Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 1 stycznia 2017 r.
Autorzy:

Wartość początkowa - aport do spółki osobowej

Wartość początkowa - aport do spółki osobowej

Wartość początkowa - aport do spółki osobowej

Procedura ma na celu przedstawienie zasad określania wartości początkowej środków trwałych bądź wartości niematerialnych i prawnych, w przypadku gdy zostaną one wniesione aportem do spółki osobowej.

Krok: wniesienie wkładu do spółki

Uczestnictwo w spółce osobowej (jawnej, partnerskiej, komandytowej) wymaga wniesienia wkładu. Wkład ten może mieć charakter niepieniężny. Zwykle wówczas wniesione rzeczy lub prawa w spółce stają się środkami trwałymi bądź wartościami niematerialnymi i prawnymi. Istnieje konieczność określenia ich wartości początkowej.

Poniższe nie dotyczy od 1 stycznia 2014 r. spółki komandytowo-akcyjnej, która (w sensie podatkowym) została zrównana ze spółkami kapitałowymi (także w zakresie konsekwencji wniesienia wkładów). W jej przypadku zatem konsekwencje wniesienia wkładów niepieniężnych są inne (takie same jak w przypadku wnoszenia wkładów do spółek kapitałowych).

Krok: przedmiot wkładu

Sposób określenia wartości początkowej jest uzależniony przede wszystkim od tego, co jest przedmiotem wkładu i w jaki sposób ten składnik majątkowy dotychczas funkcjonował u podatnika wnoszącego wkład.

Krok: kontynuacja amortyzacji

Pierwszy przypadek ustalenia wartości początkowej to sytuacja, w której przedmiot wkładu do spółki niebędącej osobą prawną był już środkiem trwałym lub wartością niematerialną i prawną u podmiotu wnoszącego wkład.

Wówczas jego wartością początkową jest ta sama kwota, która była wartością początkową u podatnika wnoszącego wkład.

Należy zauważyć, że regulacja ta dotyczy nie tylko sytuacji, w której w momencie wnoszenia wkładu dany składnik majątkowy jest środkiem trwałym (wartością niematerialną i prawną) u wnoszącego wkład, lecz także przypadku, w którym dany składnik majątkowy był środkiem trwałym (wartością niematerialną i prawną) u wnoszącego wkład, lecz już nim nie jest, czy to z powodu wycofania go z działalności, czy to z powodu wcześniejszego zaprzestania działalności przez wnoszącego wkład.

Dotyczy to również odpowiednio przypadku, w którym wnoszący wkład wcześniej otrzymał składnik majątkowy w następstwie likwidacji spółki niebędącej osobą prawną bądź wystąpienia z takiej spółki. W tym przypadku wartością początkową przedmiotu wkładu będzie wartość początkowa ustalona w tej poprzedniej spółce niebędącej osobą prawną.

Krok: WP = wydatki

Jeśli przedmiotem wkładu do spółki niebędącej osobą prawną są składniki majątkowe, które nie były dotychczas używane w działalności gospodarczej przez wnoszącego wkład (względnie nie były przez niego wynajmowane), lecz znane są wydatki na nabycie bądź wytworzenie przedmiotu wkładu, wartością początkową przedmiotu wkładu są właśnie te wydatki na nabycie bądź wytworzenie (a nie wartość rynkowa).

Regulacja ta - w zależności od okoliczności - może być zarówno korzystna, jak i niekorzystna dla podatnika. Przykładowo, w przypadku używanych rzeczy ruchomych będących przedmiotem wkładu przyjęcie ich po cenie zakupu (zamiast po cenie rynkowej) jest korzystne dla podatnika. Inaczej zaś będzie w przypadku wnoszenia nieruchomości - bardzo często cena ich zakupu jest niższa (niekiedy znacznie) od ich aktualnej ceny rynkowej.

Krok: wytworzone WNiP?

Nie można ustalić wartości początkowej wnoszonych do spółki niebędącej osobą prawną wartości niematerialnych i prawnych wytworzonych przez wspólnika we własnym zakresie. Stąd też należy ustalić, czy przedmiotem wkładu nie są właśnie owe składniki majątkowe.

Krok: nie ma wartości początkowej

Nie można ustalić wartości początkowej wnoszonych do spółki niebędącej osobą prawną wartości niematerialnych i prawnych wytworzonych przez wspólnika we własnym zakresie.

Są wątpliwości, jak rozumieć powyższy zapis.

Wynika z niego, że nie będzie tutaj wartości początkowej. W istocie nie będzie więc środka trwałego.

Ma to zapewne przeciwdziałać patologiom, jakie w praktyce pojawiały się w tym zakresie.

Krok: wartość z wyceny

Trzeci przypadek ustalenia wartości początkowej to sytuacja, w której ustalenie wydatków na nabycie lub wytworzenie przedmiotu wkładu przez wspólnika wnoszącego wkład, będącego osobą fizyczną, jest niemożliwe i przedmiot wkładu nie był wykorzystywany przez wnoszącego wkład w prowadzonej działalności gospodarczej.

Uznać należy, że dotyczy to dwóch rodzajów sytuacji: pierwszej - gdy dana osoba poniosła swego czasu wydatki na nabycie bądź wytworzenie przedmiotu wkładu, lecz teraz nie może ich wiarygodnie określić; drugiej - nabycia przedmiotu wkładu nieodpłatnie przez osobę wnoszącą wkład do spółki.

Ta pierwsza sytuacja wydaje się oczywista.

To, czy przepis znajduje również zastosowanie w tym drugim przypadku, może budzić wątpliwości. Należy jednak zauważyć, że przemawia za tym co najmniej kilka argumentów. Po pierwsze - brak poniesienia wydatków na nabycie bądź wytworzenie składnika majątku (gdy nabyto go nieodpłatnie) powoduje, że nie można ustalić wysokości tych wydatków. Po drugie - przyjęcie, że komentowany przepis nie ma zastosowania do tej sytuacji, powodowałoby, że nie można byłoby ustalić wartości początkowej składnika majątkowego, który byłby zaliczany do środków trwałych. To zaś jest niedopuszczalne.

Przepis zastrzega, że ma on zastosowanie, jeśli przedmiot wkładu nie był wykorzystywany przez wnoszącego wkład w prowadzonej działalności gospodarczej. Wówczas bowiem zastosowanie ma art. 22g ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 z późn. zm.) - dalej u.p.d.o.f.

W przypadkach objętych tym przepisem wartość początkowa jest ustalana zgodnie z art. 19 u.p.d.o.f. Oznacza to, że wartość początkową określa sam podatnik (wnoszący wkład). Organ podatkowy (organ kontroli skarbowej) może badać, czy wartość ta nie odbiega znacznie od wartości rynkowej, i w przypadku wątpliwości w tym zakresie może wezwać podatnika do zmiany tej wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających określenie wartości początkowej, znacznie odbiegającej od wartości rynkowej. W razie nieudzielenia przez podatnika odpowiedzi, niedokonania zmiany wartości lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie wartości znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wartość z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych. Jeżeli wartość ustalona w ten sposób odbiega co najmniej o 33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi zbywający.