Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 1 czerwca 2017 r.
Autorzy:

Przeprowadzenie dowodu z dokumentu

Przeprowadzenie dowodu z dokumentu

Przeprowadzenie dowodu z dokumentu

Dokument jako dowód w procesie administracyjnym jest zagadnieniem centralnym zarówno w świetle art. 76, jak i art. 76a k.p.a. Każdy z tych artykułów dotyczy jednak różnych aspektów omawianego dowodu. O ile bowiem art. 76 k.p.a. dotyka materii oceny dowodu z dokumentu, wprowadzając w przypadku dokumentów urzędowych domniemanie zgodności z prawdą, o tyle art. 76a k.p.a. obejmuje już kwestie techniczne związane z przeprowadzeniem dowodu (jego dopuszczalną w procesie formą oraz możliwością uwierzytelniania).

Przepisy art. 76a k.p.a. nie rozróżniają dokumentów urzędowych i prywatnych, tak więc należy uznać, że mają one zastosowanie do obu tych kategorii.

Przepisy art. 76a k.p.a. posługują się pojęciami „oryginał” dokumentu oraz „odpis” i „wyciąg” z dokumentu. O ile pojęcie oryginału nie nastręcza większych trudności, to już w przypadku odpisu i wyciągu można mieć wątpliwości. Głównie z uwagi na fakt, że kodeks postępowania administracyjnego pojęć tych nie definiuje, zaś przepisy szczególne posługują się często wyrażeniami identycznymi bądź też podobnymi (np. odpis z księgi wieczystej, odpis aktu stanu cywilnego, wypis i wyrys z ewidencji gruntów, wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego). Trzeba wyraźnie podkreślić, że pojęć odpisu i wyciągu w rozumieniu art. 76a k.p.a. nie można identyfikować z tożsamymi pojęciami użytymi w przepisach prawa materialnego. W rozumieniu procesowym, a więc także w rozumieniu art. 76a k.p.a., odpis czy wyciąg to w istocie pojęcia przeciwstawiane oryginałowi, oznaczające odzwierciedlenie treści oryginału, jego wtóropis (podobnie NSA w wyroku z dnia 9 sierpnia 2006 r., I OSK 1112/05, LEX nr 275435). Przykładowo, wydany przez sąd odpis z księgi wieczystej będzie więc oryginałem dokumentu w rozumieniu art. 76a k.p.a., ale już kserokopia takiego odpisu będzie odpisem w rozumieniu tego artykułu i będzie mogła podlegać uwierzytelnieniu na zasadach w nim przewidzianych. Trudno jednoznacznie określić różnicę pomiędzy odpisem a wyciągiem w znaczeniu procesowym. Zazwyczaj przyjmuje się, że o ile odpis odzwierciedla całą treść oryginału, o tyle wyciąg tylko jego część. Ponieważ z perspektywy art. 76a k.p.a. rozróżnienie to nie ma istotnego znaczenia, w części dotyczącej wskazówek praktycznych do niniejszego modułu zastosowano wyłącznie pojęcie odpisu w roli wyrażenia zbiorczego.

Krok: inicjatywa dowodowa z urzędu

Wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego podejmuje organ „z urzędu lub na wniosek stron” (art. 7 k.p.a.). Zasadniczo organ nie powinien jednak uzależniać dokonania ustaleń od inicjatywy stron. To na organie ciąży „obowiązek” wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego, co wynika wprost z art. 77 § 1 k.p.a. Dlatego przeprowadzenie dowodu z dokumentu będzie najczęściej inicjowane przez organ w ramach realizacji jego procesowych obowiązków.

Krok: odebranie wniosku dowodowego

Wniosek dowodowy strony jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a. i w związku z tym może być wniesiony we wszystkich przewidzianych w tym przepisie formach. Prawo strony do inicjatywy dowodowej jest jednym z przejawów szeroko rozumianego prawa do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Na inicjatywę dowodową strony wskazują expressis verbis zarówno art. 7, jak i art. 78 § 1 k.p.a. W przypadku strony działającej przez pełnomocnika wszelkie uprawnienia procesowe strony, w tym także te dowodowe, wykonywać będzie w jej imieniu pełnomocnik.

Pełna treść dostępna po zalogowaniu do LEX

Zaloguj się do LEX | Nie korzystasz jeszcze z programów LEX? Zamów prezentację