zabezpieczenia przez zobowiązanie przeciwnika do łożenia na czas trwania postępowania określonej kwoty tytułem zaspokojenia potrzeb rodziny (<a href="#/document/16785962?unitId=art(27)" class="act">art. 27</a> k.r.o.), alternatywnie zaś - tytułem alimentów na podstawie <a href="#/document/16785962?unitId=art(133)par(1)" class="act">art. 133 § 1</a> k.r.o. (w przypadku małoletnich dzieci) bądź <a href="#/document/16785962?unitId=art(60)par(1)" class="act">art. 60 § 1</a> bądź <a href="#/document/16785962?unitId=art(60)par(2)" class="act">2</a> k.r.o. (w przypadku małżonka). Wniosek o zabezpieczenie roszczeń o charakterze alimentacyjnym może zostać rozpoznany przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Do wniosku o zabezpieczenie alimentów (bądź roszczeń o podobnym charakterze i funkcji) nie stosuje się zasady wyrażonej w <a href="#/document/16786199?unitId=art(731)" class="act">art. 731</a> k.p.c., zgodnie z którą zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia. Oznacza to, że wniosek o zabezpieczenie tego rodzaju roszczeń może opiewać na taką samą kwotę co żądanie główne. Podstawą zabezpieczenia alimentów jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia (<a href="#/document/16786199?unitId=art(753)" class="act">art. 753</a> k.p.c.).</p><p class="text-justify"><b>Alimenty na rzecz małoletniego dziecka w sytuacji rozdzielenia rodzeństwa</b>. W sytuacji gdy małżonkowie zdecydowali o rozdzieleniu rodzeństwa w ten sposób, że jedno z dzieci będzie mieszkać z ojcem, drugie - z matką, zasadny jest wniosek o ustalenie przez sąd w wyroku rozwodowym, że każda ze stron będzie ponosić koszty utrzymania małoletnich dzieci stron, ustalając na konkretną kwotę udział każdego z nich w kosztach utrzymania tego z dzieci, które z danym rodzicem nie będzie mieszkać na stałe. W sytuacji gdy udziały każdego z rodziców w kosztach utrzymania dzieci są równe, można wnosić, by sąd zwolnił strony z obowiązku przekazywania sobie tych kwot.</p><p class="text-justify"><b>Orzekanie o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania</b></p><p class="text-justify">Zgodnie z <a href="#/document/16785962?unitId=art(58)par(2)" class="act">art. 58 § 2</a> k.r.o., jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka o sposobie korzystania z tego mieszkania. W praktyce przyjęło się, że na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka w powyższym zakresie. Choć literalnie z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że sąd w wyroku rozwodowym ustala sposób korzystania ze wspólnego mieszkania, jednak powszechnie przyjmuje się - i taka jest praktyka - że dotyczy to również domów. Pojęcie "wspólne mieszkanie" jest rozumiane w orzecznictwie szeroko: pozostaje bez znaczenia, czy lokum należy do majątku wspólnego małżonków (czyli jest objęte wspólnością majątkową małżeńską), czy też zostało kupione przed ślubem bądź w okresie rozdzielności majątkowej. Może to być również lokal spółdzielczy lokatorski bądź tzw. mieszkanie kwaterunkowe czy też lokal socjalny (czyli wynajmowany od gminy), o ile prawo do takiego lokalu przysługuje małżonkom wspólnie. Uregulowanie sposobu korzystania z mieszkania może również dotyczyć każdego innego wynajmowanego mieszkania, a także lokalu służbowego. Taki podział do korzystania (podział <i>quoad usum</i>), dokonany przez sąd w wyroku (ewentualnie w postanowieniu zabezpieczającym), nie wpływa na prawa osób trzecich do tych lokali, np. wynajmujących.</p><p class="text-justify"><b>Dowód z przesłuchania stron</b></p><p class="text-justify">W sprawach o rozwód przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron jest obligatoryjne (<a href="#/document/16786199?unitId=art(432)" class="act">art. 432</a> k.p.c.). Wyjątkowo sąd może pominąć ten dowód bądź ograniczyć go do przesłuchania jednej ze stron, np. gdy strona nie stawi się na rozprawę mimo prawidłowego zawiadomienia (<a href="#/document/16786199?unitId=art(302)par(1)" class="act">art. 302 § 1</a> k.p.c.).</p><p class="text-justify"><b>Wykazanie, że dobro małoletnich dzieci stron nie ucierpi wskutek orzeczenia rozwodu</b></p><p class="text-justify">Zgodnie z <a href="#/document/16785962?unitId=art(56)par(2)" class="act">art. 56 § 2</a> k.r.o. jedną z tzw. negatywnych przesłanek rozwodowych jest dobro małoletnich dzieci stron - oznacza to, że nawet mimo wystąpienia zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżonków, rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro ich wspólnych małoletnich dzieci. W praktyce oznacza to, że nawet w sprawie o rozwód, w której strony przedstawiają zgodne stanowisko, nie domagając się od sądu dociekania, które z nich ponosi winę za rozkład pożycia, sąd musi zbadać, czy sytuacja małoletniego dziecka nie ucierpi wskutek rozwodu. W takiej sytuacji sąd nie może poprzestać jedynie na deklaracjach rozwodzących się stron: musi za pomocą innych środków dowodowych niż tylko przesłuchanie stron mieć wykazane, jaka jest sytuacja opiekuńczo-wychowawcza małoletniego dziecka, w tym czy dobro małoletniego nie poniesie uszczerbku na skutek rozwodu. Praktyka w tym zakresie jest różna - w niektórych apelacjach sądy w takiej sytuacji dopuszczają dowód z przesłuchania świadka (np. Warszawa, Łódź, Kraków), w innych zlecają kuratorowi sądowemu przeprowadzenie tzw. wywiadu środowiskowego (np. Gdańsk). Jeżeli dopuszczany jest dowód z przesłuchania świadka na okoliczność sytuacji opiekuńczo-wychowawczej małoletniego dziecka, świadek taki pytany jest (z reguły) wyłącznie o kwestie związane z dzieckiem, np. jak małoletni reaguje na rozwód rodziców, czy ma jakieś problemy ze zdrowiem, czy sprawia problemy wychowawcze, czy ma kontakt z obojgiem rodziców. Tylko wyjątkowo może się zdarzyć (i jest to zdecydowanie nieprawidłowa praktyka, sprowadzająca się do wykroczenia ponad tezę dowodową dotyczącą przesłuchania świadka), że świadek powołany na okoliczność sytuacji opiekuńczo-wychowawczej małoletniego dziecka jest pytany o szczegóły pożycia małżeńskiego rozwodzących się stron, np. o to dlaczego strony się rozwodzą.</p><p class="text-justify"><b>Dowody z dokumentów</b></p><p class="text-justify"><b>Informacje ogólne</b>. W pozwie o rozwód bez orzekania o winie, w którym nie ma również sporu co do innych kwestii związanych z rozwiązaniem małżeństwa (władza rodzicielska nad wspólnymi małoletnimi dziećmi, ich miejsce zamieszkania, kontakty z dziećmi, alimentacja na rzecz dzieci, alimentacja na rzecz małżonka) można ograniczyć dowody z dokumentów składane wraz z pozwem do skróconego odpisu aktu małżeństwa, który ma wykazać fakt zawarcia przez strony związku małżeńskiego.</p><p class="text-justify"><b>Sprecyzowanie tezy dowodowej. </b>Formułując w postępowaniu cywilnym wniosek dowodowy, należy sprecyzować tzw. tezę dowodową, czyli określić, dla wykazania jakich faktów dowód ten ma zostać przeprowadzony przez sąd (<a href="#/document/16786199?unitId=art(235(1))" class="act">art. 235<sup>1</sup></a> k.p.c.).</p><p class="text-justify"><b>Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania</b></p><p class="text-justify">Jeżeli sąd rozwiąże małżeństwo stron bez orzekania o winie, wówczas rozstrzygnie o kosztach postępowania w ten sposób, że nakaże kasie sądu zwrot stronie powodowej połowy opłaty od pozwu (300 zł), zaś od strony pozwanej zasądzi na rzecz powoda kwotę 150 zł tytułem zwrotu części opłaty od pozwu. To korzystne dla stron i w efekcie z reguły nieobciążające finansowo rozwiązanie to "promocja" ustawodawcy dla stron, które rozwodzą się w sposób ugodowy. Podstawa prawna: <a href="#/document/17216873?unitId=art(79)ust(1)pkt(3)lit(b)" class="act">art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b</a> u.k.s.s.c.</p><p class="text-justify"><b>Nieobecność powoda</b></p><p class="text-justify">W razie nieusprawiedliwionego niestawienia się powoda na pierwszej rozprawie sąd może zawiesić postępowanie, a podjęcie postępowania będzie możliwe na wniosek powoda, jednak nie wcześniej niż po upływie 3 miesięcy od dnia zawieszenia (<a href="#/document/16786199?unitId=art(428)" class="act">art. 428</a> k.p.c.). Wydaje się, że wpisanie w treści pozwu wniosku o przeprowadzenie rozprawy również pod nieobecność powoda nie może zneutralizować normy <a href="#/document/16786199?unitId=art(428)" class="act">art. 428</a> k.p.c., jednak tradycyjnie wniosek taki zamieszcza się w pozwach. Norma <a href="#/document/16786199?unitId=art(428)" class="act">art. 428</a> k.p.c. to <i>lex specialis</i> wobec treści <a href="#/document/16786199?unitId=art(209)" class="act">art. 209</a> k.p.c., zgodnie z którym każda ze stron może w piśmie procesowym żądać przeprowadzenia rozprawy w jej nieobecności.</p><p class="text-justify"><b>Mediacje</b></p><p class="text-justify">W piśmie inicjującym sprawę cywilną, w tym w pozwie o rozwód, należy zawrzeć informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, należy wyjaśnić, z jakich przyczyn (<a href="#/document/16786199?unitId=art(187)par(1)pkt(3)" class="act">art. 187 § 1 pkt 3</a> k.p.c.).</p><p class="text-justify"><b>Uzasadnienie</b></p><p class="text-justify">W przypadku rozwodu bez orzekania o winie, gdy strony nie mają małoletniego dziecka bądź dzieci, a w pozwie nie ma dodatkowych żądań (o zasądzenie alimentów na rzecz małżonka, o podział majątku, o ustalenie sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania, o udzielenie zabezpieczenia) w uzasadnieniu pozwu wystarczy zwięźle opisać, jaka jest sytuacja w małżeństwie.</p><p class="text-justify"><b>Sytuacja opiekuńczo-wychowawcza małoletniego dziecka stron</b></p><p class="text-justify">W uzasadnieniu pozwu warto zwięźle opisać sytuację opiekuńczo-wychowawczą małoletniego dziecka stron. W sprawach spornych taki opis z reguły jest bardziej szczegółowy, poparty również wnioskami dowodowymi.</p><p class="text-justify"><b>Osobiste starania rodziców o opiekę i wychowanie małoletniego dziecka</b></p><p class="text-justify">W uzasadnieniu pozwu warto również wskazać, na czym polegają osobiste starania jednego bądź obojga rodziców o opiekę i wychowanie małoletniego dziecka. W sprawach o charakterze ugodowym nie ma to zasadniczego znaczenia, natomiast tam, gdzie pomiędzy stronami rysuje się konflikt na tle opieki nad dzieckiem oraz alimentacji dziecka, kwestia osobistych starań każdej ze stron jest bardzo istotna. Należy pamiętać, że zakres osobistych starań ma wpływ na wysokość alimentów - zgodnie z <a href="#/document/16785962?unitId=art(135)par(2)" class="act">art. 135 § 2</a> k.r.o. wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego.</p><p class="text-justify"><b>Koszty utrzymania małoletniego dziecka</b></p><p class="text-justify">W sytuacji gdy strony mają małoletnie dziecko, a co za tym idzie sąd w wyroku rozwodowym będzie rozstrzygał o zakresie obowiązku alimentacyjnego, warto w uzasadnieniu pozwu przytoczyć zestawienie kosztów utrzymania małoletniego dziecka. W sytuacjach sporu o wysokość alimentów zagadnienie to powinno być potraktowane szczególnie starannie - zarówno co do opisu, jak i co do wniosków dowodowych potwierdzających koszty utrzymania dziecka, jego indywidualne uwarunkowania (np. sytuację zdrowotną, szczególne uzdolnienia), sytuację ekonomiczną i osobistą rodziców, zakres osobistych starań każdego z nich.</p><p class="text-justify"><b>Sytuacja osobista, majątkowa, zawodowa i zarobkowa stron</b></p><p class="text-justify">W uzasadnieniu pozwu warto przytoczyć podstawowe fakty dotyczące sytuacji osobistej, majątkowej, zawodowej i zarobkowej obydwu stron z uwzględnieniem informacji o zobowiązaniach, np. kredytach, pożyczkach, zobowiązaniach publicznoprawnych (np. wobec ZUS czy fiskusa) itp. Twierdzenia te najlepiej poprzeć dowodami, jeśli sprawa jest pomiędzy stronami sporna w kwestii alimentacji. W razie trudności w uzyskaniu dowodów wskazujących na sytuację zarobkową bądź majątkową strony zobowiązanej do alimentacji można sformułować wniosek, by sąd zobowiązał tego małżonka do przedstawienia stosownej dokumentacji, np. zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych, umów najmu nieruchomości, dowodów rejestracyjnych pojazdów.</p><p class="text-justify"><b>Sytuacja w małżeństwie stron</b></p><p class="text-justify">W uzasadnieniu pozwu należy zwięźle opisać, jaka jest sytuacja w małżeństwie oraz w czym przejawia się trwały i zupełny rozkład pożycia stron, tj. czy strony nadal mieszkają razem, czy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, kiedy ustało pomiędzy nimi pożycie fizyczne, czy łączy je więź emocjonalna. W pozwie o rozwód bez orzekania o winie nie ma potrzeby szczegółowego precyzowania przyczyn rozkładu pożycia, wystarczające jest wskazanie powodów natury ogólnej, jak niezgodność charakterów czy brak porozumienia co do istotnych priorytetów życiowych.</p><p class="text-justify"><b>Sytuacja opiekuńczo-wychowawcza małoletniego dziecka stron</b></p><p class="text-justify">W uzasadnieniu pozwu warto zwięźle opisać sytuację opiekuńczo-wychowawczą małoletniego dziecka stron. W sprawach spornych taki opis z reguły jest bardziej szczegółowy, poparty również wnioskami dowodowymi.</p><p class="text-justify"><b>Osobiste starania rodziców o opiekę i wychowanie małoletniego dziecka</b></p><p class="text-justify">W uzasadnieniu pozwu warto również wskazać, na czym polegają osobiste starania jednego bądź obojga rodziców o opiekę i wychowanie małoletniego dziecka. W sprawach o charakterze ugodowym nie ma to zasadniczego znaczenia, natomiast tam, gdzie pomiędzy stronami rysuje się konflikt na tle opieki nad dzieckiem oraz alimentacji dziecka, kwestia osobistych starań każdej ze stron jest bardzo istotna. Należy pamiętać, że zakres osobistych starań ma wpływ na wysokość alimentów - zgodnie z <a href="#/document/16785962?unitId=art(135)par(2)" class="act">art. 135 § 2</a> k.r.o. wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego.</p><p class="text-justify"><b>Koszty utrzymania małoletniego dziecka</b></p><p class="text-justify">W sytuacji gdy strony mają małoletnie dziecko, a co za tym idzie sąd w wyroku rozwodowym będzie rozstrzygał o zakresie obowiązku alimentacyjnego, warto w uzasadnieniu pozwu przytoczyć zestawienie kosztów utrzymania małoletniego dziecka. W sytuacjach sporu o wysokość alimentów zagadnienie to powinno być potraktowane szczególnie starannie - zarówno co do opisu, jak i co do wniosków dowodowych potwierdzających koszty utrzymania dziecka, jego indywidualne uwarunkowania (np. sytuację zdrowotną, szczególne uzdolnienia), sytuację ekonomiczną i osobistą rodziców, zakres osobistych starań każdego z nich.</p><p class="text-justify"><b>Sytuacja osobista, majątkowa, zawodowa i zarobkowa stron</b></p><p class="text-justify">W uzasadnieniu pozwu warto przytoczyć podstawowe fakty dotyczące sytuacji osobistej, majątkowej, zawodowej i zarobkowej obydwu stron z uwzględnieniem informacji o zobowiązaniach, np. kredytach, pożyczkach, zobowiązaniach publicznoprawnych (np. wobec ZUS czy fiskusa) itp. Twierdzenia te najlepiej poprzeć dowodami, jeśli sprawa jest pomiędzy stronami sporna w kwestii alimentacji. W razie trudności w uzyskaniu dowodów wskazujących na sytuację zarobkową bądź majątkową strony zobowiązanej do alimentacji można sformułować wniosek, by sąd zobowiązał tego małżonka do przedstawienia stosownej dokumentacji, np. zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych, umów najmu nieruchomości, dowodów rejestracyjnych pojazdów.</p><p class="text-justify"><b>Opłata sądowa</b></p><p class="text-justify">Opłata sądowa od pozwu o rozwód wynosi 600 zł (<a href="#/document/17216873?unitId=art(26)ust(1)" class="act">art. 26 ust. 1</a> u.k.s.s.c.). Opłatę należy uiścić przy wniesieniu pozwu do sądu (<a href="#/document/17216873?unitId=art(10)" class="act">art. 10</a> u.k.s.s.c.). Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata (<a href="#/document/16786199?unitId=art(126(2))par(1)" class="act">art. 126<sup>2</sup> § 1</a> k.p.c.). Nieuiszczenie opłaty sądowej od pozwu przy jego wniesieniu stanowi brak formalny usuwalny: stronę składającą pozew we własnym imieniu sąd wezwie do uzupełnienia braku, wyznaczając na to tygodniowy termin (<a href="#/document/16786199?unitId=art(130)par(1)" class="act">art. 130 § 1</a> k.p.c.). Gdy pozew jest wnoszony przez zawodowego pełnomocnika i nie zostanie opłacony bądź zostanie nienależycie opłacony przy dokonywaniu tej czynności, przewodniczący składu orzekającego w danej sprawie zwraca pozew bez wezwania do uiszczenia opłaty (<a href="#/document/16786199?unitId=art(130(2))par(1)" class="act">art. 130<sup>2</sup> § 1</a> k.p.c.). W takiej sytuacji, jeżeli w ciągu tygodnia od doręczenia zarządzenia o zwrocie pisma strona uiści brakującą opłatę we właściwej wysokości, pismo wywołuje skutek od daty pierwotnego wniesienia. Skutek taki nie następuje w razie kolejnego zwrotu pisma z tej samej przyczyny (<a href="#/document/16786199?unitId=art(130(2))par(2)" class="act">art. 130<sup>2</sup> § 2</a> k.p.c.).</p><p class="text-justify"><b>Podpis osoby składającej pismo</b></p><p class="text-justify">Każde pismo składane w postępowaniu sądowym, w tym pozew, powinno zostać podpisane. Niezłożenie podpisu pod pismem to brak formalny, który spowoduje, że sąd wezwie stronę składającą pismo do uzupełnienia tego braku przez ponowne złożenie pisma z podpisem (<a href="#/document/16786199?unitId=art(126)par(1)pkt(6)" class="act">art. 126 § 1 pkt 6</a> k.p.c.).</p><p class="text-justify"><b>Wymienienie załączników</b></p><p class="text-justify">Każde pismo procesowe, w tym pozew, powinno zawierać wymienienie załączników (<a href="#/document/16786199?unitId=art(126)par(1)pkt(7)" class="act">art. 126 § 1 pkt 7</a> k.p.c.).</p><p class="text-justify"><b>Odpis pisma i załączników</b></p><p class="text-justify">Do pozwu należy załączyć jego odpis oraz odpis załączników, które zostaną doręczone przez sąd drugiej stronie postępowania (<a href="#/document/16786199?unitId=art(128)par(2)" class="act">art. 128 § 2</a> k.p.c.).</p></body></html>