Podjęcie czynności niecierpiących zwłoki - OpenLEX

Stefański Ryszard A., Podjęcie czynności niecierpiących zwłoki

Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 15 kwietnia 2016 r.
Autor:

Podjęcie czynności niecierpiących zwłoki

Podjęcie czynności niecierpiących zwłoki

Podjęcie czynności niecierpiących zwłoki.

Czynności dowodowe o charakterze procesowym w zasadzie mogą być przeprowadzone w toku postępowania karnego, a więc w postępowaniu przygotowawczym po formalnym wszczęciu śledztwa lub dochodzenia. Jednakże występują sytuacje, gdy nie ma czasu na wydanie takiego postanowienia, gdyż jakakolwiek zwłoka mogłaby doprowadzić do utraty, zniszczenia lub zniekształcenia śladów i dowodów; zachodzi potrzeba nagłego i szybkiego działania.

Organami uprawnionymi do ich podjęcia są prokurator, Policja i inne organy uprawnione do prowadzenia postępowania (art. 312 k.p.k.). W ramach czynności w niezbędnym zakresie mogą być wykonane wszelkie czynności procesowe, co do których zwłoka mogłaby doprowadzić do niemożności ich dokonania w późniejszym terminie. W art. 308 § 1 k.p.k. zostały wymienione te, które z reguły muszą być wykonane niezwłocznie. Są to oględziny, w razie potrzeby z udziałem biegłego, przeszukanie, badania osoby podejrzanej, pobranie krwi, włosów i wydzielin organizmu.

Podjęcie czynności niecierpiących zwłoki organ postępowania przygotowawczego organ postępowania przygotowawczego umorzenie postępowania przeciwko osobie przesłuchanej umorzenie postępowania przygotowawczego wszczęcie śledztwa lub dochodzenia dokonanie pierwszej czynności niecierpiącej zwłoki uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa potrzeba podjęcia określonych czynności koniecznych dla zabezpieczenia śladów i dowodów dalszy przebieg postępowania przeprowadzenie innych czynności niecierpiących zwłoki wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów czy wskazane jest niezwłoczne przesłuchanie osoby podejrzanej w charakterze podejrzanego? przesłuchanie osoby podejrzanej w charakterze podejrzanego w ramach czynności niecierpiących zwłoki możliwe decyzje 5 dni 5 dni tak nie 5 dni

Krok: potrzeba podjęcia określonych czynności koniecznych dla zabezpieczenia śladów i dowodów

Wprawdzie czynności procesowe mogą być wykonywane wyłącznie po wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, lecz względy pragmatyczne wymusiły odstępstwo od tej zasady i możliwe jest dokonanie określonych czynności jeszcze przed wszczęciem postępowania w wypadkach, gdy:

– zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa;

– jest to konieczne dla zabezpieczenia śladów i dowodów przestępstwa przed ich utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem;

– zachodzi wypadek niecierpiący zwłoki.

Musi istnieć obiektywna obawa ich utraty, zniekształcenia lub zniszczenia, jeżeli nie zostaną niezwłocznie podjęte stosowne czynności; obawa ta musi być realna, a nie jest wystarczające potencjalne niebezpieczeństwo utraty, zniekształcenia lub zniszczenia śladów i dowodów. Trafnie zwraca się uwagę w judykaturze, że: „Przyjąć przy tym należy, że obawa zatarcia śladów lub dowodów przestępstwa może wynikać z oceny spodziewanego zachowania się osoby podejrzanej” (wyrok SA w Łodzi z dnia 22 października 1998 r., II AKa 125/98, Biul. PA w Łodzi 1999, nr 7, s. 11).

Wypadek niecierpiący zwłoki zachodzi wówczas, gdy każde podjęcie czynności z jakimkolwiek opóźnieniem grozi realną utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem śladu lub dowodu. Chodzi o szybkie i niezwłoczne zabezpieczenie dowodów, co ma zapobiec negatywnemu wpływowi czasu na ślady i dowody.

Krok: dokonanie pierwszej czynności niecierpiącej zwłoki

Od daty, w której przeprowadzono pierwszą czynność liczy się termin w jakim mogą być przeprowadzone inne czynności niecierpiące zwłoki.

Dokonanie czynności procesowej oznacza także faktyczne wszczęcie śledztwa lub dochodzenia.