Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 5 września 2020 r.
Autorzy:

Praca zdalna w dobie pandemii koronawirusa

Praca zdalna w dobie pandemii koronawirusa

Praca zdalna w dobie pandemii koronawirusa

Pandemia koronawirusa zmieniła naszą rzeczywistość także w zakresie prawa pracy. Jedną z większych zmian jest wprowadzenie pracy zdalnej, czyli pracy wykonywanej poza miejscem jej stałego wykonywania.

Krok: ustalenie możliwości pracy zdalnej

Nazwa „koronawirus” wywodzi się z łac. corona oznaczającego koronę lub wieniec, ponieważ osłonki wirusów w mikroskopii elektronowej wydają się „ukoronowane” pierścieniem małych, przypominających żarówki struktur. Koronawirusy zakażają ptaki i ssaki, powodując liczne choroby układu oddechowego, nerwowego, narządów wewnętrznych czy układu pokarmowego. Większość z nich jest niegroźna, ale czasem trafiają się gatunki stwarzające realne zagrożenie. Takim jest niewątpliwie SARS-CoV-2 (od ang. Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2) wywołujący chorobę COVID-19 (od ang. Coronavirus Disease 2019).

Koronawirusy przenoszą się drogą kropelkową, wobec czego jest niezwykle istotną rzeczą, aby ograniczyć kontakty międzyludzkie. Z tego też względu ustawodawca wprowadził rozwiązania zawarte w art. 3 ustawy z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.) – dalej u.k. Zgodnie z tym przepisem w celu przeciwdziałania COVID-19 pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie, przez czas oznaczony, pracy określonej w umowie o pracę, poza miejscem jej stałego wykonywania (praca zdalna).

W pierwszej kolejności pracodawca powinien ustalić, u których pracowników możliwe jest wprowadzenie pracy zdalnej. W praktyce jest to możliwe tam, gdzie jest możliwe przesyłanie efektów pracy na odległość – dotyczy to np. redaktora w wydawnictwie, prawnika w kancelarii doradczej itp.

W wielu przypadkach praca zdalna nie jest możliwa – dotyczy to np. sprzedawcy w sklepie, czy pracowników produkcji.

Początkowo praca zdalna była przewidziana jedynie do 4 września. Ustawodawca przedłużył jednak możliwość polecenia pracy zdalnej – taka możliwość obowiązuje w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 3 miesięcy po ich odwołaniu. Jednocześnie ustawodawca podjął prace, w wyniku których praca zdalna ma być wprowadzona na stałe do ustawy z 26.06.1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1320 ze zm.).

Krok: polecenie pracy zdalnej

Z zapisu art. 3 u.k. wynika, że praca zdalna wprowadzana jest poleceniem pracodawcy. Przepisy nie określają przy tym formy tego polecenia. Z oczywistych względów najlepiej, gdyby było ono na piśmie.

Polecenie pracodawcy dotyczące wykonywania pracy zdalnej mieści się w uprawnieniach kierowniczych pracodawcy. Oznacza to zatem, że:

1) decyzja o wprowadzeniu pracy zdalnej należy do pracodawcy,

2) pracownik ma obowiązek wykonania takiego polecenia na mocy art. 100 ustawy z 26.06.1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1320 ze zm.),

3) pracownik nie może domagać się pracy zdalnej, ale oczywiście ma prawo wystąpić do pracodawcy z taką propozycją.