Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 1 stycznia 2017 r.
Autorzy:

Minimalna stawka godzinowa - zakres stosowania przepisów (rodzaje umów, zakres przedmiotowy i podmiotowy)

Minimalna stawka godzinowa - zakres stosowania przepisów (rodzaje umów, zakres przedmiotowy i podmiotowy)

Minimalna stawka godzinowa - zakres stosowania przepisów (rodzaje umów, zakres przedmiotowy i podmiotowy)

Przepisy ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę określają zasady wypłaty minimalnego wynagrodzenia za pracę dla osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę oraz regulują zasady wypłaty minimalnej godzinowej stawki wynagrodzenia dla osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia oraz umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu.

Krok: wybór formy zatrudnienia

Zatrudnienie nowego pracownika wiąże się z koniecznością wyboru właściwej umowy. Jednakże w niektórych sytuacjach pracodawca nie ma wyboru i musi zawrzeć umowę o pracę. O tym, kiedy ma on taki obowiązek, rozstrzyga art. 22 k.p. Przepis ten wskazuje na cechy, które odróżniają stosunek pracy od wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych, np. umowy zlecenia, umowy o dzieło, umowy agencyjnej, umowy z osobą prowadzącą własną działalność gospodarczą (tzw. samozatrudnienie). Istotny jest zwłaszcza element kierownictwa pracodawcy, czyli podporządkowania pracownika poleceniom przełożonych oraz wykonywanie pracy w wyznaczonym miejscu i czasie przez pracodawcę.

W sytuacji, gdy zatrudnienie spełnia te cechy, nie można:

– zawrzeć umowy cywilnoprawnej,

– zastąpić umowy o pracę umową cywilnoprawną.

Jeżeli jednak w ww. przypadku strony zawrą umowę cywilnoprawną (np. umowę zlecenia), to i tak będzie je łączyć stosunek pracy. Zatrudnienie w warunkach określonych w art. 22 § 1 k.p. jest bowiem zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy (art. 22 § 11 k.p. oraz art. 22 § 12 k.p.).

Krok: czy do wybranej formy zatrudnienia mają zastosowanie przepisy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę?

Jeśli osoba wykonuje zadania w sposób charakterystyczny dla stosunku pracy, tj. zobowiązuje się do wykonania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, to należy podpisać umowę o pracę.

Jeśli brakuje charakterystycznych cech dla stosunku pracy, to można podpisać umowę zlecenia lub umowę o dzieło, lub umowę o świadczenie usług, lub inną umową dopuszczalną przez przepisy prawa.

Krok: zatrudnienie na podstawie umowy o pracę

Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę (na okres próbny, czas określony i nieokreślony) w pełnym wymiarze czasu nie może otrzymywać wynagrodzenia za pracę niższego niż minimalne.

Krok: zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług

Od 1 stycznia 2017 r. gwarancją minimalnego wynagrodzenia za pracę są objęte również osoby fizyczne zatrudnione na podstawie odpłatnej umowy zlecenia oraz umowy o świadczenie usług (art. 734art. 750 k.c.). Poza osobami fizycznymi wykonującymi pracę na podstawie zlecenia minimalna stawka godzinowa będzie stosowana do osób, które wykonują jednoosobową działalność gospodarczą i samodzielnie wykonują zadania wynikające z zawartej umowy zlecenia jako tzw. osoby samozatrudnione.

Zatem minimalna stawka godzinowa obowiązuje w przypadku realizowania umowy zlecenia/o świadczenie usług przez:

– osobę fizyczną albo

– osobę fizyczną wykonującą działalność gospodarczą, niezatrudniającą pracowników i niezawierającą umów ze zleceniobiorcami, realizowanych na rzecz przedsiębiorców albo innych jednostek organizacyjnych w ramach prowadzonej przez te podmioty działalności, tj. „osobę samozatrudnioną”,

na rzecz:

– przedsiębiorców albo

– innych jednostek organizacyjnych w ramach prowadzonej przez te podmioty działalności. W przypadku zawarcia odpłatnej umowy zlecenia/o świadczenie usług wysokość wynagrodzenia musi być ustalona w umowie w taki sposób, aby wysokość wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania zlecenia/świadczenia usług nie była niższa niż wysokość minimalnej stawki godzinowej. Minimalna stawka godzinowa musi być zagwarantowana bez względu na sposób ustalania wynagrodzenia (tj. według stawki godzinowej, dziennej, tygodniowej, miesięcznej).

Krok: zatrudnienie na podstawie umowy o dzieło

Gwarancją minimalnego wynagrodzenia za pracę nie są objęte umowy o dzieło.

Krok: zatrudnienie w szczególnych przypadkach

Zakresem stosowania minimalnej stawki godzinowej nie są objęte:

1) umowy cywilnoprawne zawierane między osobami fizycznymi;

2) umowy cywilnoprawne w sytuacji gdy:

– o miejscu i czasie wykonywania zlecenia lub świadczenia usług decyduje przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi i

– przysługujące wynagrodzenie jest uzależnione wyłącznie od rezultatu wykonania zlecenia lub świadczenia usług (wynagrodzenie prowizyjne);

3) umowy cywilnoprawne:

– dotyczące usług opiekuńczych i bytowych realizowanych poprzez prowadzenie rodzinnego domu pomocy na podstawie ustawy o pomocy społecznej,

– umów o pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej, o utworzeniu rodziny zastępczej zawodowej lub rodzinnego domu dziecka, w przedmiocie prowadzenia rodzinnego domu dziecka, w przedmiocie pełnienia funkcji rodziny pomocowej, w przedmiocie pełnienia funkcji dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego, w przedmiocie pełnienia funkcji wychowawcy wyznaczonego do pomocy w kierowaniu placówką opiekuńczo-wychowawczą typu rodzinnego, w przypadku gdy w tej placówce nie ma zatrudnionego dyrektora - jeżeli ze względu na charakter sprawowanej opieki usługi są świadczone nieprzerwanie przez okres dłuższy niż 1 doba, tj. 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w której następuje rozpoczęcie świadczenia usług,

– umów dotyczących usług polegających na sprawowaniu opieki nad grupą osób lub osobami podczas wypoczynków lub wycieczek - jeżeli ze względu na charakter sprawowanej opieki usługi są świadczone nieprzerwanie przez okres dłuższy niż 1 doba, tj. 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w której następuje rozpoczęcie świadczenia usług,

– umów dotyczących usług opieki domowej nad osobą niepełnosprawną, przewlekle chorą lub w podeszłym wieku, gdy w związku z ich wykonywaniem osoba świadcząca usługi zamieszkuje wspólnie z podopiecznym w jego mieszkaniu lub domu, a ze względu na charakter sprawowanej opieki usługi są świadczone jednej osobie lub wspólnie zamieszkującej rodzinie nieprzerwanie przez okres dłuższy niż jedna doba, z wyjątkiem przypadku świadczenia usług we wszelkich placówkach świadczących całodobowe usługi dla osób niepełnosprawnych, przewlekle chorych lub w podeszłym wieku;

4) umowy zlecenia i umowy o świadczenie usług, jeżeli przyjmujący zlecenie zobowiąże się do ich wykonywania nieodpłatnie. Przepisy kodeksu cywilnego dopuszczają wykonanie zlecenia/świadczenia usług nieodpłatnie, jeżeli przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia.

Krok: obowiązuje minimalna stawka wynagrodzenia

Podmiot zatrudniający jest zobowiązany do stosowania przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Krok: nie obowiązuje minimalna stawka wynagrodzenia

Podmiot zatrudniający nie jest zobowiązany do stosowania przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.