Orzekanie o roszczeniu alternatywnym w sprawach z zakresu prawa pracy - OpenLEX

Piaskowska Olga Maria, Orzekanie o roszczeniu alternatywnym w sprawach z zakresu prawa pracy

Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 1 stycznia 2012 r.
Autorzy:

Orzekanie o roszczeniu alternatywnym w sprawach z zakresu prawa pracy

Orzekanie o roszczeniu alternatywnym w sprawach z zakresu prawa pracy

Orzekanie o roszczeniu alternatywnym w sprawach z zakresu prawa pracy

Krok: przeprowadzenie rozprawy

Materialne prawo pracy przewiduje roszczenia pozostające względem siebie w alternatywie. Na przykład przy rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie pracownik może dochodzić albo przywrócenia do pracy, albo odszkodowania (art. 56 k.p.; podobnie przy wypowiedzeniu - art. 45 § 1 k.p.).

W sytuacji gdy pracownik dokonał wyboru jednego z przysługujących mu alternatywnie roszczeń, a zgłoszone roszczenie okaże się nieuzasadnione, sąd może na zasadzie art. 4771 k.p.c. uwzględnić inne roszczenie.

Artykuł 4771 k.p.c., de lege lata nie stanowi lex specilis w stosunku do art. 321 k.p.c., który ustanawia zasadę związania sądu żądaniem powoda, jednak stanowi złagodzenie tej zasady. Sąd stosuje art. 4771 k.p.c. według swego dykrecjonalnego uznania.

Krok: uwzględnienie żądania alternatywnego

W myśl art. 4771 k.p.c. w sytuacji, gdy pracownik dokonał wyboru jednego z przysługujących mu alternatywnie roszczeń, a zgłoszone roszczenie okaże się nieuzasadnione, sąd może uwzględnić inne roszczenie.

Na podstawie tego przepisu dopuszczalne jest zasądzenie odszkodowania, o jakim mowa w art. 56 k.p., także wówczas, gdy pracownik żąda jedynie przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach, a uwzględnienie tego żądania - ze względu na szczególne okoliczności - jest niecelowe (por. teza IV uchwały SN z dnia 12 października 1976 r., I PZP 49/76, OSNCP 1977, nr 4, poz. 67).

Na podstawie art. 4771 k.p.c. sąd może uwzględnić roszczenie o odszkodowanie zamiast roszczenia o przywrócenie do pracy (art. 56 k.p.) zgłoszonego przez pracownika objętego ochroną przed rozwiązaniem stosunku pracy z art. 32 ustawy o związkach zawodowych wówczas, gdy roszczenie to okaże się nieuzasadnione ze względu na jego sprzeczność ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.; por. uchwała SN z dnia 30 marca 1994 r., I PZP 40/93, OSNCP 1994, nr 12, poz. 230; wyrok SN z dnia 3 lutego 1995 r., I PRN 121/94, OSNAPiUS 1995, nr 13, poz. 160; uchwała SN z dnia 11 września 1996 r., I PZP 19/96, OSNAPiUS 1998, nr 6, poz. 175).

Wbrew wyraźnej woli uprawnionego pracownika nie można orzec o dopuszczeniu go do pracy (przywróceniu do pracy) w ramach stosunku pracy o takiej treści, której on nie postuluje (por. wyrok SN z dnia 10 kwietnia 1975 r., I PRN 3/75, OSNCP 1976, nr 2, poz. 36).

Orzekanie o roszczeniu alternatywnym w sprawach z zakresu prawa pracy sąd skład orzekający sąd skład orzekający uwzględnienie żądania rozpoznanie zgłoszonego żądania przeprowadzenie rozprawy uwzględnienie żądania alternatywnego ocena zasadności powództwa czy pracownik zgłosił roszczenie alternatywne? czy pracownik wybrał roszczenie alternatywne? czy roszczenie alternatywne okazało się nieuzasadnione? powód powód wniesienie powództwa tak nie nie tak tak nie