WPI/200000/43/1050/2017 - Pismo wydane przez: Centrala Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - OpenLEX

WPI/200000/43/1050/2017

Pisma urzędowe
Status: Nieoceniane

Pismo z dnia 22 listopada 2022 r. Centrala Zakładu Ubezpieczeń Społecznych WPI/200000/43/1050/2017

Na podstawie art. 10 ust. 1 i ust. 5 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 z późn. zm.) w związku z art. 196 ust. 2 ustawy z 6 marca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 650) w związku z art. 83d ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 z późn. zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład) uznaje za nieprawidłowe stanowisko przedstawione we wniosku złożonym 5 września 2017 r. przez (dalej: Przedsiębiorca) w przedmiocie nieuwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe miesięcznych zaliczek wypłaconych na poczet odszkodowania za wykonywanie zakazu konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy.

UZASADNIENIE

W dniu 5 września 2017 r. do Zakładu wpłynął wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów w trybie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej złożony przez przedsiębiorcę. Mając na uwadze treść wniosku oraz obowiązujące przepisy Zakład decyzją z 17 października 2017 r. odmówił wydania interpretacji w kwestii ustalenia czy miesięczne zaliczki wypłacone na poczet odszkodowania za wykonywanie przez pracownika umowy o zakazie konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Przedsiębiorca wniósł do Sądu Okręgowego odwołanie od powyższej decyzji. Sąd Okręgowy w wyrokiem zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zobowiązał Zakład do wydania pisemnej interpretacji z wniosku Przedsiębiorcy ww. sprawie. Sąd Apelacyjny w oddalił apelację Zakładu. Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego (Przedsiębiorcy):

Przedsiębiorca wskazał, iż będzie zatrudniać przedstawiciela handlowego, z którym podpisze umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Na mocy tej umowy, pracownik w okresie 36 miesięcy po ustaniu stosunku pracy zobowiąże się powstrzymywać od wszelkiej działalności sprzecznej z interesem pracodawcy. W zamian za wykonanie tego zobowiązania, pracownikowi zostanie wypłacone odszkodowanie. Odszkodowanie będzie wypłacane pracownikowi w miesięcznych zaliczkach w trakcie trwania stosunku pracy.

Przedsiębiorca w uzupełnieniu do złożonego wniosku, pismem z 18 września 2017 r. wskazał, że z pracownikiem będzie zawarta umowa o pracę, z tytułu której od otrzymywanego przychodu ze stosunku pracy będą naliczane wszystkie składki ZUS. Dodatkowo, z pracownikiem będzie zawarta umowa o zakazie konkurencji, która będzie dotyczyła okresu po ustaniu stosunku pracy i z tytułu tej umowy pracownik będzie otrzymywał miesięczne zaliczki na poczet przyszłego odszkodowania. Otrzymywane odszkodowanie będzie stanowiło przychód z tytułu umowy o zakazie konkurencji, a nie ze stosunku pracy.

Dodatkowo, Przedsiębiorca w piśmie z 3 października 2017 r. wyjaśnił, iż pracownik będzie osiągał dochody z tytułu umowy o pracę, co będzie stanowiło źródło przychodu pracownika, które podlegają ubezpieczeniom społecznym. Ponadto, odszkodowanie z tytułu umowy o zakazie konkurencji wypłacane zaliczkowo, w ocenie Przedsiębiorcy, nie będzie traktowane jako źródło przychodu pracownika ze stosunku pracy, tylko zaliczka na poczet odszkodowania na podstawie zapisów umowy o zakazie konkurencji.

Stanowisko Przedsiębiorcy:

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym, Przedsiębiorca od wypłacanych w trakcie trwania stosunku pracy, miesięcznych zaliczek na poczet odszkodowania za wykonanie przez pracownika zobowiązania do niepodejmowania działalności konkurencyjnej po ustaniu stosunku pracy, nie będzie zobligowany do naliczenia i odprowadzenia składek ZUS.

Wobec powyższego, realizując wyrok Sądu Apelacyjnego w (...), a także mając na uwadze treść wniosku oraz obowiązujące przepisy, Zakład zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 192 ustawy z 6 marca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej, od 30 kwietnia 2018 r. utraciła moc ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Ustawa ta została zastąpiona ustawą z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 162 z późn. zm.). Jednakże, stosownie do art. 196 ust. 2 ustawy z 6 marca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej - do wniosków o wydanie interpretacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w stosunku do których nie wydano interpretacji przed dniem wejścia w życie ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, stosuje się przepisy dotychczasowe. Z powyższego wynika, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. W myśl ustępu 5 powołanego powyżej artykułu, w związku z art. 83d ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład wydaje interpretacje indywidualne w formie decyzji, w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz podstawy wymiaru tych składek.

Zagadnienia dotyczące ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz zasady opłacania tych składek regulują przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Stosownie do treści art. 18 ust. 1 i 2, art. 20 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 9 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1949), podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe) stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 z późn. zm.) z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z wyłączeniem:

1.

przychodów wymienionych w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,

2.

wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków z ubezpieczeń społecznych.

Za przychody ze stosunku pracy uważa się: wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Katalog przychodów niestanowiących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe został zawarty w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia. Zgodnie z pkt 4 powołanego przepisu, podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie stanowią odszkodowania wypłacone byłym pracownikom po rozwiązaniu stosunku pracy, na podstawie umowy o zakazie konkurencji, o której mowa w art. 1012 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeksu pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1510 z późn. zm.). Zakaz konkurencji oznacza, iż w zakresie określonym w odrębnej umowie, pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność. Na podstawie powołanego przepisu w sytuacji, gdy pracodawca i pracownik mający dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, zawierają umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. W umowie określa się także okres obowiązywania zakazu konkurencji oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy.

Należy mieć na uwadze, że wyłączenie z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne określonych kategorii przychodów zawarte w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi wyjątek od ogólnej zasady i szczegółowo określa świadczenia, które mają odmienny charakter i przyznawane są w odmiennych okolicznościach. Zatem, o wyłączeniu określonego świadczenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie stosownego przepisu ww. rozporządzenia, decyduje charakter tego świadczenia.

Odnosząc się do sytuacji przedstawionej w złożonym wniosku, zauważyć należy, że umowa o pracę nie została rozwiązana, zaś Przedsiębiorca zamierza wypłacać w trakcie trwania stosunku pracy pracownikowi comiesięczne zaliczki tytułem odszkodowania za wykonywanie umowy o zakazie konkurencji, która będzie obowiązywała po ustaniu stosunku pracy.

Jednocześnie, zgodnie z § 2 ust. 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. Z 2022 r. poz. 1771): "dla każdego ubezpieczonego, którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, płatnik składek w raporcie lub imiennym raporcie miesięcznym korygującym, o którym mowa w ustawie, zwanym dalej "raportem korygującym" oraz w deklaracji i deklaracji rozliczeniowej korygującej, o której mowa w ustawie, zwanej dalej "deklaracją korygującą", uwzględnia należne składki na ubezpieczenia społeczne od wszystkich dokonanych lub postawionych do dyspozycji ubezpieczonego wypłat - od pierwszego do ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego, którego deklaracja dotyczy - stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, z uwzględnieniem ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ustawy".

Tym samym, w odniesieniu do przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego, Zakład wskazuje, iż przepis powołanego § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie znajdzie zastosowania w sytuacji opisanej przez Przedsiębiorcę. W konsekwencji, zaliczki na poczet odszkodowania wypłacane w trakcie trwania umowy o pracę należy uwzględnić w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracownika.

Stanowisko Zakładu

Uwzględniając przedstawiony we wniosku złożonym 5 września 2017 r. opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, własne stanowisko oraz obowiązujące przepisy prawa uznaje za nieprawidłowe stanowisko Przedsiębiorcy w sprawie nieuwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe miesięcznych zaliczek wypłaconych na poczet odszkodowania za wykonywanie zakazu konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy.

POUCZENIE

Decyzja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Przedsiębiorcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie jego zaistnienia oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Przedsiębiorcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji.

Wydana decyzja wiąże Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyłącznie w sprawie przedsiębiorcy, na którego wniosek została wydana. Stosownie do art. 10a ust. 2 i ust. 3 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej niniejsza decyzja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, natomiast jest wiążąca dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do czasu jej zmiany lub uchylenia.

Od niniejszej decyzji przysługuje, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 10 ust. 5 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, odwołanie do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (...). Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.

Opublikowano: www.zus.gov.pl