PB I-3/4117/IN-25/US/2007/AA - Opodatkowanie wierzytelności pieniężnych umorzonych najemcom lokali mieszkalnych oraz bonifikat udzielonych w czynszu.

Pisma urzędowe
Status:  Aktualne

Pismo z dnia 13 czerwca 2007 r. Izba Skarbowa w Łodzi PB I-3/4117/IN-25/US/2007/AA Opodatkowanie wierzytelności pieniężnych umorzonych najemcom lokali mieszkalnych oraz bonifikat udzielonych w czynszu.

Działając na podstawie art. 14b § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 4 kwietnia 2007 r., (data wpływu do Urzędu Skarbowego) odmawia zmiany postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź - Widzew, Nr IX-005/364/Z/K/06, z dnia 22 marca 2007 r.

W dniu 28 grudnia 2006 r. Zakład Gospodarki Mieszkaniowej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź - Widzew z wnioskiem o dokonanie interpretacji w zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego.

Wątpliwości Strony powstały na tle następującego stanu faktycznego.

Zakład Gospodarki Mieszkaniowej jest zakładem budżetowym utworzonym z dniem 1 sierpnia 1991 r., zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie utworzenia zakładów budżetowych gospodarki mieszkaniowej w Łodzi. Zadaniem Zakładu jest zarządzanie zasobem lokalowym miasta, tj. eksploatacja techniczna i administracyjna zarządzanych nieruchomości.

Na podstawie zawartych w imieniu Miasta Łodzi umów cywilnych przychodami (Miasta) zakładu są czynsze oraz opłaty za świadczenia (dostawę do lokalu energii, gazu, wody, wywóz nieczystości stałych i płynnych). Każda z umów najmu reguluje obowiązki najemcy i wynajmującego w tym wysokość opłat z tytułu czynszu i opłat za świadczenia oraz terminy regulowania należności. Trudna sytuacja materialna części gospodarstw domowych powoduje niemożliwość uregulowania należności wynikających z zawartych umów najmu.

Uchwała Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie ustalenia szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty wierzytelności pozwala na ich umarzanie w całości lub części jeżeli:

-

w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że dłużnik nie posiada majątku z którego można dochodzić należności,

-

przed wszczęciem egzekucji okaże się, że dłużnik lub osoby pozostające na jego utrzymaniu byliby pozbawieni niezbędnych środków utrzymania,

-

jest oczywiste, że w toku postępowania nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia należności i egzekucji,

-

zachodzą inne uzasadnione okoliczności i postępowanie wyjaśniające wykaże, że odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty nie zapewni spłaty zadłużenia.

Najemcom lokali mieszkalnych udzielane są także, mocą uchwały Rady Miejskiej, bonifikaty w czynszu najmu. Istnieje również możliwość zamiany lokalu w zamian za spłatę zadłużenia (cesja wierzytelności dokonana między Zakładem - cedentem a osobą spłacającą dług- cesjonariuszem). W związku z powyższym Zakład Gospodarki Mieszkaniowej wystąpił z zapytaniem, czy i które umorzone najemcom lokali mieszkalnych wierzytelności pieniężne stanowią przychód podlegający opodatkowaniu oraz czy opodatkowaniu podlegają także udzielone w czynszu bonifikaty.

Zdaniem Strony umorzone wierzytelności nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, natomiast udzielone bonifikaty korzystają ze zwolnienia spod opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź - Widzew w wydanym w dniu 22 marca 2007 r. postanowieniu, Nr IX-005/364/Z/K/06, nie podzielił poglądu wyrażonego w złożonym wniosku.

Nie zgadzając się z powyższym, w dniu 4 kwietnia 2007 r. (data wpływu) Strona złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi.

Po przeanalizowaniu przedłożonych dokumentów oraz obowiązujących przepisów prawa podatkowego, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi stwierdza co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 14b § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), organ odwoławczy w drodze decyzji zmienia albo uchyla postanowienie wydane przez naczelnika urzędu skarbowego jeżeli uzna, że zażalenie podatnika zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano podatku. W myśl art. 11 ust. 1 cyt. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14 - 16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3 są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W rozpatrywanym stanie faktycznym stosownie do zapisu § 6 pkt 1 załączonej do zażalenia uchwały Rady Miejskiej w Łodzi, "umorzenie zobowiązania co do należności głównej powoduje wygaśnięcie zobowiązania co do należności ubocznych w całości lub w takiej części, w jakiej wygasło zobowiązanie co do należności głównej". Zatem dokonanie przez Gminę umorzeń czynszu, stanowi dla lokatorów nieodpłatne świadczenie. W tej sytuacji przychodem lokatora - najemcy będzie kwota umorzonego czynszu wraz z całością lub odpowiednią częścią odsetek. Momentem uzyskania przychodu, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy jest moment dokonania umorzenia.

Równocześnie przepis art. 20 ust. 1 ustawy stanowi, że za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, z wyjątkiem alimentów na rzecz dzieci, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nie należące do przychodów określonych w art. 12 - 14 i 17 oraz przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Sformułowanie "w szczególności" dowodzi, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.

Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że przychód najemców z tytułu umorzonych zaległości czynszowych jest przychodem z innych źródeł. Stosownie zaś do art. 42a ustawy, osoby fizyczne będące przedsiębiorcami, osoby prawne i jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek - mają obowiązek sporządzić informacje wg ustalonego wzoru PIT-8C o wysokości osiągniętego przychodu w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego.

Kwoty przychodów wskazane w informacji PIT-8C należy wykazać w zeznaniu rocznym, zgodnie z art. 45 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, iż kwota przychodu odpowiadająca kwocie umorzonych zaległości czynszowych - nie uregulowanych w odpowiednim terminie, jak również zaległości za inne media i odsetki, powinna być doliczona do pozostałych przychodów uzyskanych w roku podatkowym przez osobę, której czynsz umorzono i opodatkowana w zeznaniu rocznym.

Podobny skutek wywołuje, umorzenie lokatorowi odsetek ustawowych. Uprawnienie wierzyciela, przewidziane w dyspozycji art. 481 kodeksu cywilnego, do otrzymania odsetek za opóźnienie chociaż w ogóle nie jest uzależnione od szkody, to jednak trudno nie uznać tych odsetek za szczególny rodzaj odszkodowania w formie zryczałtowanej. Dysponowanie bowiem pieniędzmi z reguły jest źródłem korzyści majątkowej i tym samym jakiekolwiek opóźnienie w zapłacie długu pieniężnego prowadzi do wyrządzenia wierzycielowi szkody.

Odnosząc się końcowo do przedstawionych na etapie zażalenia dokumentów i twierdzeń Strony stwierdzić należy, iż niniejsza interpretacja dokonywana jest przede wszystkim w oparciu o przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która zawiera szeroki katalog dochodów podlegających opodatkowaniu. Natomiast uchwała Rady Miejskiej, stanowi akt prawa miejscowego - jest zatem obowiązująca na terenie miasta Łodzi.

W przypadku umorzenia należności czynszowych przychodem lokatora będzie kwota umorzonego czynszu wraz z odsetkami, bowiem uzyskuje on przysporzenie majątkowe w postaci bezpłatnego korzystania z lokalu mieszkalnego. Nie stanowi natomiast przychodu kwota umorzonych kosztów sądowych poniesionych przez wynajmującego i innych kosztów. Jej umorzenie nie powoduje bowiem powstania po stronie najemcy przysporzenia majątkowego i w konsekwencji - przychodu.

O ile odsetki, przewidziane jako wynagrodzenie za korzystanie z cudzych pieniędzy, stosownie do art. 359 § 1 Kodeksu cywilnego należą się wtedy, kiedy wynika to z czynności prawnej albo ustawy, orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu, o tyle jednak takiego uregulowania brak w stosunku do kosztów sądowych, monitów itp. Nie obciążają one zatem najemcy z mocy prawa.

Reasumując, zwolnienie najemców lokali mieszkalnych z długu skutkującego umorzeniem czynszu, odsetek, stanowi przychód z innych źródeł. Z kolei umorzenie im kosztów sądowych oraz kosztów upomnień nie wywołuje skutków podatkowych i nie stanowi dla nich przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi stwierdza jak w sentencji niniejszej decyzji.

Opublikowano: http://sip.mf.gov.pl