Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 1 września 2019 r.
Autorzy:

Ułatwienia dla komorników oraz organów egzekucyjnych w wywiązywaniu się z obowiązków płatnika VAT

Ułatwienia dla komorników oraz organów egzekucyjnych w wywiązywaniu się z obowiązków płatnika VAT

Ułatwienia dla komorników oraz organów egzekucyjnych w wywiązywaniu się z obowiązków płatnika VAT

Procedura pozwala ustalić, czy ze względu na brak potwierdzenia warunków zastosowania zwolnień od VAT komornik lub organ egzekucyjny mogą przyjąć, że zwolnienia te nie mają zastosowania.

Krok: komornik lub organ egzekucyjny dokonuje dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów

Komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów ustawy z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1575 ze zm.) oraz organy egzekucyjne określone w ustawie z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) są płatnikami podatku od towarów i usług od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów (zob. art. 18 ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług, Dz.U. z 2020 r. poz. 106 ze zm. – dalej u.p.t.u.).

Wykonując powyższe obowiązki, komornicy oraz organy egzekucyjne mają często problem z ustaleniem, czy do dokonywanych w trybie egzekucji dostaw towarów mają zastosowanie zwolnienia od VAT. Jest tak w szczególności w przypadkach, gdy kontakt z podatnikiem-dłużnikiem jest utrudniony (np. z uwagi na przebywanie dłużnika za granicą) oraz ze względu na ograniczone informacje uzyskane z dokumentacji podatnika i instytucji zewnętrznych.

Obowiązujące do końca sierpnia 2019 r. przepisy nie przewidywały w takich przypadkach żadnych uproszczeń. Zmieniło się to z dniem 1.09.2019 r., od kiedy to – jeżeli spełnione są określone przepisami warunki – w wątpliwych sytuacjach komornicy oraz organy egzekucyjne mogą przyjmować, że zwolnienia od VAT nie mają zastosowania. Jest tak w przypadkach określonych przepisami art. 43 ust. 21, art. 82a oraz art. 113 ust. 10a u.p.t.u.

Krok: czy udokumentowane działania organy egzekucyjnego nie doprowadziły do potwierdzenia spełniania warunków zastosowania zwolnień od VAT?

Pierwszym warunkiem stosowania przepisów art. 43 ust. 21, art. 82a oraz art. 113 ust. 10a u.p.t.u. jest, aby udokumentowane działania organu egzekucyjnego nie doprowadziły do potwierdzenia spełniania warunków zastosowania do dokonywanej w trybie egzekucji dostawy towarów zwolnień od VAT.

Krok: czy brak potwierdzenia spełniania warunków zastosowania zwolnień od VAT spowodowany jest brakiem możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika?

Drugim warunkiem stosowania przepisów art. 43 ust. 21, art. 82a oraz art. 113 ust. 10a u.p.t.u. jest, aby brak potwierdzenia spełniania warunków zastosowania zwolnień od VAT spowodowany jest brakiem możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika. A contrario – jeżeli wątpliwości w tym zakresie istnieją z innej przyczyny (np. wynikają z niejasnej treści przepisów), omawiane uproszczenie nie ma zastosowania.

Krok: komornik lub organ egzekucyjny może przyjąć, że zwolnienie od VAT nie ma zastosowania

art. 43 ust. 21, art. 82a oraz art. 113 ust. 10a u.p.t.u. wynika, że jeżeli udokumentowane działania organów egzekucyjnych lub komorników sądowych nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów, o której mowa w art. 18 u.p.t.u., zwolnień od podatku, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2, 39–10a u.p.t.u. (np. zwolnień od podatku obejmujących dostawy budynków, budowli lub ich części), zwolnień od podatku określonych przepisami wykonawczymi lub jednego z tzw. zwolnień podmiotowego (określonego przepisami art. 113 u.p.t.u.), przyjmuje się, że warunki zastosowania zwolnień od podatku nie są spełnione.

Powoduje to, że dokonywane w trybie egzekucji dostawy towarów, są opodatkowane VAT (najczęściej według stawki 23% lub 8%). Dla nabywców oznacza to, że nie grozi im brak prawa do odliczenia z wystawionej przez komornika lub organ egzekucyjny faktury ze względu na brzmienie art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. (tj. ze względu na przepis wyłączający możliwość odliczania VAT z faktur dokumentujących czynności zwolnione od VAT).

Krok: komornik lub organ egzekucyjny nie może przyjąć, że zwolnienie od VAT nie ma zastosowania

Jeżeli warunki wynikające z przepisów art. 43 ust. 21, art. 82a oraz art. 113 ust. 10a u.p.t.u. nie są spełnione, komornik lub organ egzekucyjny nie mogą przyjąć, że ze względu na istniejące wątpliwości co do zastosowania tych zwolnień nie mają one zastosowania. W związku z tym mogą oni popełnić pomyłkę w tym zakresie, co dla nabywców może oznaczać brak prawa do odliczenia z wystawionej przez komornika lub organ egzekucyjny faktury (ze względu na brzmienie art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u., tj. przepis wyłączający możliwość odliczania VAT z faktur dokumentujących czynności zwolnione od VAT).