Pisma urzędowe
Status: Aktualne

Pismo
z dnia 27 października 2014 r.
Ubezpieczenie na życie pracowników z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym a podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)
WPI/200000/43/1132/2014

Na podstawie art. 10 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 672 z późn. zm.) w związku z art. 83d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1442 z późn. zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie uznaje za prawidłowe stanowisko przedstawione we wniosku złożonym w dniu 29 września 2014 r. przez przedsiębiorcę (...) w sprawie braku obowiązku uwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne części składki ubezpieczeniowej z tytułu umowy ubezpieczenia na życie pracowników z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym.

UZASADNIENIE

W dniu 29 września 2014 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie wpłynął wniosek przedsiębiorcy (...) o wydanie pisemnej interpretacji w trybie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w przedmiocie ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. W dniu 21 października 2014 r. Wnioskodawca uzupełnił wniosek merytorycznie poprzez złożenie odpowiedzi na wezwanie.

Wnioskodawca we wniosku z dnia 23 września 2014 r. opisał zdarzenie przyszłe.

Z dniem 1 września 2010 r. doszło do połączenia kilkunastu spółek należących do grupy kapitałowej (...) poprzez przejęcie tych spółek przez (...) w związku z przejęciem zmieniła swoją dotychczasową nazwę na (...) NIP: (...), KRS: (...)

Wnioskodawca poinformował, że równocześnie ze spółki (...) na bazie pracowników i majątku spółek przejmowanych, zostały wydzielone oddziały mające status odrębnych pracodawców, w tym (...) w (...), NIP: (...) (dalej Oddział, Płatnik, Pracodawca).

Obecnie Oddział zapewnia pracownikom ochronę ubezpieczeniową i z własnych środków w całości opłaca za pracowników składki na ubezpieczenie na życie związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (ubezpieczenie jest dobrowolne na wniosek pracownika). Oddział jako Płatnik składek na ubezpieczenia społeczne, o których mowa w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej składki ZUS), odprowadza składki na te ubezpieczenia od wartości składek na ubezpieczenie na życie związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym.

Wnioskodawca w uzgodnieniu ze stroną społeczna rozważa wprowadzenie w Oddziale do obowiązującego Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy (dalej ZUZP) lub Regulaminu wynagradzania zapisu, zgodnie z którym pracownicy będą uprawnieni do ochrony ubezpieczeniowej, tj. posiadania ubezpieczenia na życie związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym na określonych poniżej zasadach.

Wnioskodawca wskazał, że przystąpienie do ubezpieczenia będzie dobrowolne na wniosek pracownika, który zadeklaruje chęć przystąpienia do przedmiotowego ubezpieczenia na podstawie podpisanej przez pracownika polisy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Z tytułu przystąpienia do ubezpieczenia opłacana byłaby indywidualna miesięczna składka, która częściowo byłaby finansowana przez pracownika, natomiast pozostałą część składki każdemu ubezpieczonemu pokrywałby Pracodawca.

Wnioskodawca poinformował, że po dokonaniu zmian z ZUZP lub Regulaminie wynagradzania pracownik partycypowałby w kosztach zakupu polisy na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym w określonej wysokości, a resztę składki finansowałby Oddział. Tym samym Oddział zaprzestanie samodzielnie ponosić pełne koszty zakupu polis ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym.

Wnioskodawca powziął wątpliwość, czy w przypadku gdyby pracownicy zgodnie z nowymi postanowieniami ZUZP lub Regulaminu wynagradzania partycypowali - wnosili choćby symboliczną złotówkę - w kosztach uzyskania świadczenia takiego, jak ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (dowolność w posiadaniu ubezpieczenia), to czy wartość takiego ubezpieczenia stanowiłaby podstawy do naliczania składek na ZUS?

W odpowiedzi na wezwanie złożonej w dniu 21 października 2014 r. Wnioskodawca poinformował, że każdy ubezpieczony pracownik (uczestnik programu) w ramach polisy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (program) ma prowadzony indywidualnie na jego rzecz, oznaczony za pomocą danych osobowych niezbędnych do jego identyfikacji, rejestr jednostek uczestnictwa. Wnioskodawca wskazał, że wartość finansowanych świadczeń, która kwalifikowana jest jako przychód z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, tj. miesięczna składka odprowadzana przez Wnioskodawcę na indywidualne konto każdego ubezpieczonego pracownika, zarządzane/prowadzone jest przez ubezpieczyciela. Wnioskodawca poinformował, ze cała wysokość składki podlega zamianie na jednostki uczestnictwa wybranego przez ubezpieczonego pracownika funduszu. We wniosku o zawarcie umowy ubezpieczenia, podpisanym przez ubezpieczającego (Wnioskodawcę) i ubezpieczonego pracownika uczestnik programu może dokonać rozporządzenia środkami zgromadzonymi na jego rachunku poprzez wskazanie osoby lub osób uposażonych do odbioru świadczenia na wypadek jego śmierci. Wskazanie uposażonego może zostać zmienione lub odwołane przez ubezpieczonego pracownika w każdym czasie trwania umowy ubezpieczenia. Wnioskodawca wskazał, że środki zgromadzone przez ubezpieczonego pracownika w programie są jego własnością i może nimi dysponować w wybrany przez siebie sposób, w granicach wynikających z umowy, aneksów do umowy i ogólnych warunków ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym.

Wnioskodawca przedstawił własne stanowisko w sprawie.

Zdaniem Wnioskodawcy na pracodawcy nie będzie spoczywał obowiązek naliczania składek ZUS od wartości polis ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym przyznanym i opłacanym w sposób, który został przedstawiony w niniejszym wniosku na podstawie § 2 ust. 1 pkt 26 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczególnych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (dalej Rozporządzenie), który stanowi, że nie stanowią podstawy wymiaru składek "korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania, lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług oraz korzystaniu z bezpłatnych lub częściowo odpłatnych przejazdów środkami lokomocji".

Wnioskodawca przedstawił uzasadnienie swojego stanowiska w sprawie.

Wnioskodawca wskazał, iż zgodnie z przytoczonym powyżej Rozporządzeniem, aby świadczenie nie stanowiło podstawy wymiaru składek prawo do tego świadczenia winno stanowić korzyść materialną ze stosunku pracy, wynikającą z układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, udostępnioną przez pracodawcę za częściową odpłatnością. Zdaniem Wnioskodawcy niewielka dopłata pracowników do kosztów zakupu artykułów, przedmiotów lub usług pozwala bowiem uzyskać efekt, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 26 Rozporządzenia tj. zwolnione od składek części finansowanej przez pracodawcę (choćby stanowiła ona 99 proc. wartości). W ocenie Wnioskodawcy spełniony jest bowiem wtedy warunek stosowania tej ulgi - Pracodawca kupuje towary lub udostępnia korzystanie z usług od tej, którą pracownik musiałby uiścić, gdyby nabywał je osobiście (w oderwaniu od zatrudnienia). Zdaniem Wnioskodawcy jeśli świadczenie na rzecz podwładnego polega na zakupie po cenach niższych niż detaliczne pakietu ubezpieczeń i nie stanowi ono ekwiwalentu pieniężnego, to choć stanowi przychód uzyskiwany ze stosunku pracy w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej ustawa o PIT), to jest zwolnione ze składek na mocy Rozporządzenia. W praktyce oznacza to, że wyłączeniu z podstawy wymiaru składek podlega różnica między ceną nabycia usługi przez pracodawcę, a odpłatnością ponoszona przez pracownika.

W ocenie Wnioskodawcy warunkiem obligatoryjnym, który umożliwia Płatnikowi składek skorzystanie z wyłączenia przewidzianego wskazanym wyżej przepisem Rozporządzenia jest partycypowanie przez pracownika w kosztach uzyskania świadczeń, o których taktuje przepis. Wnioskodawca wyraża pogląd, że skoro więc wartość finansowanych świadczeń kwalifikowana jest jako przychód z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, a zapis o korzyści wynika z przepisów ZUZP lub Regulaminu wynagradzania i przewidziana jest częściowa odpłatność pracownika za ubezpieczenie, przyjąć należy, iż spełnione zostały warunki ustanowione w § 2 ust. 1 pkt 26 Rozporządzenia. Zdaniem Wnioskodawcy korzyści materialne pracownika z tytułu zakupu przez oddział usług, o których mowa we wniosku, po cenach niższych niż detaliczne, nie będą uwzględniane w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

W ocenie Wnioskodawcy analogicznie wartość tych świadczeń nie będzie wliczana do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe. W myśl bowiem art. 20 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podstawę wymiaru składek na te ubezpieczenia stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, przy czym nie znajduje zastosowania ograniczenie wysokości rocznej podstawy wymiaru składek, o którym mowa w art. 19 ust. 1 tej ustawy.

Zdaniem Wnioskodawcy na Płatniku nie będzie spoczywał obowiązek naliczania i odprowadzania składek ZUS od ubezpieczenia pracowniczego przyznanego i opłacanego w sposób, który został przedstawiony we wniosku. Wnioskodawca na uzasadnienie prawidłowości swojego stanowiska powołał wydane przez ZUS interpretacje w sprawach związanych z tzw. pakietami medycznym:

1)

Interpretacja indywidualna Oddziału ZUS w Lublinie z dnia 26 czerwca 2013 r., znak WPI/200000/451 /853/2013;

2)

Interpretacja indywidualna Oddziału ZUS w Gdańsku z dnia 13 lutego 2013 r., znak: DI/100000/451 /64/2013;

3)

Interpretacja indywidualna Oddziału ZUS w Lublinie z dnia 23 stycznia 2014 r., znak WPI/200000/451/1767/2013;

4)

Interpretacja indywidualna Oddziału ZUS w Gdańsku z dnia 5 kwietnia 2013 r. znak DI/100000/451/140/2013.

Wnioskodawca jest zdania, że z treści powyższych interpretacji można wysunąć wniosek, że w sytuacji gdyby Oddział dokonał stosownego zapisu w ZUZP lub Regulaminie wynagradzania, w sposób, który został przedstawiony we wniosku, w myśl § 2 ust. 1 pkt 26 Rozporządzenia), na Płatniku składek nie będzie spoczywał obowiązek naliczania i odprowadzania składek ZUS od ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym.

Wnioskodawca mając na uwadze powyższe rozważania wniósł o potwierdzenie słuszności swojego stanowiska.

Mając na uwadze treść wniosku oraz obowiązujące przepisy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Stosownie do ustępu 5 powołanego powyżej artykułu w związku z art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r., udzielenie interpretacji dotyczącej ustalania podstawy wymiaru składek następuje w drodze decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Stosownie do treści z art. 18 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 20 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. Nr 161, poz. 1106 z późn. zm.), podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy z wyłączeniem wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźna oraz zasiłków z ubezpieczeń społecznych.

Zakład wskazuje, iż z brzmienia art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika ściśle określony zakres przedmiotowy spraw, w których jest zobowiązany wypowiedzieć się za pośrednictwem pisemnej interpretacji w trybie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W myśl cytowanego przepisu brak podstaw prawnych potwierdzenia w trybie wydawania pisemnych interpretacji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwalifikacji przychodu w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z powyższym Zakład dokonał interpretacji przepisów ubezpieczeniowych opierając się na zawartej w odpowiedzi na wezwanie z dnia 14 października 2014 r. informacji zgodnie z którą wartość finansowanych świadczeń w ramach polisy przez pracodawcę stanowi przychód ze stosunku pracy w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.).

Katalog przychodów nie stanowiących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe został zawarty we wskazanym rozporządzeniu z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W § 2 ust. 1 pkt 26 zawiera zapis, iż podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie stanowią korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług oraz korzystaniu z bezpłatnych lub częściowo odpłatnych przejazdów środkami lokomocji.

Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że aby korzyść materialna nie rodziła obowiązku opłacania składek to powinna zostać przyznana pracownikowi na mocy postanowień obowiązującego u pracodawcy układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a także przybrać formę niepieniężną (formę zakupu po cenach niższych niż detaliczne lub formę usługi). W rezultacie pracownik powinien ponieść część kosztów zakupionej przez pracodawcę usługi, gdyż jeżeli świadczenie zostanie przekazane przez pracodawcę nieodpłatnie to wskazana kwota będzie stanowiła podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu umowy o pracę. Ponadto należy podkreślić, że fakt przyznania pracownikom powyższego świadczenia powinien wynikać z obowiązującego w firmie układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu.

Z przedstawionego przez wnioskodawcę opisu zdarzenia przyszłego wynika, że rozważa wprowadzenie do Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy lub regulaminu wynagradzania zapisu, zgodnie z którym pracownicy będą uprawnieni do ochrony ubezpieczeniowej tj. posiadania ubezpieczenia na życie związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Z tytułu przystąpienia do ubezpieczenia opłacana byłaby indywidualna miesięczna składka, finansowana częściowo przez pracownika, natomiast pozostałą część składki każdemu ubezpieczonemu pokrywałby Wnioskodawca. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 14 października 2014 r. Wnioskodawca poinformował, że każdy ubezpieczony pracownik w ramach polisy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym ma prowadzony indywidualnie na jego rzecz rejestr jednostek uczestnictwa. Wartość finansowanych świadczeń, która zdaniem Wnioskodawcy kwalifikowana jest jako przychód z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy tj. miesięczna składka odprowadzana jest przez Wnioskodawcę na indywidualne konto każdego ubezpieczonego pracownika zarządzane przez ubezpieczyciela. Wnioskodawca poinformował, że zgromadzone przez ubezpieczonego pracownika środki w programie są jego własnością i może on dysponować w sposób wybrany przez siebie w granicach wynikających z umowy i ogólnych warunków ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowy.

Wobec tak przedstawionego przez wnioskodawcę opisu zdarzenia przyszłego, w sytuacji gdy koszt składki w części finansowanej przez wnioskodawcę z tytułu polisy ubezpieczeniowej wynikającej z umowy ubezpieczenia na życie zawartej z funduszem kapitałowym będzie stanowił przychód ze stosunku pracy, oraz w związku z tym, że Wnioskodawca potwierdził, iż nie będzie dysponentem środków zgromadzonych na indywidualnym rachunku pracownika, po wypełnieniu warunków wynikających z § 2 ust. 1 pkt 26 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. będzie miał prawo do wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne części składki ubezpieczeniowej finansowanej przez siebie w ramach zawartej umowy ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym.

Wobec powyższego Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe.

Mając na uwadze Oddział stwierdził jak w sentencji.

POUCZENIE

Decyzja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji.

Wydana decyzja wiąże Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyłącznie w sprawie przedsiębiorcy, na którego wniosek została wydana.

Stosownie do art. 10a ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej niniejsza decyzja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, natomiast jest wiążąca dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do czasu jej zmiany lub uchylenia. Od niniejszej decyzji przysługuje, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, odwołanie do Sądu Okręgowego w (...). Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydala decyzję lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.

Opublikowano: www.zus.gov.pl