WPI/200000/43/811/2022 - Wyłączenie z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne wypłaconej pracownikom rekompensaty z tytułu likwidacji uprawnień do nagród jubileuszowych

Pisma urzędowe
Status:  Aktualne

Pismo z dnia 7 lipca 2022 r. Centrala Zakładu Ubezpieczeń Społecznych WPI/200000/43/811/2022 Wyłączenie z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne wypłaconej pracownikom rekompensaty z tytułu likwidacji uprawnień do nagród jubileuszowych

Na podstawie art. 34 ust. 1 i ust. 5 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 162 z późn. zm.) w związku z art. 83d ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych {tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 z późn. zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych stanowisko przedstawione we wniosku złożonym 20 czerwca 2022 r., przez przedsiębiorcę: (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w uznaje za prawidłowe w przedmiocie wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne wypłaconej pracownikom rekompensaty z tytułu likwidacji uprawnień do nagród jubileuszowych.

UZASADNIENIE

Wnioskiem złożonym 20 czerwca 2022 r. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (zwana dalej "Przedsiębiorcą") reprezentowana przez -, wystąpiła do Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych (zwanego dalej "Zakładem") o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ustawy - Prawo przedsiębiorców.

Zdarzenie przyszłe Przedsiębiorcy: (...) Sp. z o.o. z siedzibą w, dalej "Wnioskodawca" lub "Spółka", jest polskim rezydentem podatkowym posiadającym siedzibę oraz zarząd na terytorium Polski.

[stosowanie postanowień układu zbiorowego pracy wobec przejętych pracowników]

Wnioskodawca w trybie art. 231 Kodeksu pracy dokonał przejęcia pracowników Sp. z o.o., co miało miejsce w 3 różnych terminach: w dniu 2021 r., 2021 r. oraz 2022 r.

W Sp. z o.o. obowiązywał układ zbiorowy pracy z dnia (...) 2008 r. (wpisany do rejestru układów w dniu 2008 r. pod numerem |, który

przewidywał uprawnienie pracowników do otrzymania nagród jubileuszowych przyznawanych co 5 lat, począwszy od nagrody jubileuszowej z tytułu 10-lecia zatrudnienia.

W stosunku do wszystkich ww. grup przejętych pracowników na mocy art. 241s § 1 Kodeksu pracy, w okresie jednego roku od dnia przejęcia tych pracowników zastosowanie znajdują do nich postanowienia układu zbiorowego pracy, którym byli objęci przed przejściem części zakładu pracy na Wnioskodawcę w brzmieniu obowiązującym w dniu przejścia.

W stosunku do pracowników przejętych w dniu 2021 r. oraz 2021 r.

postanowienia układu zbiorowego pracy obowiązującego w Sp. z o.o.

w dniu przejęcia, znajdujące zastosowanie do tych pracowników, obejmowały uprawnienie pracowników do otrzymywania nagród jubileuszowych, przyznawanych co 5 lat, począwszy od nagrody jubileuszowej z tytułu 10-letniego zatrudnienia. W międzyczasie, już po przejęciu pracowników, Wnioskodawca porozumiał się ze związkami zawodowymi celem rozszerzenia uprawnienia do nagrody jubileuszowej w ten sposób, by przysługiwała ona co 5 lat, począwszy jednak od nagrody jubileuszowej z tytułu 5-letniego zatrudnienia. Uprawnienie do otrzymania nagród jubileuszowych nie dotyczy jednak pracowników przejętych w terminie 2022 r., którzy w dniu przejścia części zakładu pracy na

Wnioskodawcę byli co prawda objęci układem zbiorowym pracy, jednakże w dniu przejścia części zakładu pracy nie zawierał on już postanowień dotyczących uprawnienia pracowników do otrzymywania nagród jubileuszowych.

Pracownikom przejętym w trybie art. 231 Kodeksu pracy w dniach 2021 r., oraz 2021 r., uprawnionym do nagrody jubileuszowej przyznawanej co 5 lat, pracodawca w związku z upływem rocznego nakazu stosowania postanowień układu zbiorowego pracy obowiązującego u poprzedniego pracodawcy, zamierza zaproponować wypłatę jednorazowej rekompensaty z tytułu likwidacji nagrody jubileuszowej w wysokości uzależnionej od stażu pracy danego pracownika w roku 2022 (tzw. "wykup" świadczeń). Do otrzymania świadczenia w postaci "wykupu" będą uprawnieni pracownicy, których staż pracy u Wnioskodawcy (z uwzględnieniem poprzedników prawnych w stosunkach pracy) osiągnie w 2022 r. co najmniej 5 lat. Świadczenie będzie płatne w dwóch transzach w równej wysokości.

Co istotne, pracownicy, którzy nabyli już w 2022 r. prawo do nagrody jubileuszowej z tytułu 10 lub 15 letniego stażu pracy (najdłuższy staż pracy, wliczając poprzedników prawnych w stosunkach pracy), będą uprawnieni do świadczenia o którym mowa w wysokości różnicy pomiędzy obowiązującą ich kwotą jaką otrzymaliby, gdyby nie nabyli wcześniej tego uprawnienia w 2022 r., a wysokością otrzymanej nagrody jubileuszowej, którą nabyli w 2022 r. Jest to rozwiązanie równościowe, ponieważ wysokość "wykupu" jest nieco wyższa niż wysokość odprawy należnej za dany staż pracy. Wypłata rekompensaty nastąpi albo w trybie porozumienia zawieranego z każdym z tych pracowników osobno, które przewidywać będzie wypłatę "wykupu", albo w trybie wypowiedzenia zmieniającego z art. 42 Kodeksu pracy zawierającego ofertę otrzymania "wykupu".

Wnioskodawca zamierza dokonać pełnej likwidacji nagród jubileuszowych w zakładzie pracy i ujednolicenia obowiązujących zasad wynagradzania. ["wykup" nagrody jubileuszowej) Wskazane świadczenie w postaci jednorazowych rekompensat z tytułu "wykupu" nagrody jubileuszowej, na podstawie porozumienia lub w drodze akceptacji warunków wypowiedzenia zmieniającego, otrzymają wszyscy pracownicy przejęci w dniach 2021 r. oraz 2021 r. w trybie art. 231 Kodeksu pracy, którzy osiągną lub osiągnęliby w 2022 r. co najmniej 5 letni staż pracy.

Pytanie Wnioskodawcy

Z uwagi na powyższe, Wnioskodawca wnosi o rozstrzygnięcie, czy w sytuacji, gdy pracownikowi zostanie wypłacona rekompensata z tytułu likwidacji nagród jubileuszowych, przychód z tytułu wypłaty tej rekompensaty należy uwzględnić w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne pracownika.

Stanowisko Przedsiębiorcy:

Wnioskodawca twierdzi, iż rekompensata z tytułu likwidacji nagród jubileuszowych nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne pracownika.

W myśl art. 18 ust. 1 i 2 oraz art. 20 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121 z późn. zm.) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych osiągany z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z wyłączeniem wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków z ubezpieczeń społecznych.

Za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty (bez względu na źródło ich finansowania), a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop oraz inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została ustalona z góry, dodatkowo świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników nie zalicza się przychodów określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 2236 z późn. zm.). Zgodnie natomiast z § 2 ust. 1 pkt 1 wskazanego rozporządzenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wyłączone są nagrody jubileuszowe, które według zasad określających warunki ich przyznawania przysługują pracownikowi nie częściej niż co 5 lat.

Stosownie do interpretacji ZUS z dnia 25 kwietnia 2016 r., sygn. DI/100000/43/409/2016: "Podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników nie stanowią natomiast przychody wymienione w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 2236), gdzie w § 2 ust. 1 pkt 1 z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wyłączone są te przychody uzyskane tytułem nagrody jubileuszowej (gratyfikacji), jeżeli według zasad określających warunki ich przyznawania przysługują pracownikowi nie częściej niż 5 lat. Przepis ten znajduje również zastosowanie w sytuacji, gdy pracodawca likwidując w zakładowym układzie zbiorowym pracy lub regulaminie wynagradzania swych pracowników instytucję nagród jubileuszowych, przewiduje możliwość wypłaty świadczeń pieniężnych mających charakter rekompensaty za rezygnację z przyznawania nagród jubileuszowych. Z powyższego wywieść należy, iż decydujące znaczenie w kontekście zwolnienia tego typu świadczeń pieniężnych z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne ustawodawca przypisał periodycznemu (nie częstszemu niż co 5 lat) nabywaniu przez pracownika prawa do ich uzyskania na podstawie wewnętrznych przepisów obowiązujących u pracodawcy. Bez znaczenia prawnego pozostaje natomiast fakt daty wypłacenia tych świadczeń pracownikowi (wypłata tych świadczeń może nastąpić więc w okresie krótszym niż 5 lat od dnia uzyskania przez pracownika poprzedniej nagrody jubileuszowej).

Tym samym, rozstrzygając możliwość wyłączenia rekompensaty spod obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, należy wziąć pod uwagę łącznie dwie przesłanki - wypłata rekompensaty następuje w związku z likwidacją nagród jubileuszowych, a dotychczas obowiązujące zasady przyznawania i wypłaty tych nagród jubileuszowych przewidywały, że nie przysługiwały one częściej niż co 5 lat.

Powyższe ma zastosowanie również w odniesieniu do składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie bowiem z art, 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 581 z późn. zm.) do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób.

Powyższe zostało potwierdzone także w interpretacji ZUS z dnia 23 września 2021 r., sygn. DI/100000/43/617/2021.

Zatem, w przypadku opisanym we wniosku, według Wnioskodawcy ma zastosowanie przepis powołanego § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r.

Analiza zdarzenia przyszłego w świetle stanu prawnego:

Zagadnienia dotyczące ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne regulowane są za pośrednictwem przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz, 1949). Stosownie do treści art. 18 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 4 pkt 9 ww. ustawy oraz § 1 wskazanego rozporządzenia, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 z późn. zm.) z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z wyłączeniem wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków z ubezpieczeń społecznych.

Natomiast zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1285 z późn. zm.), do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób.

Podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników nie stanowią przychody wymienione enumeratywnie w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia gdzie: - w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wskazano, iż z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wyłączone zostały przychody uzyskane tytułem nagrody jubileuszowej (gratyfikacji) jeżeli według zasad określających warunki ich przyznawania przysługują pracownikowi nie częściej niż co 5 lat.

Należy zauważyć, że nagrody jubileuszowe nie są świadczeniami obligatoryjnymi uregulowanymi w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, a w konsekwencji zasady ich przyznawania oraz wypłacania wynikają z obowiązującego u pracodawcy Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy. Zatem, decydujące znaczenie w kontekście zwolnienia tego typu świadczeń z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne ustawodawca przypisał periodycznemu (nie częstszemu niż co 5 lat) nabywaniu przez pracownika prawa do ich uzyskania na podstawie wewnętrznych przepisów obowiązujących u pracodawcy. Bez znaczenia prawnego pozostaje natomiast fakt daty wypłacenia tych świadczeń pracownikowi (wypłata tych świadczeń może nastąpić więc w okresie krótszym niż 5 lat od dnia uzyskania przez pracownika poprzedniej nagrody jubileuszowej).

Przepis ten znajduje również zastosowanie w sytuacji, gdy pracodawca likwidując w zakładowym układzie zbiorowym pracy lub regulaminie wynagradzania swych pracowników instytucję nagród jubileuszowych, przewiduje możliwość wypłaty świadczeń pieniężnych mających charakter rekompensaty za rezygnację z przyznawania nagród jubileuszowych.

Tym samym, rozstrzygając możliwość wyłączenia rekompensaty spod obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne należy uwzględnić łącznie dwie przesłanki: wypłata rekompensaty następuje w związku z likwidacją nagród jubileuszowych, a dotychczas obowiązujące zasady przyznawania i wypłaty tych nagród jubileuszowych przewidywały, że nie przysługiwały one częściej niż co 5 lat.

W konsekwencji, uwzględniając przedstawiony opis zdarzenia przyszłego, własne stanowisko oraz obowiązujące przepisy prawa uznać należy stanowisko Wnioskodawcy za prawidłowe w przedmiocie wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne wypłaconej pracownikom rekompensaty z tytułu likwidacji uprawnień do nagród jubileuszowych.

POUCZENIE

Decyzja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Przedsiębiorcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji.

Wydana decyzja wiąże Zakład wyłącznie w sprawie przedsiębiorcy, na którego wniosek została wydana. Stosownie do art. 35 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców niniejsza decyzja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, natomiast jest wiążąca dla Zakładu, do czasu jej zmiany lub uchylenia.

Od niniejszej decyzji przysługuje, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z art. 34 ust. 5 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, odwołanie do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (...).

Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.

Opublikowano: www.zus.gov.pl