SPS-023-715/12 - Stanowisko MPiPS w sprawie skutków podwyższenia składki rentowej

Pisma urzędowe
Status:  Nieoceniane

Pismo z dnia 23 stycznia 2012 r. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej SPS-023-715/12 Stanowisko MPiPS w sprawie skutków podwyższenia składki rentowej

Szanowna Pani Marszałek! W odpowiedzi na wystąpienie Pani Marszałek z dnia 30 grudnia 2011 r., znak: SPS-023-715/11, dotyczące interpelacji panów posłów Jarosława Żaczka i Piotra Szeligi z dnia 22 grudnia 2011 r., znak: EK-023-715/11, w sprawie skutków podwyższenia składki rentowej uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

Odnosząc się do podniesionej w interpelacji kwestii ewentualnego zwiększenia bezrobocia na skutek wzrostu składki rentowej, należy wskazać, że Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej nie dysponuje narzędziem pozwalającym jednoznacznie określić, czy podwyższenie składki rentowej wpłynie na wzrost poziomu bezrobocia. Wyniki badania Manpower dotyczące perspektyw zatrudnienia w I kwartale 2012 r. pokazują, że prognoza netto zatrudnienia*) w Polsce jest dodatnia i wynosi +3%. Zwiększenie całkowitego zatrudnienia planuje 14% przebadanych firm, 11% przewiduje redukcję etatów, a 71% nie planuje zmian personalnych.

Podobnie jak w latach 2007-2010 po zmniejszeniu składki rentowej z 13% do 6% nie odnotowano gwałtownego wzrostu nowych miejsc pracy czy też znacznego wzrostu płac, tak obniżenie składki rentowej prawdopodobnie nie będzie miało dużego wpływu na sytuację na rynku pracy, czyli wprowadzone zmiany nie wywołają większych perturbacji na rynku pracy, a co za tym idzie, nie wpłyną na znaczny wzrost bezrobocia. Dalszy rozwój sytuacji na rynku pracy uzależniony jest w głównej mierze od sytuacji na światowych rynkach i możliwości pojawienia się drugiej fali kryzysu.

W chwili obecnej nic nie wskazuje na możliwość wystąpienia gwałtownego wzrostu bezrobocia, tym bardziej, że z roku na rok dynamika wzrostu bezrobocia zmniejsza się. W 2009 r. liczba bezrobotnych wzrosła o 28,4%, w 2010 r. o 3,3%, a w 2011 r. o 1,4%.

Ponadto podniesienie składki rentowej jest rozwiązaniem przejściowym, tzn. w sytuacji poprawy finansów publicznych oraz ustabilizowania się sytuacji w państwach europejskich rząd będzie mógł rozważyć obniżenie tej stawki. Jest to jednocześnie rozwiązanie konieczne ze względu na fakt istniejącego deficytu Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który najprawdopodobniej i tak nie zostanie w pełni pokryty ze środków uzyskanych z planowanej podwyżki.

Odpowiadając na pytanie dotyczące realnego spadku wynagrodzeń pracowników w związku ze zwiększeniem o 2% składki rentowej po stronie pracodawcy oraz pytanie dotyczące zubożenia społeczeństwa na skutek zwiększenia składki rentowej, należy wskazać, że na skutek wprowadzonej zmiany składka na ubezpieczenie rentowe wzrosła z 6% do 8% i kształtuje się na poziomie 1,5% po stronie ubezpieczonego i 6,5% po stronie płatnika składek. Oznacza to, że zmiana ta nie ma wpływu na wynagrodzenie pracownika - nie została bowiem zwiększona część składki finansowanej przez niego, natomiast dla pracodawców zmiana ta oznacza powrót do stanu z pierwszej połowy 2007 r.

Odpowiadając na pytanie dotyczące przenoszenia przez pracodawców kosztów pracy na pracowników, trudno wyrokować o możliwości zaistnienia takiej praktyki. Co do zasady pracodawcy w swej polityce kadrowej i płacowej powinni się kierować zasadą adekwatności wypłacanego wynagrodzenia do jakości i wkładu pracy pracownika. Należy podkreślić, że w toku konsultacji społecznych przedstawiciele pracodawców wskazywali, że podwyżka składki rentowej nie powinna mieć większego wpływu na rynek pracy, co najwyżej na możliwą mniejszą skłonność pracodawców do podwyżek wynagrodzeń oraz zwiększenia zatrudniania pracowników. Jednocześnie nie podnosili, że zmiana wysokości składki rentowej mogłaby się przełożyć na obniżenie wynagrodzeń pracowników. Skala zwiększenia kosztów pracy nie jest tak wysoka, aby w sposób wyraźny mogła wpłynąć na radykalne działania pracodawców.

Jednocześnie należy wskazać, że z uwagi na istotę problemu bezrobocia ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) przewiduje dla pracodawców pewne formy zachęty do zatrudniania osób bezrobotnych, w tym w szczególności osób posiadających status osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy.

Formy pomocy dla pracodawców:

1)

pośrednictwo pracy, w ramach którego oferowana jest pomoc pracodawcom w pozyskiwaniu pracowników o poszukiwanych kwalifikacjach zawodowych;

2)

poradnictwo zawodowe i informacja zawodowa, w ramach którego oferowana jest pomoc we wspieraniu rozwoju zawodowego pracodawcy lub jego pracowników przez udzielanie porad zawodowych;

3)

refundacja kosztów poniesionych z tytułu opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne w związku z zatrudnieniem skierowanego bezrobotnego; pracodawca może otrzymać jednorazową refundację poniesionych kosztów z tytułu opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne w związku z zatrudnieniem bezrobotnego przez okres co najmniej 12 miesięcy w wysokości nieprzekraczającej 300% minimalnego wynagrodzenia;

4)

refundacja kosztów wyposażenia/doposażenia stanowiska pracy; starosta może zrefundować:

- podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą,

- podmiotowi prowadzącemu przedszkole lub szkołę niepubliczną,

- osobie będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego zatrudniającym w okresie ostatnich 6 miesięcy, w każdym miesiącu, co najmniej jednego pracownika w pełnym wymiarze czasu pracy koszty wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego w wysokości nie wyższej niż 6-krotność przeciętnego wynagrodzenia.

Pragnę poinformować, że ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przewiduje dodatkową pomoc dla pracodawców, jak np. zmniejszenie kosztów pracy wynikających z zatrudniania starszych pracowników. Pracodawcy są zwolnieni z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za pracowników starszych, tj. kobiet które ukończyły 55. rok życia, i mężczyzn, którzy ukończyli 60 lat. Pracodawcy, którzy zdecydują się zatrudnić osoby bezrobotne w wieku 50+, są czasowo, tj. przez okres 12 miesięcy, zwolnieni z obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Pragnę podkreślić, że minister pracy i polityki społecznej będzie prowadził monitoring sytuacji na rynku pracy i doraźnie wspierał środkami Funduszu Pracy działania adresowane do osób bezrobotnych, które znalazły się w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy, w wejściu i funkcjonowaniu na rynku pracy.

Odnosząc się do pytania dotyczącego ewentualnego zwiększenia się liczby zawieranych w miejsce umów o pracę tzw. umów śmieciowych, należy wskazać, że składka na ubezpieczenia rentowe dla wszystkich ubezpieczonych jest ustalana tak samo (tj. stopa składki na ubezpieczenia rentowe i jej finansowanie są takie same), bez względu na tytuł, jakim ubezpieczony jest objęty.

Opublikowano: www.sejm.gov.pl