Pisma urzędowe
Status: Aktualne

Pismo
z dnia 25 kwietnia 2014 r.
Podleganie ubezpieczeniom społecznym zleceniobiorcy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)
WPI/200000/43/433/2014

Na podstawie art. 10 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Di. U. z 2013 r. poz. 672 z późn. zm.) w związku z art. 83d ustawy z dnia 11 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odział w Lublinie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie uznał za prawidłowe stanowisko przedstawione we wniosku złożonym w dniu 01 kwietnia 2014 r. przez przedsiębiorcę (...) w prawie podlegania ubezpieczeniom społecznym zleceniobiorcy mającego zawarte z Wnioskodawcą równocześnie kilka umów zlecenia o różnym zakresie usług.

UZASADNIENIE

W dniu 1 kwietnia 2014 r. dodo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wpłynął wniosek płatnika (...) o wydanie pisemnej interpretacji w trybie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który Wnioskodawca uzupełnił pismem złożonym w dniu 16 kwietnia 2014 r.

Wnioskodawca przedstawił opis zdarzenia przyszłego zgodnie z którym w związku z reorganizacją systemu zarządzania, Wnioskodawca planuje zawrzeć z wybranymi osobami fizycznymi (dalej; Osoba Fizyczne) umowy o zarządzanie spółką (dalej: Kontrakt Menedżerski). W ramach Kontraktów Menedżerskich Osoby fizyczne odpowiedzialne będą, za zarządzanie wybranymi obszarami funkcjonowania Spółki. Z uwagi u nieprowadzenie przez Osoby fizyczne działalności gospodarczej w zakresie zarządzania, dla celów ubezpieczeń społecznych Osoby fizyczne postrzegane będą przez Spółkę jako osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje przepisy dotyczące zlecenia, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 in fine ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dolej: ustawa o ZUS).

Wnioskodawca informuje, te niezależnie od powyższego Spółka zamierza zawrzeć z Osobami Fizycznymi także dodatkowe umowy zlecenia, w oparciu o które Osoby Fizyczne świadczyć będą na rzecz Wnioskodawcy określonego rodzaju usługi niebędące zarządzaniem (dalej: Umowy Zlecenia) Z uwagi na nieprowadzenie przez Osoby Fizyczne działalności gospodarczej w zakresie usług będących przedmiotem Umów Zlecenia. Osoby Fizyczne postrzegane będą jako osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 in medio ustawy o ZUS.

Wnioskodawca wskazuje, że zakres usług świadczonych przez Osoby Fizyczne w ramach Kontraktów Menedżerskich nie będzie pokrywał się z usługami świadczonymi przez Osoby Fizyczne w ramach Umów Zlecenia. Usługi w ramach Kontraktów Menedżerskich oraz Umów Zlecenia świadczone będą jednocześnie, a należne z tego tytułu wynagrodzenia wypłacane będą w miesięcznych okresach rozliczeniowych. Przy czym Kontrakt Menedżerski zostanie zawarty przed zawarciem Umowy Zlecenia, a Osoby Fizyczne nie będą posiadały żadnych innych tytułów do podlegania ubezpieczeniom społecznym, w szczególności nie będą pozostawały w stosunku pracy z żadnym podmiotem.

W związku z powyższym Wnioskodawca zwraca się z pytaniem: czy w przypadku zawarcia z tą samą Osobą Fizyczną Kontraktu Menedżerskiego oraz Umowy Zlecenia, w okolicznościach jednoczesnego świadczenia przez Osobę Fizyczną ww. usług na rzecz Spółki, Wnioskodawca zobowiązany będzie do naliczania składek na ubezpieczenia społeczne wyłącznie od wynagrodzenia Osoby Fizycznej z tego tytułu, który powstał najwcześniej, tj. Kontraktu Menedżerskiego, chyba że Osoba Fizyczna złoży Wnioskodawcy wniosek o objęcie jej ubezpieczeniem wyłącznie z drugiego tytułu, tj. Umowy Zlecenia?.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku zawarcia z tą samą Osobą Fizyczną Kontraktu Menadżerskiego oraz Umowy Zlecenia, w okolicznościach jednoczesnego świadczenia przez Osobę Fizyczna ww. usług na rzecz Spółki, Wnioskodawca zobowiązany będzie do naliczania składek na ubezpieczenia społeczne wyłącznie od wynagrodzenia Osoby Fizycznej z tego tytułu, który powstał najwcześniej, tj. Kontraktu Menedżerskiego, chyba że Osoba Fizyczna złoży Wnioskodawcy wniosek o objęcie jej ubezpieczeniami wyłącznie z drugiego tytułu, tj. Umowy Zlecenia. W takim przypadku Wnioskodawca zobowiązany będzie do naliczania składek na ubezpieczenia społeczne wyłącznie od wynagrodzenia wypłacanego Osobie Fizycznej na podstawie owego drugiego tytułu, tj. Umowy Zlecenia.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, Wnioskodawca zwraca uwagę na art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o ZUS, w myśl którego obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej (in initio) lub umowy zlecenia (in medio) albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (in. fine).

Wnioskodawca zauważa, że w myśl art. 13 pkt 2 ustawy ZUS, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlegają zleceniobiorcy - od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.

W ocenie Wnioskodawcy, z zestawienia powyższych przepisów (zwłaszcza w skutek jednoznacznie brzmiącego w tym zakresie przepisu art. 13 pkt 2 ustawy o ZUS, który expressis verbis o "umowie" jako tytule do podlegania ubezpieczeniom społecznym) w sposób bezsprzeczny wynika, że tytułem do objęcia ubezpieczeniami społecznymi w Polsce jest każda pojedyncza umowa cywilnoprawna. Każda umowa, o ile mieści się w katalogu umów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o ZUS, rodzić tym samym będzie niezależne od siebie obowiązki w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym. Przenosząc powyższe na grunt Spółki, stwierdzić należy, że zarówno Kontrakt Menedżerski będący umową, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 in fine ustawy o ZUS, jak i Umowa Zlecenia będąca umową, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 in medio ww. ustawy, stanowić będą tytuły do podlegania ubezpieczeniom społecznym w Polsce. Co za tym idzie każda z ww. umów, zasadniczo, rodzić będzie po stronie Spółki obowiązki w zakresie naliczania stosownych składek na ubezpieczenia społeczne.

Niezależnie od powyższego. Wnioskodawca zwraca uwagę na art. 9 ust. 2 ustawy o ZUS, zgodnie z którym osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym z kilku tytułów, o których mowa m.in. w art. 6 ust. 1 pkt 4 (tzw. Zbieg tytułów ubezpieczeń) jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń.

W ocenie Wnioskodawcy brzmienie powyższego przepisu, w świetle przedstawionych powyżej wniosków płynących z analizy przepisów art. 6 i 13 ustawy o ZUS, skłania z kolei do wniosku, że, w przypadku osób fizycznych pozostających jednocześnie stronami kilku umów cywilnoprawnych, wyłącznym tytułem do podlegania ubezpieczeniom społecznym jest ten tytuł, który powstał najwcześniej. Może on jednak, według swobodnego uznania ubezpieczonego, zostać dowolnie "zmieniony" na inny. Co więcej, o ile taką wolę wyrazi sam ubezpieczony, współistnieć może kilka tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych.

Przenosząc powyższe na grunt Spółki, zdaniem Wnioskodawcy zarówno kontrakt Menedżerski, jak i Umowa Zlecenia stanowić będą odrębny tytuły do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, z uwagi na art. 9 ust. 2 ustawy o ZUS Spółka zobowiązana będzie do objęcia Osób Fizycznych ubezpieczeniami społecznymi wyłącznie z tego tytułu (tej umowy), który powstał jako pierwszy, tj. Kontraktu Menedżerskiego. Po złożeniu stosownego wniosku przez Osoby Fizyczne Wnioskodawca zobowiązany jednak będzie do zmiany tytułu ubezpieczeń i objęcia Osób Fizycznych ubezpieczeniami z tytułu drugiej umowy, tj. Umowy Zlecenia. W tych okolicznościach Umowa Zlecenia stanowić będzie tym samym wyłączny tytuł do podlegania ubezpieczeniom społecznym przez Osoby Fizyczne.

Wnioskodawca wskazuje, że prawidłowość zaprezentowanego stanowiska potwierdzona została przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych m.in. w następujących interpretacjach indywidualnych: decyzja nr 1375/2013 z dnia 23.10.2013 r. (znak: WPI/200000/451/1375/2013), decyzja nr 1293/2013 z dnia 9 października 2013 r. (znak: WPI/200000/451/1293/2013), decyzja nr 300 z dnia 25 lipca 2013 r. (znak: DI/2000000/451/951/2013).

Mając na uwadze treść wniosku oraz obowiązujące przepisy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Stosownie do ustępu 5 powołanego powyżej artykułu w związku z art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r. Zakład wydaje w drodze decyzji interpretacje indywidualne, o których mowa w art. 10 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne. Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz podstawy wymiaru tych składek. Natomiast Zakład nie wydaje decyzji w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, z zastrzeżeniem ust. 4 tegoż artykułu. Osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu oraz ubezpieczeniu wypadkowemu co wynika z art. 12 ust. 1 ustawy. Ponadto w myśl art. 11 ust. 2 tejże ustawy, zleceniobiorca może również przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

W myśl art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - cyt. powyżej - zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, w tym między innymi wykonywania pracy na podstawie kilku umów zlecenia lub o świadczenie usług, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł do ubezpieczeń.

W myśl powyższego przepisu osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu wykonywania jednocześnie kilku umów zlecenia, również zawartych z tym samym zleceniodawcą, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu tej umowy zlecenia, która została zawarta najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z tytułu pozostałych, wszystkich lub wybranych, umów zleceń. Może również zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym, tj. w sytuacji wykonywania przez zleceniobiorcę (Osobę Fizyczną) pracy na podstawie dwóch umów zlecenia zawartych z tym samym zleceniodawcą (w tym przypadku Kontraktu Menedżerskiego i Umowy Zlecenia), będzie on podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu pierwszej z umów, mając jednocześnie możliwość zmiany tytułu do ubezpieczeń. Natomiast z tytułu pozostałych zawartych z nim umów, zleceniobiorca będzie podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym dobrowolnie, a w przypadku wyboru ubezpieczeń dobrowolnych również obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu.

Jednocześnie należy podkreślić, iż Zakład w trybie wydawania decyzji z wniosku o wydanie pisemnej interpretacji nie prowadzi postępowania wyjaśniającego ani postępowania dowodowego, opierając się jedynie na treści wniosku. Wydając pisemną interpretację w trybie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dokonuje wyłącznie oceny przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego w zakresie zastosowania przepisów ubezpieczeniowych dotyczących obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, natomiast nie odnosi się do treści zawartych przez wnioskodawcę umów zlecenia w świetle przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Biorąc powyższe pod uwagę, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie uznał za prawidłowe stanowisko Wnioskodawcy w sprawie obowiązku naliczania i odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu pierwszej z zawartych z Wnioskodawcą umów zlecenia, tj. w tym przypadku Kontraktu Menedżerskiego - w konsekwencji braku obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu drugiej umowy zlecenia, pod warunkiem, że zleceniobiorca nie złoży wniosku o zmianę tytułu ubezpieczenia, co będzie skutkowało po stronie Wnioskodawcy obowiązkiem naliczenia i odprowadzenia składek na ubezpieczenia społeczne od przychodu uzyskiwanego przez zleceniobiorcę z tytułu drugiej umowy zlecenia, tj. w tym przypadku Umowy Zlecenia - w konsekwencji braku obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu pierwszej umowy zlecenia

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.

POUCZENIE

Decyzja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie jego zaistnienia.

Wydana decyzja wiąże Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyłącznie w sprawie przedsiębiorcy, na którego wniosek została wydana. Stosownie do art. 10a ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej niniejsza decyzja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy natomiast jest wiążąca dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do czasu jej zmiany lub uchylenia.

Od niniejszej decyzji przysługuje, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r., o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, odwołaniu do właściwego Sadu Okręgowego (...). Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, które wydała decyzję lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.

Opublikowano: www.zus.gov.pl