Badanie, czy zachodzą obligatoryjne przesłanki wykluczenia wykonawców z postępowania - OpenLEX

Wiktorowska Ewa, Badanie, czy zachodzą obligatoryjne przesłanki wykluczenia wykonawców z postępowania

Procedury
Status: Aktualna
Wersja od: 1 stycznia 2022 r.
Autor:

Badanie, czy zachodzą obligatoryjne przesłanki wykluczenia wykonawców z postępowania

Badanie, czy zachodzą obligatoryjne przesłanki wykluczenia wykonawców z postępowania

Badanie, czy zachodzą obligatoryjne przesłanki wykluczenia wykonawców z postępowania

W nowej ustawie Prawa zamówień publicznych zrezygnowano z odrębnej czynności, jaką było wykluczenie z postępowania o udzielenie zamówienia wykonawców, którzy nie wykazali spełnienia warunków udziału w postępowaniu lub nie wykazali braku podstaw wykluczenia. Jednak podstawy prawne skutkujące wykluczeniem wykonawcy pozostały w przepisach i stały się podstawą odrzucenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu (art. 146 ust. 1 p.z.p.) albo odpowiednio odrzucenia oferty (art. 226 ust. 1 pkt 2 p.z.p.). W uzasadnieniu do projektu Prawa zamówień publicznych stwierdzono w tym zakresie: „wykonawca, który nie spełnia warunków udziału w postępowaniu lub wobec którego zachodzą podstawy wykluczenia, w istocie nie spełnia warunków uczestnictwa w postępowaniu, a tym samym nie można w ogóle uznać go za uczestnika tego postępowania. Z tego punktu widzenia oświadczenie zamawiającego o wykluczeniu wykonawcy ma tylko charakter oświadczenia wiedzy. Ani nie służy rozwiązaniu stosunku prawnego z wykonawcą podlegającym wykluczeniu, ani nie wpływa automatycznie na ważność oferty złożonej przez tego wykonawcę”.

W nowej ustawie Prawa zamówień publicznych, w art. 108, zostały wdrożone wszystkie przesłanki z dyrektyw, stanowiące obligatoryjne podstawy wykluczenia, a więc obowiązek wykluczenia tych wykonawców, którzy dopuścili się określonych kategorii przestępstw uznanych przez ustawodawcę unijnego za szczególnie szkodliwe dla interesu publicznego – przestępstwa potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu lub naruszenie obowiązków dotyczących płatności podatków lub opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, potwierdzone prawomocnym wyrokiem lub ostateczną decyzją administracyjną. Artykuł 57 dyrektywy 2014/24/UE określa, w jakich sytuacjach zamawiający wyklucza wykonawcę z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia, gdy stwierdzi – po weryfikacji przeprowadzonej zgodnie z przepisami – lub gdy w inny sposób zdobędzie informację, że w stosunku do tego wykonawcy został wydany prawomocny wyrok z powodu dopuszczenia się jednego z takich czynów.

Wykluczenie dotyczy zarówno samego wykonawcy osoby fizycznej, jak i sytuacji, jeżeli urzędującego członka jego organu zarządzającego lub nadzorczego, wspólnika spółki w spółce jawnej lub partnerskiej albo komplementariusza w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej lub prokurenta prawomocnie skazano za przestępstwo z jednego z wymienionych w przepisie powodów orzeczeniem sprzed najwyżej pięciu lat, lub w którym okres wykluczenia określony bezpośrednio w wyroku nadal obowiązuje.

Badane podstawy wykluczenia są w szczególności implementacją art. 57 ust. 1 dyrektywy 2014/24/UE i dotyczą takich przestępstw jak:

1) udział w organizacji przestępczej (w rozumieniu art. 1 Konwencji w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, Dz.Urz. WE C 316 z 27.11.1995 r., s. 48);

2) korupcja rozumiana zgodnie z definicją zawartą w art. 3 Konwencji w sprawie zwalczania korupcji urzędników Wspólnot Europejskich i urzędników państw członkowskich Unii Europejskiej (Dz.Urz. WE C 195 z 25.06.1997 r., s. 1) i w art. 2 ust. 1 decyzji ramowej Rady 2003/568/WSiSW z 22.07.2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym (Dz.Urz. WE L 192, s. 54). Ta podstawa wykluczenia obejmuje również korupcję zdefiniowaną w prawie krajowym instytucji zamawiającej (podmiotu zamawiającego) lub wykonawcy;

3) nadużycie finansowe – w rozumieniu art. 1 Konwencji w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz. WE C 316 z 27.11.1995 r., s. 48);

4) przestępstwa terrorystyczne lub przestępstwa związane z działalnością terrorystyczną, rozumiane zgodnie z definicją zawartą w art. 1 i 3 decyzji ramowej Rady z 13.06.2002 r. w sprawie zwalczania terroryzmu (Dz.Urz. WE L 164, s. 3). Ta podstawa wykluczenia obejmuje również podżeganie do popełnienia przestępstwa, pomocnictwo, współsprawstwo lub usiłowanie popełnienia przestępstwa, o których mowa w art. 4 tejże decyzji ramowej;

5) pranie pieniędzy lub finansowanie terroryzmu rozumiane zgodnie z definicją zawartą w art. 1 dyrektywy 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 26.10.2005 r. w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu (Dz.Urz. UE L 309, s. 15) praca dzieci i inne formy handlu ludźmi rozumiane zgodnie z definicją zawartą w art. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/36/UE z 5.04.2011 r. w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, zastępującej decyzję ramową Rady 2002/629/WSiSW z 25.11.2005 r. (Dz.Urz. UE L 101, s. 15).

Wykluczenie wykonawcy następuje, gdy zachodzą w stosunku do niego i ww. osób zarówno przesłanki obligatoryjne (art. 57 ust. 1 dyrektywy 2014/24/UE), jak i przesłanki fakultatywne (art. 57 ust. 4 dyrektywy 2014/24/UE), o ile wykonawca nie skorzystał skutecznie z instytucji self-cleaningu (samooczyszczenia), pozwalającej w określonych okolicznościach na uchylenie się od skutków istnienia podstaw wykluczenia wykonawcy. Instytucja ta nie przysługuje wykonawcy, który został prawomocnym wyrokiem wykluczony z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub w postępowaniu o udzielenie koncesji. Nie będzie on uprawniony do skorzystania z możliwości self-cleaningu w okresie wykluczenia wynikającego z wyroku sądu w państwach członkowskich, w których taki wyrok jest obowiązujący.

Badanie, czy zachodzą obligatoryjne przesłanki wykluczenia wykonawców z postępowania zamawiający zamawiający korupcja zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne niewykluczenie wykonawcy dalsze badanie sytuacji wykonawcy o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom badanie czy wykonawca podlega obligatoryjnemu wykluczeniu przeciwko obrotowi gospodarczemu praca małoletnich terroryzm zakłócenie konkurencji wynikające z wcześniejszego zaangażowania udział w grupie przestępczej albo związku handel ludźmi przyjęcie wniosku albo oferty ocena czy wykonawca dokonał skutecznego samooczyszczenia udaremnianie lub utrudnianie stwierdzenie przestępnego pochodzenia pieniędzy lub ukrywanie ich pochodzenie porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji jaką podstawę wykluczenia ustalono? prawomocny wyrok sądu lub ostateczną decyzję administracyjną o zaleganiu z uiszczeniem podatków, opłat lub składek wykluczenie wykonawcy wykonawca wykonawca złożenie wniosku albo oferty nie podlega podlega

Krok: złożenie wniosku albo oferty

Do wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo do oferty wykonawca dołącza oświadczenie o niepodleganiu wykluczeniu, spełnianiu warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, w zakresie wskazanym przez zamawiającego. Oświadczenie takie w postępowaniach o wartości równej lub przekraczającej progi unijne składa się na formularzu jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia, sporządzonym zgodnie ze wzorem standardowego formularza określonego w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2016/7 z 5.01.2016 r. ustanawiającym standardowy formularz jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia (Dz.Urz. UE L 3, s. 16). Obok wykonawcy (wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia) oświadczenie takie składają również podmioty, które udostępniają wykonawcy swoje zasoby.

Krok: przyjęcie wniosku albo oferty

Złożone oświadczenie stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia, spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, odpowiednio na dzień składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert, stanowi dowód tymczasowo zastępujący wymagane przez zamawiającego podmiotowe środki dowodowe.