Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 1 stycznia 2020 r.
Autorzy:

Zwrot wydatków na zakup materiałów budowlanych

Zwrot wydatków na zakup materiałów budowlanych

Zwrot wydatków na zakup materiałów budowlanych poniesionych

Procedura wskazuje czynności prowadzące do otrzymania zwrotu części poniesionych po 31 grudnia 2013 r. wydatków na zakup materiałów budowlanych.

Krok: osoba fizyczna chce odzyskać część poniesionych po 31 grudnia 2013 r. wydatków na zakup materiałów budowlanych

Z dniem 1 stycznia 2014 r. uchylona została ustawa z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz. U. Nr 177, poz. 1468 z późn. zm.). Nie oznacza to, że od 1 stycznia 2014 r. nie jest możliwe uzyskiwanie zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych. W ograniczonym zakresie jest to nadal możliwe na zasadach określonych przepisami art. 20-26 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1116 z późn. zm.) - dalej u.p.m.l.

Krok: ustalenie czy przysługuje prawo do zwrotu

O zwrot części wydatków na zakup materiałów budowlanych na podstawie przepisów u.p.m.l. wnioskować mogą tylko osoby fizyczne spełniające szereg określonych przepisami warunków.

Więcej na ten temat - zob. procedura Warunki zwrotu wydatków na zakup materiałów budowlanych poniesionych od 1 stycznia 2014 r.

Krok: ustalenie wydatków uprawniających do otrzymania zwrotu

Na podstawie przepisów u.p.m.l. możliwe jest ubieganie się o zwrot części niektórych tylko wydatków, tj. wydatków, które łącznie spełniają dwa warunki:

1) poniesione zostały na zakup materiałów budowlanych, które do 30 kwietnia 2004 r. były opodatkowane stawką podatku od towarów i usług w wysokości 7%, a od 1 maja 2004 r. są opodatkowane VAT według stawki 22% lub wyższej (obecnie jest to stawka 23%); wykaz takich materiałów zawiera załącznik do obwieszczenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 grudnia 2013 r. (Dz. Urz. MIiR z 2013 r. poz. 6);

2) zostały udokumentowane fakturami wystawionymi dla osoby fizycznej od dnia wydania pozwolenia na budowę albo dokonania zgłoszenia budowy dotyczących realizowanego przedsięwzięcia do 30 września 2018 r. (zob. art. 21 ust. 1 u.p.m.l.).

Krok: (!) obliczenie kwoty zwrotu

Kwota zwrotu wydatków dla stawki 23% jest równa 65,22% kwoty VAT wynikającej z faktur dokumentujących wydatki uprawniające do zwrotu, nie więcej jednak niż 12,195% kwoty stanowiącej iloczyn 70 m powierzchni użytkowej i ceny 1 m powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, przyjmowanej na potrzeby obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych, ostatnio ogłoszonej przed kwartałem złożenia wniosku o zwrot wydatków (zob. art. 21 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 21 ust. 5 pkt 1 u.p.m.l.), przy czym:

1) kwota ta podlega zaokrągleniu do pełnych złotych (zob. art. 21 ust. 6 u.p.m.l.);

2) w przypadku osoby fizycznej pozostającej w związku małżeńskim kwota ta dotyczy łącznie obojga małżonków (zob. art. 21 ust. 7 u.p.m.l.).

Wskazana cena 1 m powierzchni użytkowej ogłaszana jest cztery razy w roku przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym GUS (można ją również sprawdzić na stronach internetowych GUS - http://www.stat.gov.pl/) po zakończeniu kwartału, którego dotyczy. W konsekwencji raz na kwartał zmianie ulega górny limit zwrotu.

Przykładowo, dla okresu od 1 stycznia do 31 marca 2020 r. jest to 4.376 zł (zob. komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 listopada 2019 r.), a więc w okresie tym limit zwrotu wynosi ‭ 37.355,72 zł (12,195% x 70 x 4.376 zł). O zwrot takiej maksymalnie kwoty mogą zatem ubiegać się osoby fizyczne, które wniosek o zwrot złożą w I kwartale 2020 r.

Należy zwrócić uwagę, że limit zwrotu wynikający z przepisów u.p.m.l. jest limitem jednorazowym (a nie, przykładowo, limitem pięcioletnim jak miała się rzecz na gruncie przepisów obowiązujących do końca 2013 r.). Związane jest to z tym, że wniosek o zwrot wydatków osoba fizyczna może złożyć tylko raz (zob. art. 23 ust. 2 u.p.m.l.).

Uwaga! Ryzyko: Limit zwrotu co kwartał się zmienia. Należy uważać, aby nie przyjąć nieaktualnego (obowiązującego w poprzednim kwartale lub wcześniej) limitu zwrotu.

Krok: ustalenie właściwego do złożenia wniosku organu

Zwrot jest dokonywany na wniosek osoby fizycznej, składany, co do zasady, w urzędzie skarbowym, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej wniosek o zwrot. Zasada ta obowiązuje również w przypadku wspólnego wniosku małżonków (przez małżonków rozumie się osoby fizyczne pozostające w związku małżeńskim, z wyjątkiem małżonków, w stosunku do których sąd orzekł separację - zob. art. 23 ust. 4 u.p.m.l.) mających różne miejsce zamieszkania, z zastrzeżeniem, że w takim przypadku małżonkowie mają wybór, do którego z urzędów skarbowych, którymi kierują właściwi dla małżonków naczelnicy urzędów skarbowych, złożyć wniosek (zob. art. 23 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 18 u.p.m.l.).

W szczególnych przypadkach organami właściwymi w sprawie zwrotu są Szef Agencji Wywiadu, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Szef Służby Wywiadu Wojskowego oraz Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Organy te są właściwe w sprawie zwrotu, jeśli jest to uzasadnione ochroną informacji niejawnych i wymogami bezpieczeństwa państwa (zob. art. 25 u.p.m.l. w zw. z art. 13a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm. - dalej o.p.). W przypadkach takich wnioski o zwrot składane są tym właśnie organom.

Krok: złożenie wniosku o zwrot

Zwrot wydatków na podstawie przepisów u.p.m.l. dokonywany jest na wniosek uprawnionej osoby fizycznej, złożony w urzędzie skarbowym (zob. art. 23 ust. 1 u.p.m.l.). Wniosek taki powinien zawierać co najmniej dane określone w art. 23 ust. 5 u.p.m.l. oraz powinny być do nich załączone dokumenty wymienione w art. 23 ust. 6 u.p.m.l. (jak dotąd nie został określony wzór tego wniosku).

Wniosek o zwrot na podstawie przepisów u.p.m.l. osoba fizyczna złożyć może tylko raz, nie później niż do 31 grudnia roku, w którym zgodnie z prawem miało miejsce przystąpienie do użytkowania wybudowanego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego (zob. art. 23 ust. 2 u.p.m.l.). Termin ten jest terminem prawa materialnego, a więc nie na możliwości jego przywrócenia (odpowiednie zastosowanie ma, przykładowo, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 marca 2012 r., III SA/Gl 1485/11).

W przypadku osób fizycznych pozostających w związku małżeńskim, wniosek o zwrot wydatków może być złożony wspólnie z małżonkiem albo odrębnie przez jednego z małżonków (przy czym przez małżonków rozumie się osoby fizyczne pozostające w związku małżeńskim, z wyjątkiem małżonków, w stosunku do których sąd orzekł separację - zob. art. 23 ust. 4 u.p.m.l.). Złożenie wniosku o zwrot wydatków przez jednego z małżonków traktuje się na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o zwrot wydatków. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania (zob. art. 23 ust. 3 u.p.m.l.).

Krok: oczekiwanie na otrzymanie zwrotu lub wydanie decyzji

Co do zasady, w sprawie zwrotu wydatków naczelnik urzędu skarbowego wydaje decyzję, w której określa kwotę zwrotu wydatków (zob. art. 24 ust. 1 u.p.m.l.; od decyzji takiej - tak jak w przypadku decyzji podatkowych - przysługuje odwołanie do dyrektora izby skarbowej, zaś od decyzji wydanej przez dyrektora izby skarbowej - skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego). Termin na wydanie takiej decyzji wynosi 4 miesiące od dnia złożenia wniosku o zwrot wydatków (zob. art. 24 ust. 2 u.p.m.l.).

W praktyce decyzje takie wydawane są rzadko, gdyż art. 20 ust. 3 u.p.m.l. stanowi, że jeżeli prawidłowość złożonego przez osobę fizyczną wniosku o zwrot wydatków nie budzi wątpliwości, urząd skarbowy dokonuje zwrotu kwoty wykazanej w tym wniosku bez wydania decyzji. W związku z tym organy podatkowe dążą do rozpatrywania wniosków o zwrot bez wydawania decyzji. W tym celu przekonują składające wnioski osoby fizyczne o korygowanie wniosków w zakresie, w jakim ich treść budzi wątpliwości (w szczególności poprzez wyeliminowanie części wydatków, w stosunku do których istnieją wątpliwości co do możliwości uwzględnienia we wniosku).

Jak wynika z przepisów art. 24 ust. 45 u.p.m.l., kwota zwrotu wypłacana jest osobie fizycznej, która złożyła wniosek, jeżeli nie ma ona zaległości podatkowych (zob. art. 24 ust. 5 u.p.m.l.; jeżeli zaległości takie istnieją, kwota zwrotu podlega zaliczeniu na ich poczet; odpowiednie zastosowanie ma w tym zakresie - zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2012 r., I SA/Wr 1633/11). Termin na wypłatę zwrotu wynosi w takich przypadkach:

1) 25 dni od dnia doręczenia decyzji - jeżeli zostaje wydana decyzja w sprawie zwrotu;

2) 4 miesiące od dnia złożenia wniosku o zwrotu wydatków - jeżeli nie zostaje wydana decyzja w sprawie zwrotu.

Kwota zwrotu - zależnie od wyboru dokonanego we wniosku o zwrot - podlega wypłaceniu:

1) w kasie urzędu skarbowego;

2) za pośrednictwem Poczty Polskiej (w takim przypadku kwota zwrotu jest pomniejszana o koszty jej przesłania - zob. art. 24 ust. 6 u.p.m.l.);

3) za pośrednictwem banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej.

Kwota zwrotu jest wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych na mocy dodanego z dniem 23 listopada 2013 r. art. 21 ust. 1 pkt 139 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1387 z późn. zm.).

Krok: otrzymanie zwrotu (jeżeli nie została wydana decyzja odmawiająca zwrotu)

Od kwoty zwrotu może przysługiwać oprocentowanie (w wysokości określonej w art. 24 ust. 8 u.p.m.l.). Przysługuje ono, co do zasady, w przypadku niewydania decyzji w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku lub niewypłacenia kwoty zwrotu w terminie (w terminie 25 dni od dnia doręczenia decyzji lub w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku) kwota zwrotu podlega oprocentowaniu (zob. art. 24 ust. 7 u.p.m.l.). Oprocentowanie nie przysługuje jednak, jeżeli winę za niewypłacenie kwoty zwrotu w terminie ponosi osoba fizyczna lub opóźnienie w wypłaceniu kwoty zwrotu powstało z przyczyn niezależnych od urzędu skarbowego (zob. art. 24 ust. 9 u.p.m.l.).