Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 1 stycznia 2016 r.
Autorzy:

Transgraniczne łączenie się spółek kapitałowych i spółki komandytowo-akcyjnej

Transgraniczne łączenie się spółek kapitałowych i spółki komandytowo-akcyjnej

Procedura ma na celu wskazanie zasad transgranicznego łączenia się spółek kapitałowych i spółki komandytowo-akcyjnej

Krok: zaistnienie warunków do transgranicznego łączenia się spółek

Spółki kapitałowe oraz spółka komandytowo-akcyjna mogą łączyć się ze spółką zagraniczną, o której mowa w art. 2 pkt 1 dyrektywy 2005/56/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie transgranicznego łączenia się spółek kapitałowych (Dz. Urz. UE L 310 z 25.11.2005, s. 1), utworzoną zgodnie z prawem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa-strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym i mającą siedzibę statutową, zarząd główny lub główny zakład na terenie Unii Europejskiej lub państwa-strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (połączenie transgraniczne). Warunkiem stosowania przepisów o fuzji transgranicznej jest to, że przynajmniej dwie ze spółek uczestniczących w połączeniu podlegają prawu różnych państw członkowskich. (A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 5161 k.s.h., LEX/el.).

Przepis art. 2 pkt 1 dyrektywy 2005/56/WE stanowi, że dla celów tej dyrektywy spółką kapitałową jest:

a) spółka, o której mowa w art. 1 dyrektywy 68/151/EWG11; lub

b) spółka kapitałowa posiadającą osobowość prawną i wydzielony majątek, którym wyłącznie odpowiada za swoje zobowiązania, oraz która zgodnie z właściwym dla niej prawem krajowym podlega warunkom dotyczącym gwarancji określonych dyrektywą 68/151/EWG dla zapewnienia ochrony interesów wspólników i osób trzecich;

W przypadku polskiej regulacji połączenia transgranicznego w połączeniu tym nie może jednak uczestniczyć:

1) zagraniczna spółdzielnia, choćby spełniała kryteria spółki zagranicznej;

2) spółka, której celem jest zbiorowe inwestowanie kapitału pozyskanego w drodze emisji publicznej, działająca na zasadzie dywersyfikacji ryzyka oraz której jednostki uczestnictwa są na żądanie ich posiadaczy odkupywane lub umarzane bezpośrednio lub pośrednio z aktywów tej spółki.

3) spółka w likwidacji, która rozpoczęła podział majątku;

4) spółka w upadłości;

5) spółka komandytowo-akcyjna jako spółka przejmująca albo nowo zawiązana.

Połączenie transgraniczne spółek kapitałowych podlega przepisom rozdziału 2 Łączenie się spółek kapitałowych, jeżeli przepisy rozdziału 21 Transgraniczne łączenie się spółek kapitałowych i spółki komandytowo-akcyjnej nie stanowią inaczej.

Połączenie transgraniczne może nastąpić przez:

1) przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie przez przejęcie);

2) zawiązanie spółki kapitałowej, na którą przechodzi majątek wszystkich łączących się spółek za udziały lub akcje nowej spółki (łączenie przez zawiązanie nowej spółki).

Krok: pisemne uzgodnienie planu połączenia

Pierwszą czynnością w procedurze transgranicznego łączenia spółek jest pisemne uzgodnienie planu połączenia między łączącymi się spółkami.

Plan połączenia jest wynikiem ustaleń prowadzonych przez zarządy (organy administrujące, komplementariuszy uprawnionych do prowadzenia spraw spółki).

Plan połączenia należy rozumieć raczej jako rodzaj porozumienia między uczestnikami, które stwierdza jedynie możliwość złożenia w przyszłości oświadczenia woli wywołującego określone w treści planu skutki prawne (tak. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 498 k.s.h., LEX/el.). Z uwagi na obowiązek zgłoszenia planu połączenia do sądu rejestrowego, niezachowanie formy pisemnej planu spowoduje, że połączenie nie będzie mogło odnieść skutku (por. również A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 498 k.s.h., LEX/el.).

Krok: treść planu połączenia

Plan połączenia transgranicznego powinien zawierać co najmniej:

1) typ, firmę i siedzibę statutową łączących się spółek, oznaczenie rejestru i numer wpisu do rejestru każdej z łączących się spółek, sposób łączenia, a w przypadku połączenia przez zawiązanie nowej spółki - również typ, firmę i siedzibę statutową proponowane dla tej spółki;

2) stosunek wymiany udziałów lub akcji spółki przejmowanej bądź spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki na udziały lub akcje spółki przejmującej bądź spółki nowo zawiązanej i wysokość ewentualnych dopłat pieniężnych;

3) stosunek wymiany innych papierów wartościowych spółki przejmowanej bądź spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki na papiery wartościowe spółki przejmującej bądź spółki nowo zawiązanej i wysokość ewentualnych dopłat pieniężnych;

4) inne prawa przyznane przez spółkę przejmującą bądź spółkę nowo zawiązaną wspólnikom lub uprawnionym z innych papierów wartościowych w spółce przejmowanej bądź w spółkach łączących się przez zawiązanie nowej spółki;

5) inne warunki dotyczące przyznania udziałów, akcji lub innych papierów wartościowych w spółce przejmującej bądź w spółce nowo zawiązanej;

6) dzień, od którego udziały albo akcje uprawniają do uczestnictwa w zysku spółki przejmującej bądź spółki nowo zawiązanej, a także inne warunki dotyczące nabycia lub wykonywania tego prawa, jeżeli takie warunki zostały ustanowione;

7) dzień, od którego inne papiery wartościowe uprawniają do uczestnictwa w zysku spółki przejmującej bądź spółki nowo zawiązanej, a także inne warunki dotyczące nabycia lub wykonywania tego prawa, jeżeli takie warunki zostały ustanowione;

8) szczególne korzyści przyznane biegłym badającym plan połączenia lub członkom organów łączących się spółek, jeżeli właściwe przepisy zezwalają na przyznanie szczególnych korzyści;

9) warunki wykonywania praw wierzycieli i wspólników mniejszościowych każdej z łączących się spółek oraz adres, pod którym można bezpłatnie uzyskać pełne informacje na temat tych warunków;

10) procedury, według których zostaną określone zasady udziału pracowników w ustaleniu ich praw uczestnictwa w organach spółki przejmującej bądź spółki nowo zawiązanej, zgodnie z odrębnymi przepisami;

11) prawdopodobny wpływ połączenia na stan zatrudnienia w spółce przejmującej bądź spółce nowo zawiązanej;

12) dzień, od którego czynności łączących się spółek będą uważane, dla celów rachunkowości, za czynności dokonywane na rachunek spółki przejmującej bądź spółki nowo zawiązanej, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości;

13) informacje na temat wyceny aktywów i pasywów przenoszonych na spółkę przejmującą bądź spółkę nowo zawiązaną na określony dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o ogłoszenie planu połączenia;

14) dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych spółek uczestniczących w połączeniu, wykorzystanych do ustalenia warunków połączenia, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości;

15) projekt umowy albo statutu spółki przejmującej bądź spółki nowo zawiązanej.

Z uwagi na to, że plan połączenia transgranicznego musi zostać uzgodniony ze wszystkim spółkami uczestniczącymi w połączeniu w praktyce przyjęło się rozwiązanie, zgodnie z którym plan ten jest dwujęzyczny. Najczęściej sporządza się plan połączenia w ten sposób, że po jednej stronie znajdzie się tekst w języku polskim, a po drugiej w wersji obcojęzycznej.

Jeżeli spółka przejmująca posiada wszystkie udziały lub akcje spółki przejmowanej w planie połączenia, nie określa się danych wskazanych w pkt 2, 4–6 w części dotyczącej udziałów lub akcji.

Krok: ogłoszenie planu połączenia

Każda ze spółek uczestniczących w łączeniu powinna ogłosić plan połączenia transgranicznego w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nie później niż na miesiąc przed dniem zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia tej spółki, na którym ma być powzięta uchwała o połączeniu.

Spółka nie jest obowiązana do ogłoszenia planu połączenia, gdy nie później niż na miesiąc przed dniem rozpoczęcia zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia, na którym ma być powzięta uchwała o połączeniu, nieprzerwanie do dnia zakończenia zgromadzenia podejmującego uchwałę w sprawie połączenia bezpłatnie udostępni do publicznej wiadomości plan tego połączenia na swojej stronie internetowej.

W przypadku gdy w połączeniu transgranicznym uczestniczy więcej niż jedna spółka krajowa, wówczas spółki krajowe mogą złożyć wspólnie wniosek o ogłoszenie planu połączenia. Wówczas ogłoszenie powinno nastąpić nie później niż na miesiąc przed datą zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia, na którym ma być podjęta pierwsza uchwała o połączeniu.

W związku z tym, że w połączeniu transgranicznym uczestniczą spółki zagraniczne, przepisy kodeksu spółek handlowych modyfikują w stosunku do takich spółek zasady związane z zabezpieczeniem wierzycieli.

Jeżeli spółką przejmującą lub spółką nowo zawiązaną jest spółka zagraniczna, przepisów art. 495496 k.s.h. nie stosuje się. Spółka taka nie ma więc obowiązku odrębnego zarządzania majątkiem każdej z połączonych spółek. W takim przypadku wierzyciel spółki krajowej może w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia planu połączenia żądać zabezpieczenia swoich roszczeń, jeżeli uprawdopodobni, że ich zaspokojenie jest zagrożone przez połączenie. W razie sporu sąd właściwy według siedziby spółki rozstrzyga o udzieleniu zabezpieczenia na wniosek wierzyciela, złożony w terminie dwóch miesięcy od dnia ogłoszenia planu połączenia. Wniosek wierzyciela nie wstrzymuje wydania przez sąd rejestrowy zaświadczenia o zgodności z prawem polskim połączenia transgranicznego.

Jeżeli spółką przejmującą lub spółką nowo zawiązaną jest spółka krajowa, wówczas zastosowanie znajdą art. 495496 k.s.h. Wtedy majątek każdej z połączonych spółek powinien być zarządzany przez spółkę przejmującą bądź spółkę nowo zawiązaną oddzielnie, aż do dnia zaspokojenia lub zabezpieczenia wierzycieli, których wierzytelności powstały przed dniem połączenia, a którzy przed upływem sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia o połączeniu zażądali na piśmie zapłaty. Za prowadzenie oddzielnego zarządu członkowie organów spółki przejmującej lub spółki nowo zawiązanej odpowiadają solidarnie.

W okresie odrębnego zarządzania majątkami spółek wierzycielom każdej spółki służy pierwszeństwo zaspokojenia z majątku swojej pierwotnej dłużniczki przed wierzycielami pozostałych łączących się spółek. Wierzyciele łączącej się spółki, którzy zgłosili swoje roszczenia w terminie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia o połączeniu i uprawdopodobnili, że ich zaspokojenie jest zagrożone przez połączenie, mogą żądać, aby sąd właściwy według siedziby spółki przejmującej albo nowo zawiązanej udzielił im stosownego zabezpieczenia ich roszczeń, jeżeli zabezpieczenie takie nie zostało ustanowione przez łączącą się spółkę przejmującą bądź spółkę nowo zawiązaną.

Krok: wszyscy wspólnicy wyrażają zgodę na odstąpienie od badania biegłego

Transgraniczne łączenie się spółek nie zawsze wymaga przeprowadzenia badania planu połączenia przez biegłego. Zgodnie z art. 5166 § 3 k.s.h. do połączenia transgranicznego stosuje się art. 5031 § 1 pkt 3 k.s.h. Oznacza to, że jeżeli wszyscy wspólnicy lub akcjonariusze łączących się spółek wyrażą zgodę, to nie jest wymagane badanie planu połączenia przez biegłego i jego opinia.

Wiele wątpliwości wiąże się z sytuacją, w której wyrażono zgodę na odstąpienie od badania planu połączenia przez biegłego, a spółka przejmująca albo nowo zawiązaną jest spółką akcyjną. Wydaje się, że jeżeli we wskazanej sytuacji odstąpiono od badania planu połączenia przez biegłego, to zarządy łączących się spółek mają obowiązek sporządzenia pisemnego sprawozdania, do którego stosuje się odpowiednio przepisy art. 311–3121 k.s.h. Sprawozdanie to powinno przedstawiać w szczególności (tak A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 5031 k.s.h., LEX/el.):

– opis przedsiębiorstwa i składników majątkowych spółki przejmowanej oraz liczbę i rodzaj akcji wydawanych w zamian za składniki spółki przejmowanej, ewentualnie innych tytułów uczestnictwa w dochodach lub w podziale majątku spółki przejmującej,

– mienie nabywane przed zarejestrowaniem podwyższenia kapitału zakładowego spółki przejmującej oraz wysokość wynagrodzenia i sposób jego zapłaty,

– usługi świadczone spółce przejmującej przy procedurze połączeniowej oraz wysokość i sposób zapłaty wynagrodzenia za nie,

– wskazanie osób, które zbywają spółce przejmującej mienie lub otrzymują wynagrodzenie za usługi,

– zastosowaną metodę wyceny składników majątkowych spółek uczestniczących w połączeniu i zastosowany parytet wymiany akcji.

Do sprawozdania tego należy dołączyć sprawozdania finansowe dotyczące spółek łączących się za okres ostatnich dwóch lat obrotowych, przy czym, jeżeli któraś ze spółek lub wszystkie działały krócej niż dwa lata, sprawozdania finansowe powinny obejmować cały okres działalności. Sprawozdanie sporządzone przez łączące się spółki należy poddać badaniu jednego albo kilku biegłych rewidentów w zakresie jego prawdziwości i rzetelności, jak również celem wydania opinii, jaka jest wartość godziwa składników majątku i czy odpowiada ona co najmniej wartości nominalnej przyznawanych akcji, a także, czy wysokość wynagrodzenia przyznanego za usługi świadczone przy połączeniu tudzież zapłaty za nabywane w toku procedury mienie jest uzasadniona (A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 5031 k.s.h., LEX/el.). Opinia biegłego rewidenta powinna oceniać również metodę wyceny składników majątku przyjętą w sprawozdaniu. Biegły rewident sporządza szczegółową opinię w dwóch egzemplarzach i składa ją wraz ze sprawozdaniem sądowi rejestrowemu, który wydaje łączącym się spółkom poświadczone egzemplarze opinii.

Krok: pisemne sprawozdanie uzasadniające połączenie

Zarząd spółki sporządza pisemne sprawozdanie uzasadniające połączenie. Sprawozdanie to powinno określać co najmniej:

1) podstawy prawne oraz uzasadnienie ekonomiczne połączenia;

2) skutki połączenia dla wspólników, wierzycieli i pracowników;

3) stosunek wymiany udziałów lub akcji lub innych papierów wartościowych, o którym mowa w planie połączenia;

4) szczególne trudności związane z wyceną udziałów lub akcji łączących się spółek.

Do sprawozdania zarząd dołącza opinię przedstawicieli pracowników, jeżeli otrzyma ją w odpowiednim czasie.

Pisemne sprawozdanie ma ułatwić wspólnikom lub akcjonariuszom decyzję o podjęciu uchwały o połączeniu. Na tym etapie mogą oni nie dysponować jeszcze informacjami na temat planowanego połączenia. Należy zauważyć, że pisemne uzasadnienie nie jest elementem planu połączenia. Nie jest więc ogłaszane. Wspólnicy i akcjonariusze mają jednak prawo do wglądu w ten dokument.

Zarząd każdej z łączących się spółek obowiązany jest również informować zarządy pozostałych spółek tak, aby mogły one poinformować walne zgromadzenia o wszelkich istotnych zmianach w zakresie aktywów i pasywów, które nastąpiły między dniem sporządzenia planu połączenia a dniem powzięcia uchwały o połączeniu.

Krok: złożenie wniosku o wyznaczenie biegłego

Zarząd spółki powinien złożyć do sądu rejestrowego właściwego dla siedziby tej spółki wniosek o wyznaczenie biegłego w celu zbadania planu połączenia.

Łączące się spółki mogą wystąpić ze wspólnym wnioskiem do sądu rejestrowego właściwego dla spółki krajowej albo do organu właściwego dla spółki zagranicznej o wyznaczenie wspólnego biegłego lub biegłych w celu zbadania planu połączenia. Zadaniem biegłego jest zbadanie planu połączenia w zakresie poprawności i rzetelności.

Krok: wyznaczenie biegłego przez sąd

Sąd rejestrowy właściwy według siedziby spółki wyznacza, na jej wniosek, biegłego w celu zbadania planu połączenia.

W uzasadnionych przypadkach sąd może wyznaczyć dwóch albo większą liczbę biegłych. Powołanie przez sąd większej ilości biegłych będzie uzasadnione w przypadku skomplikowanych połączeń. Sąd rejestrowy określa również wynagrodzenie za pracę biegłego i zatwierdza rachunki jego wydatków. Jeżeli łączące się spółki dobrowolnie tych należności nie uiszczą w terminie dwóch tygodni, sąd rejestrowy ściągnie je w trybie przewidzianym dla egzekucji opłat sądowych.

Krok: odebranie zawiadomienia

Biegły w terminie określonym przez sąd, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od dnia jego wyznaczenia, sporządza na piśmie szczegółową opinię i składa ją wraz z planem połączenia sądowi rejestrowemu oraz zarządom łączących się spółek. Opinia ta powinna zawierać co najmniej:

– stwierdzenie, czy stosunek wymiany udziałów lub akcji spółki przejmowanej na akcje spółki przejmującej został ustalony należycie;

– wskazanie metody albo metod użytych dla określenia proponowanego w planie połączenia stosunku wymiany akcji wraz z oceną zasadności ich zastosowania;

– wskazanie szczególnych trudności związanych z wyceną akcji.

Krok: badanie planu połączenia i wydanie opinii

W toku badania biegły może zażądać od zarządów łączących się spółek udzielenia dodatkowych wyjaśnień lub dokumentów. Zadaniem biegłego nie jest wskazanie czy akceptuje bądź odrzuca przedłożony plan, tylko wskazanie, czy jest on poprawny i rzetelny. Decyzja o jego akceptacji bądź odrzuceniu będzie należała do wspólników lub akcjonariuszy. Jeżeli biegły stwierdzi, że plan nie jest poprawny lub rzetelny, zarządy łączących się spółek powinny podjąć decyzję o tym, czy kontynuować proces łączenia się spółek, czy też rozpocząć procedurę od nowa ponownie przystępując do uzgodnienia planu połączenia.

Biegły odpowiada wobec łączących się spółek oraz ich wspólników lub akcjonariuszy za szkody wyrządzone z jego winy. W przypadku gdy biegłych jest kilku, ich odpowiedzialność jest solidarna. Roszczenia z tytułu naprawienia szkody przedawniają się z upływem trzech lat od dnia ogłoszenia o połączeniu.

Krok: przekazanie opinii

Biegły ma obowiązek sporządzić opinię w wyznaczonym przez sąd terminie i złożyć ją wraz z planem połączenia sądowi rejestrowemu.

Krok: odebranie opinii

Biegły ma obowiązek sporządzić opinię w wyznaczonym przez sąd terminie i złożyć ją zarządom łączących się spółek.

Krok: zawiadomienie wspólników lub akcjonariuszy

Zarządy łączących się spółek zawiadamiają wspólników lub akcjonariuszy dwukrotnie, w sposób przewidziany dla zwoływania zgromadzeń wspólników lub walnych zgromadzeń o zamiarze połączenia się z inną spółką. Obowiązek zawiadomienia dotyczy każdej spółki z osobna. Pierwsze zawiadomienie powinno być dokonane nie później niż na miesiąc przed planowanym dniem powzięcia uchwały o połączeniu, a drugie zawiadomienie powinno nastąpić w odstępie nie krótszym niż dwa tygodnie od daty pierwszego zawiadomienia.

Zawiadomienie o zamiarze połączenia powinno zawierać co najmniej:

1) numer Monitora Sądowego i Gospodarczego, w którym dokonano ogłoszenia planu połączenia chyba, że łączące się spółki już w ogłoszeniu planu połączenia dokonały pierwszego zawiadomienia,

2) miejsce oraz termin, w którym akcjonariusze mogą się zapoznać z dokumentami wymienionymi w art. 505 § 1 k.s.h. przy czym termin ten nie może być krótszy niż miesiąc przed planowanym dniem powzięcia uchwały o połączeniu.

Najczęściej zawiadomienie o zamiarze połączenia będzie zawierało jednoczesne zawiadomienie o zwołaniu zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia, na którym wspólnicy lub akcjonariusze będą podejmować uchwałę o połączeniu. W zawiadomieniu tym należy oznaczyć dzień, godzinę i miejsce zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia oraz szczegółowy porządek obrad. Obowiązek zawiadomienia o zamiarze połączenia nie jest bowiem tożsamy ze zwołaniem zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia.

Krok: prawo do informacji

Wspólnikom lub akcjonariuszom łączących się spółek należy umożliwić podjęcie prawidłowej decyzji o połączeniu. W tym celu łączące się spółki mają obowiązek udostępnić wspólnikom lub akcjonariuszom łączących się spółek i przedstawicielom pracowników, a w braku takich przedstawicieli - pracownikom następujące dokumenty:

1) plan połączenia;

2) sprawozdania finansowe oraz sprawozdania zarządów z działalności łączących się spółek za trzy ostatnie lata obrotowe wraz ze sprawozdaniem badania, jeżeli sprawozdanie było sporządzane;

3) sprawozdanie uzasadniające połączenie;

4) opinię biegłego z badania planu połączenia.

W przypadku połączenia transgranicznego powyższe dokumenty należy udostępnić również przedstawicielom pracowników, a w braku takich przedstawicieli - pracownikom. Wspólnicy i przedstawiciele pracowników (pracownicy) mogą żądać udostępnienia im bezpłatnie w lokalu spółki odpisów powyższych dokumentów.

W celu uproszczenia procedury połączeniowej łączące się spółki mogą wykorzystać swoje strony internetowe. Jeżeli spółka nie później niż na miesiąc przed dniem rozpoczęcia walnego zgromadzenia, na którym ma być powzięta uchwała o połączeniu, nieprzerwanie do dnia zakończenia zgromadzenia podejmującego uchwałę w sprawie połączenia bezpłatnie udostępni do publicznej wiadomości niezbędne dokumenty na swojej stronie internetowej bądź w tym terminie umożliwi akcjonariuszom na swojej stronie internetowej dostęp do tych dokumentów w wersji elektronicznej i ich druk, to nie będzie konieczne udostępnianie tych dokumentów w innej formie.

Krok: podjęcie uchwał o połączeniu

Bezpośrednio przed powzięciem uchwały o połączeniu spółek, wspólnikom lub akcjonariuszom należy ustnie przedstawić istotne elementy treści planu połączenia, sprawozdania zarządu i opinii biegłego oraz wszelkie istotne zmiany w zakresie aktywów i pasywów, które nastąpiły między dniem sporządzenia planu połączenia a dniem powzięcia uchwały.

Łączenie się spółek wymaga uchwały zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia powziętej większością trzech czwartych głosów, reprezentujących co najmniej połowę kapitału zakładowego, chyba że statut spółki przewiduje surowsze warunki. Uchwała walnego zgromadzenia spółki publicznej wymaga większości dwóch trzecich głosów, chyba że statut spółki przewiduje surowsze warunki.

W przypadku łączenia się spółki komandytowo-akcyjnej wymagana jest jednomyślność komplementariuszy oraz uchwała akcjonariuszy, za którą wypowiedzą się osoby reprezentujące co najmniej trzy czwarte kapitału zakładowego, chyba że umowa lub statut przewidują warunki surowsze.

W przypadku gdy w łączącej się spółce akcyjnej lub komandytowo-akcyjnej występują akcje różnego rodzaju, uchwała powinna być powzięta w drodze głosowania oddzielnymi grupami.

Treść uchwały o połączeniu powinna zawierać zgodę na:

– plan połączenia,

– proponowane zmiany umowy lub statutu spółki przejmującej bądź treść umowy lub statutu nowej spółki.

Uchwała połączeniowa powinna być umieszczona w protokole sporządzonym przez notariusza. Głosowanie nad uchwałą jest jawne, chyba że choćby jeden z akcjonariuszy obecny na zgromadzeniu (albo jego przedstawiciel) zażądał głosowania tajnego (A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 506 k.s.h., LEX/el.).

W uchwale o połączeniu można uzależnić skuteczność połączenia od zatwierdzenia przez zgromadzenie wspólników lub walne zgromadzenie warunków uczestnictwa przedstawicieli pracowników.

Zasady uczestnictwa przedstawicieli pracowników w organach spółki powstałej w wyniku połączenia transgranicznego określają odrębne przepisy. Powołana materia znalazła uregulowanie w odrębnej ustawie z dnia 25 kwietnia 2008 r. o uczestnictwie pracowników w spółce powstałej w wyniku transgranicznego połączenia się spółek (A. Kidyba, Komentarz do art. 5168 k.s.h., LEX/el.). Powołana ustawa określa uprawnienia pracowników do uczestnictwa w spółce powstałej w wyniku połączenia transgranicznego spółek, definiując jednocześnie następujące formy uczestnictwa:

1) prawo do wyboru lub wyznaczenia określonej liczby członków do rady nadzorczej albo

2) prawo rekomendowania członków rady nadzorczej, lub

3) prawo sprzeciwienia się wyznaczeniu niektórych albo wszystkich członków rady nadzorczej (A. Kidyba, Komentarz do art. 5169 k.s.h., LEX/el.).

Jeżeli spółką przejmującą lub spółką nowo zawiązaną jest spółka zagraniczna, wspólnik spółki krajowej, który głosował przeciwko uchwale o połączeniu i zażądał zaprotokołowania sprzeciwu, może żądać odkupu jego udziałów lub akcji. Wspólnicy składają spółce pisemne żądanie odkupu w terminie dziesięciu dni od dnia podjęcia uchwały o połączeniu.

W spółce akcyjnej i komandytowo-akcyjnej do żądania odkupu należy dołączyć dokument akcji. Akcjonariusze spółki publicznej, posiadający akcje zdematerializowane, dołączają do żądania odkupu imienne świadectwo depozytowe, wystawione zgodnie z przepisami o obrocie instrumentami finansowymi. Termin ważności świadectwa nie może upływać przed datą dokonania odkupu. Odkupu udziałów lub akcji dokonuje spółka na rachunek własny bądź na rachunek wspólników pozostających w spółce. Spółka może nabyć na rachunek własny udziały lub akcje, których łączna wartość nominalna, wraz z udziałami lub akcjami nabytymi dotychczas przez nią, przez spółki lub spółdzielnie od niej zależne lub przez osoby działające na jej rachunek, nie przekracza 25% kapitału zakładowego. Cena odkupu nie może być niższa niż wartość ustalona dla celów połączenia.

Wspólnicy lub akcjonariusze mogą również zaskarżyć uchwałę o połączeniu do sądu - patrz Powództwo o uchylenie uchwały o połączeniu spółek oraz Powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały o połączeniu.

W razie wniesienia powództwa spółka może wystąpić do sądu, do którego został wniesiony pozew o uchylenie albo stwierdzenie nieważności uchwały, z wnioskiem o wydanie postanowienia zezwalającego na rejestrację połączenia. Sąd wyda postanowienie, jeżeli:

1) powództwo jest niedopuszczalne, albo

2) powództwo jest oczywiście bezzasadne, albo

3) uzna, po rozpoznaniu wniosku na rozprawie, że interes spółki uzasadnia przeprowadzenie połączenia bez zbędnej zwłoki.

Sąd wydaje postanowienie bezzwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia wpływu wniosku, a jeżeli sąd zadecyduje o rozpoznaniu wniosku na rozprawie - w terminie miesiąca. Na postanowienie przysługuje zażalenie rozpatrywane w terminie dwóch tygodni.

Krok: czy uchwała została podjęta?

Wspólnicy lub akcjonariusze każdej z łączących się spółek podejmują uchwałę o połączeniu. Od skutecznego podjęcia uchwały przez każdą z łączących się spółek zależy dalszy przebieg procedury połączenia.

Krok: połączenie nie dochodzi do skutku

Jeżeli na walnym zgromadzeniu nie podjęto uchwały o połączeniu spółek to połączenie nie dochodzi do skutku

Krok: złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia o zgodności

Po podjęciu uchwały o połączeniu zarząd spółki składa wniosek do sądu rejestrowego o wydanie zaświadczenia o zgodności z prawem polskim połączenia transgranicznego w zakresie procedury podlegającej temu prawu. Do wniosku należy dołączyć:

1) plan połączenia;

2) sprawozdanie zarządu uzasadniające połączenie;

3) opinię przedstawicieli pracowników, jeżeli zarząd otrzymał ją w odpowiednim czasie;

4) opinię biegłego albo odpis zgody wszystkich wspólników łączących się spółek na odstąpienie od wymogu badania planu połączenia przez biegłego i sporządzenia przez niego opinii;

5) dowód wyznaczenia wspólnego biegłego, jeżeli został on wyznaczony;

6) dowód zawiadomienia wspólników o zamiarze połączenia;

7) odpis uchwały o połączeniu;

8) oświadczenie podpisane przez wszystkich członków zarządu, że uchwała o połączeniu nie została zaskarżona w wyznaczonym terminie albo powództwo o jej zaskarżenie zostało prawomocnie oddalone bądź odrzucone albo minął termin do wniesienia środka odwoławczego, o ile nie zachodzi przypadek wskazany w pkt 9;

9) odpis oświadczenia o zrzeczeniu się na piśmie przez wszystkich uprawnionych prawa zaskarżenia uchwały o połączeniu lub odpis postanowienia sądu, o którym mowa w art. 51618 k.s.h.;

10) oświadczenie podpisane przez wszystkich członków zarządu o sposobie realizacji uprawnień wierzycieli i wspólników wynikających z przepisów prawa oraz uchwały o połączeniu.

Do wniosku o wydanie zaświadczenia o zgodności z prawem polskim połączenia transgranicznego przepisy o postępowaniu rejestrowym stosuje się odpowiednio.

Krok: wydanie zaświadczenia o zgodności

Sąd rejestrowy niezwłocznie wydaje spółce zaświadczenie o zgodności z prawem polskim połączenia transgranicznego w zakresie procedury podlegającej prawu polskiemu i wpisuje do rejestru wzmiankę o połączeniu.

Krok: otrzymanie zaświadczenia o zgodności

Spółka otrzymuje z sądu zaświadczenie o zgodności z prawem polskim połączenia transgranicznego w zakresie procedury podlegającej temu prawu

Krok: zgłoszenie połączenia do rejestru

Zarząd spółki przejmującej lub zarządy albo organy administrujące spółek łączących się w drodze zawiązania nowej spółki bądź wspólnicy prowadzący sprawy łączącej się spółki osobowej zgłaszają połączenie transgraniczne do sądu rejestrowego właściwego według siedziby spółki przejmującej lub spółki nowo zawiązanej w celu wpisania do rejestru. Do zgłoszenia należy dołączyć:

1) zaświadczenia organów właściwych dla łączących się spółek o zgodności połączenia transgranicznego z prawem właściwym dla każdej z łączących się spółek w zakresie procedury podlegającej temu prawu, wydane nie wcześniej niż w terminie sześciu miesięcy od dnia zgłoszenia;

2) plan połączenia;

3) odpisy uchwał o połączeniu;

4) porozumienie określające warunki uczestnictwa pracowników, jeżeli jest ono wymagane.

Krok: otrzymanie zgłoszenia

Sąd rejestrowy bada w szczególności, czy łączące się spółki zatwierdziły plan połączenia na tych samych warunkach oraz, jeżeli wymagają tego odrębne przepisy, czy zostały określone warunki uczestnictwa pracowników.

Krok: wpis połączenia do rejestru (dzień połączenia)

Połączenie następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby spółki przejmującej bądź nowo zawiązanej (dzień połączenia).

Z dniem połączenia spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej. Na spółkę przejmującą przechodzą w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Przepisu tego nie stosuje się do zezwoleń i koncesji udzielonych spółce będącej instytucją finansową, jeżeli organ, który wydał zezwolenie lub udzielił koncesji, złożył sprzeciw w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia planu połączenia.

Przyjęta więc została konstrukcja prawna sukcesji uniwersalnej, która następuje z dniem połączenia (A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 494 k.s.h., LEX/el.). Sukcesja uniwersalna oznacza wejście spółki przejmującej w całokształt praw i obowiązków spółki przejmowanej (por. wyrok SN z dnia 19 czerwca 2013 r., I CSK 571/12, LEX nr 1360160). Dla zaistnienia skutków w postaci sukcesji nie są potrzebne żadne dodatkowe czynności poza tymi, których należy dokonać w postępowaniu łączeniowym (A. Kidyba, Sukcesja, kontynuacja, a może coś innego?, Monitor Prawa Handlowego 2011, nr 1, s. 36).

Z uwagi na to, że siedziby sądów rejestrowych właściwych dla spółki przejmowanej i spółki przejmującej znajdują się w różnych miejscowościach, to sąd rejestrowy właściwy według siedziby spółki przejmującej zawiadamia z urzędu niezwłocznie sąd rejestrowy właściwy według siedziby spółki przejmowanej o postanowieniu o wpisaniu połączenia do rejestru.

Co istotne po dniu połączenia niedopuszczalne jest uchylenie albo stwierdzenie nieważności uchwały o połączeniu. Przepisów art. 21, art. 497 § 2, art. 509 § 1art. 510 k.s.h. nie stosuje się. Po dniu połączenia postępowanie w przedmiocie zaskarżenia uchwały o połączeniu umarza się. Spółka odpowiada wobec skarżącego za szkodę wyrządzoną uchwałą o połączeniu sprzeczną z ustawą, umową bądź statutem spółki lub dobrymi obyczajami.

Krok: zawiadomienie o dokonaniu wpisu

Sąd rejestrowy niezwłocznie zawiadamia o wpisie połączenia do rejestru organ rejestrowy właściwy dla spółki przejmowanej bądź każdej ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki.

Ogłoszenia o połączeniu w MSiG dokonuje spółka przejmująca. Najczęściej w ogłoszeniu zamieszcza się informację o dacie wpisania połączenia do rejestru, wskazuje się sposób połączenia oraz spółki biorące udział w połączeniu.

Ogłoszenie o połączeniu ma również znaczenie dla członków organów i likwidatorów łączących się spółek zwłaszcza w kwestii przedawnienia roszczeń kierowanych w stosunku do tych osób. Członkowie zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, likwidatorzy łączących się spółek, jak też wspólnicy łączącej się spółki osobowej odpowiadają wobec wspólników lub akcjonariuszy łączących się spółek solidarnie za szkody wyrządzone działaniem lub zaniechaniem, sprzecznym z prawem lub postanowieniami umowy spółki, chyba że nie ponoszą winy. Roszczenia z tytułu naprawienia szkody przedawniają się z upływem trzech lat od dnia ogłoszenia o połączeniu.