Rozstrzyganie sporów o właściwość i kompetencyjnych na wniosek organu - OpenLEX

Bochentyn Adam, Rozstrzyganie sporów o właściwość i kompetencyjnych na wniosek organu

Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 1 stycznia 2012 r.
Autorzy:

Rozstrzyganie sporów o właściwość i kompetencyjnych na wniosek organu

Rozstrzyganie sporów o właściwość i kompetencyjnych na wniosek organu

Rozstrzyganie sporów o właściwość i kompetencyjnych na wniosek organu

Na tle konkretnej sprawy administracyjnej może częstokroć dochodzić do sporów pomiędzy organami administracji publicznej, wynikających z rozbieżności poglądów co do zakresu działania tych organów. Art. 22 k.p.a. wyróżnia dwojakiego rodzaju spory: 1) spory o właściwość, których stronami są organy usytuowane w jedynym systemie ustrojowym administracji publicznej, np. administracji rządowej albo samorządowej (spory takie określa się jako spory wewnętrzne), 2) spory kompetencyjne pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej, tj. spory zewnętrzne, dotyczące podmiotów z różnych elementów budowy systemu ustrojowego administracji publicznej (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2012, s. 126–128). Zarówno spory o właściwość, jaki i spory kompetencyjne mogą przybrać postać sporu negatywnego, gdy żaden z organów uczestniczących w sporze nie uznaje się za właściwy do rozstrzygnięcia danej sprawy, bądź postać sporu pozytywnego, gdy wszystkie organy uczestniczące w sporze uznają się za właściwe w sprawie (Cz. Martysz [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Komentarz do art. 1–103, Warszawa 2007, s. 218). W sytuacji gdy doszło do sporu pomiędzy organami wskazanymi w art. 22 § 1 k.p.a., jego rozstrzygnięcie powinno nastąpić w postępowaniu przed innym organem administracji publicznej, określonym w przywołanym przepisie (z zastrzeżeniem art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Natomiast jeżeli doszło do sporu o właściwość pomiędzy nieposiadającymi wspólnego organu wyższego stopnia organami jednostek samorządu terytorialnego bądź do sporu kompetencyjnego między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej, podmiotem właściwym do rozstrzygnięcia sporu jest Naczelny Sąd Administracyjny.

Zarówno spory o właściwość, jak i spory kompetencyjne, których dotyczy przepis art. 22 k.p.a., muszą nie tylko powstać pomiędzy organami administracji publicznej, lecz również muszą dotyczyć indywidualnej sprawy administracyjnej, rozstrzyganej przez organ administracji w postępowaniu administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 2 września 2010 r., I OW 83/10, LEX nr 741773). Spory te nie obejmują natomiast sporów co do stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy. Jeżeli nie ma między organami zgody, co do oceny stanu faktycznego i w oparciu o jakie przepisy prawa materialnego należy daną sprawę rozstrzygnąć, nie ma wówczas tożsamości sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2006 r., II OW 84/05, LEX nr 198370).

Rozstrzyganie sporów o właściwość i kompetencyjnych na wniosek organu strona strona odebranie zawiadomienia NSA NSA odebranie wniosku przeprowadzenie postępowania postanowienie w sprawie sporu kompetencyjnego lub sporu o właściwość organ rozstrzygający spór organ rozstrzygający spór badanie właściwości organu odebranie wniosku odebranie zawiadomienia przekazanie rozstrzygnięcia rozstrzygnięcie sporu o właściwość przekazanie według właściwości organ organ ustalenie czy należy podjąć czynności nie cierpiące zwłoki dalsze postępowanie zgodnie z treścią rozstrzygnięcia zawiadomienie o podjętych czynnościach podjęcie czynności niecierpiących zwłoki przekazanie według właściwości kwalifikacja sporu ze względu na podmiot właściwy do jego rozstrzygnięcia wniosek o rozstrzygnięcie sporu wniosek o rozstrzygnięcie sporu odebranie podania (sprawy) przekazanego przez inny organ ustalenie, że inny organ prowadzi postępowanie w tej samej sprawie badanie właściwości organu rozpatrzenie podania lub sprawy czy organem właściwym jest organ, który przekazał podanie lub sprawę? odebranie rozstrzygnięcia tak nie niewłaściwy właściwy gdy spór jest rozstrzygany przez organ administracji publicznej właściwy jest organ administracji publicznej właściwy jest NSA zawiadomienie strony zawiadomienie strony właściwy niewłaściwy nie tak

Krok: odebranie podania (sprawy) przekazanego przez inny organ

Zgodnie z treścią art. 65 § 1 k.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, uzna się za niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać to podanie do organu właściwego. Przekazanie podania następuje w formie czynności materialno-technicznej, o podjęciu której organ przekazujący powinien powiadomić wnoszącego podanie. Z kolei organ, któremu podanie zostało przekazane, powinien po jego odebraniu dokładnie zbadać swoją właściwość w sprawie (art. 19 k.p.a.). W sytuacji gdy uzna się on za niewłaściwy, nie powinien prowadzić polemiki z organem, który przekazał podanie strony, lecz powinien wystąpić o rozstrzygnięcie sporu o właściwość (J. P. Tarno [w:] W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2011, s. 254).

Od przekazania pochodzącego od strony podania z żądaniem wszczęcia postępowania, odróżnić należy przekazanie sprawy, w której organ przekazujący wszczął już i prowadził postępowanie administracyjne. W sytuacji stwierdzenia swojej niewłaściwości w trakcie postępowania, organ powinien przekazać sprawę organowi właściwemu, niezależnie od tego, czy postępowanie zostało wszczęte z urzędu czy na żądanie strony (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 września 2010 r., II SA/Po 452/10, LEX nr 754425). Wraz z przekazaniem sprawy, organ przekazujący obowiązany jest umorzyć postępowanie (por. postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2000 r., II SA 2308/00, LEX nr 55315).

Przekazanie sprawy, w której organ przekazujący wszczął i prowadził postępowanie, może wynikać z wadliwego zbadania własnej właściwości na etapie wszczęcia postępowania bądź ze zmiany tej właściwości (np. w związku z zmianą przepisów określających właściwość czy też zmianą miejsca zamieszkania strony).

Krok: ustalenie, że inny organ prowadzi postępowanie w tej samej sprawie

Jeżeli w danej sprawie co najmniej dwa organy uznają się za właściwe, wówczas mamy do czynienia z pozytywnym sporem o właściwość. Przepisy k.p.a. nie określają żadnej formy prawnej uznania się przez organ za właściwy w sprawie. W związku z tym, należy przyjąć, że w sytuacji, gdy organ stwierdza swoją właściwość, wszczyna on (z urzędu lub na wniosek) i prowadzi postępowanie w danej sprawie. Nie jest konieczne dla zaistnienia pozytywnego sporu o właściwość, aby organy będące jego stronami wszczęły postępowanie w danej sprawie w tym samym czasie (P. Wajda [w:] M. Wierzbowski, A. Wiktorowska (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 134). W sytuacji gdy co najmniej dwa organy prowadzą w sprawie postępowanie, organ, który ustalił, że doszło do pozytywnego sporu o właściwość, powinien podjąć działania mające na celu rozstrzygnięcie tego sporu.

Do pozytywnego sporu o właściwość może dojść również wówczas, gdy tylko jeden z organów prowadzi w danej sprawie postępowanie, drugi organ natomiast dopiero zamierza wszcząć postępowanie (w tej samej sprawie). W takiej sytuacji o rozstrzygnięcie sporu o właściwość powinien wystąpić drugi ze wskazanych organów.