Kidyba Andrzej, Przekształcenie spółki komandytowej w spółkę jawną - cz. 3 faza rejestracji i ogłoszenia

Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 1 marca 2021 r.
Autorzy:

Przekształcenie spółki komandytowej w spółkę jawną - cz. 3 faza rejestracji i ogłoszenia

Przekształcenie spółki komandytowej w spółkę jawną - cz. 3 faza rejestracji i ogłoszenia

Przekształcenie spółki komandytowej w spółkę jawną - cz. 3 faza rejestracji i ogłoszenia

Celem procedury jest omówienie zgłoszenia spółki jawnej do sądu rejestrowego oraz przedstawienie skutków prawnych wynikających z wpisu do rejestru przedsiębiorców. Dodatkowo, zwrócono uwagę na obowiązek ogłoszenia o przekształceniu spółki komandytowej w spółkę jawną.

spółka jawna spółka jawna ogłoszenie o przekształceniu spółki sąd rejestrowy sąd rejestrowy przyjęcie zgłoszenia wpis do rejestru przedsiębiorców spółka komandytowa spółka komandytowa wysłanie zgłoszenia do sądu procedura przekształcenia nie dochodzi do skutku spółka jawna w organizacji nie jest zgłoszona prawidłowo czy spółka jawna w organizacji jest zgłoszona prawidłowo? zamiar przekształcenia spółki komandytowej w spółkę jawną zgłoszenie spółki jawnej w organizacji nie tak

Krok: zamiar przekształcenia spółki komandytowej w spółkę jawną

Proces przekształcenia spółki komandytowej w spółkę jawną zamyka tzw. faza rejestracji i ogłoszenia, szerzej por.: A. Kidyba, Handlowe spółki osobowe, wyd. 4, Warszawa 2013, s. 142 i nast.

Należą do niej zgłoszenie spółki jawnej do sądu rejestrowego, wpis do rejestru przedsiębiorców oraz skutki, które z niego wynikają.

Ważną czynnością jest także ogłoszenie o przekształceniu spółki komandytowej w spółkę jawną.

Krok: zgłoszenie spółki jawnej w organizacji

Istotą zgłoszenia spółki jawnej do sądu rejestrowego jest złożenie wniosku o wpis przekształcenia do rejestru przedsiębiorców.

Zgodnie z art. 569 k.s.h. wniosek o wpis przekształcenia do sądu rejestrowego wnoszą wspólnicy mający prawo jej reprezentacji, por. art. 569 k.s.h., szerzej por.: A. Kidyba, Handlowe…, op. cit., s. 146 i nast. oraz A. Kidyba, Komentarz do art. 569 k.s.h., LEX/el. 2014.

Tym samym, złożenia wniosku o wpis przekształcenia nie mogą dokonać wspólnicy spółki jawnej, którzy w umowie spółki lub decyzją sądu zostali wyłączeni od prawa do reprezentacji, por. art. 29 k.s.h., szerzej A. Kidyba, Komentarz do art. 569 k.s.h., LEX/el. 2014.

Należy zaznaczyć, że osoby działające za spółkę przekształcaną odpowiadają solidarnie wobec spółki, wspólników oraz osób trzecich za szkody wyrządzone działaniem lub zaniechaniem, sprzecznym z prawem albo postanowieniami umowy lub statutu spółki, chyba że nie ponoszą winy (por. art. 568 § 1 k.s.h.), szerzej por. A. Kidyba, Komentarz do art. 568 k.s.h., LEX/el. 2020. Z kolei, biegły rewident jeśli był powołany to odpowiada wobec spółki i wspólników spółki przekształcanej za szkody wyrządzone z jego winy. W przypadku gdy biegłych jest kilku, ich odpowiedzialność jest solidarna, (por. art. 568 § 2 k.s.h.), szerzej por. A. Kidyba, Komentarz do art. 568 k.s.h., LEX/el. 2020. Powyższe roszczenia, o których mowa w § 1 i § 2, przedawniają się w okresie trzech lat, licząc od dnia przekształcenia, (por. art. 568 § 3 k.s.h.), szerzej por. A. Kidyba, Komentarz do art. 568 k.s.h., LEX/el. 2020.

Wniosek o wpis należy uzupełnić dokumentami niezbędnymi do utworzenia spółki jawnej, por. art. 555 k.s.h. Treść zgłoszenia regulują zarówno przepisy ustawy o KrRejSU, jak również k.s.h., w tym art. 26 k.s.h.

W myśl art. 26 § 1 k.s.h., zgłoszenie spółki jawnej do sądu rejestrowego powinno zawierać:

1) firmę, siedzibę i adres spółki; 2) przedmiot działalności spółki; 3) nazwiska i imiona albo firmy (nazwy) wspólników oraz adresy wspólników albo ich adresy do doręczeń, 4) nazwiska i imiona osób, które są uprawnione do reprezentowania spółki, jak również sposób reprezentacji. Wszelkie zmiany danych wymienione w § 1 powinny zostać zgłoszone sądowi rejestrowemu, por. art. 26 § 2 k.s.h.

Do wniosku o wpis podmiotu podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru dołącza się również uwierzytelnione notarialnie albo złożone przed sędzią lub upoważnionym pracownikiem sądu wzory podpisów osób upoważnionych do reprezentowania tego podmiotu lub prokurenta, por. art. 19a ust. 1 u.k.r.s., por. art. 26 § 3 k.s.h. W aktach rejestrowych prowadzi się zbiór wzorów podpisów osób upoważnionych do reprezentowania podmiotu wpisanego do rejestru, por. art. 11 u.k.r.s.

Art. 556 k.s.h. wskazuje jakie czynności należy wykonać, aby przeprowadzić postępowanie przekształceniowe. Należą do nich, w szczególności sporządzenie planu przekształcenia oraz załączników do niego. Czynność w postaci poddania planu przekształcenia kontroli przez biegłych rewidentów została wyłączona, ściślej uchylona z elementów procedury przekształcenia za wyjątkiem przekształcenia w spółkę akcyjną (por. art. 559 k.s.h.).Kolejną czynnością w procesie przekształcenia jest obowiązek zawiadomienia wspólników o zamiarze przekształcenia spółki oraz podjęcie uchwały o przekształceniu. Także należy powołać członków organów spółki przekształconej albo określić wspólników prowadzących sprawy tej spółki i reprezentujących ją. Niezwykle istotną czynnością w procesie przekształcenia jest dokonanie w rejestrze wpisu spółki przekształconej i wykreślenie spółki przekształcanej (por. art. 556 k.s.h.).

Warto zauważyć, że jak stanowi art. 567 § 1 k.s.h. uchwała o przekształceniu spółki komandytowej może zostać uchylona albo może zostać stwierdzona jej nieważność; w takim przypadku zgodnie z dyspozycją art. 567 § 1 k.s.h. stosuje się odpowiednio przepisy art. 422–427 k.s.h. Ustawodawca w tym wypadku odwołuje się do przepisów, które regulują problematykę wzruszalności uchwał w spółce akcyjnej. W praktyce oznacza to, że niezależnie od formy prawnej przekształcanej spółki osobowej (tu: spółki komandytowej), w sytuacji zaskarżenia uchwały przekształceniowej należy zastosować przepisy dotyczące spółki akcyjnej. Istotne i ważne podkreślenia jest to, że norma prawna wyrażona w art. 567 k.s.h. wprowadza konstrukcję kwestionowania uchwały o przekształceniu także w odniesieniu do uchwał w handlowych spółkach osobowych (por. art. 422–427 k.s.h.). Uchwały, których przedmiotem jest przekształcenie spółki mogą być podjęte z naruszeniem prawa, umowy (statutu) spółki bądź z dobrymi obyczajami i godzić w interes wspólnika (akcjonariusza). Ustawodawca przyjął dwa tryby zaskarżania uchwał w kodeksie, tj. powództwo o uchylenie uchwały (por. art. 422 k.s.h.) oraz powództwo o stwierdzenie jej nieważności (por. art. 425 k.s.h.).

Katalog podmiotów legitymowanych do wniesienia powództwa został określony w art. 422 § 2 k.s.h. w zw. z art. 567 § 1 k.s.h. Legitymowaną biernie jest spółka. Stosowanie tego przepisu do handlowych spółek osobowych powinno być odpowiednie (w spółce komandytowej czynności takie mogą być podejmowane przez wspólników mających prawo reprezentowania spółki). Warto zaznaczyć, że odpowiednie zastosowanie będzie miał również wskazany powyżej art. 422 § 2 k.s.h. w handlowych spółkach osobowych, w których z reguły kwestionującymi uchwałę mogą być wspólnicy, szerzej por. A. Kidyba, Komentarz do art.422, art. 567 k.s.h., LEX/el. 2020;

Termin do zaskarżenia uchwały o przekształceniu został określony w art. 567 § 1 k.s.h. Przy wnoszeniu powództwa dotyczącego zakwestionowania uchwały o przekształceniu nie znajdą zastosowania terminy wskazane w art. 424 § 1 k.s.h., art. 425 § 2-3 k.s.h. (por. art. 567 § 1 k.s.h.). Jest to związane z tym, że przepis art. 567 § 3 k.s.h. zawiera szczegółową regulację prawną dotyczącą terminu do wniesienia powództwa. Termin ten w relacji do art. 424 § 1 k.s.h., art. 425 § 2-3 k.s.h. (por. art. 567 § 1 k.s.h.) został skrócony do miesiąca liczonego od dnia otrzymania wiadomości o uchwale, jednakże nie później niż trzy miesiące od dnia powzięcia uchwały o przekształceniu. Warto zauważyć, że w wypadku wniesienia oczywiście bezzasadnego powództwa pozwana spółka może złożyć wiosek do sądu, o którym stanowi art. 423 § 2 k.s.h., który dotyczy zwrotu kosztów sądowych, zwrotu kosztów adwokata, radcy prawnego; jednocześnie nie wyłącza to możliwości dochodzenia przez spółkę odszkodowania na zasadach ogólnych, szerzej por. A. Kidyba, Komentarz do art. 423 i art. 424, art. 567 k.s.h., LEX/el. 2020;

Natomiast skutki zaskarżenia uchwały o przekształceniu wskazano w art. 423 k.s.h. W przypadku zaskarżenia uchwały o przekształceniu w trybie art. 422 k.s.h. w zw. z art. 567 k.s.h. to zaskarżenie nie wstrzymuje jej wykonania, w szczególności nie wstrzymuje postępowania rejestrowego gdy w związku z podjętą uchwałą toczy się postępowanie rejestrowe (por. art. 423 § 1 k.s.h.), szerzej por. A. Kidyba, Komentarz do art. 422 i art. 423, art. 567 k.s.h., LEX/el. 2020; Sąd może prowadzić postępowanie rejestrowe ale może też podjąć decyzję o jego zawieszeniu. Zawieszenie postępowania rejestrowego możliwe jest po przeprowadzeniu posiedzenia jawnego do czasu wydania wyroku w sprawie o uchylenie uchwały o przekształceniu (por. art. 423 § 1 k.s.h.), szerzej por. A. Kidyba, Komentarz do art. 423 k.s.h., LEX/el. 2020; W wypadku uchylenia uchwały jej skutkiem będzie wykreślenie z urzędu wpisu przez sąd. W toczącym się postępowaniu rejestrowym nie można przewidzieć już na początku, że tylko na podstawie złożonego powództwa, zaskarżona uchwała o przekształceniu zostanie uchylona.

Ustawą z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 288 ze zm.), która weszła w życie 01.07.2020 r. została wprowadzona zmiana w przypadku zaskarżenia uchwały o przekształceniu wspólników określonego typu spółki osobowej (spółki komandytowej) stanowiącej podstawę wpisu. Oznacza to, że sąd nie będzie miał już obowiązku wyznaczać rozprawy w celu zawieszenia postępowania rejestrowego (art. 423 § 1 k.s.h.) bowiem decyzja w tej sprawie będzie mogła zapadać na posiedzeniu jawnym, (por. art. 423 § 1 k.s.h.), szerzej por. A. Kidyba, Komentarz do art. 423 k.s.h., LEX/el. 2020. Celem zmiany tej regulacji prawnej wprowadzonej przez prawodawcę jest, w szczególności przyśpieszenie postępowania rejestrowego. Warto zaznaczyć, że kompetentnym do podejmowania rozstrzygnięć w tym zakresie jest również referendarz sądowy (por. art. 423 § 1 k.s.h.), szerzej por. A. Kidyba, Komentarz do art. 423 k.s.h., LEX/el. 2020.

Jak stanowi art. 5761 § 1 k.s.h. wspólnik, który głosował przeciwko uchwale o przekształceniu i zażądał zaprotokołowania sprzeciwu, może żądać odkupu jego udziałów w spółce przekształcanej. W takiej sytuacji wspólnicy składają spółce pisemne żądanie odkupu w terminie tygodnia od dnia podjęcia uchwały o przekształceniu (por. art. 5761 § 2 k.s.h.). Cena odkupu powinna odpowiadać wartości godziwej udziałów w spółce przekształcanej (por. art. 5761 § 4 k.s.h.). W terminie trzech tygodni od dnia podjęcia uchwały o przekształceniu spółka przekształcana dokonuje odkupu udziałów na rachunek własny lub rachunek wspólników pozostających w spółce. Skuteczność odkupu zależy od zapłaty ceny odkupu wspólnikom żądającym odkupu lub złożenia kwoty równej tej cenie do depozytu sądowego (por. art. 5761 § 5 k.s.h.). Wspólnik, który nie zgadza się na cenę odkupu, może wnieść powództwo o ustalenie wartości godziwej jego udziałów w terminie dwóch tygodni od dnia podjęcia uchwały o przekształceniu. Wniesienie powództwa nie wstrzymuje odkupu ani rejestracji przekształcenia (por. art. 5761 § 7 k.s.h.) Jeżeli wszystkie udziały wspólników, żądających odkupu, nie zostaną odkupione, przekształcenie nie dochodzi do skutku (por. art. 5761 § 8 k.s.h.).