Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 13 lutego 2016 r.
Autor:

Złożenie zawiadomienia o przestępstwie przez instytucję państwową (samorządową)

Złożenie zawiadomienia o przestępstwie przez instytucję państwową (samorządową)

Złożenie zawiadomienia o przestępstwie przez instytucję państwową (samorządową)

Zawiadomienie o przestępstwie jest pisemną lub ustną informacją osoby fizycznej, instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, skierowaną do organów ścigania (prokuratora, Policji lub innego organu uprawnionego do prowadzenia dochodzenia) o fakcie popełnienia przestępstwa. Może ono stanowić podstawę wszczęcia śledztwa lub dochodzenia.

Prawny obowiązek zawiadomienia o przestępstwie ściganym z urzędu - z mocy art. 304 § 2 k.p.k. - ciąży na instytucjach państwowych i samorządowych. Instytucjami państwowymi są organy władzy, organy administracji rządowej (ogólnej i szczególnej), organy wymiaru sprawiedliwości (sądy i trybunały), inne organy państwowe (NIK, Rzecznik Praw Obywatelskich, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, prokuratura), a także instytucje sprawujące funkcje z zakresu zarządu państwowego, np. ZUS. Instytucje samorządowe to organy samorządu terytorialnego i samorządu zawodowego, np. izby lekarskie. Takiego obowiązku nie ma instytucja społeczna, mimo że należy ją zawiadomić o wszczęciu, odmowie wszczęcia albo o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia, jeśli złożyła zawiadomienie o przestępstwie (art. 305 § 4).

Krok: powzięcie wiadomości o przestępstwie ściganym z urzędu

Obowiązek zawiadomienia o przestępstwie dotyczy nie wszystkich przestępstw ściganych z urzędu, ale tylko tych, o których dowiedziały się w związku ze swą działalnością; przestępstwo to musi pozostawać w związku z działalnością danej instytucji, aczkolwiek nie musi być popełnione na jej szkodę. Obowiązek zawiadomienia powstaje z chwilą uzyskania wiarygodnej informacji o jednym z wyżej wymienionych przestępstw; jej treść musi wskazywać, że jest zgodna z rzeczywistością. Obowiązek ten powstaje z chwilą, gdy w świadomości funkcjonariusza instytucji państwowej lub samorządowej ukształtowało się przekonanie, że zostało popełnione przestępstwo. Organ musi posiadać dowody uzasadniające podejrzenie popełnienia przestępstwa; nie jest wystarczające samo przypuszczenie, że przestępstwo mogło być popełnione. Chodzi o wiarygodną wiadomość o przestępstwie. By przekonać się, czy istotnie zachodzi takie podejrzenie popełnienia przestępstwa, organ ten może dokonać stosownych ustaleń we własnym zakresie

Krok: złożenie zawiadomienia o przestępstwie

Zawiadomienie może być ustne do protokołu lub pisemne, przy czym pisemne może być sporządzone pismem ręcznym, maszynowym lub wydrukowanym.

Doniesienie o przestępstwie nie może ograniczać się do gołosłownych sformułowań, lecz powinno być poparte konkretnymi dowodami. Nie chodzi tylko o formalne zrealizowanie tego obowiązku, ale ułatwienie działań organom powołanym do prowadzenia postępowania przygotowawczego; instytucje te mają prawny obowiązek udzielania - w zakresie swego działania - pomocy tym organom. Obowiązek ten ciąży na instytucji państwowej lub samorządowej także wówczas, gdy przestępstwo ujawnił organ kontroli zewnętrznej i przekazał sprawę organom ścigania.

Realizacja obowiązku spoczywa na organach uprawnionych do działania w ich imieniu, a więc na kierownictwie.