Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 1 stycznia 2012 r.
Autorzy:

Darowizny - odliczanie od podstawy opodatkowania

Darowizny - odliczanie od podstawy opodatkowania

Darowizny - odliczanie od podstawy opodatkowania

Procedura przedstawia zasady odliczania darowizn od podstawy opodatkowania (od dochodu) w ramach przysługującej podatnikom ulgi podatkowej.

Krok: dochody opodatkowane skalą

Z możliwości skorzystania z ulgi podatkowej polegającej na odliczeniu od podstawy opodatkowania darowizny mogą skorzystać podatnicy uzyskujący dochody opodatkowane na zasadach ogólnych, tj. według skali podatkowej.

Krok: darowizna / oddana krew

Możliwość skorzystania z ulgi mają podatnicy dokonujący darowizn na określone cele; na podobnych zasadach odliczeniu od podstawy opodatkowania może podlegać wartość honorowo oddanej krwi (lub jej składników).

Krok: cele

Od podstawy opodatkowania odliczeniu podlegają darowizny dokonane na określone cele bądź też określonym podmiotom w pewnych okolicznościach. Stąd tez ustalić trzeba, jakie są cele dokonanej darowizny w powiązaniu z podmiotem obdarowanym.

Krok: dla OPP

Odliczeniu od dochodu podlegają darowizny przekazane organizacjom pozarządowym prowadzącym działalność w sferze pożytku publicznego, o których mowa w ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, które to darowizny zostały przeznaczone na cele określone w tej ustawie, realizowane przez te organizacje.

Problematyka prawna działalności pożytku publicznego została ujęta w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1057 z późn. zm.), która weszła w życie 1 stycznia 2004 r.

Organizacje - których obdarowanie umożliwia skorzystanie z ulgi podatkowej - to niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, i niedziałające w celu osiągnięcia zysku osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia. Działalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez:

1) osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego;

2) stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego;

3) spółdzielnie socjalne;

4) spółki akcyjne i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz kluby sportowe będące spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1133 z późn. zm.), które nie działają w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.

Cele - osiągane przez organizacje pożytku publicznego, których wsparcie umożliwia skorzystanie z ulgi podatkowej - to wykonywanie zadań w zakresie:

1) pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób;

2) wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;

3) udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zwiększania świadomości prawnej społeczeństwa;

4) działalności na rzecz integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym;

5) działalności charytatywnej;

6) podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej;

7) działalności na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego;

8) działalności na rzecz integracji cudzoziemców;

9) ochrony i promocji zdrowia, w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 295 z późn. zm.);

10) działania na rzecz osób niepełnosprawnych;

11) promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy;

12) działalności na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn;

13) działalności na rzecz osób w wieku emerytalnym;

14) działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości;

15) działalności wspomagającej rozwój techniki, wynalazczości i innowacyjności oraz rozpowszechnianie i wdrażanie nowych rozwiązań technicznych w praktyce gospodarczej;

16) działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;

17) nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania;

18) działalności na rzecz dzieci i młodzieży, w tym wypoczynku dzieci i młodzieży;

19) kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego;

20) wspierania i upowszechniania kultury fizycznej;

21) ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego;

22) turystyki i krajoznawstwa;

23) porządku i bezpieczeństwa publicznego;

24) obronności państwa i działalności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

25) upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji;

26) udzielania nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego;

27) ratownictwa i ochrony ludności;

28) pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą;

29) upowszechniania i ochrony praw konsumentów;

30) działalności na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami;

31) promocji i organizacji wolontariatu;

32) pomocy Polonii i Polakom za granicą;

33) działalności na rzecz kombatantów i osób represjonowanych;

34) promocji Rzeczypospolitej Polskiej za granicą;

35) działalności na rzecz rodziny, macierzyństwa, rodzicielstwa, upowszechniania i ochrony praw dziecka;

36) przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym;

37) rewitalizacji;

38) działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ww. ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w zakresie określonym w pkt 1-37.

Dla możliwości skorzystania z ulgi nie jest konieczne, aby organizacja miała formalny status organizacji pożytku publicznego (potwierdzony wpisem do KRS). Wystarczające jest, aby była organizacją pozarządową i prowadziła działalność w sferze pożytku publicznego.

Krok: KUP?

Nie jest możliwe odliczenie w ramach ulgi z tytułu darowizny wartości darowanych produktów spożywczych, których wartość lub cenę nabycia podatnik wcześniej zaliczył do kosztów uzyskania przychodów (co do zasady darowizny nie są zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, jednakże wyjątkowo nie dotyczy to darowizn produktów spożywczych dla organizacji pożytku publicznego).

Krok: dla podmiotu wyłączonego

Odliczeniu nie podlegają darowizny poniesione na rzecz:

1) osób fizycznych (nawet gdyby realizowały one cele pożytku publicznego);

2) osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, prowadzących działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5%, oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub handlu tymi wyrobami.

Krok: udokumentowanie

Zasadniczą wagę w kwestii możliwości odliczenia darowizny ma właściwy sposób jej udokumentowania.

Jeżeli przedmiotem darowizny są pieniądze, wysokość wydatków z tego tytułu ustala się na podstawie dowodu wpłaty na rachunek płatniczy obdarowanego lub jego rachunek w banku, inny niż rachunek płatniczy. Dla możliwości odliczenia od dochodu wydatków z tytułu darowizny konieczne jest zatem dokonanie darowizny przez wpłatę w banku. Natomiast w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu. Wymóg ten obowiązuje w odniesieniu do darowizn i odliczeń dokonywanych od 1 stycznia 2004 r.

Krok: kult religijny

Odliczeniu od dochodu podlegają darowizny dokonywane na cele kultu religijnego. Są to darowizny przeznaczone dla kościołów, związków religijnych i kościelnych osób prawnych.

W wyroku z dnia 30 grudnia 2013 r., III SA/Wa 1126/13, WSA w Warszawie uznał, że „jeżeli przekazane przez wiernych środki na utrzymanie kościołów (ogrzewanie kościoła, prąd, szaty liturgiczne, świece, wino etc.) można określić jako wydatkowane na cele kultu religijnego, to również darowizny, w tym darowizny z poleceniem - nieekwiwalentne, transparentne, zgodne z regulacjami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w postaci ofiar przekazywanych duchownym na ich utrzymanie, które są zwyczajowo przekazywane przy realizacji sakramentów lub innych okazji kościelnych, uznać należy za darowizny na cele kultu religijnego”.

Krok: dla podmiotu wyłączonego

Odliczeniu nie podlegają darowizny poniesione na rzecz:

1) osób fizycznych (nawet gdyby realizowały one cele pożytku publicznego);

2) osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, prowadzących działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5%, oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub handlu tymi wyrobami.

Krok: udokumentowanie

Zasadniczą wagę w kwestii możliwości odliczenia darowizny ma właściwy sposób jej udokumentowania.

Jeżeli przedmiotem darowizny są pieniądze, wysokość wydatków z tego tytułu ustala się na podstawie dowodu wpłaty na rachunek płatniczy obdarowanego lub jego rachunek w banku, inny niż rachunek płatniczy. Dla możliwości odliczenia od dochodu wydatków z tytułu darowizny konieczne jest zatem dokonanie darowizny przez wpłatę w banku. Natomiast w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu. Wymóg ten obowiązuje w odniesieniu do darowizn i odliczeń dokonywanych od 1 stycznia 2004 r.

Krok: krew honorowo

Z dniem 1 stycznia 2007 r. umożliwiono odliczenie od dochodu przez honorowych krwiodawców darowizn przekazanych na cele krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi w wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew.

Honorowi krwiodawcy mogą od dochodu odliczyć kwoty, które - przy oddawaniu krwi na normalnych zasadach - otrzymaliby tytułem ekwiwalentu za oddaną krew.

Krok: udokumentowanie

Jeśli przedmiotem darowizny była krew (jej składniki), wówczas darowizna (dla celów ulgi podatkowej) powinna być udokumentowana zaświadczeniem jednostki organizacyjnej realizującej zadania w zakresie pobierania krwi o ilości bezpłatnie oddanej krwi lub jej składników przez krwiodawcę. W dokumencie potwierdzającym wartość darowizny rzeczowej w postaci oddanej honorowo krwi nie uwzględnia się wartości krwi, za którą dawca otrzymał ekwiwalent pieniężny. Tylko bowiem krew oddana bez ekwiwalentu jest uważana za darowiznę uprawniającą do ulgi podatkowej.

Krok: inne cele

Darowizna przekazana na inne cele, bądź w innych okolicznościach niż na cele:

a) określone w art. 4 ww. ustawy o działalności pożytku publicznego, organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 23 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele, z zastrzeżeniem ust. 6e art. 26 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 z późn. zm.);

b) kultu religijnego;

c) krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1777), w wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew określonego przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ust. 2 tej ustawy

- nie podlega odliczeniu w ramach ulgi podatkowej.

Krok: nie podlega odliczeniu

Dokonana darowizny nie podlega odliczeniu od dochodu.

Krok: łączna kwota darowizn

Darowizny odliczane są w ramach przysługujących limitów. Limit dotyczy zarówno pojedynczych darowizn, jak i ich sumy (w roku podatkowym). Obecnie limit odliczeń z tytułu darowizn wynosi 6% dochodu (podlegającego opodatkowaniu według skali podatkowej).

Krok: odliczenie do 6% dochodu

Jeśli darowizna (czy to pojedynczo, czy to po zsumowaniu z innymi darowiznami odliczanymi od podstawy opodatkowania) przekracza 6% dochodu, to wówczas może ona zostać odliczona w części nieprzekraczającej (łącznie z pozostałymi darowiznami odliczanymi od dochodu) 6% dochodu.

Krok: odliczenie całej darowizny

Jeśli darowizna (ani sama, ani po zsumowaniu z innymi darowiznami odliczanymi od podstawy opodatkowania) nie przekracza 6% dochodu, to wówczas może ona zostać odliczona w całości w ramach ulgi podatkowej.