ITPB2/436-19/12/MK
Pismo z dnia 4 maja 2012 r. Izba Skarbowa w Bydgoszczy ITPB2/436-19/12/MK
INTERPRETACJA INDYWIDUALNA
Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 30 stycznia 2012 r. (data wpływu - 6 lutego 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości rolnej - jest prawidłowe.
UZASADNIENIE
W dniu 6 lutego 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości rolnej.
W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.
Wnioskodawca posiada status rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o podatku od towarów i usług (VAT) i prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym. Pozostaje w związku małżeńskim i we wspólnocie majątkowej z żoną. Wnioskodawca rozważa nabycie ze wspólnych środków pieniężnych wraz z małżonką od Agencji Nieruchomości Rolnych zabudowanej części nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 1 ha. Nieruchomość tę Wnioskodawca włączy w skład swego gospodarstwa rolnego i zamierza wybudować na niej przechowalnię owoców i warzyw wraz z budynkiem socjalnym. Po wybudowaniu budynków Wnioskodawca zamierza wystąpić o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie nieruchomości zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie Wnioskodawca rozważa możliwość sprzedaży budynków wraz z przynależnym gruntem rolnym na rzecz Grupy Producentów, która prowadzi również działalność rolniczą.
Budynek przechowalni wraz z budynkiem socjalnym na dzień sprzedaży będzie wchodził w skład gospodarstwa rolnego Wnioskodawcy oraz wejdzie w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością Grupy Producentów.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie.
Czy sprzedaż przechowalni owoców i warzyw wraz z budynkiem socjalnym i gruntami przez Wnioskodawcę na rzecz Grupy Producentów będzie zwolniona z podatku na podstawie art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Zdaniem Wnioskodawcy, zbycie opisanych powyżej budynków wraz gruntem będzie zwolnione od podatku od czynności cywilnoprawnych. Na podstawie art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwalnia się od podatku przeniesienie własności nieruchomości lub ich części, wraz z częściami składowymi, z wyjątkiem budynków mieszkalnych lub ich części znajdujących się na obszarze miast, w drodze umowy sprzedaży (...) pod warunkiem, że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w chwili dokonania czynności, nabyte grunty stanowią gospodarstwo rolne albo utworzą gospodarstwo rolne lub wejdą w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy. Budynek przechowalni wraz z budynkiem socjalnym na dzień sprzedaży będzie wchodził w skład gospodarstwa rolnego Wnioskodawcy oraz wejdzie w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością Grupy Producentów i w związku z powyższym - w opinii Wnioskodawcy - transakcja ta będzie zwolniona od podatku od czynności cywilnoprawnych.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.) zawiera zamknięty katalog czynności objętych opodatkowaniem. Oznacza to, że podatkowi temu podlegają wyłącznie czynności enumeratywnie wskazane w art. 1 ust. 1, w tym wymienione w pkt 1 lit. a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, a przy umowie sprzedaży ciąży on na kupującym (art. 4 pkt 1).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego, a stawka podatku w przypadku umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, wynosi 2% - art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy.
W myśl art. 10 ust. 1 ustawy podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez płatnika.
Zgodnie natomiast z ust. 2 ww. przepisu notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego.
Nie zawsze jednak dokonanie czynności wskazanej w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych powoduje obowiązek zapłaty podatku.
W art. 2 pkt 4 ustawy przewidziano bowiem, że nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:
opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
* umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
* (uchylone),
* umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.
Ponadto zgodnie z definicją zawartą w art. 1a pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych użyte w tej ustawie określenie "podatek od towarów i usług" oznacza podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich.
W myśl zacytowanego wyżej art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych o wyłączeniu umowy sprzedaży spod działania przepisów tej ustawy nie decyduje zatem okoliczność, że strony tej umowy są podatnikami podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna z nich z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona z tego podatku. W przypadku zaś gdy przedmiotem umowy sprzedaży jest nieruchomość lub prawo wieczystego użytkowania gruntu, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach i jednocześnie czynność ta zwolniona jest z podatku VAT, wówczas - na zasadzie wyjątku, o którym mowa w art. 2 pkt 4 lit. b) tiret pierwsze przytoczonej ustawy - podlega ona opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Jak wynika z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym. Ponadto pozostaje w związku małżeńskim i we wspólnocie majątkowej z żoną. Wnioskodawca rozważa nabycie ze wspólnych środków pieniężnych wraz z małżonką od Agencji Nieruchomości Rolnych zabudowanej części nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 1 ha. Nieruchomość tę Wnioskodawca włączy w skład swego gospodarstwa rolnego i zamierza wybudować na niej przechowalnię owoców i warzyw wraz z budynkiem socjalnym. Po wybudowaniu budynków Wnioskodawca zamierza wystąpić o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie nieruchomości zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie Wnioskodawca rozważa możliwość sprzedaży budynków wraz z przynależnym gruntem rolnym na rzecz Grupy Producentów, która prowadzi również działalność rolniczą.
Budynek przechowalni wraz z budynkiem socjalnym na dzień sprzedaży będzie wchodził w skład gospodarstwa rolnego Wnioskodawcy oraz wejdzie w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością Grupy Producentów.
W kwestii skutków, jakie opisana transakcja wywoła na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, w interpretacji indywidualnej znak: ITPP1/443-143/12/DM stwierdzono, że planowana sprzedaż budynków po ich wybudowaniu wraz z przynależnym do nich gruntem rolnym, nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż powyższa sprzedaż będzie wykonana w ramach pierwszego zasiedlenia w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Jednakże skoro Wnioskodawca jest rolnikiem ryczałtowym (o ile jego status nie ulegnie zmianie) i nabytą nieruchomość rolną zamierza włączyć w skład prowadzonego gospodarstwa rolnego, to przy budowie budynków Wnioskodawcy nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, tym samym w analizowanej sytuacji w stosunku do zamierzonej transakcji sprzedaży zastosowanie znajdzie przepis art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o podatku od towarów i usług. Uwzględniając treść art. 29 ust. 5 tejże ustawy, zwolniona od podatku będzie również dostawa gruntu, na którym posadowione zostaną ww. budynki. Z tych też względów Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do "zapłaty podatku" z tytułu planowanej transakcji.
Zatem planowana umowa sprzedaży opisanej we wniosku nieruchomości rolnej, jako podlegającej zwolnieniu z podatku VAT, będzie na zasadzie wyjątku określonego w art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych opodatkowana analizowanym podatkiem.
Należy jednak zauważyć, że w myśl art. 9 pkt 2 lit. a) ustawy zwalnia się od podatku przeniesienie własności nieruchomości lub ich części, wraz z częściami składowymi, z wyjątkiem budynków mieszkalnych lub ich części znajdujących się na obszarze miast, w drodze umowy sprzedaży pod warunkiem, że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w chwili dokonania czynności, nabyte grunty stanowią gospodarstwo rolne albo utworzą gospodarstwo rolne lub wejdą w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy.
Analiza ww. przepisu wskazuje, iż warunkiem zwolnienia jest wystąpienie jednej z poniższych okoliczności:
przenoszona nieruchomość musi stanowić gospodarstwo rolne, bądź
przenoszona nieruchomość nie musi być gospodarstwem rolnym, jednak w połączeniu z nieruchomością nabywcy (np. wskutek osiągnięcia norm obszarowych) możliwe będzie utworzenie gospodarstwa rolnego, bądź
przenoszona nieruchomość niebędąca gospodarstwem rolnym zostanie włączona do gospodarstwa rolnego nabywcy.
Wobec tego należy podkreślić, że zwolnienie zawarte w art. 9 pkt 2 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter warunkowy, co oznacza, że jedynie spełnienie kryteriów, o których mowa w tym przepisie, daje podstawę do zwolnienia umowy sprzedaży nieruchomości lub ich części z podatku od czynności cywilnoprawnych.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Natomiast art. 2 ust. 1 ustawy stanowi, że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
Stosownie natomiast do postanowień § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) w sprawie ewidencji gruntów i budynków, użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy:
użytki rolne,
grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione,
grunty zabudowane i zurbanizowane,
użytki ekologiczne, oznaczone symbolem złożonym z litery "E" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego określającego sposób zagospodarowania lub użytkowania terenu, np. E-Ws, E-Wp, E-Ls, E-Lz, E-N, E-Ps, E-R,
nieużytki, oznaczone symbolem - N,
grunty pod wodami,
tereny różne oznaczone symbolem - Tr.
Stosownie natomiast do treści § 68 ust. 1 ww. rozporządzenia użytki rolne dzielą się na:
grunty orne, oznaczone symbolem - R,
sady, oznaczone symbolem złożonym z litery "S" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym założony został sad, np. S-R, S-Ł, S-Ps,
łąki trwałe, oznaczone symbolem - Ł,
pastwiska trwałe, oznaczone symbolem - Ps,
grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem złożonym z litery "B" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym wzniesione zostały budynki, np. B-R, B-Ł, B-Ps,
grunty pod stawami, oznaczone symbolem - Wsr,
rowy, oznaczone symbolem - W.
Z kolei w myśl § 68 ust. 2 ww. rozporządzenia grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione dzielą się na:
lasy, oznaczone symbolem - Ls,
grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem - Lz, lub, w przypadku zadrzewień śródpolnych, zaistniałych na gruntach objętych klasyfikacją gleboznawczą - symbolem złożonym z liter "Lz" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, np. Lz-R, Lz-Ł, Lz-Ps.
Na tle dotychczas poczynionych ustaleń wskazać, należy, że w postanowieniach art. 9 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych odesłano do definicji gospodarstwa rolnego w ustawie o podatku rolnym, która ma charakter formalny, związany wyłącznie z powierzchnią gruntów rolnych. Nie ma zatem żadnego znaczenia faktyczne prowadzenie gospodarstwa rolnego. Istotne jest natomiast to, że dla możliwości korzystania z tego zwolnienia w podatku od czynności cywilnoprawnych przedmiotem czynności cywilnoprawnej musi być gospodarstwo rolne, a w sytuacji gdy nieruchomość, własność której jest przenoszona, nie jest gospodarstwem rolnym musi takie gospodarstwo utworzyć lub zostać włączona do gospodarstwa nabywcy.
W związku z tym zamierzone zbycie opisanej we wniosku nieruchomości rolnej (zwolnionej z podatku VAT) w drodze umowy sprzedaży może podlegać zwolnieniu, przy spełnieniu warunków dla niego określonych w art. 9 pkt 2 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, a w konsekwencji może nie podlegać opodatkowaniu 2% podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Niemniej jednak, najistotniejszym dla określenia sytuacji Wnioskodawcy, jako sprzedającego, w zakresie powstania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest przepis art. 4 pkt 1 ww. ustawy, który stanowi, iż obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży - na kupującym.
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu datowania interpretacji.
Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).
Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.