Pisma urzędowe
Status: Aktualne

Pismo
z dnia 18 grudnia 2014 r.
Brak obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia członków zarządu spółki z ograniczona odpowiedzialnością.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)
WPI/200000/43/1403/2014

Na podstawie art. 10 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 672 z późn. zm.) w związku z art. 83d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1442 z późn. zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie stanowisko zawarte we wniosku złożonym w dniu 25 listopada 2014 r. przez przedsiębiorcę (...) uznaje za prawidłowe stanowisko w przedmiocie braku obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia członków zarządu spółki z ograniczona odpowiedzialnością wypłacanego na podstawie uchwały Zgromadzenia Wspólników spółki oraz prawidłowe w przedmiocie istnienia obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu umowy o pracę.

UZASADNIENIE

W dniu 25 listopada 2014 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie wpłynął wniosek przedsiębiorcy (...) o wydanie pisemnej interpretacji w trybie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W dniu 27 listopada 2014 r. do wnioskodawcy skierowano wezwanie o uzupełnienie stanu faktycznego wniosku z dnia 14 października 2014 r. poprzez wskazanie:

* jak należy rozumieć użyte we wniosku pojęcie "umowa powołania", czy wnioskodawca rozumie przez to powołanie na podstawie art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych, czy też jest to inna umowa, jeśli tak to należy wskazać jaki ma charakter np. umowa o świadczenie usług

* czy zakres obowiązków członków zarządu wynikający z umowy o pracę w wymiarze 14 etatu będzie różny od zakresu obowiązków wynikających z pełnienia funkcji członka zarządu na podstawie powołania w rozumieniu art. 201 § 4 k.s.h.

Wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie z dnia 1 grudnia 2014 r. poinformował, że umowa powołania przedstawiona w stanie faktycznym jest umową w rozumieniu art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych. W zakresie drugiego pytania wnioskodawca poinformował, że obowiązki wynikające z umowy powołania w rozumieniu art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych zawartej z członkami zarządu nie pokrywają się z zakresem obowiązków wynikających z umowy o pracę w wymiarze 14 etatu.

Wnioskodawca w stanie faktycznym wniosku o interpretację wskazał, iż (dalej również jako: Spółka, Płatnik, Wnioskodawca) ma członków zarządu, członkowie zarządu Spółki otrzymują wynagrodzenie za pełnienie tej funkcji na podstawie Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników wynikającej z art. 201 § 4 k.s.h. W związku z tym, iż członkowie zarządu nie są objęci z tego tytułu obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi i ubezpieczeniem zdrowotnym, Wnioskodawca podnosi, że niewykluczone iż w najbliższej przyszłości dotychczasowi członkowie zarządu Spółki podejmą równocześnie pracę w Spółce na podstawie umowy o pracę w wymiarze 14 etatu na stanowisku Specjalista do spraw logistyki oraz Specjalista do spraw finansowych.

Wnioskodawca informuje, że zakres obowiązków wynikający z umów o pracę będzie w szczególności obejmował w pierwszym przypadku (Specjalisty ds. logistyki): weryfikacja napływających zamówień kruszyw; współpraca z firmami transportowymi i spedycyjnymi; sporządzanie zapytań ofertowych na transport samochodowy, kolejowy oraz rozładunek; sporządzanie zleceń, umów oraz ich bieżąca kontrola" reklamowanie błędnych obciążeń; przygotowywanie łańcucha dostaw, w tym harmonogramów przewozów i bieżąca koordynacja ich realizacji; prowadzenie działań w zakresie rozpoznawania miejsc rozładunku kruszywa, w tym bocznic kolejowych, dróg dowozu oraz sporządzanie raportów w tym zakresie; opracowywanie optymalnych rozwiązań w celu minimalizacji kosztów i maksymalizacji zysków związanych z transportem oraz prowadzeniem przeładunków, w szczególności przygotowywanie planów i prognoz w zakresie wielkości przewozów i obciążenia poszczególnych miejsc załadunku i rozładunku; przygotowywanie kalkulacji i wycen w transporcie kolejowym i samochodowym; przygotowywanie ofert handlowych; przygotowywanie analiz na potrzeby działu sprzedaży i logistyki; prowadzenie niezbędnej dokumentacji w związku z wykonywaniem ww. zadań; wykonywanie innych czynności wynikłych w związku z realizacją ww. zadań; oraz w drugim przypadku (Specjalisty ds. finansowych): analizowanie rentowności według produktów, kanałów dystrybucji oraz klientów; sporządzanie analiz i raportów na wewnętrzne potrzeby Spółki; analizę i kontrolę kosztów; kontrola procedur finansowych pod względem ich zgodności z prawem i regulacjami podatkowymi; wspomaganie zarządu w procesie podejmowania decyzji dotyczących spraw finansowych Spółki; ocena ryzyka finansowego i handlowego; ocena rentowności obszarów działania Spółki, implementacja zmian w obszarze finansów; współpraca z audytorami; prowadzenie niezbędnej dokumentacji w związku z wykonywaniem ww. zadań; wykonywanie innych czynności wynikłych w związku z realizacją ww. zadań.

Jednocześnie Wnioskodawca podnosi, że Spółka może w drodze polecenia służbowego powierzyć pracownikom wykonywanie innych czynności wynikłych z potrzeb jej bieżącej działalności. Ponadto będą oni wykonywali czynności wynikające z umowy powołania na członka zarządu w rozumieniu art. 201 i dalszych k.s.h.

Wnioskodawca wskazuje, że Spółka zgłosi członków zarządu do ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego, wypadkowego oraz ubezpieczenia zdrowotnego z kodem 0110 z tytułu wyłącznie umowy o pracę, zaś kwotę podstawy ubezpieczeń społecznych oraz zdrowotnych poda w wysokości wynikającej wyłącznie z umowy o pracę. Tym samym w zgłoszeniu oraz podstawie wymiaru do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego nie będzie objęte wynagrodzenie z tytułu powołania do zarządu Spółki z tytułu k.s.h. mimo jednoczesnego trwania stosunku pracy w odrębnym obszarze aktywności.

W związku z powyższym Wnioskodawca powziął następujące wątpliwości:

1.

Czy od dnia zatrudnienia członków zarządu na umowę o pracę Spółka była/jest zobowiązana do naliczania, pobrania oraz odprowadzenia składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu umowy powołania do zarządu w rozumieniu k.s.h?.

2.

Czy od dnia zatrudnienia członków zarządu na umowę o pracę przy jednoczesnym otrzymywaniu wynagrodzenia z tytułu powołania na członka zarządu w rozumieniu k.s.h., Spółka powinna naliczać, pobierać i odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne włącznie od umowy o pracę?

Wnioskodawca podkreśla, iż w przypadku pytania 2 jego intencją jest uzyskanie pisemnej interpretacji w przedmiocie zakresu obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie społeczne za osoby, które jednocześnie świadczą pracę jako członkowie zarządu (z wynagrodzeniem ustalonym na podstawie uchwały Zgromadzenia Wspólników) i jako pracownik (z wynagrodzeniem ustalonym na podstawie umowy o pracę).

Odnosząc się do przypadku zawartego w pytaniu nr 1, w ocenie Płatnika, Spółka nie jest i nie była zobowiązana do naliczania, pobierania oraz odprowadzenia składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu wynagrodzenia wynikającego z umowy powołania do zarządu w rozumieniu k.s.h.

Odnosząc się do przypadku zwartego w pytaniu nr 2, w ocenie Płatnika, Spółka zobowiązana będzie do naliczania, (pobierania oraz odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne wyłącznie z tytułu umowy o pracę. Tym samym Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do naliczenia, pobierania oraz odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne z wynagrodzenia wynikającego z umowy powołania do zarządu w rozumieniu k.s.h.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Wnioskodawca wskazał, że istotną kwestią którą jego zdaniem należy wyjaśnić na wstępie, jest porównanie zakresu obowiązków członka zarządu spółki, z obowiązkami pracowników wynikającymi z opisanych w stanie faktycznym umów o prace. Wnioskodawca podnosi, że zgodnie z art. 201 k.s.h. istotą czynności wykonywanych przez zarząd i jego członków jest prowadzenie spraw spółki i reprezentowanie spółki na zewnątrz. W opinii Wnioskodawcy można zatem powiedzieć, że każdorazowo gdy pracownik spółki wykonuje jakieś czynności w charakterze pracownika, to w pewnym sensie "prowadzi jej sprawy", a gdy wchodzi w interakcję z osoba z poza spółki będzie w jakimś sensie "reprezentował" tę spółkę. Wnioskodawca podnosi, że nie na tym jednak polega istota zarządu i wykonywania funkcji zarządczych. Bowiem z dalszych przepisów k.s.h. jasno wynika, że prowadzenie sprawy oznacza w największym skrócie zaciąganie w imieniu spółki zobowiązań względem innych podmiotów, jak też przyjmowanie takich zobowiązań w imieniu spółki od innych podmiotów oraz dokonywanie w imieniu spółki względem innych podmiotów takich czynności, które maja znaczenie gospodarczo-prawne i które by były prawnie skuteczne muszą być dokonywane przez osobę będącą członkiem zarządu, a nie przez inną osobę np. będącą jednym z pracowników spółki (z pewnymi wyjątkami, np. może to być prokurent - chodzi jednak o wskazanie na zasadę). Ponadto w opinii Wnioskodawcy zarząd polega zgodnie z jego potocznym rozumieniem na ogólnej działalności kierowniczej Oczywisty przy tym jest, że sprawowanie kierownictwa, to nie to samo co wykonywanie innych czynności na rzecz tego samego podmiotu. Istota sprawy polega na tym, że w każdej organizacji występują osoby wydające polecenia i osoby te polecenia wykonujące.

Wnioskodawca wskazuje, że realizacja przedmiotu działalności wielu spółek, a w szczególności Spółki - Wnioskodawcy obejmuje cały szereg niezbędnych czynności o charakterze organizacyjnym, technicznym i innym, niejednokrotnie o znacznym stopniu skomplikowania, wymagającym zarówno interakcji wewnętrznej (z innymi pracownikami Spółki jak tez członkami jej zarządu) oraz z podmiotami zewnętrznymi, które jednak ani nie są prowadzeniem spraw spółki, ani nie są reprezentowaniem spółki na zewnątrz tak jak czyni to członek zarządu w rozumieniu art. 201 i dalsze k.s.h. Według Wnioskodawcy takimi czynnościami są w niniejszej sprawie czynności wchodzące w zakres obowiązków Specjalisty ds. logistyki oraz Specjalisty do spraw finansowych, tak, jak opisano je wyżej w stanie faktycznym sprawy.

Zdaniem Wnioskodawcy powyższe uwagi, choć pozornie oczywiste, są bardzo istotne dla niniejszej sprawy, bowiem logicznie prowadzą do wniosku, że nie dojdzie do sytuacji w której zakres wykonywanych czynności wynikający z umowy o pracę będzie realizowany na podstawie umowy powołania do zarządu w trybie k.s.h. i odwrotnie zakres czynności wynikający z umowy powołania do zarządu w trybie k.s.h. nie będzie się pokrywał z obowiązkami wynikającymi z umowy o pracę.

Odnosząc się do przypadku, o którym mowa w pytaniu nr 1, w ocenie Płatnika Spółka nie jest i nie była zobowiązana do naliczania, pobierania oraz odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu umowy powołania do zarządu w rozumieniu k.s.h.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r., Kodeks spółek handlowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1030) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest spółką kapitałową mającą osobowość prawną działającą w oparciu o kapitał zakładowy podzielony na udziały, ponoszącą odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki. Zdolność do czynności prawnych spółki z o.o. realizuje zarząd spółki. Jego kompetencje określone są generalnie jako prowadzenie spraw i reprezentacja.

Zgodnie z art. 201 § 4 k.s.h. członek zarządu powoływany i odwoływany jest uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Powołanie jest ogólnym terminem obejmującym każdą formę prowadzącą do nawiązania stosunku organizacyjnego. Następstwem nawiązanego stosunku organizacyjnego może być nawiązanie stosunku obligacyjnego np.: umowa o pracę lub umowa cywilnoprawna. Jednakże to wyłącznie od woli zależy czy to stosunek organizacyjny będzie wyłączną podstawą wykonywania obowiązków członka zarządu.

Katalog osób podlegających obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym określono w art. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie zdaniem judykatury oraz komentatorów prawa ubezpieczeń społecznych ma charakter wyczerpujący i zamknięty. Oznacza to, iż tytuły prawne do uzyskania wynagrodzenia w tym przepisie będą obligatoryjnie podlegały ubezpieczeniom emerytalno-rentowym, zaś tytuły niewymienione w tym przepisie nie będą tym ubezpieczeniom podlegały. Tym samym dla rozstrzygnięcia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym konieczne jest ustalenie czy dana osoba posiada jeden z tytułów ubezpieczenia określonych tym przepisem. Jednocześnie powołany przepis nie zalicza do ubezpieczonych osoby pełniącej funkcję członka zarządu pod warunkiem, że funkcja ta nie jest wykonywana w ramach stosunku prawnego określonego w tym przepisie (np. umowa o pracę, umowa cywilnoprawna).

Reasumując Wnioskodawca podnosi, że w sytuacji gdy wypłata wynagrodzenia członkom zarządu w spółce z ograniczona odpowiedzialnością będzie wynikała wyłącznie z uchwały Zgromadzenia Wspólników o powołaniu członków zarządu i Spółka nie zawarła z członkami zarządu umowy o pracę lub innej umowy cywilnoprawnej to członkowie zarządu nie musieli podlegać ubezpieczeniom społecznym. Na poparcie swojego stanowiska Wnioskodawca przywołuje wydane w przedmiotowym zakresie decyzje: ZUS O/Lublin z dnia 9 października 2014 r. sygn. WPI/200000/43/1166/2014; ZUS O/Gdańsk z dnia 26 września 2014 r. sygn. Dl/100000/43/1096/2014, która co prawda dotyczy wynagrodzenia prokurenta, ale wypłacanego z uchwały Zarządu Spółki; ZUS O/Lublin z dnia 30 lipca 2014 r. sygn. WPI/200000/43/931/2014.

Odnosząc się do przypadku, o którym mowa w pytaniu nr 2, w ocenie Płatnika, Spółka zobowiązana będzie do naliczania, pobierania oraz odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne wyłącznie z tytułu umowy o pracę. Tym samym według Wnioskodawcy nie będzie on zobowiązany do naliczania, pobierania oraz odprowadzenia składek na ubezpieczenie społeczne z wynagrodzenia wynikającego z umowy powołania do zarządu w rozumieniu k.s.h. Na poparcie swojego stanowiska Wnioskodawca przedstawia zarówno interpretacje organów ubezpieczeniowych, jak również stanowisko sądów powszechnych.

Wnioskodawca wskazuje, że kwestie związane z obligatoryjnym podleganiem ubezpieczeniom społecznym osób wykonujących czynności na podstawie powołania wynikającego z k.s.h. omówił co prawda powyżej, nie mniej jednak na nowo przedstawia argumentację prawną w związku z odmiennym problemem prawnym.

Wnioskodawca podnosi, że ustawodawca na gruncie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych założył, iż ubezpieczeniom społecznym w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych podlega obowiązkowo osoba, która posiada określony tytuł do ubezpieczeń wskazany przez ustawodawcę. W innych przypadkach tj. sytuacjach, w których tytuł ten nie mieści się w obrębie określonym przez Ustawodawcę, jako obowiązkowy tytuł do ubezpieczeń społecznych, Ustawodawca dopuścił ubezpieczenie fakultatywne.

Wnioskodawca informuje, ze zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustawodawca wskazał wszystkie podmioty objęte obowiązkiem obligatoryjnego ubezpieczenia społecznego. Oznacza to, że osoba której cechy podmiotu ubezpieczenia społecznego zostały określone w tym przepisie zostaje objęta tymi ubezpieczeniami i staje się strona stosunku ubezpieczeniowego. Wyliczenie to jest wyczerpujące i ma charakter zamknięty, oznacza to iż tytuł do wynagrodzenia nie wymieniony w tym przepisie nie może stanowić samodzielnej podstawy do obowiązkowego ubezpieczenia społecznego. Nie oznacza to bynajmniej, iż inne tytuły nieobjęte obligatoryjnym ubezpieczeniem społecznym nie mogą korzystać z dobrodziejstwa polskiego systemu ubezpieczeń społecznych na zasadach dobrowolnych. Jak Wnioskodawca wskazał wyżej, źródło obowiązku członka zarządu spółki kapitałowej polegające na wykonywaniu czynności związanych z prowadzeniem spraw spółki, w tym m.in. polegającego na wypełnianiu obowiązków Prezesa zarządu może wypływać z różnych stosunków prawnych.

Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje (co w jego ocenie wyżej zostało bezsprzecznie podniesione), że powołanie na stanowisko członka zarządu mocą uchwały Zgromadzenia Wspólników nie stanowi samoistnego tytułu rodzącego obowiązek w zakresie ubezpieczeń społecznych. Członek zarządu może pełnić swoją funkcję bez umowy, wyłącznie na mocy samego aktu powołania go w skład zarządu. W opinii Wnioskodawcy powołanie członka zarządu nie oznacza powołania w rozumieniu art. 68 kodeksu pracy, gdyż stanowi co najwyżej nawiązanie stosunku korporacyjnego, a może tez stanowić powierzenie funkcji organu. W spółkach z ograniczona odpowiedzialnością członek zarządu jest powoływany i odwoływany przez zgromadzenie wspólników, chyba że umowa stanowi inaczej. Na podstawie powołania do zarządu między Spółką a członkiem zarządu powstanie stosunek organizacyjno-prawny, który nie rodzi obowiązku ubezpieczeń, a w konsekwencji przychód z tytułu wynagrodzenia za prowadzenie spraw Spółki przez członka zarządu powołanego mocą uchwały Zgromadzenia Wspólników nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, nawet wówczas, gdy jednocześnie posiada inny tytuł do wypłaty wynagrodzenia, który obligatoryjnie stanowi podstawę objęcia składkami na ubezpieczenie społeczne. Według Wnioskodawcy nie ma bowiem w ustawie o ubezpieczeniach społecznych takiego przepisu, który nakazywałby oskładkowanie innych tytułów prawnych do wypłaty wynagrodzenia w przypadku ich zbiegu z tytułem, który obligatoryjnie tym obowiązkom podlega. Wnioskodawca podnosi, że odmienna wykładnia nie tylko pogwałciłaby zasady wykładni językowej, ale również kłóciłaby się z wykładnią funkcjonalną i systemową. Nie po to, bowiem ustawodawca wprowadzi koncepcję ubezpieczeń dobrowolnych dla tytułów prawnych niepodlegających reżimowi art. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, aby bez wyraźnego ich oskładkowania łączyć je z przychodami podlegającymi obligatoryjnemu oskładkowaniu bez wyraźnego wskazania. Za powyższym przemawia również odmienny zakres wykonywania czynności na podstawie umowy o pracę oraz powołania do zarządu - które przedmiotowo się nie pokrywają.

Konkludując Wnioskodawca wskazuje, że tylko zawarty dodatkowo z tymi osobami stosunek pracy zgodnie z ww. art. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi tytuł do obowiązkowego podlegania ubezpieczeniom społecznym. Zatem gdy ta sama osoba u Płatnika będzie jednocześnie pełniła funkcję członka zarządu na podstawie uchwały Zgromadzenia Wspólników i jednocześnie na podstawie zawartych umów o pracę na innym stanowisku, to warunki podlegania ubezpieczeniom społecznym będą spełnione wyłącznie z tytułu umowy o pracę, zaś stosunek korporacyjny pełnienia funkcji członka zarządu na podstawie uchwały zgromadzenia wspólników będzie neutralny w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym, gdyż powyższa uchwała nie będzie stanowić tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne dla takiej osoby stanowić będzie wyłącznie przychód uzyskiwany z umowy o pracę.

Wnioskodawca wskazuje, że analogicznie w tej kwestii wypowiedział się ZUS O/Gdańsk w decyzji: z dnia 23 lipca 2014 r., sygn. DI/100000/43/832/2014; z dnia 19 maja 2014 r., sygn. DI/100000/43/572/2014 oraz z dnia 27 maja 2013 r., sygn. DI/100000/451/642/2013.

W dalszej części uzasadnienia do wniosku o wydanie pisemnej interpretacji złożonego w dniu 25 listopada 2014 r. Wnioskodawca podnosi, że analogicznie w tej kwestii wypowiedział się również: Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt III AUa 1587/12, Sąd Okręgowy w Płocku VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt VI U 1574/13 i przytacza fragmenty ww. orzeczeń.

Ponadto Wnioskodawca stwierdził, że powoływany przez ZUS wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2010 r., II UK 147/10, OSNP 2012/3-4/47 zapadł w odmiennym od występującego w niniejszej sprawie stanie faktycznym. W sprawie poddanej analizie Sądu Najwyższego członkowie zarządu mieli zawarte ze spółką akcyjną umowy o pracę w charakterze członków zarządu. Z tytułu wynagrodzenie ze stosunku pracy odprowadzane były przez płatnika składki na ubezpieczenie społeczne, natomiast ryczałt za posiedzenia zarządu nie był traktowany jako składnik wynagrodzenia. W dalszej części Wnioskodawca przywołał fragment ww. wyroku.

Podsumowując, w sytuacji do której odnosi się Wnioskodawca w pytaniu nr 1 tj. gdy wypłata wynagrodzenia członkom zarządu w spółce z ograniczona odpowiedzialnością będzie wynikała wyłącznie z uchwały Zgromadzenia wspólników o powołaniu członków zarządu i Spółka nie zawarła z członkami zarządu umowy o pracę lub innej umowy cywilnoprawnej to członkowie zarządu nie musieli podlegać ubezpieczeniu społecznemu. Wnioskodawca podnosi, że stanowisko takie zostało uznane - w drodze odpowiednich wypowiedzi uprawnionych podmiotów - za prawidłowe również przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

W sytuacji do której odnosi się Wnioskodawca w pytaniu nr 2 tj. w przypadku zaistnienia stosunku organizacyjnego wynikającego z faktu powołania do zarządu spółki i istnienia równolegle stosunku zobowiązaniowego (obligacyjnego) wynikającego z umowy o pracę zawartej z tym samym podmiotem koniecznym jest odrębne potraktowanie tych stosunków we zakresie ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne (co jak podnosi Wnioskodawca wynika z orzecznictwa sądowego). Według Wnioskodawcy skoro zaś-spółka zobowiązana będzie do naliczania, pobierania oraz odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne wyłącznie z tytułu umowy o prace, to tym samym Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do naliczania, pobierania oraz odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne z wynagrodzenia wynikającego z umowy powołania do zarządu w rozumieniu k.s.h.

Mając na uwadze treść wniosku oraz obowiązujące przepisy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Stosownie do ust. 5 cytowanego przepisu w związku z art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r., udzielenie interpretacji dotyczącej obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym następuje w drodze decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W myśl art. 201 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 z późn. zm.) - członek zarządu powoływany i odwoływany jest uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Powołanie jest ogólnym terminem obejmującym każdą formę prowadzącą do nawiązania stosunku organizacyjnego. Następstwem nawiązanego stosunku organizacyjnego może być nawiązanie stosunku obligacyjnego tj. podpisanie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej. Jednakże to od woli spółki zależy czy to stosunek organizacyjny będzie wyłączną podstawą wykonywania obowiązków członka zarządu oraz czy będzie się wiązał z wynagrodzeniem czy nie. Podstawą pełnienia funkcji członka zarządu może być w rezultacie zarówno zatrudnienie na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej o świadczenie usług jak też jedynie powołanie uchwałą zgromadzenia wspólników.

Obowiązek opłacania składek będzie wynikał z podstawy prawnej wykonywania zarządu. Akt powołania - na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych - na stanowisko członka zarządu spółki nie skutkuje jeszcze powstaniem obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Istotną rolę odgrywa natomiast fakt zawarcia przez członka zarządu ze spółką umowy o pracę lub innej umowy cywilnoprawnej np. umowy zlecenia czy umowy o świadczenie usług.

Katalog osób podlegających obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym określono w art. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Dla rozstrzygnięcia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym konieczne jest ustalenie czy dana osoba posiada jeden z tytułów ubezpieczenia określonych tym przepisem. Powołany przepis nie zalicza do ubezpieczonych osoby pełniącej funkcję członka zarządu pod warunkiem, że funkcja ta nie jest wykonywana w ramach stosunku prawnego określonego w tym przepisie (np. umowa o pracę lub umowa zlecenia). Zatem, w odniesieniu do członka zarządu, otrzymującego wynagrodzenie za pełnienie funkcji wyłącznie na podstawie aktu powołania do pełnienia funkcji członka zarządu nie powstaje obowiązek opłacania z tego tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, bowiem taki tytuł nie został wymieniony w art. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji przychód uzyskany tytułem wynagrodzenia za prowadzenie spraw spółki przez członka zarządu powołanego na mocy uchwały zgromadzenia wspólników w rozumieniu przepisu art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.

W sytuacji natomiast, gdy osoba powołana do pełnienia funkcji członka zarządu na mocy stosownej uchwały zgromadzenia wspólników jest zatrudniona przez spółkę na podstawie urnowy o prace, czy też innej umowy cywilnoprawnej z zastrzeżeniem, iż wśród obowiązków pracownianych nie mieszczą sic sprawy związane z wykonywaniem zarządu w spółce, to taka osoba z tytułu umowy o prace lub innej umowy cywilnoprawnej będzie podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Pracownicy podlegają także obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu (art. 11 ust. 1 ustawy o sus), oraz ubezpieczeniu wypadkowemu (art. 12 ust. 1 ustawy o sus).

Reasumując w złożonym w dniu 25 listopada 2014 r. wniosku o pisemna interpretację przepisów wnioskodawca domaga się rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym dla członków zarządu powołanych uchwalą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników równocześnie wykonujących obowiązki na podstawie umów o pracę w wymiarze 1/4 etatu na stanowisku specjalisty do spraw logistyki (jeden członek zarządu) oraz specjalista do spraw finansowych (drugi członek zarządu). W odpowiedzi na wezwanie Zakładu z dnia 1 grudnia 2014 r. przedsiębiorca podkreślił, że obowiązki wynikające z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu na podstawie powołania w rozumieniu art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych nie pokrywają się z zakresem obowiązków wynikających z umowy o pracę w wymiarze 1/4 etatu.

W związku z powyższym w sytuacji przedstawionej we wniosku od wynagrodzenia członków zarządu spółki pełniących swe funkcje wyłącznie na podstawie aktu powołania w rozumieniu art. 201 § 4 k.s.h. brak będzie obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, natomiast taki obowiązek powstanie z tytułu wykonywania zawartych ze spółką umów o pracę w wymiarze 1/4 etatu z zakresem obowiązków różnym od zakresu obowiązków członków, który wynika z racji wykonywania funkcji zarządczych w spółce.

Oddział uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe w przedmiocie braku obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia członków zarządu spółki z tytułu pełnienia funkcji na podstawie aktu powołania w rozumieniu przepisu art. 201 § 4 K.s.h oraz obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia od wynagrodzenia z tytułu wykonywania umowy o pracę w spółce z zakresem przedmiotowym obejmującym czynności inne niż zarządcze.

Mając na uwadze Oddział stwierdził jak w sentencji.

POUCZENIE

Decyzja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji.

Wydana decyzja wiąże Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyłącznie w sprawie przedsiębiorcy, na którego wniosek została wydana.

Stosownie do art. 10a ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej niniejsza decyzja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, natomiast jest wiążąca dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do czasu jej zmiany lub uchylenia. Od niniejszej decyzji przysługuje, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, odwołanie do Sądu Okręgowego we (...). Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.

Opublikowano: www.zus.gov.pl