Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 1 stycznia 2018 r.
Autorzy:

Ponowna ocena oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia przeprowadzana na podstawie postanowienia wydanego przez organ administracyjny

Ponowna ocena oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia przeprowadzana na podstawie postanowienia wydanego przez organ administracyjny

Ponowna ocena oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia przeprowadzana na podstawie postanowienia wydanego przez organ administracyjny

Ponowna ocena oddziaływania na środowisko (OOŚ) planowanego przedsięwzięcia nie ma charakteru samoistnego. Towarzyszy postępowaniom w sprawie wydania decyzji wymienionych w art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) - dalej u.o.i.ś. lub ich zmianie. Jej charakter opisuje teza orzeczenia wstępnego wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE: Jeżeli prawo krajowe przewiduje, że procedura udzielenia zezwolenia na inwestycję jest realizowana w kilku etapach, z których jeden obejmuje główną decyzję, a drugi - decyzję wykonawczą, która nie może wykraczać poza zakres ustaleń decyzji głównej, skutki, jakie dane przedsięwzięcie może wywierać na środowisko naturalne, należy określić i ocenić w trakcie postępowania w sprawie wydania decyzji głównej. Tylko wtedy, gdy tego rodzaju skutki można określić dopiero w trakcie postępowania w sprawie wydania decyzji wykonawczej, taka ocena powinna zostać dokonana w toku tego postępowania (wyrok TSUE z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie C-201/02, LEX nr 197193).

Podkreślić należy, iż wprawdzie w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko organem właściwym do uzgodnienia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia jest odpowiednio regionalny lub Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, jednakże udział społeczeństwa w procedurze zapewnia organ właściwy do wydania decyzji inwestycyjnej.

Krok: złożenie wniosku o wydanie decyzji inwestycyjnej

Złożenie wniosku o wydanie którejkolwiek z decyzji wymienionych w art. 88 ust. 1 u.o.i.ś. obliguje organ administracyjny do zbadania, czy nie zachodzą przesłanki do nałożenia obowiązku przeprowadzenia OOŚ w ramach tej procedury.

Krok: czy stwierdzono zmiany we wniosku w stosunku do DUŚ?

Przedmiotem analizy jest stwierdzenie ewentualnych zmian określonych we wniosku o wydanie decyzji inwestycyjnej w stosunku do warunków środowiskowych realizacji planowanego przedsięwzięcia określonych w decyzji środowiskowej.

Ponowna ocena oddziaływania na środowisko jest obligatoryjna wówczas, gdy organ właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. (vide Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2014 r., II OSK 1578/13, LEX nr 1665659).

Krok: ustalenie obowiązku sporządzenia raportu i jego zakresu

Organ właściwy do wydania decyzji inwestycyjnej po ustaleniu, iż wniosek o wydanie decyzji zawiera zmiany w stosunku do warunków środowiskowych określonych w decyzji środowiskowej, wydaje postanowienie w sprawie ustalenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Równocześnie z urzędu w tym samym postanowieniu określa zakres raportu. Postanowienie wymaga uzasadnienia zgodnie z art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - dalej k.p.a.; służy na nie zażalenie.

Ustawodawca w art. 88 ust. 1 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko posłużył się zwrotem "przeprowadza się", który wyłącza jakikolwiek luz decyzyjny organu administracji architektoniczno-budowlanej. Obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko został nałożony zawsze, gdy we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. (vide Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2014 r., II OSK 1578/13, LEX nr 1665659).

Organ administracyjny właściwy do wydania decyzji inwestycyjnej, stwierdzając obowiązek sporządzenia raportu, wydaje jednocześnie postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu przedłożenia raportu przez wnioskodawcę (art. 88 ust. 4 u.o.i.ś.).

Krok: brak obowiązku przeprowadzenia ponownej OOŚ

W razie braku zmian uwarunkowań środowiskowych realizacji przedsięwzięcia w stosunku do ustalonych w decyzji środowiskowej organ administracyjny nie wydaje postanowienia w tej sprawie.

Krok: sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko

Raport stanowi kluczowy dokument będący podstawą prawidłowej oceny skutków środowiskowych realizacji planowanego przedsięwzięcia. Artykuł 66 u.o.i.ś. zawiera wyliczenie elementów, które powinny być opisane w raporcie. Zakres raportu powinien być dostosowany do charakteru i wielkości oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2005 r., IV SA/Wa 1745/05, LEX nr 189799). Wnioskodawca zobowiązany jest do złożenia raportu zgodnego z przepisami prawa oraz postanowieniem organu administracji publicznej ustalającym jego zakres. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma charakter dokumentu prywatnego inwestora, będącego dowodem w postępowaniu administracyjnym. Raport oceniany jest przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 31 marca 2011 r., II SA/Lu 845/10, LEX nr 993489). Organ administracyjny właściwy w sprawie może żądać uzupełnienia raportu na podstawie art. 50 k.p.a. Nie ma podstawy prawnej do żądania od inwestora przedłożenia w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań ujednoliconej wersji raportu. Raport jest jednym z ważniejszych środków dowodowych w tym postępowaniu, pozostając środkiem dowodowym podlegającym ocenie w świetle pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zgodnie z zasadami postępowania dowodowego wspólnymi dla pozostałych dowodów. Dlatego też o zmianach, uzupełnieniach i wyjaśnieniach składanych do raportu należy zawiadamiać każdorazowo uczestników postępowania i szeroką opinię publiczną oraz organy uzgadniające i wyrażające opinię w przedmiocie planowanego przedsięwzięcia zgodnie z dyspozycją art. 77 ust. 1 u.o.i.ś. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2011 r., II SA/Gd 312/11, LEX nr 898190).

W świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.i.ś. nie jest wystarczające przedstawienie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jedynie wariantu wnioskodawcy oraz wariantu polegającego na tym, że przedsięwzięcie nie będzie podejmowane. Wariant niepodejmowania przedsięwzięcia nie może być uznany za racjonalny wariant alternatywny wobec wariantu wnioskodawcy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r., II SA/Gd 864/10, ONSAiWSA 2012, nr 3, poz. 48; szeroko na temat raportu oddziaływania na środowisko zob. K. Gruszecki, Komentarz do art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/e. 2013). Raport składany w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko powinien spełniać wymogi określone w art. 66 oraz 67 u.o.i.ś.

Autor raportu oddziaływania na środowisko lub osoba kierująca zespołem sporządzającym dokument winna spełnić kryteria fachowości określone w art. 74a u.o.i.ś.

Krok: przedłożenie raportu

Formę oraz liczbę egzemplarzy aportu oddziaływania na środowisko składanych organowi prowadzącemu postepowanie określa przepis  art. 88 ust. 5 u.o.i.ś.

Krok: odebranie raportu

Złożenie raportu przez wnioskodawcę obliguje organ do wydania postanowienia o wznowieniu zawieszonego postępowania na podstawie art. 97 § 2 k.p.a.

Krok: czy występuje znaczne oddziaływanie transgraniczne?

Przesłankami przeprowadzenia procedury transgranicznego oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia są stwierdzenie możliwości znaczącego transgranicznego oddziaływania wynikającego z realizacji planowanego przedsięwzięcia na obszar państwa sąsiedniego lub wniosek państwa obcego w tej sprawie.

Stwierdzenie braku oddziaływania o charakterze transgranicznym planowanego przedsięwzięcia lub brak wniosku w tej sprawie innego państwa skutkuje pominięciem tego elementu w OOŚ.

Krok: przeprowadzenie transgraniczej OOŚ

W razie stwierdzenia możliwości znaczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko pochodzącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na skutek realizacji planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 104 ust. 1 pkt 1 u.o.i.ś., przeprowadza się postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko. Postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko przeprowadza się również na wniosek innego państwa, na którego terytorium może oddziaływać przedsięwzięcie, lub w razie oddziaływania pochodzącego spoza granic RP.

Krok: wystąpienie o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia

Po otrzymaniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko organ właściwy do wydania decyzji występuje do regionalnego dyrektora ochrony środowiska (RDOŚ) lub odpowiednio do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) z wnioskiem o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Do ustalenia właściwości miejscowej RDOŚ odpowiednie zastosowanie mają przepisy art. 75 ust. 2 oraz 5 u.o.i.ś. Wraz z wnioskiem przedkładane są dokumenty wymienione w art. 89 ust. 2 u.o.i.ś.

Krok: odebranie wniosku

Wpłynięcie wniosku o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia rozpoczyna bieg 45-dniowego terminu na wydanie rozstrzygnięcia w tej sprawie.

Krok: przeprowadzenie procedury uzgodnienia

Przedmiot i charakter uzgodnienia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko trafnie charakteryzuje teza wyroku NSA: „Wydanie postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wiąże organ wydający decyzję w zakresie kwestii środowiskowych i praktycznie tę decyzję kształtuje. Konieczność uzasadnienia tego postanowienia podkreśla przy tym merytoryczny charakter takiego postanowienia, rozstrzygającego faktycznie sprawę, co do istoty.” (teza 1 Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2012 r., II OSK 2544/11, LEX nr 1138181).

Organ właściwy do uzgodnienia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia zobowiązany jest wystąpić do organu właściwego w sprawie wydania decyzji inwestycyjnej do zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu.- (vide art. 90 ust. 2 pkt 1 u.o.i.ś.). Ponadto zobligowany jest także uzyskać wymagane prawem opinie (vide art. 90 ust. 2 pkt 2 u.o.i.ś oraz art. 90 ust. 2a u.o.i.ś.).

Krok: uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia

Uzgodnienie warunków środowiskowych realizacji planowanego przedsięwzięcia następuje w formie niezaskarżalnego postanowienia (art. 90 ust. 8 u.o.i.ś.), które powinno być wydane w terminie 45 dni od przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 89 ust. 2 u.o.i.ś. (art. 90 ust. 7 u.o.i.ś.). Postanowienie wymaga uzasadnienia zgodnie z art. 91 u.o.i.ś. Wydanie postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wiąże organ wydający decyzję w zakresie kwestii środowiskowych i praktycznie tę decyzję kształtuje. Konieczność uzasadnienia tego postanowienia podkreśla przy tym merytoryczny charakter takiego postanowienia, rozstrzygającego faktycznie sprawę co do istoty. Postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia jest niezaskarżalne z mocy art. 90 ust. 8 u.o.i.ś., co wynika z wyłączenia stosowania art. 106 § 5 k.p.a. Nie może to jednak oznaczać, że postanowienie to będzie w ogóle wyłączone z kontroli instancyjnej. Możliwość kwestionowania tego postanowienia będzie dostępna dla stron tego postępowania dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji (art. 142 k.p.a.). W konsekwencji zakres rozstrzygania sprawy o wydanie pozwolenia na budowę w postępowaniu odwoławczym będzie faktycznie rozszerzony w stosunku do postępowania pierwszoinstancyjnego (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r., II OSK 2544/11, LEX nr 1138181).

Krok: odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia

Odmowa uzgodnienia warunków środowiskowych realizacji planowanego przedsięwzięcia następuje w formie niezaskarżalnego postanowienia (art. 90 ust. 8 u.o.i.ś.), które powinno być wydane w terminie 45 dni od przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 89 ust. 2 u.o.i.ś. (art. 90 ust. 7 u.o.i.ś.). Postanowienie wymaga uzasadnienia zgodnie z art. 91 u.o.i.ś. Postanowienie to może zostać zaskarżone w ramach odwołania składanego na rozstrzygnięcie zapadłe w postępowaniu głównym.

Podstawą odmowy uzgodnienia warunków środowiskowych realizacji planowanego przedsięwzięcia będzie spełnienie jednej z przesłanek określonych art. 90 ust. 1a-1b u.o.i.ś.

Krok: odebranie uzgodnienia

Do doręczania pism zastosowanie mają przepisy zawarte w dziale I rozdziale 8 k.p.a.

Krok: ustalenie skutków środowiskowych realizacji planowanego przedsięwzięcia

Przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania na środowisko ma na celu zidentyfikowanie zagrożeń dla środowiska wynikających z realizacji planowanego przedsięwzięcia, których ustalenie nie było możliwe na wcześniejszych etapach procesu inwestycyjnego.