Bochentyn Adam, Składanie i rozpatrywanie petycji

Procedury
Status:  Aktualna
Wersja od: 6 września 2015 r.
Autorzy:

Składanie i rozpatrywanie petycji

Składanie i rozpatrywanie petycji

Składanie i rozpatrywanie petycji

Prawo do składania petycji do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych, w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej, zagwarantowane zostało w art. 63 Konstytucji RP. W doktrynie uprawnienie to traktuje się jako obywatelskie prawo do interwencji dla budowy oraz umacniania społeczeństwa obywatelskiego (B. Jaworska-Dębska [w:] M. Stahl (red.), Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, Warszawa 2013, s. 541). Zasady składania i rozpatrywania petycji oraz sposób postępowania organów w sprawach dotyczących petycji określają przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz. U. poz. 1195). Rozpatrzenie i załatwienie petycji, zgodnie z przepisami ustawy o petycjach, następuje w postępowaniu jednoinstancyjnym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, polegającą na zawiadomieniu odpowiednich podmiotów o sposobie załatwienia petycji. W języku potocznym pod pojęciem „petycji” rozumie się „pismo skierowane do władz, zwykle w imieniu zbiorowości, zawierające postulaty, prośby” (Słownik współczesnego języka polskiego, red. nauk. B. Dunaj, Warszawa 1996, s. 736). Pojęcia tego nie definiują niestety przepisy Konstytucji RP oraz ustawy o petycjach. Przepisy te nie określają także jasnych kryteriów odróżnienia petycji od skarg lub wniosków rozpatrywanych w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., co w praktyce powodować może trudności z prawidłowym zakwalifikowaniem określonego pisma. Również w doktrynie akcentuje się trudności ze zdefiniowaniem pojęcia petycji oraz określeniem relacji, w jakiej pozostaje ona do skarg i wniosków (zob. M. Florczak-Wątor, O potrzebie ustawowego uregulowania trybu rozpatrywania petycji, Zeszyty Prawnicze Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu 2013, nr 2, s. 37). Niestety ustawodawca nie zdefiniował petycji i nie dokonał wyraźnego odróżnienia jej od skarg i wniosków, co postulowano w doktrynie (B. Banaszak, Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2012, s. 379). Wydaje się, że za petycje powinny być uznawane przede wszystkim te pisma, które złożone zostały przez większą liczbę podmiotów bądź w interesie większej liczby podmiotów (por. J.P. Tarno [w:] W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2011, s. 271). Zaznaczyć jednak należy, że przepisy ustawy o petycjach nie wyłączają możliwości złożenia petycji w interesie indywidualnym.

Składanie i rozpatrywanie petycji adresat petycji adresat petycji czy petycja zawiera zgodę na ujawnienie danych podmiotu wnoszącego? czy należy zarządzić łączne rozpatrzenie petycji? zawiadomienie o sposobie załatwienia petycji upływ miesiąca od otrzymania petycji załatwienie petycji zamieszczenie informacji dot. petycji i ujawnienie danych podmiotu wnoszącego na stronie internetowej podmiotu rozpatrującego petycję czy petycję złożono w sprawie, która była przedmiotem już rozpatrzonej petycji? zarządzenie łącznego rozpatrzenia petycji czy petycję złożono w interesie innego podmiotu niż wnoszący petycję? weryfikacja zgody dalsze czynności w sprawie petycji, która była przedmiotem petycji już rozpatrzonej otrzymanie petycji sprawdzenie wymogów formalnych petycji rozpatrzenie petycji czy złożono dalsze petycje dotyczące tej samej sprawy? rozpatrzenie pisma w odpowiednim trybie ustalenie czy pismo jest petycją zamieszczenie informacji dot. petycji na stronie internetowej podmiotu ją rozpatrującego czy istnieją wątpliwości co do zgody na złożenie petycji? pozostawienie petycji bez rozpatrzenia badanie właściwości adresata petycji przekazanie według właściwości podmiot wnoszący petycję podmiot wnoszący petycję odebranie zawiadomienia odebranie zawiadomienia złożenie petycji nie tak tak nie nie tak nie tak potwierdzenie zgody brak potwierdzenia zgody spełnia nie spełnia nie tak nie jest jest nie tak właściwy niewłaściwy zawiadomienie podmiotu wnoszącego petycję

Krok: złożenie petycji

Prawo do złożenia petycji przysługuje zarówno osobom fizycznym (niezależnie do ich obywatelstwa), osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym niebędącym osobami prawnymi oraz grupom wymienionych podmiotów. Podmiot wnoszący petycję może złożyć ją we własnym interesie, jak również w interesie publicznym oraz w interesie innego podmiotu, którym może być zarówno osoba fizyczna, jak i jednostka organizacyjna.

Zgodnie z treścią przepisu art. 3 ust. 2 ustawy o petycjach przedmiotem petycji może być żądanie, w szczególności zmiany przepisów prawa, podjęcia rozstrzygnięcia lub innego działania w sprawie dotyczącej podmiotu wnoszącego petycję, życia zbiorowego lub wartości wymagających szczególnej ochrony w imię dobra wspólnego, mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji. Użycie sformułowania „w szczególności” oznacza, że przywołany przepis tworzy otwarty katalog spraw, których dotyczyć może petycja. Przedmiotem petycji może być zatem żądanie niewymienione w art. 3 ust. 2 ustawy o petycjach.

Krok: otrzymanie petycji

Złożenie petycji następuje z chwilą jej otrzymania przez adresata, tj. wraz z wpłynięciem pisma do kancelarii (biura podawczego) adresata, a nie np. z chwilą jej nadania na poczcie. Jeżeli petycja została złożona za pomocą środków komunikacji elektronicznej, dniem otrzymania petycji jest dzień jej wprowadzenia do systemu teleinformatycznego adresata petycji. Adresat petycji powinien następnie, jeżeli jest podmiotem właściwym do jej rozpatrzenia, podjąć działania niezbędne do rozpatrzenia petycji. Petycja powinna zostać rozpatrzona bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia jej złożenia.