Ustalenie właściwości organu - OpenLEX

Bochentyn Adam, Ustalenie właściwości organu

Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 4 maja 2019 r.
Autorzy:

Ustalenie właściwości organu

Ustalenie właściwości organu

Ustalenie właściwości organu

Przepis art. 19 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek kontroli swojej właściwości z urzędu. Właściwość organów wynika albo wprost z przepisu ustawy, albo wydanych na podstawie ustawy aktów wykonawczych oraz zawartych na podstawie ustawy porozumień (IV SA/Po 569/09). Oznacza to, że obowiązek dbania o to, by działać jako organ właściwy, istnieje od chwili podjęcia czynności materialno-technicznych, zmierzających do wszczęcia postępowania, poprzez wszczęcie tego postępowania, aż do jego zakończenia. Przed wszczęciem postępowania organ administracji publicznej musi zbadać swoją właściwość: miejscową (zdolność do rozpoznawania i rozstrzygania spraw na obszarze określonej jednostki podziału terytorialnego kraju), rzeczową (zdolność do rozpoznawania i rozstrzygania danej kategorii spraw, np. wymeldowanie z urzędu, zezwolenie na sprzedaż alkoholu itp.) oraz instancyjną (właściwość organu do orzekania w pierwszej bądź drugiej instancji - z zastrzeżeniem, iż przed przepisami k.p.a. pierwszeństwo tutaj będą miały przepisy szczególne). Warto również mieć na uwadze to, że organ właściwy w sprawie nie może przekazać swojej właściwości innemu organowi (zarówno niższego, jak i wyższego stopnia), chyba że przepis szczególny przewiduje taką możliwość (III SAB/Po 23/07).

Należy podkreślić, że w toku postępowania mogą wystąpić zdarzenia, powodujące utratę właściwości przez organ (np. zmiana prawa, zmiana miejsca zamieszkania strony).

Ustalenie właściwości organu organ organ przekazanie według właściwości zawiadomienie o konieczności wniesienia podania do innego organu organ stwierdza swoją właściwość (dla badanego żądania) ustalenie właściwości instancyjnej stwierdzenie niewłaściwości organu ustalenie organu właściwego zwrot podania zdarzenie uzasadniające badanie właściwości czy organ wyznaczono do załatwienia sprawy? ile jest żądań w badanym podaniu? ocena liczby żądań w podaniu ustalenie właściwości rzeczowej ustalenie właściwości miejscowej właściwy niewłaściwy nie ustalono ustalono nie tak jedno wiele właściwy niewłaściwy właściwy niewłaściwy

Krok: zdarzenie uzasadniające badanie właściwości

Obowiązek wszczęcia postępowania stanowi w pierwszej kolejności impuls do zbadania właściwości organu administracji publicznej do załatwienia indywidualnej sprawy. Swoją właściwość organ musi badać i kontrolować w toku całego postępowania. Oznacza to, że obowiązek ten jest aktualny we wszystkich trybach postępowań administracyjnych, a więc w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, przed organem drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym, ale także we wszystkich postępowaniach nadzwyczajnych (np. w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną), jak również na każdym etapie tych postępowań.

Krok: czy organ wyznaczono do załatwienia sprawy?

Gdy organ został wskazany jako właściwy do załatwienia sprawy w wyniku rozstrzygnięcia sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego, jest związany tym orzeczeniem. Podobnie, gdy jako pierwszy uznał się za niewłaściwy sąd powszechny, wówczas organ jest związany stanowiskiem sądu i także jest właściwy w sprawie (zob. art. 66 § 4 k.p.a., art. 1991 k.p.c.).

W przypadku wyłączenia organu w okolicznościach przewidzianych w art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a., sprawę załatwia organ wyższego stopnia nad organem załatwiającym sprawę, natomiast w okolicznościach przewidzianych w art. 25 § 1 pkt 2 k.p.a. organ wyższego stopnia nad organem, w którym osoba wskazana w art. 25 § 1 pkt 2 k.p.a. zajmuje stanowisko kierownicze. Organ wyższego stopnia może do załatwienia sprawy wyznaczyć inny podległy sobie organ. W takiej sytuacji organ wyznaczony jest właściwy do załatwienia sprawy (właściwość delegacyjna).