Pisma urzędowe
Status: Aktualne

Pismo
z dnia 12 stycznia 2016 r.
Wyłączenie z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne pracowników wartości pakietu medycznego, przy jednoczesnym uwzględnieniu w tej podstawie wartości tego pakietu w okresie kiedy pracownik pobiera zasiłek macierzyński, ojcowski, rodzicielski lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego oraz w okresie kiedy pracownik będzie przebywał na urlopie bezpłatnym.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)
WPI/200000/43/1442/2015

Na podstawie art. 10 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 584 z późn. zm.) w związku z art. 83d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 121 z późn. zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie stanowisko przedsiębiorcy (...) przedstawione we wniosku złożonym w dniu 18 grudnia 2015 r. uznaje za:

1.

prawidłowe w sprawie nieuwzględniania w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne pracowników, wartości dodatkowych świadczeń medycznych w postaci tzw. Pakietu medycznego.

2.

nieprawidłowe w sprawie możliwości wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, wartości dodatkowych świadczeń medycznych w postaci tzw. Pakietu medycznego w okresie kiedy pracownik będzie pobierał zasiłek macierzyński, ojcowski, rodzicielski lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego na podstawie § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,

3.

nieprawidłowe w sprawie możliwości wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, wartości dodatkowych świadczeń medycznych w postaci tzw. Pakietu medycznego w okresie kiedy pracownik będzie przebywał na urlopie bezpłatnym na podstawie § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

UZASADNIENIE

W dniu 18 grudnia 2015 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie wpłynął wniosek przedsiębiorcy (...) z siedzibą w (...) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów w trybie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Wnioskodawca w opisie zdarzenia przyszłego poinformował, że Firma (...) chce podpisać Grupowe Ubezpieczenia na Życie i Zdrowie tzw. Pakiet Medyczny z firmą ubezpieczeniową. Pracownicy, którzy przystąpią do ubezpieczenia będą mogli korzystać z usług medycznych i szczepień ochronnych objętych ubezpieczeniem. Składka miesięczna ma być Finansowana przez zakład i pracownika. W zależności jaki wariant ubezpieczenia zostanie wybrany, pracownik będzie opłacał składkę w wysokości (...) zł ((...) złoty) a różnicę pokrywa zakład.

Na podstawie planowanej zmiany Regulaminu wynagradzania, pracodawca zamierza wprowadzić zapis o następującej treści:

1.

W zależności od sytuacji ekonomicznej pracodawcy oraz posiadanych środków finansowych, pracodawca może współfinansować pracownikom również inne dodatkowe świadczenia medyczne.

2.

Świadczenia, o których mowa w pkt 1 są współfinansowane przez pracodawcę i pracownika.

3.

Pracodawca wybiera wariant bazowy dodatkowego świadczenia medycznego i na jego podstawie ustala wysokość tego świadczenia, którą współfinansuje Pracodawca i Pracownik.

4.

Świadczenie, o którym mowa w pkt 1 jest dobrowolne i przysługuje:

4.1.

Pracownikom, którzy są zatrudnieni u Pracodawcy co najmniej 6 miesięcy oraz złożyli pisemne oświadczenie o zamiarze skorzystania ze świadczenia, o którym mowa w pkt 1 w Dziale Kadr u pracodawcy. Jeżeli 6-miesięczny okres zatrudnienia Pracownika upływa w trakcie danego miesiąca, Pracownik może skorzystać ze świadczenia, o którym mowa w pkt 1 od następnego miesiąca, po upływie 6-miesięcznego okresu zatrudnienia, jeżeli złoży oświadczenie, o którym mowa w zdaniu poprzednim.

4.2.

Pracownicy, których okres zatrudnienia jest krótszy niż opisany w pkt 4.1 mogą skorzystać ze świadczenia, o których mowa w pkt 1, jednakże w tym przypadku pracodawca nie pokrywa ani nie partycypuje w kosztach dodatkowych świadczeń medycznych. Zainteresowani Pracownicy pokrywają koszt wybranego świadczenia we własnym zakresie na podstawie złożonego pisemnego oświadczenia w dziale Kadr u pracodawcy.

5.

W okresie pobierania przez Pracownika zasiłku macierzyńskiego, ojcowskiego, rodzicielskiego, dodatkowego zasiłku macierzyńskiego, pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, zasiłku chorobowego, wypadkowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, Pracownik jest uprawniony do korzystania ze świadczeń, o których mowa w pkt 1, pod warunkiem, że spełni przesłanki określone w pkt 4.1.

6.

Pracownik przebywający na urlopie bezpłatnym przez okres dłuższy niż jeden miesiąc kalendarzowy nie jest uprawniony do świadczeń, o których mowa w pkt 1. Jednakże może skorzystać ze świadczenia o którym mowa w pkt 1, ale w tym przypadku pracodawca nie pokrywa ani nie partycypuje w kosztach dodatkowych świadczeń medycznych. Zainteresowani Pracownicy pokrywają koszt wybranych dodatkowych świadczeń medycznych we własnym zakresie na podstawie złożonego w Dziale Kadr pisemnego oświadczenia.

7.

Pracownik będzie współfinansował świadczenia, o których mowa w pkt 1 jedynie do wysokości współfinansowania określonego przy wybranych przez Pracodawcę wariancie bazowym dodatkowego świadczenia medycznego, Pozostałą różnicę wynikającą z wybranego przez Pracownika wariantu ubezpieczenia dodatkowego świadczenia medycznego, a kwotą współfinansowaną przez Pracodawcę, pokrywa Pracownik.

8.

W przypadku pracowników którzy wybiorą inny niż bazowy wariant dodatkowego świadczenia medycznego, pracodawca będzie współfinansował wybrany przez pracownika wariant świadczenia, jedynie do wysokości współfinansowania określonego przy wariancie bazowym.

Zgodnie § 2 ust. 1p. 26) - Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1106 z późn. zm.) - Podstawy wymiaru składek nie stanowią następujące przychody: "26) korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług oraz korzystaniu z bezpłatnych lub częściowo odpłatnych przejazdów środkami lokomocji".

Zgodnie z powołanym Rozporządzeniem Wnioskodawca uważa, że różnicę którą planuje opłacać za pracownika wprawdzie jest przychodem ale wolnym od składki społecznej i zdrowotnej.

Mając na uwadze treść wniosku oraz obowiązujące przepisy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. W myśl ustępu 5 powołanego powyżej artykułu udzielenie interpretacji następuje w drodze decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Ponadto stosownie do art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład wydaje interpretacje indywidualne, wyłącznie w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz podstawy wymiaru tych składek.

Stosownie do treści art. 18 ust. 1 i ust. 2, art. 20 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z wyłączeniem wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków z ubezpieczeń społecznych. Ponadto zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 581 z późn. zm.) do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób.

Zakład wskazuje ponadto, iż z brzmienia art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika ograniczenie w tematyce, w której jest zobowiązany wypowiedzieć się za pośrednictwem pisemnej interpretacji przepisów w trybie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, uniemożliwiające potwierdzenie w tym trybie przez organ dokonanej kwalifikacji przychodu w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Uwzględniając powyższe, Zakład dokonał interpretacji przepisów ubezpieczeniowych opierając się na zawartej w treści wniosku informacji w powyższym zakresie.

Katalog przychodów wyłączonych z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe określony we wskazanym rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, zawiera w § 2 ust. 1 pkt 26 zapis, iż podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie stanowią korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług oraz korzystaniu z bezpłatnych lub częściowo odpłatnych przejazdów środkami lokomocji.

Konstrukcja powyższego przepisu rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, iż aby móc zastosować wskazane wyłączenie, dana korzyść musi stanowić przychód pracownika z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy oraz dodatkowo prawo do uzyskania korzyści musi wynikać z przepisów układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, przewidujących partycypację pracownika w poniesieniu kosztów nabycia tych świadczeń. Ponadto dana korzyść musi przybrać formę niepieniężną (formę zakupu po cenach niższych niż detaliczne artykułu lub usługi). Jednocześnie należy zauważyć, że w sytuacji, gdy świadczenie przyznane pracownikowi jest w całości finansowane przez pracodawcę - stanowi ono podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia.

W świetle przytoczonego przepisu, składki na ubezpieczenia społeczne nie powinny być naliczane od przychodu pracownika z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy stanowiącego korzyść materialną wynikającą układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegającą na umożliwieniu pracownikowi skorzystania z artykułów, przedmiotów lub usług jedynie za częściową ich odpłatnością, Częściowa ich odpłatność polega w tym przypadku na partycypowaniu pracownika (choćby symbolicznym) w pokryciu kosztów zakupu artykułów, przedmiotów lub usług.

Powyższe wskazuje, że warunkiem obligatoryjnym, który umożliwia płatnikowi składek skorzystanie z wyłączenia przewidzianego wskazanym wyżej przepisem jest uprawnienie pracowników do przedmiotowych świadczeń na podstawie układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu oraz partycypowanie przez pracownika w kosztach uzyskania świadczeń, o których traktuje ten przepis.

Z przedstawionego we wniosku z dnia 18 grudnia 2015 r. opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Firma (...) chce podpisać umowę Grupowego Ubezpieczenia na Życie i Zdrowie, tzw. Pakiet Medyczny z firmą ubezpieczeniową. Pracownicy, którzy przystąpią do ubezpieczenia będą mogli korzystać z usług medycznych i szczepień ochronnych objętych ubezpieczeniem. Składka miesięczna ma być współfinansowana przez zakład i pracownika. Pracownik będzie opłacał składkę w wysokości (...) zł, a różnicę będzie pokrywał zakład pracy. Pracodawca zamierza w Regulaminie Wynagradzania umieścić zapis o wprowadzeniu dodatkowego świadczenia, tj. ubezpieczenia na zdrowie i życie ubezpieczonego pracownika,

Biorąc pod uwagę stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy prawa, Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał za prawidłowe stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 18 grudnia 2015 r. w sprawie nieuwzględniania w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne pracowników wartości składki grupowego ubezpieczenia na życie i zdrowie tzw. Pakiet Medyczny.

Oddział zwraca jednocześnie uwagę, że zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym reguluje ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazując w art. 6 zamknięty katalog podmiotów, które podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Z przepisu tego wynika, iż obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. pracownikami.

Zgodnie natomiast z pkt 19 powołanego wyżej art. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na terenie Rzeczypospolitej Polskiej są osobami przebywającymi na urlopach wychowawczych lub pobierającymi zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

Z powyższego jednoznacznie wynika, iż przebywanie na urlopie wychowawczym oraz pobieranie zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego stanowi odrębny tytuł (odrębny niż stosunek pracy) do objęcia obowiązkiem ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Okres urlopu wychowawczego jak również pobierania zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego jest okresem przerwy w ubezpieczeniu pracowniczym. Tytułem zatem do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych jest korzystanie z urlopu wychowawczego, jeżeli osoba ta nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty oraz innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych - co wynika z dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 19 w związku z art. 9 ust. 6 ustawy, lub pobieranie zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego.

W konsekwencji, wartość pakietu medycznego w kwocie finansowanej pracownikowi przez Wnioskodawcę, opłacanego przez pracodawcę w okresie kiedy pracownik będzie przebywał na urlopie wychowawczym oraz w okresie kiedy będzie pobierał zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego (w okresie faktycznego nie świadczenia pracy), nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne z tytułu stosunku pracy, gdyż prawo do świadczeń w postaci Pakietu medycznego nie przysługuje za okres świadczenia pracy, lecz z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym lub pobierania zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, a wiec odrębnych od stosunku pracy tytułów do ubezpieczeń.

Uwzględniając opis przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego i stanowisko w sprawie oraz obowiązujący stan prawny, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie uznał stanowisko przedstawione we wniosku złożonym w dniu 18 grudnia 2015 r. w sprawie możliwości wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, wartości tzw. Pakietu medycznego w kwocie finansowanej pracownikowi przez pracodawcę, w okresie kiedy pracownik będzie pobierał zasiłek macierzyński, ojcowski, rodzicielski lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego na podstawie § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia - za nieprawidłowe.

Odnosząc się do stanowiska Przedsiębiorcy w kwestii możliwości wyłączenia wartości Pakietu medycznego z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne finansowanego przez pracownika we własnym zakresie na podstawie § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia, Zakład wskazuje co następuje:

Zgodnie z art. 174 § 1 i 2 Kodeksu pracy, na pisemny wniosek pracownika pracodawca może udzielić mu urlopu bezpłatnego, natomiast okres urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu, od którego zalezą uprawnienia pracownicze. Z powyższego wynika, iż okres urlopu bezpłatnego to okres zawieszenia stosunku pracy, w którym pracownik nie świadczy pracy na rzecz pracodawcy. W konsekwencji, w okresie urlopu bezpłatnego pracownik nie podlega ubezpieczeniom społecznym i brak jest obowiązku odprowadzenia składek na ubezpieczenia społeczne. Podkreślić jednak w tym miejscu należy, iż w czasie urlopu bezpłatnego pracownik w dalszym ciągu pozostaje w stosunku pracy, mimo że tej pracy nie świadczy, a pracodawca nie wypłaca mu wynagrodzenia.

Z zapisu w Regulaminie Wynagradzania w pkt 6 wynika, że pracownik przebywający na urlopie bezpłatnym przez okres dłuższy niż jeden miesiąc kalendarzowy nie jest uprawniony do świadczeń, o których mowa w pkt 1 Regulaminu. Jednakże może skorzystać ze świadczenia, ale w tym przypadku pracodawca nie pokrywa ani nie partycypuje w kosztach dodatkowych świadczeń medycznych. Zainteresowani pracownicy pokrywają koszt wybranych dodatkowych świadczeń medycznych we własnym zakresie na podstawie złożonego w Dziale Kadr pisemnego oświadczenia. Tym samym nie zachodzi przesłanka partycypowania kosztów, a w konsekwencji brak podstaw do zastosowania § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia.

Zatem, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie uznał stanowisko Przedsiębiorcy w części dotyczącej możliwości wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, wartości tzw. Pakietu medycznego finansowanego przez pracownika we własnym zakresie w okresie kiedy będzie przebywał na urlopie bezpłatnym przez okres dłuższy niż jeden miesiąc na podstawie § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia - za nieprawidłowe.

POUCZENIE

Decyzja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji.

Wydana decyzja wiąże Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyłącznie w sprawie przedsiębiorcy, na którego wniosek została wydana.

Stosownie do art. 10a ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej niniejsza decyzja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, natomiast jest wiążąca dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do czasu jej zmiany lub uchylenia.

Od niniejszej decyzji przysługuje, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, odwołanie do Sądu Okręgowego w (...).

Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydala decyzję lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.

Opublikowano: www.zus.gov.pl